İçeriğe geç
View in the app

A better way to browse. Learn more.

YAPI ZEMİN

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.
CANLISon Depremler
    Dünya M5+7 gün
      Kaynak: USGS

      (M=7.6) Kahramanmaraş-Elbistan – 6 Şubat 2023

      (0 inceleme)

      Elbistan (Kahramanmaraş) yakınında 6 Şubat 2023 günü Türkiye saatiyle 13:24'te Mw 7,6 büyüklüğünde bir deprem oldu; aynı gün, 9,1 saat önce, dış merkezin 91 km uzağında Mw 7,7 büyüklüğünde bir deprem kaydedilmişti. Kayıtlara göre deprem, 6 Şubat'tan bu yana süren dizinin en büyüğü değil.

      Geçmişten: Bu yazı 6 Şubat 2023 tarihli depremi geriye dönük ele alır; veriler 17.10.2026 tarihinde derlendi, çalışma dönemi 07.02.2018–07.05.2023.

      Sarsıntı 10:24 UTC'de, yani Türkiye saatiyle 13:24'te kaydedildi. Odak derinliği çözülemedi ve kurumca 7,0 km varsayılan değeri atandı. Benimsenen büyüklük AFAD çözümünden alındı; ölçek moment büyüklüğü. 38,08°K, 37,23°D noktası depremin dış merkezidir: odağın tam üstündeki yeryüzü noktası.

      Dış merkezin 84 km çevresinde, ilk 90 günde 20.668 deprem sayıldı; sayım yalnız bu pencereye aittir.

      Dış merkezin 150 km çevresinde 6,0 ve üzeri büyüklükte 4, 60 km çevresinde ayrıca 5,0–5,9 büyüklüğünde 1 deprem birleşik katalogda bu depremden önce kayıtlı. Bunların en büyüğü girişte anılan 6 Şubat depremidir.

      Depreme çözüm yayımlayan kurumlardan 6 tanesi moment büyüklüğü verdi; değerler 7,5–7,7 aralığında. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) hissedilme anketine 677 bildirim ulaştı.

      Hasar ya da can kaybına ilişkin doğrulanmış bir veri bu çalışmanın veri kümesinde yer almıyor. USGS kaydına göre PAGER sisteminin bu deprem için verdiği uyarı düzeyi kırmızı (U.S. Geological Survey, 2017); bu düzey sarsıntı ve nüfus dağılımından kurulan bir modelin sonucudur, gözlem değildir.

      Yazıdaki sayılar kurumların gözden geçirilmiş çözümlerine dayanır; veriler 17.10.2026 tarihinde derlendi.

      Şekil 1 · Kahramanmaraş-Elbistan ve Çevresi Sismotektonik Haritası

      Kahramanmaraş-Elbistan ve Çevresi Sismotektonik Haritası: 1923–2023 M≥5 depremler, aktif faylar ve levha sınırları

      Yıldız haberin konusu olan depremi, daireler aynı çerçevede kaydedilmiş büyük depremleri gösterir; daire büyüdükçe büyüklük artar, renk odak derinliğine göre değişir. Çizgiler iki ayrı katmandır: türlerine göre ayrılmış levha sınırları ve haritalanmış aktif fay izleri. 1923–2023 döneminin M ≥ 5,0 büyüklüğündeki 2.538 depremi haritaya işlendi; renkler sığ (70 km'den sığ), ara (70–300 km) ve derin (300 km'den derin) odakları ayırır. Kadrajda 500 aktif fay izi ile dalma-batma, ıraksak, dönüşüm ve yakınsak türlerindeki levha sınırları çizildi. Derleme, Uluslararası Sismoloji Merkezi'nin ISC-GEM kataloğundaki kayıtları da içerir (International Seismological Centre, 2026). Yıldıza en yakın levha sınırı, 45 km ötedeki Anadolu–Arabistan levha sınırıdır. Sayfadaki etkileşimli sürüm yakınlaştırılabilir: depremlerin, fayların ve levha sınırlarının üzerine gelindiğinde ayrıntılar görüntülenir, katmanlar açılıp kapatılabilir ve zaman oynatıcı ile 1923'ten bu depreme uzanan deprem etkinliği izlenebilir. Haritada levha sınırları Bird (2003) PB2002 modelinden ve aktif fay izleri MTA Türkiye Diri Fay Haritası'ndan (Elmacı vd., 2026) alındı. Ek katman olarak depremden sonraki 199 kayıt açılabilir.

      Depremin yeri ve derinliği

      Depremin haritadaki yeri biliniyor; kaç kilometre derinde olduğu bilinmiyor. 244 depremlik karşılaştırmaya göre bölgede kurumların dış merkezleri ortanca 4,5 km ayrışır ve farkların %90'ı 15 km'yi aşmaz. Bu depremde bağımsız çözümler arasındaki en büyük fark 12 km; uzak ağlar karşılaştırmaya katılmadı.

      Derinlik ölçülmeyip atandığı için odağın gerçek konumu düşeyde belirsiz kalıyor. USGS kurumunun sonraki çözümündeki 7,4 km (±3,7 km) derinlik ayrı bir kökene aittir; yazı benimsenen kökenin değerini kullanır.

      Şekil 2 · Yakın çevre: dış merkez, mekanizmalar ve faylar

      Yakın çevre: dış merkez, mekanizmalar ve faylar — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6Harita dış merkezin yakın çevresini incelenen dönemin deprem kaydıyla birlikte gösterir. Daireler tek tek depremlerdir; çap büyüklüğü, renk odak derinliğini taşır. Kullanılan diri fay (yakın jeolojik geçmişte hareket ettiği saptanmış fay) veri tabanında (Elmacı vd., 2026) dış merkeze en yakın fay parçası 6,2 km uzaklıktadır; veri tabanı bu parçayı Doğu Anadolu Fay Zonu adı altında verir. Parça veri tabanında sol yönlü (bir yakada duran gözlemciye göre karşı yakanın sola gittiği) doğrultu atımlı (blokların yatay yönde yan yana kaydığı) fay olarak kayıtlıdır. Onu 25 km uzaklıktaki Sarıyatak Fayı ve 28 km uzaklıktaki Tapkırankale Fay Zonu izler. Haritadaki 2018–2023 dönemi, haritanın kapsadığı alanda kaydedilen 26.918 depremi içerir; bu deprem dönemin en büyüğüdür. Odak mekanizmaları 34 çözümlük bölgesel mekanizma kümesindendir. Yıldız haritadaki en büyük işaret: incelenen dönemde bu alanda ondan büyük bir deprem kaydedilmedi. Kayıtların %50'si kurumların atadığı sabit bir derinlik taşıdığından bu dairelerin rengi ölçülmüş derinliği göstermez. Kesikli halkalı kürelerin tarihi çalışma penceresinin dışındadır.

      Bölgenin tektonik yapısı

      Levha sınırının yeri ve türü Bird (2003) modelinden alındı: yukarıda anılan Anadolu–Arabistan levha sınırı. Levha sınırı, yerkabuğunu oluşturan büyük parçaların birbirine değdiği kuşaktır. En büyük yatay sıkışma bu bölgede yaklaşık 23° doğrultusunda, yani kuzeydoğu–güneybatı yönünde etkiyor: 50 mekanizmadan yapılan gerilme ters çözümü (Vavryčuk, 2014) bu yönü veriyor; yönün yeniden örnekleme aralığı 17°–32°; çözümlerin ortalama uyumsuzluğu tek bir gerilme alanı varsayımının sınırını aştığından faylanma rejimi kısıtlanamadı; çözüm kesin sayılmadı.

      Şekil 3 · Tektonik çerçeve: mekanizmalar, diri faylar ve GNSS hızları

      Tektonik çerçeve: mekanizmalar, diri faylar ve GNSS hızları — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6

      Renkli dairelerde renk mekanizma sınıfını, çap büyüklüğü kodlar. Kırmızı çizgiler haritalanmış diri fay izleridir.

      Haritaya önce renklerin dağılımına bakarak başlayın: hangi rengin baskın olduğu, bölgede hangi tür fay hareketinin yaygın olduğunu söyler. Dairenin çapı depremin büyüklüğünü verir. Haritadaki inceleme alanı ve yakın çevresinde 1986–2023 arasında çözülen 34 odak mekanizmasının %41'i doğrultu atımlı faylanma gösterir (Frohlich ve Apperson, 1992). Oranın %95 güven aralığı %17–71'dir; aralık birbirinden bağımsız 9 deprem kümesinden hesaplandı. Aralığın alt ucu, bu çalışmanın bir türü baskın saymak için aradığı %70 eşiğinin altında kaldığından baskın tür kesin sayılmadı. Haritada dış merkez çevresinde çözülmüş 34 odak mekanizmasından en büyük 12 tanesi gösteriliyor; bu depremin kendi çözümü eğik/karma faylanmadır. Çözülmüş depremlerin en büyüğü, 1986 yılındaki Mw 6,0, 260°/54°/9° düzlemiyle ters bileşenli eğik faylanmadır; bu depremle aynı türdedir.

      İnceleme alanı, Anadolu ve Arabistan levhaları arasındaki sol yönlü Doğu Anadolu Fay Zonu üzerindedir; fayın geometrisi, segmentasyonu ve sıçrama yapıları jeolojik haritalama ile tanımlanmış (Duman ve Emre, 2013), güncel sismotektoniği ve segment kayma hızları aletsel sismolojik ve jeodezik verilerle belgelenmiştir (Güvercin vd., 2022). 6 Şubat 2023 tarihinde bu zonda, dokuz saat arayla gerçekleşen Mw 7,8 Pazarcık ve Elbistan depremleri (ikincisi için Mw 7,7: GCMT ve Jia vd., 2023; Mw 7,6: Melgar vd., 2023) yüzlerce kilometrelik çok-segmentli kırılmalar üretmiştir; çiftin kırılma süreçleri ve karmaşık dinamiği sismik-jeodezik ters çözümlerle ayrıntılı biçimde çalışılmıştır (Melgar vd., 2023; Jia vd., 2023). Bölgenin aletsel dönem öncesi büyük depremleri ve dönemsel suskunluk davranışı tarihsel katalog çalışmalarında değerlendirilmiştir (Ambraseys, 1989).

      Bölgenin kayıtlı geçmişi

      Çevrenin kayıtlı geçmişine bakıldığında büyük depremler birkaç kez öne çıkıyor. Büyüklüğe göre sıralandığında derlemenin başında 6 Şubat 2023 Mw 7,8 depremi var; ardından 4 Aralık 1905'teki M 6,8 depremi (124 km) ve 6 Şubat 2023'teki M 6,7 depremi (92 km) yer alıyor. 46 km ile en yakın kayıt, süren etkinliğin dışında kalan 1986'daki M 6,0 depremi. 7,6 ve üzeri büyüklükte, 100 km çevrede yalnız bir bağımsız önceki kayıt bulunduğundan ortalama aralık hesaplanamadı; %95 güven alt sınırı 22,1 yıl (Garwood, 1936), değer kesin sayılmadı.

      Şekil 4 · Bölgenin tarihsel depremleri

      Bölgenin tarihsel depremleri — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6Harita bölgenin deprem geçmişini tek bakışta okutur: dairelerin yoğunlaştığı kesimler büyük depremlerin sık kaydedildiği yerlerdir. Önce sarı yıldızı, sonra ona en yakın büyük daireleri bulun. Turkuaz elmasla işaretli kayıt, 6 Şubat Mw 7,8 depremidir; haritadaki öteki daireler ondan küçük kayıtlardır. Harita iki eşik kullanır: 150 km'lik bölge kuşağında M 6,0 ve üzeri, dış merkeze 60 km'den yakın kuşakta M 5,0 ve üzeri depremler. Dış merkeze en yakın M 7,0 ve üzeri kayıt, 2023 depremidir. Büyüklüklerde, varsa, Uluslararası Sismoloji Merkezi'nin GEM kataloğunda (International Seismological Centre, 2026) yeniden hesaplanan moment büyüklüğü kullanıldı; 5 kaydın 1 tanesinde bu değer esas alındı. Büyük kayıtlar dış merkezin hemen çevresinde değil, daha geniş bölge kuşağında toplanıyor. Mavi kesikli dikdörtgen inceleme alanının sınırıdır.

      Şekil 5 · Büyüklüklerin zaman içindeki dağılımı

      Büyüklüklerin zaman içindeki dağılımı — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6Yıldız ve turuncu kesikli çizgi bu depremin anıdır; solundaki daireler ondan önceki, sağındakiler sonraki depremlerdir. Dairelerin oluşturduğu şeridin yüksekliği bölgenin olağan büyüklük aralığını gösterir. Burada yer alan depremler, yakın çevre haritasında konumlarıyla gösterilen kayıtların aynısıdır. Şeridin üstüne taşan dairelerin, bu deprem dışında en büyüğü aynı gün, 1,6 saat sonra kaydedilen Mw 5,9 depremi. Dönemin en yoğun 24 saati 6 Şubat 2023 günü başladı; o süre içinde 588 deprem kaydedildi. Depremlerin yarısının büyüklüğü 1,5 ile 2,3 arasında; ortanca 1,8. Yıldız daire şeridinin belirgin biçimde üstünde duruyor: bu deprem bölgenin olağan büyüklük aralığının çok dışında. Her mavi daire bir olaydır ve daire çapı büyüklükle ölçeklidir; turuncu kesikli düşey çizgi ve yıldız bu depremi işaretler (seyreltme eşit adımlıdır; en büyük 10 olay her durumda çizilmiştir).

      Şekil 6 · Depremlerin derinlik kesiti (A–A′)

      Depremlerin derinlik kesiti (A–A′) — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6Kesit depremleri yandan bakar gibi gösterir: yatay eksen kesit hattı boyunca uzaklığı, düşey eksen derinliği verir. Sarı yıldız bu depremin odağıdır; dairelerin rengi derinliği, çapı büyüklüğü taşır. Derinlik değerleri dikkatle okunmalıdır: kayıtların %50'si kurumların atadığı sabit değerlerdedir (en büyük yığın 7,0 km: %47); sabit derinlik, yani derinlik çözülemediğinde kurumun atadığı değer, ölçüm değildir. 20.593 olayın 9.715 tanesinde de derinlik sabit değerdedir. Haritanın kapsadığı alanda derinliği çözülmüş 13.435 depremin yarısı 7,3 km'den sığdır; bu depremin 7,0 km'lik derinliği kurumca atanmış bir değer olduğundan bu değerden ayırt edilemiyor. Odak derinlikleri 129 km'ye kadar iniyor; buna karşın kayıtların yüzde 95'i ilk 15 km içinde; bu yüzdelik kurumların atadığı sabit derinlikleri de içeriyor. Kayıtların %50'si (13.511 kayıt) kurumların atadığı sabit derinliklerde duruyor; en büyük yığınlar 7,0 km'deki 12.721 kayıttır; kesikli yatay çizgiler bu yığılmaları işaret ediyor. Kesitteki düzlem tek bir fay ya da levha doğrultusunu değil, inceleme kutusunun geometrisini izler; yorum bu sınırla yapılmalı. Alt kenardaki üçgenler derinlik ekseninin altında kalan olaylardır. A–A′ ve B–B′ kesitleri aynı yatay açıklık ve aynı derinlik ekseniyle çizilmiştir.

      Şekil 7 · Depremin odak mekanizması

      Depremin odak mekanizması — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6Odak mekanizması çizimi, depremin dalga kayıtlarından çıkarılan fay hareketini tek bir küreyle özetler. Koyu kadranlar yerin itildiği, açık kadranlar çekildiği yönleri gösterir; iki eğriden biri gerçek fay düzlemidir. Odak mekanizması, bir depremi üreten fayın duruşunu ve blokların kayma yönünü gösteren çözümdür; birbirine dik iki olası düzlem verir ve fay bunlardan biridir. Global CMT (Global Centroid-Moment-Tensor; depremlerin odak mekanizması çözümlerini yayımlayan uluslararası katalog) çözümünde kayma, iki olası düzlemde de ağırlıkla doğrultu atımlı türdedir. Kullanılan sınıflama ölçütünde (Frohlich ve Apperson, 1992) çözüm tek bir türe atanmadı ve eğik/karma (yatay ve düşey kaymanın birlikte görüldüğü) sayıldı. Çözümün moment büyüklüğü Mw 7,7 olarak verilir. Birinci düzlemin doğrultusu 264°, eğimi 46°, kayma açısı (0° ve ±180° yatay kaymadır; artı değerler ters, eksi değerler normal bileşen taşır) −9°; ikincisinin doğrultusu 0°, eğimi 83°, kayma açısı −136° olarak verilir. Hangi düzlemin kırıldığı bu veriyle ayırt edilemiyor. Çözümün verdiği sismik moment 4,53 × 10²⁰ N·m; moment büyüklüğü bu değerden Mw 7,7 olarak hesaplanır (Hanks ve Kanamori, 1979). Moment tensörünün yaklaşık %56'sı çift kuvvet, yani saf fay kaymasına karşılık gelen bileşendir; kalan pay öteki kaynak bileşenlerine ayrılır. Çift kuvvet payı %70'in altında kaldığından tensör çözümü kesin sayılmadı. Kagan açısıyla ölçüldüğünde çevredeki 34 çözüm bu depremin çözümünden ortanca 51,1° farklı (Kagan, 2004).

      Şekil 8 · Fayın 3B modeli ve kırılma animasyonu

      Fayın 3B modeli ve kırılma animasyonu — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6

      Kesilmiş yer kabuğu bloğu eşit ölçekle çizildi; belirgin düzlem kanıtların öne çıkardığı kırılma düzlemidir, soluk olan öteki olasılıktır. Kırılma adımında cephe odaktan yayılır, tavan bloğu taban bloğuna göre kayar, P ve S dalgaları genişler; yakından bakışta kamera odağa iner. Sonra küre, alt yarıküre deseni taşıyan 3B plaj topuna döner. Adımlar sayfadaki oynatıcıda tek tek izlenebilir. Model Global CMT çözümüne dayanır: Mw 7,7; odak 7 km derinlikte, kurumların atadığı sabit derinlikte. Doğrultusu 264°, eğimi 46°, kayma açısı −9° olan seçilen düzlem kuzeye dalar. Hareket sol yanal eğik/karma faylanmadır. Animasyonda taban bloğu sabit tutulur; kuzeydeki tavan bloğu ona göre batıya doğru kayar. İşaret çizgisinin fayın iki yanında sola kayık görünmesi sol yanal hareketin imzasıdır. Kürede sıkışma (P) ekseni kuzeydoğu–güneybatı doğrultulu, 35° dalımlı; gerilme (T) ekseni kuzeybatı–güneydoğu doğrultulu, 24° dalımlı. Okada (1985) modeli yüzeyde en çok 81,4 cm yükselme ve 116,8 cm çökme veriyor; bunlar ölçüm değil, model kestirimidir ve çizimde ×20.000 abartılı. Blok ötelenmesi de ×5.000 abartılı. Yakından bakıştaki pürüzlü fay yüzeyi ve kayma dağılımının biçimi şematiktir; 161 × 21 km'lik düzlem ve 4,5 m'lik ortalama kayma ise Wells ve Coppersmith (1994) bağıntısından kestirimdir. Kırılma hızı S dalgası hızının %80'i (2,7 km/s) alınırsa kırılmanın iki yönlü yayılımda 29,9, tek yönlü yayılımda 59,8 saniye sürdüğü kestirilir. Modeldeki yüzey bölgenin gerçek kara yükseltisidir (Ryan vd., 2009); kabartma gölgelemesiyle gösterildi.

      Sonraki depremler

      Depremden sonraki kayıtların en büyüğü Mw 5,9 büyüklüğündeydi ve depremden 11 dakika sonra, 60 km uzakta kaydedildi: 6 Şubat 2023, 10:35 UTC. Etkinliğin zamanla sönme hızı bu veriyle belirlenemedi. Sayım, bu depremden sonraki kayıtları önceki depremlerin etkinliğinden ayırmadan verir.

      Zaman ve uzaklık bakımından Mw 7,7 depremi bu depremden 9 saat 7 dakika önce, 91 km ötede kaydedildi (6 Şubat 2023, 01:17 UTC). Önceki depremin dış merkezi bu yazının 84 km'lik sayım çemberinin dışında kaldığından sayımlar iki depremi ayrı tutar. Depremden sonraki 90 günde dış merkezin 84 km çevresinde M ≥ 1,9 kayıtların günlük sayısı, 2013–2018 dönemi ortalamasının yaklaşık 210 katı (%95 aralığı 190–220); önceki büyük depremlerin süren etkinliğini de içerir.

      Sayım alanındaki olaylar en az 160 × 108 km boyutunda bir alana yayıldı; bulut 84 km yarıçaplı sayım alanının sınırına dayandığından bu boyutlar alt sınırdır. Bulutun uzun ekseni kuzeyden saat yönünde 75° doğrultusundadır. M ≥ 1,9 büyüklüğündeki olayların doğu–batı yönündeki konumu, depremden sonra geçen süreye göre de çizildi.

      Sarsıntı ve gerilme modelleri

      Sarsıntı için eldeki bilgi bir model hesabıdır; doğrulanmış şiddet gözlemi yok. Hesap kırığı tek bir nokta sayar ve zemin koşullarını içermez; sahadaki sarsıntı yerden yere farklı olabilir.

      Şekil 9 · Model şiddet dağılımı

      Model şiddet dağılımı — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6Şiddet, sarsıntının insanlar ve yapılar üzerinde nasıl hissedildiğini anlatan bir ölçektir; haritadaki değerler bir bağıntıdan hesaplandı. Yıldız dış merkezdir, eş şiddet eğrileri kuşakları ayırır. Model en yüksek şiddeti dış merkez çevresinde MMI VIII (şiddetli) olarak veriyor. Bu dağılım model şiddettir, ölçüm değildir: hesap Allen vd. (2012) bağıntısıyla nokta kaynak varsayar ve yerel zemin koşullarını (Vs30) içermez. Model, kırık boyunca dağılımı temsil etmez. IV düzeyi, yani sarsıntının yaygın biçimde hissedildiği eşik, modele göre dış merkezden yaklaşık 300 km uzağa kadar aşılıyor. Büyüklük bağıntının geçerli aralığında (5,0–7,9) ve hesap 300 km'lik geçerlilik sınırıyla kısıtlı; haritanın bu sınırın dışında kalan kesimi daha belirsizdir. Eş şiddet eğrileri VI ile VIII arasındaki 3 düzeyi çiziyor. Model kırığı tek bir nokta sayar; gerçek kırığın uzunluğu ve yönü hesaba girmediğinden eş şiddet eğrileri daire biçimindedir.

      Şekil 10 · Coulomb gerilme değişimi modeli

      Coulomb gerilme değişimi modeli — Elbistan (Kahramanmaraş), Mw 7,6Şekil bir hesaptır, ölçüm değildir: depremin kayması çevredeki kayaçlarda gerilmeyi değiştirir ve model bu değişimi renklerle haritalar. Kırmızı loblar gerilme artışını, mavi loblar azalışı gösterir. Kırığa çok yakın düğümlerde model değerleri yarı-uzay çözümünün tekilliği nedeniyle anlamsız büyür; bu değerler değerlendirme dışında tutulduğundan modelin en büyük artış ve azalış değerleri burada verilmedi. Model, 276°/80°/4° düzleminin kırıldığı varsayımıyla, 80 × 30 km boyutlu ve 2,5 m tekdüze kaymalı bir kaynakla, 12 km derinlikte ve μ′ = 0,4 alınarak hesaplandı (Okada, 1992). Bu hesap bir gerilme değişimi modelidir; deprem tahmini değildir. Öteki düzlem (0°/83°) kaynak alınırsa lobların yeri değişir; iki düzlemin kararsızlık ölçüleri birbirine yakın olduğundan bölgesel gerilme verisi hangi düzlemin kırıldığını ayırmaya yetmedi. Depremden sonraki 18.502 olaydan 5.855 tanesi modelin artış, 12.228 tanesi azalış alanında yer alıyor. Renk ölçeği ±3 barda doyurulduğundan koyu tonlar uç değerleri değil, kaynağı çevreleyen geniş alanı gösterir. Değerler kaynağı çevreleyen 243 × 223 km'lik ızgaranın 3,2 km aralıklı düğümlerinde hesaplandı. Çizgiler ΔCFS konturlarıdır. Kırmızı çizgiler diri fay izleridir; renk çubuğundaki çentikler kontur düzeyleridir.

      Deprem bilim için neden ilginç

      Bilimsel açıdan depremi ilginç kılan, bu yazının verisiyle yanıtlanmayan birkaç soru var. İki depremin aynı fayı kırıp kırmadığı sorusu, 6 Şubat 2023 Mw 7,7 depremi nedeniyle gündemde. Soru ancak iki depremin düğüm düzlemleri ile yeniden konumlandırılmış kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde yanıtlanır.

      Nadirlik de bir soru: bu büyüklükte yalnız bir bağımsız önceki kayıt bulunması dikkat çekici. Kataloğun bu bölgede hangi yıldan beri eksiksiz olduğu belirlenemediğinden seyrekliğin gerçek mi, yoksa eksik kayıttan mı kaynaklandığı açık. Yanıt, kataloğun bu bölgedeki tamlığının sınanmasına bağlı. Sıklık değeri kesin sayılmadı.

      Moment tensörünün %56'sı çift kuvvet bileşeninden oluşuyor; kalan pay, kırılmanın karmaşık bir geometride olup olmadığı sorusunu açıyor. Yanıt sonlu fay çözümünden çıkar.

      Bu verinin yanıtlamadığı sorular

      Odak derinliğinin gerçek değeri ne? Konumu bağımsız çözen kurumların derinlik değerleri 7,0 ile 10,6 km arasında değişir (değerlendirme dışı bırakılan uzak ağ çözümleri hariç). AFAD çözümünde derinlik çözülemeyip 7,0 km değerine sabitlenmiştir. Soru ancak yakın istasyon kayıtlarıyla yapılmış bir derinlik çözümü ile yanıtlanır.

      Depremi haritadaki faylardan biri mi üretti? En yakın fay parçası 6,2 km uzaklıktadır; odağın derinliği ise AFAD çözümünde ölçülmemiş, 7,0 km değerine sabitlenmiştir. Bunun için fayların derindeki geometrisi ve dış merkezin yeniden konumlandırılması (konumun daha ayrıntılı yöntem ya da verilerle yeniden hesaplanması) gerekiyor.

      Bu çalışmanın verisiyle bilinen: deprem eğik (karma) faylanmayla oluştu. Bu veriyle yanıtlanmayan: depremi hangi yapının ürettiği.

      Meslektaşlar için

      M0 = 4,53 × 10²⁰ N·m; buna karşılık gelen moment büyüklüğü Mw 7,70 (Hanks ve Kanamori, 1979), çözüm Global CMT moment tensörü (Dziewonski vd., 1981). Düğüm düzlemleri: NP1 264°/46°/−9°, NP2 0°/83°/−136° (doğrultu/eğim/kayma açısı). Çift kuvvet bileşeni %56 (%70 altı; çift kuvvet dışı bileşen kaynak karmaşıklığı olarak yorumlanmadı). Olay çözümü ile çevredeki 34 çözüm arasındaki Kagan açısının ortancası 51,1° (Kagan, 2004). AFAD kökeninde derinlik 7,0 km; kurumca atanmış değerdir, ölçülmüş bir derinlik değildir. Künyeye alınmayan başka bir çözüm (USGS, sürüm 53, benimsenen kökenden sonra güncellenmiş): derinlik 7,4 km (konum çözümünden, %90 güvenle ±3,71 km), azimut boşluğu 29°, kullanılan istasyon sayısı 111. Künyedeki ölçüler benimsenen kökendendir. Çalışma alanında en az iki kurumun çözdüğü 244 depremde kurumlar arası dış merkez farkının %90'lık değeri 15 km, en büyüğü 66 km. Wells ve Coppersmith (1994) ölçeklemesiyle kırık boyutu 160 × 21 km (doğrultu atımlı bağıntısı); bu bir ölçekleme kestirimidir, gözlem değildir. Depremden sonraki 90 günde kaydedilen 20.593 olayın %90'ı dış merkezin 80 km çevresindedir; ölçeklenen kırık uzunluğu 160 km; bu alan 6 Şubat depreminin etkinliğini de içerir. Coulomb modeli (Okada, 1992): kaynak düzlemi NP1 276°/80°/4°, 80,0 × 30,0 km, 2,49 m tekdüze kayma, derinlik aralığı 0,0–27,7 km, hesap derinliği 11,8 km, μ′ = 0,4. Bölgesel gerilmeye göre kararsızlık: NP1 0,56, NP2 0,99 (iki ölçü birbirine yakın olduğundan düzlem tercihi kesin sayılmadı). Depremden sonraki 90 günde dış merkezin 84 km çevresinde 20.593 olay, en büyüğü M 5,9; sayımın eşiği Mc 3,9. Frohlich–Apperson sınıfları, n = 34 (Frohlich ve Apperson, 1992): T 3, SS 14, N 8, ara 9; değer çekincelidir. Konumu bağımsız çözen 5 kurumun dış merkezleri arasındaki en büyük fark 12 km. Gerilme ters çözümünde biçim oranı R = 0,43 (yeniden örnekleme aralığı 0,23–0,71, 200 örnek); çözüm 4 yinelemede yakınsadı; değer çekincelidir. Dizi rolü: olay, 6 Şubat gününden bu yana süren dizinin en büyüğü değildir; son 30 gün içindeki daha büyük ya da eş büyüklükteki önceki kayıt Mw 7,8 (6 Şubat, 91 km, 0,4 gün önce; sayım çemberinin dışında). Pencere ölçütü: uzay penceresi Gardner ve Knopoff (1974) uzay penceresi ile Wells ve Coppersmith (1994) kırık boyunun 1,5 katından büyük olanıdır. Sayım çemberindeki moment payı: dış merkezin 84 km çevresinde, olaydan sonraki 90 günü kapsayan aralıkta kaydedilen toplam sismik momentte olayın payı %99; çemberin dışında kalan Mw 7,8 depremi bu toplama girmedi. Süren dizide, Mw 7,8 depreminin kendi penceresi (220 km) içinde, olayın payı en çok %41; pencere çalışma kutusunun dışına taştığından değer bir üst sınırdır. Olayın momenti tensör çözümünden, öteki kayıtlarınki büyüklükten nominal olarak hesaplandı (Hanks ve Kanamori, 1979). Depremden önceki 365 günde aynı 84 km çemberde 883 olay. Lune ayrışımı: çift kuvvet %56,1, CLVD −%43,9, izotropik %0,0; kaynak olayın kendi moment tensörü. Tarihsel derleme: ISC-GEM Mw 5 kaydın 1 tanesinde başvuru, bunların 0 tanesinde katalog değerinden farklı (en büyük fark 0,0). Katalog büyüklük türleri: ML 26.217, Mw 625, mb 68, M 3, m 3, belirtilmemiş 1, MS 1; tür dönüşümü uygulanmadı. Coulomb ızgarası 75 × 69 düğüm, 3,2 km aralık, 243,2 × 223,1 km.

      İzdüşüm Web Mercator, ölçek çubuğu kadraj ortasının enleminde geçerlidir; daire yarıçapı büyüklükle r = k·s·(0,44 + 1,26·max(0, M − 5)^1,4) olarak artar; derinlik sınıfları sığ < 70, ara 70–300, derin > 300 km. Fay geometrisi etkileşimli sürümde enlem–boylam olarak değil, harita biriminde verilir; lisanslar: MTA fay izleri kaynak gösterilerek, PB2002 ODC-BY 1.0.

      Haritadaki yakınlık, depremin o fayda oluştuğunu göstermez: çizgiler fayların yüzeydeki izleridir, deprem ise yerin derininde başladı. Çalışma alanında büyüklüğü 3,0 ve üzerindeki, en az iki kurumun çözdüğü 244 depremde kurumların dış merkezleri arasındaki farkın ortancası 4,5 km'dir. Kullanılan sayısal levha modelinde (Bird, 2003) en yakın levha sınırı Anadolu–Arabistan levha sınırı olup dış merkeze 45 km uzaklıktadır. Modeldeki sınır çizgileri, yerkabuğundaki biçim değişiminin geniş bir kuşağa yayıldığı bölgelerde bir modelleme kabulüdür.

      Harita 26.918 olaylık katalogdan 420 olayı gösterir.

      Gerilme inversiyonu olay merkezli mekanizma popülasyonundandır (n = 50).

      USGS'in sonlu fay çözümü kırığı 276° doğrultulu, 80° eğimli bir düzlemde çözer (olay kimliği us6000jlqa). Çözümün kırık alanı 80 × 30 km'lik bir dörtgendir.

      Modelin düzlemi NP1 264°/46°/−9°, kanıtla seçildi; açılar Aki ve Richards, 2002 kuralıyla verilir, eğim yönü 354°; kayma birim vektörü kuzey, doğu ve aşağı sırasıyla 0,00; −0,99; 0,11. Düzlem seçiminde oylar NP1 2, NP2 0; kanıtlar: haritalanmış fay izi NP1 lehine, güçlü; bölgesel gerilme iki düzlem arasında ayırt edici değil, zayıf; deprem sonrası etkinliğin uzanımı NP1 lehine, zayıf; deprem sonrası etkinliğin uzanımı NP1 lehine, güçlü; levha sınırının doğrultusu iki düzlem arasında ayırt edici değil, zayıf. Asal eksenler P 232°/35°, T 124°/24°, B 7°/45° (azimut/dalım); dalımlar Frohlich (1992) üçgen sınıflamasının girdisidir.

      Kırık boyutu Wells ve Coppersmith (1994) doğrultu atımlı bağıntısından L = 160,8 km, W = 20,9 km; ortalama kayma D = M0/(μLW) = 4,5 m, μ = 3 × 10¹⁰ Pa, M0 = 4,53 × 10²⁰ N·m; bu moment Hanks ve Kanamori (1979) bağıntısında Mw 7,70 değerini verir. Gerilme düşümü Δσ = 7/16·M0/R³, R = √(LW/π) = 32,7 km ile 5,66 MPa, Eshelby (1957) dairesel çatlak bağıntısıyla; boyut büyüklükten ölçeklendiği için bağımsız bir ölçüm değildir. Kırılma süresi 29,9 s (iki yönlü, L/2Vr) ile 59,8 s (tek yönlü, L/Vr) arasında; Vr = 0,8·Vs = 2,69 km/s, Vs = 3,36 km/s, Kennett ve Engdahl (1991) hız modelinden. Yüzey düşey yer değiştirmesi Okada (1985) çözümüyle hesaplandı: homojen, izotrop elastik yarı uzayda tekdüze 4,5 m kaymalı tek dikdörtgen kaynak, üst kenar 1,0 km, alt kenar 16,0 km derinlikte, kırık yüzeye ulaşıyor, üst kenar 1 km'de tutulduğundan merkez odaktan 1,5 km derinde; 81 × 81 düğümlü 426 × 426 km ızgara; düşey yer değiştirme −116,8 ile +81,4 cm arasında; çizimde ×20.000. Arazi yüzeyi bölgenin yükselti ve batimetri verisidir (Ryan vd., 2009); model derinlikleri dış merkezdeki katı yüzeye göredir. Yer değiştirme hesabı düz yüzeyli yarı uzayda yapıldı; arazi hesaba girmez, yalnız gösterilir. Başlıca belirsizlikler düğüm düzlemi seçimi, ölçek bağıntısının saçılımı, tekdüze kayma ile homojen ortam kabulleri ve kurumların atadığı sabit odak derinliğidir; kırılma hızının S dalgası hızına oranı da bir kabuldür.

      Örneklem, kataloğun eksiksiz sayıldığı en küçük büyüklüğü kestirmeye yetmiyor (26.918 olay).

      Kurumların sabit derinlik değerleri ölçüm değildir; kesitteki yığılmalar bu atamalardan kaynaklanabilir.

      Hesap: dc3d yarı-uzay çözümü, ΔCFS = Δτ + μ′Δσn (King vd., 1994); alıcı fay yönelimi kaynak düzlemininkine eşit alındı.

      Izgaranın uç değerleri kırık düğümlerindeki dislokasyon tekilliğinden kaynaklanır; mutlak değeri 50 bar değerini aşan uç değer metne sayı olarak alınmadı.

      Harita statik Coulomb gerilme değişimini (ΔCFS) gösterir (kırmızı artış, mavi azalma; ±3,0 bar).

      Şiddet–uzaklık bağıntısı (Allen vd., 2012) aktif kabuk bölgelerinde Mw 5,0–7,9 ve 300 km için kalibre edilmiştir; uzaklık nokta kaynaktan ölçülür, zemin düzeltmesi uygulanmadı.

      Sınıflama (Frohlich ve Apperson, 1992): Frohlich üçgeni, baskın tür için %70 (tek tür) ve %45 (geçişli) eşikleri; çevre çözümleri Global CMT (Dziewonski vd., 1981), levha sınırı model çizgisi (Bird, 2003).

      Çevrede çözülmüş 50 mekanizmanın gerilme ters çözümü (Vavryčuk, 2014) kuzeydoğu–güneybatı doğrultusuna yakın (K23°D) en büyük yatay sıkışma yönü verir; yönün yeniden örnekleme aralığı 17°–32°; çözümlerin ortalama uyumsuzluğu tek bir gerilme alanı varsayımının sınırını aştığından faylanma rejimi kısıtlanamadı; sonuç kesin sayılmadı.

      İçi boş halkalar M ≥ 5,0 olayları, küçük gri noktalar katalog sismisitesini, sarı yıldız çalışma olayının dış merkezini gösterir.

      Derleme sayıları ham kayıtlardır (bağımsız olay değil); dizi içi kayıtlar ayrı tutulur, büyüklük türleri karışıktır.

      Konumu bağımsız çözen 5 kurumun derinlik değerleri 7,0 ile 10,6 km arasındadır. Uzak bölgesel ağların (INGV, GSI, NIEP) bu depreme ilişkin çözümleri değerlendirme dışı bırakıldı.

      Depremi izleyen 90 günde, Gardner–Knopoff uzaklık penceresi olan 84 km yarıçap içinde 20.593 olay kaydedildi. Bu depremden önce, kendisinden büyük bir deprem kaydedilmişti: Mw 7,8 (06.02.2023, 91 km uzakta). Deprem bu deprem için tanımlanan uzay–zaman penceresinin (yer ve süre sınırının) içinde ve son 30 gün içinde kaldığından, bu çalışmanın ölçütüne göre süren bir dizinin parçasıdır ve dizinin en büyük depremi değildir.

      USGS'in hissedilme anketine 677 bildirim ulaştı; bildirimlerden derlenen en yüksek topluluk şiddeti (Community Decimal Intensity, CDI) 9,1 düzeyindedir (veri: USGS hissedilme ürünü, 23.08.2026 tarihli kayıt; yöntem: Atkinson ve Wald, 2007). Şiddet, sarsıntının bir yerde nasıl hissedildiğini anlatan ölçüdür ve 1–12 basamaklı Değiştirilmiş Mercalli ölçeğiyle verilir; depremin büyüklüğünden ayrı bir niceliktir.

      Birleşik katalogda bu depremden önce, dış merkezin 150 km çevresinde büyüklüğü 6,0 ve üzerinde 4 deprem, 60 km çevresinde ayrıca büyüklüğü 5,0–5,9 olan 1 deprem kayıtlıdır; en eskisi 1905 yılına aittir. En büyüğü 06.02.2023 tarihli Mw 7,8 büyüklüğündeki depremdir (91 km uzaklıkta). Bu sayımlarda büyüklük, kayıt ISC-GEM kataloğunda varsa onun moment büyüklüğüdür (International Seismological Centre, 2026; Di Giacomo vd., 2015, 2018); yoksa birleşik kataloğun değeridir.

      Depremden önceki 90 günde dış merkezin 84 km çevresinde 367 olay kaydedildi. Etkinliğin arka plandan ayrışması doğrulanmadı: sınamanın ampirik ölçütü bu örneklemle sonuç vermedi ve olaylar öncü olarak nitelenmedi.

      Veri: AFAD (21.497 kayıt), ISC (5.212 kayıt), EMSC (185 kayıt), USGS (14 kayıt), GFZ (7 kayıt), NOA (1 kayıt), NIEP (1 kayıt) ve INGV (1 kayıt) kataloglarından derlenen birleşik katalog. Kurum künyeleri: AFAD (Disaster and Emergency Management Authority, 1990), ISC (International Seismological Centre, t.y.), EMSC (European-Mediterranean Seismological Centre, t.y.) ve USGS (U.S. Geological Survey, 2017). GFZ ve NOA künyeleri: GFZ (GEOFON Data Centre, 1993) ve NOA (National Observatory of Athens, Institute of Geodynamics, Athens, 1975). Geçmiş depremlerin derlemesi ayrıca künyesi bulunmayan GSI kayıtları da içerir. Dönem 07.02.2018–07.05.2023; veri kesim anı 07.05.2023 10:24 UTC. Dizi sayımı: depremden sonraki kayıtlar, 84 km yarıçap (Gardner ve Knopoff, 1974), gözlem 90 gün; izleme penceresi 90 gün. Büyüklüğü boş kalan ya da ayrı depremleri birleştiren 3.200 kayıt kurum raporlarından onarıldı (2.636 tanesi depremden sonra). Katalog dış kataloglarla karşılaştırılmadığından alımda bulunmayan depremler sayımlara girmez; olay sayıları bu bakımdan da alt sınırdır. Büyüklükler kurumların yayımladığı türlerdedir (kayıt sayıları: ML 26.217, Mw 625, mb 68, türü belirtilmemiş 7, MS 1). Kısaltmalar: ML yerel büyüklük, Mw moment büyüklüğü, mb cisim dalgası büyüklüğü, MS yüzey dalgası büyüklüğü. Faylar: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün (MTA) Türkiye Diri Fay Haritası, MTA TDFH-2026 (Elmacı vd., 2026). Mekanizmalar: Global CMT (Dziewonski vd., 1981; Ekström vd., 2012). Bu çalışma saha gözlemi, uydu radarı (InSAR) ve uydu konumlama (GNSS) çözümlemesi içermez; hasar ve can kaybı verisi kullanılmamıştır.

      Dizi kayıtlarında tamlık büyüklüğü 3,9 düzeyindedir; 20.593 sayısı bu eşiğin altındaki olaylar bakımından alt sınırdır.

      Veri ve yöntem

      Çalışma, 07.02.2018–07.05.2023 arasında dış merkez çevresindeki çalışma alanında kaydedilen 26.918 depreme dayanır. Kayıtlar AFAD, ISC, EMSC, USGS, GFZ, NOA, NIEP ve INGV kataloglarından derlendi; aynı depremi birden çok kez gösteren kayıtlardan 2.049 kopya ile kendi hizmet bölgesi dışındaki bölgesel ağlardan gelen 87 kayıt ayıklandı.

      Veriler 17.10.2026 tarihinde derlendi; yazı gözlenmiş verileri betimler, deprem tahmini içermez. Haritalar ve metin aynı veri kesiminden, YAPI ZEMİN yazılımlarıyla üretildi. Kapak görseli geniş bir pencere açar: yüz yıllık deprem geçmişi, diri faylar ve levha sınırları aynı haritada.

      İlgili yazı: (M=7.7) Kahramanmaraş-Pazarcık – 6 Şubat 2023

      Kaynaklar

      1. Aki, K. ve Richards, P. G. (2002) Quantitative Seismology. 2. bs., University Science Books, Sausalito.
      2. Allen, T. I., Wald, D. J. ve Worden, C. B. (2012) Intensity attenuation for active crustal regions. J. Seismol. 16(3), 409–433. doi:10.1007/s10950-012-9278-7
      3. Ambraseys, N. N. (1989) Temporary seismic quiescence: SE Turkey. Geophys. J. Int. 96(2), 311–331. doi:10.1111/j.1365-246X.1989.tb04453.x
      4. Atkinson, G. M. ve Wald, D. J. (2007) “Did You Feel It?” intensity data: A surprisingly good measure of earthquake ground motion. Seismol. Res. Lett. 78(3), 362–368. doi:10.1785/gssrl.78.3.362
      5. Bird, P. (2003) An updated digital model of plate boundaries. Geochem. Geophys. Geosyst. 4(3), 1027. doi:10.1029/2001GC000252
      6. Di Giacomo, D., Bondár, I., Storchak, D. A., Engdahl, E. R., Bormann, P. ve Harris, J. (2015) ISC-GEM: Global Instrumental Earthquake Catalogue (1900–2009), III. Re-computed MS and mb, proxy MW, final magnitude composition and completeness assessment. Phys. Earth Planet. Inter. 239, 33–47. doi:10.1016/j.pepi.2014.06.005
      7. Di Giacomo, D., Engdahl, E. R. ve Storchak, D. A. (2018) The ISC-GEM Earthquake Catalogue (1904–2014): Status after the Extension Project. Earth Syst. Sci. Data 10(4), 1877–1899. doi:10.5194/essd-10-1877-2018
      8. Disaster and Emergency Management Authority (1990) Turkish National Seismic Network. Department of Earthquake, Disaster and Emergency Management Authority. doi:10.7914/SN/TU
      9. Duman, T. Y. ve Emre, Ö. (2013) The East Anatolian Fault: geometry, segmentation and jog characteristics. Geol. Soc. Lond. Spec. Publ. 372(1), 495–529. doi:10.1144/SP372.14
      10. Dziewonski, A. M., Chou, T.-A. ve Woodhouse, J. H. (1981) Determination of earthquake source parameters from waveform data for studies of global and regional seismicity. J. Geophys. Res. 86(B4), 2825–2852. doi:10.1029/JB086iB04p02825
      11. Ekström, G., Nettles, M. ve Dziewoński, A. M. (2012) The global CMT project 2004–2010: Centroid-moment tensors for 13,017 earthquakes. Phys. Earth Planet. Inter. 200–201, 1–9. doi:10.1016/j.pepi.2012.04.002
      12. Elmacı, H., Kürçer, A., Özalp, S., Altuntaş, G., Avcı, H. O., Aydoğan, H., Yüce, A. A., Öztürker, A. R., Karayazı, O., Bayrak, A., Özdemir, E., Çal, Ç., Güven, C. ve Yalvaç, O. (2026) Türkiye Diri Fay Haritası. MTA Genel Müdürlüğü, Özel Yayın Serisi-60, Ankara. ISBN 978-625-8107-74-6.
      13. Eshelby, J. D. (1957) The determination of the elastic field of an ellipsoidal inclusion, and related problems. Proc. R. Soc. Lond. A 241(1226), 376–396. doi:10.1098/rspa.1957.0133
      14. European-Mediterranean Seismological Centre (t.y.) Deprem parametreleri (çevrimiçi katalog). https://www.emsc-csem.org (erişim: 17.10.2026)
      15. Frohlich, C. (1992) Triangle diagrams: Ternary graphs to display similarity and diversity of earthquake focal mechanisms. Phys. Earth Planet. Inter. 75(1–3), 193–198. doi:10.1016/0031-9201(92)90130-N
      16. Frohlich, C. ve Apperson, K. D. (1992) Earthquake focal mechanisms, moment tensors, and the consistency of seismic activity near plate boundaries. Tectonics 11(2), 279–296. doi:10.1029/91TC02888
      17. Gardner, J. K. ve Knopoff, L. (1974) Is the sequence of earthquakes in Southern California, with aftershocks removed, Poissonian? Bull. Seismol. Soc. Am. 64(5), 1363–1367. doi:10.1785/BSSA0640051363
      18. Garwood, F. (1936) Fiducial limits for the Poisson distribution. Biometrika 28(3–4), 437–442. doi:10.1093/biomet/28.3-4.437
      19. GEOFON Data Centre (1993) GEOFON Seismic Network. GFZ Data Services. doi:10.14470/TR560404
      20. Güvercin, S. E., Karabulut, H., Konca, A. Ö., Doğan, U. ve Ergintav, S. (2022) Active seismotectonics of the East Anatolian Fault. Geophys. J. Int. 230(1), 50–69. doi:10.1093/gji/ggac045
      21. Hanks, T. C. ve Kanamori, H. (1979) A moment magnitude scale. J. Geophys. Res. 84(B5), 2348–2350. doi:10.1029/JB084iB05p02348
      22. International Seismological Centre (2026) ISC-GEM Earthquake Catalogue. doi:10.31905/d808b825
      23. International Seismological Centre (t.y.) ISC Bulletin. doi:10.31905/D808B830 (erişim: 17.10.2026)
      24. Jia, Z., Jin, Z., Marchandon, M., Ulrich, T., Gabriel, A.-A., Fan, W., Shearer, P., Zou, X., Rekoske, J., Bulut, F., Garagon, A. ve Fialko, Y. (2023) The complex dynamics of the 2023 Kahramanmaraş, Turkey, Mw 7.8–7.7 earthquake doublet. Science 381(6661), 985–990. doi:10.1126/science.adi0685
      25. Kagan, Y. Y. (2004) Short-term properties of earthquake catalogs and models of earthquake source. Bull. Seismol. Soc. Am. 94(4), 1207–1228. doi:10.1785/012003098
      26. Kennett, B. L. N. ve Engdahl, E. R. (1991) Traveltimes for global earthquake location and phase identification. Geophys. J. Int. 105(2), 429–465. doi:10.1111/j.1365-246X.1991.tb06724.x
      27. King, G. C. P., Stein, R. S. ve Lin, J. (1994) Static stress changes and the triggering of earthquakes. Bull. Seismol. Soc. Am. 84(3), 935–953. doi:10.1785/BSSA0840030935
      28. Melgar, D., Taymaz, T., Ganas, A., Crowell, B., Öcalan, T., Kahraman, M., Tsironi, V., Yolsal-Çevikbil, S., Valkaniotis, S., Irmak, T. S., Eken, T., Erman, C., Özkan, B., Dogan, A. H. ve Altuntaş, C. (2023) Sub- and super-shear ruptures during the 2023 Mw 7.8 and Mw 7.6 earthquake doublet in SE Türkiye. Seismica 2(3). doi:10.26443/seismica.v2i3.387
      29. National Observatory of Athens, Institute of Geodynamics, Athens (1975) Hellenic Unified Seismological Network. International Federation of Digital Seismograph Networks. doi:10.7914/SN/HL
      30. Okada, Y. (1985) Surface deformation due to shear and tensile faults in a half-space. Bull. Seismol. Soc. Am. 75(4), 1135–1154. doi:10.1785/BSSA0750041135
      31. Okada, Y. (1992) Internal deformation due to shear and tensile faults in a half-space. Bull. Seismol. Soc. Am. 82(2), 1018–1040. doi:10.1785/BSSA0820021018
      32. Ryan, W. B. F., Carbotte, S. M., Coplan, J. O., O'Hara, S., Melkonian, A., Arko, R., Weissel, R. A., Ferrini, V., Goodwillie, A., Nitsche, F., Bonczkowski, J. ve Zemsky, R. (2009) Global Multi-Resolution Topography synthesis. Geochem. Geophys. Geosyst. 10(3), Q03014. doi:10.1029/2008GC002332
      33. U.S. Geological Survey (2017) Advanced National Seismic System (ANSS) Comprehensive Catalog. doi:10.5066/F7MS3QZH
      34. Vavryčuk, V. (2014) Iterative joint inversion for stress and fault orientations from focal mechanisms. Geophys. J. Int. 199(1), 69–77. doi:10.1093/gji/ggu224
      35. Wells, D. L. ve Coppersmith, K. J. (1994) New empirical relationships among magnitude, rupture length, rupture width, rupture area, and surface displacement. Bull. Seismol. Soc. Am. 84(4), 974–1002. doi:10.1785/BSSA0840040974

      Hazırlayan: T. Batuhan BULGURLULAR · YAPI ZEMİN · Erişim 17.10.2026 · Çalışma dönemi 07.02.2018–07.05.2023 · Sürüm 1 · © 2026 T. Batuhan BULGURLULAR · YAPI ZEMİN · Tüm hakları saklıdır

      Kullanıcı Geri Dönüşleri

      Create an account or sign in to leave a review

      Görüntülenebilecek inceleme bulunmuyor

      Configure browser push notifications

      Chrome (Android)
      1. Tap the lock icon next to the address bar.
      2. Tap Permissions → Notifications.
      3. Adjust your preference.
      Chrome (Desktop)
      1. Click the padlock icon in the address bar.
      2. Select Site settings.
      3. Find Notifications and adjust your preference.