Mercan Denizi'nde, Vanuatu'daki Port-Olry'un 43 km doğu-güneydoğusunda 29 Ekim 2026 günü 21:46 UTC'de Mw 6,2 büyüklüğünde bir deprem oldu; dört gün önce, 25 Ekim'de, 30 km uzakta mb 6,0 büyüklüğünde bir deprem kaydedilmişti.
Odak derinliği 142,8 km, konumu bağımsız çözen 4 kurumun değerleri 100,6 ile 150,7 km arasında; deprem 21:46 UTC'de (Türkiye saatiyle 30 Ekim 00:46) en yakın kıyıya yaklaşık 31 km uzaklıkta, Mercan Denizi'nde kaydedildi. Moment büyüklüğü değeri için ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) çözümü esas alındı. Dış merkezin koordinatları 15,19°G, 167,45°D; dış merkez, odağın tam üstündeki yeryüzü noktasıdır. Bu derinlik depremi ara derinlik sınıfına koyar (70–300 km); sığ odak sınıfı 70 km'ye kadar uzanır. Deprem büyük olasılıkla Yeni Hebrid levhasının altına dalan Avustralya levhasının içinde oldu: Bird (2003) modelinde dış merkeze en yakın dalma-batma sınırı, Yeni Hebrid–Avustralya hendeği, 132 km uzaklıkta ve dış merkez sınırın Yeni Hebrid levhası tarafında. Ara derinlikli depremlerin çoğu böyle dalan levhaların (slab) içinde görülür.
Geçmiş kayıtlarda bu büyüklükteki, odağı 40 km'den derin bağımsız depremler dış merkezin 100 km çevresinde 1911'den bu yana ortalama 2,7 yılda bir kaydedilmiş; değer bir ortalamadır ve deprem tahmini değildir. Bölgenin bilinen en büyük depremi 1965'te dış merkezden 56 km uzakta kaydedilen M 7,7 depremidir.
USGS büyüklüğü Mw 6,2, Avrupa-Akdeniz Sismoloji Merkezi (EMSC) Mw 6,2, Alman Yerbilimleri Araştırma Merkezi (GFZ) Mw 6,3 olarak verdi.
Şekil 1 · Vanuatu Adaları ve Çevresi Sismotektonik Haritası
Daireler büyüklükle orantılı çizildi ve odak derinliğine göre renklendirildi; sığ ve derin depremler böylece haritada birbirinden ayrılır. Levha sınırları türlerine göre ayrı çizgilerle çizildi. Yıldız haberin konusu olan depremdir. 1926–2026 döneminin M ≥ 5,0 büyüklüğündeki 4.395 depremi haritaya işlendi; renkler sığ (70 km'den sığ), ara (70–300 km) ve derin (300 km'den derin) odakları ayırır. Kadrajda dalma-batma, ıraksak, dönüşüm ve yakınsak türlerindeki levha sınırları çizildi. Derleme, Uluslararası Sismoloji Merkezi'nin ISC-GEM kataloğundaki kayıtları da içerir (International Seismological Centre, 2026). Girişte anılan levha sınırı da dalma-batma türünün çizgisiyle haritada yer alır; yıldızın sınıra göre yeri burada görülür. Sayfadaki etkileşimli sürüm yakınlaştırılabilir: depremlerin ve levha sınırlarının üzerine gelindiğinde ayrıntılar görüntülenir, katmanlar açılıp kapatılabilir ve zaman oynatıcı ile 1926'dan bu depreme uzanan deprem etkinliği izlenebilir. Haritada levha sınırları Bird (2003) PB2002 modelinden alındı. Ek katman olarak çevredeki 200 odak mekanizması çözümü açılabilir.
Şekil 2 · USGS ShakeMap şiddet kestirimi
Harita USGS ShakeMap model kestiriminin (sürüm 3; otomatik ürün; 29.10.2026) eş şiddet (MMI) eğrilerini gösterir; ince eğriler yarım düzeylerdir; bu sürümde sismik istasyon kaydı yoktur; alan yalnız yer hareketi bağıntılarından kurulmuştur; USGS belirsizlik derecesi --; zeminin en büyük değeri 4,1'dir (ürünün beyan ettiği tepe 4,2); altlık: Sources: Esri, HERE, Garmin, © OpenStreetMap contributors, and the GIS user community. Yıldız dış merkezdir; renkli zemin orta çözünürlüklü USGS ShakeMap şiddet ızgarasıdır.
Hasar ya da can kaybına ilişkin doğrulanmış bir veri bu çalışmanın veri kümesinde yer almıyor. Sahadaki durum için ülkenin yetkili afet yönetim kurumu açıklamaları esas alınmalıdır.
Yazıdaki konum ve derinlik 30.10.2026 12:57 UTC veri kesimindeki gözden geçirilmiş kurum çözümüne dayanır; öteki kurumların değerleri 29–30 Ekim 2026 arasında arşive alınan çözümlerdir ve kurumlar bu çözümleri sonradan revize edebilir.
Depremin yeri ve derinliği
Konum ve derinlik aynı güvenle bilinmiyor: yatay konum daha sağlam, derinlik daha tartışmalı. 216 depremlik karşılaştırmaya göre bölgede kurumların dış merkezleri ortanca 8,6 km ayrışır ve farkların %90'ı 21 km'yi aşmaz. Bu depremde bağımsız çözümler arasındaki en büyük fark 12 km; uzak ağlar karşılaştırmaya katılmadı. USGS derinliği konum çözümünden verdi; %90 güvenle belirsizlik ±6,43 km.
Şekil 3 · Yakın çevre: dış merkez ve mekanizmalar
İlk bakılacak yer yıldızdır: bu depremin dış merkezi. Mor kesikli çizgi levha modelindeki sınırı gösterir; dairelerin bu çizgiye göre dizilişi haritadan doğrudan okunur. 2021–2026 döneminde haritanın kapsadığı alanda 409 deprem kaydedildi; dönemin en büyük kaydı 30 Mart 2026 tarihli Mw 7,3 büyüklüğündeki depremdir. Girişte anılan 25 Ekim mb 6,0 depremi de bunlardan biridir. Mor kesikli çizgilerden dış merkeze en yakını, Yeni Hebrid–Avustralya hendeğidir. Dış merkezin konumu 87 istasyonun kaydıyla çözüldü; istasyonlar arasında dış merkezden bakıldığında kalan en geniş açı boşluğu 32°, en yakın istasyon 681 km uzakta. İstasyonlar dış merkezi her yönden çevrelediği için yıldızın yatay konumu iyi kısıtlanmış sayılır. Altlık: “Sources: Esri, HERE, Garmin, © OpenStreetMap contributors, and the GIS user community”.
Şekil 4 · Depremlerin derinlik kesiti (A–A′)
Kesit depremleri yandan bakar gibi gösterir: yatay eksen kesit hattı boyunca uzaklığı, düşey eksen derinliği verir. Sarı yıldız bu depremin odağıdır; dairelerin rengi derinliği, çapı büyüklüğü taşır. Derinliği kurumlarca sabit bir değere atanmamış 341 depremin ortanca derinliği 124 km; bu deprem bu değerden derindedir. Derinliği ölçülmüş depremler en çok 128–130 km aralığında toplanıyor; bu aralıkta 58 kayıt var. Odak derinliklerinin yüzde 95'i ilk 170 km içinde. 300 km derinliğindeki uç değer, kurumun bildirdiği yuvarlak bir değer olduğundan ve tek bir kayda dayandığından ayrı bir derinlik bandı sayılmadı. Kesitteki düzlem tek bir fay ya da levha doğrultusunu değil, inceleme kutusunun geometrisini izler; yorum bu sınırla yapılmalı. Alt kenardaki üçgenler derinlik ekseninin altında kalan olaylardır.
Çizelge 1 · Kurum çözümleri ve benimsenen hiposantr. Çizelge, depremi çözen 7 kurum kaydının konum, derinlik ve büyüklük değerlerini verir; bunlardan 4 tanesi konumu bağımsız çözer ve yıldızlı satır bu yazının benimsediği çözümdür. Uzak ağ çözümleri ve ayna kayıtlar bağımsız çözüm sayılmaz; konumu başka satırla özdeş olmayan aktarılmış çözüm onu üreten kurumun çözümü olarak sayılır. Konumu bağımsız çözen kurumlardan en sığ derinliği ISC (PTWC), en derini GFZ verir ve benimsenen çözüm ikisinin arasında kalır.
Kurum | Oluş zamanı (UTC) | Enlem | Boylam | Derinlik (km) | M |
|---|---|---|---|---|---|
USGS* | 29.10.2026 21:46:44 | 15,1891°G | 167,4523°D | 142,8 | 6,2 |
EMSC | 29.10.2026 21:46:46 | 15,2011°G | 167,4373°D | 150,0 | 6,2 |
GFZ | 29.10.2026 21:46:46 | 15,180°G | 167,432°D | 150,7 | 6,3 |
ISC (PTWC) | 29.10.2026 21:46:43 | 15,10°G | 167,40°D | 100,6 | 6,1 |
INGV | 29.10.2026 21:46:44 | 15,1945°G | 167,4770°D | 121,1 | 6,1 |
GSRAS | 29.10.2026 21:46:45 | 15,06°G | 167,45°D | 140,0 | 5,9 |
ISC (CSEM) | 29.10.2026 21:46:46 | — | — | — | 6,2 |
Çizelge 1 (devamı)
Kurum | Tür | Çözüm durumu | Arşive alınma (UTC) |
|---|---|---|---|
USGS* | Mww | gözden geçirilmiş | 30.10.2026 10:57 |
EMSC | Mw | — | 29.10.2026 22:07 |
GFZ | Mw | — | 29.10.2026 22:26 |
ISC (PTWC) | Mwp | aktarılmış çözüm | 30.10.2026 06:40 |
INGV | Mwp | uzak ağ çözümü | 29.10.2026 22:56 |
GSRAS | mb | uzak ağ çözümü | 30.10.2026 12:48 |
ISC (CSEM) | Mw | ayna kayıt | 30.10.2026 06:40 |
* benimsenen hiposantr (kurumun olay kimliği us7000tu4f). Benimseme sırası: olağan çözümler aktarılmış, uzak ağ ve ayna kayıtlarından önce gelir; sonra derinliği verilmiş çözüm ve genel kurum sırası gözetilir. Birleşik kataloğun temsilci kaydı (ISC) benimsenen dış merkezden 11,4 km, derinlikte 42,2 km ayrışır (kurumlar arası çözüm farkı, konum belirsizliği değil); temsilci kayıt arşivde, bu raporun öncelik sırasından bağımsız seçilmiştir. Aktarılmış çözüm: ISC'nin başka bir kurumdan aktardığı çözüm (parantezde üreten kurum); uzak ağ çözümü: bölgesel ağın kendi hizmet bölgesi dışındaki çözümü; ayna kayıt: koordinat işareti ters girilmiş kopya (benimsenmez); koordinatı basılmaz. Kısaltmalar: GSRAS Geophysical Survey, Russian Academy of Sciences; CSEM Centre Sismologique Euro-Méditerranéen (EMSC ile aynı kurum). Değerler kurumun bildirdiği ondalıkladır (“—”: alan kayıtta yok). “Arşive alınma”, raporun birleşik arşive alındığı andır (sorgu anı 30.10.2026 12:59 UTC); sonraki güncellemeler çizelgede yoktur.
Kırılma türü: ters faylanma
Levha sınırının yeri ve türü Bird (2003) modelinden alındı: Yeni Hebrid–Avustralya hendeği. Hendek, bir levhanın ötekinin altına daldığı sınırın deniz tabanındaki izidir. Haritanın kapsadığı alanda bir dalma-batma hendeği daha var: Pasifik–Avustralya hendeği (modelde Avustralya levhası Pasifik levhası altına dalıyor).
Şekil 5 · Tektonik çerçeve: çevredeki odak mekanizmaları
Renkli dairelerde renk mekanizma sınıfını, çap büyüklüğü kodlar. Altlık: “Sources: Esri, HERE, Garmin, © OpenStreetMap contributors, and the GIS user community”.
Mor kesikli çizgiler levha sınırlarıdır; renkli dairelerin bu çizgilere göre dizilişi, depremlerin sınır boyunca nasıl toplandığını gösterir. Rengi faylanma türünü, çapı büyüklüğü verir. Depremi çevreleyen her derinlikteki 244 odak mekanizması çözümünden en büyük 36 tanesi haritada toplandı; depremin kendi çözümü ters faylanma gösteriyor. Levha modeline göre bu hendek boyunca Avustralya levhası Yeni Hebrid levhası altına dalıyor. Haritadaki mor kesikli çizgi Yeni Hebrid–Avustralya hendeği boyunca uzanır; dairelerin ona göre yeri buradan okunur. Çözülmüş depremlerin en büyüğü, 2026 yılındaki Mw 7,3, 341°/35°/64° düzlemiyle ters faylanmadır; bu depremle aynı türdedir.
Şekil 6 · Depremin odak mekanizması
"Plaj topu" denen bu çizim, odağı çevreleyen bir kürenin alt yarısının izdüşümüdür. Odak çevresindeki kayanın en çok sıkıştığı yön açık kadranların ortasından, en çok gerildiği yön koyu kadranların ortasından geçer. Odak mekanizması, bir depremi üreten fayın duruşunu ve blokların kayma yönünü gösteren çözümdür; birbirine dik iki olası düzlem verir ve fay bunlardan biridir. CPPT çözümünde bu deprem ters (üstteki bloğun eğim yönünde yukarı itildiği) faylanma gösterir; çözümün moment büyüklüğü Mw 6,2 olarak verilir. Birinci düzlemin doğrultusu 351°, eğimi 40°, kayma açısı (0° ve ±180° yatay kaymadır; artı değerler ters, eksi değerler normal bileşen taşır) 76°; ikincisinin doğrultusu 189°, eğimi 51°, kayma açısı 102° olarak verilir. Hangi düzlemin kırıldığı bu veriyle ayırt edilemiyor. CPPT çözümüne göre depremde açığa çıkan sismik moment 2,61 × 10¹⁸ N·m; moment büyüklüğü Mw 6,2 bu sayıdan türetilir. Çözümün sıkışma (P) ekseni kuzeydoğu–güneybatı doğrultusunda ve 26° dalımlı, gerilme (T) ekseni kuzeybatı–güneydoğu doğrultusunda ve 30° dalımlı. Sıkışma ve gerilme eksenlerinin ikisinin de yataya yakın olması, doğrultu atımlı faylanmanın tipik imzasıdır.
Şekil 7 · Fayın 3B modeli ve kırılma animasyonu
Animasyonun son iki adımı özettir: 3B plaj topu alt yarıküre deseniyle faylanmayı, genel istatistikler kartı sayıları toplar. Öncesinde eşit ölçekli blokta belirgin düzlem iki olası düzlemden gösterilenidir, soluk düzlem öteki olasılıktır; tavan bloğu taban bloğuna göre kayar, kamera yakından bakış için odağa iner. Sayfadaki oynatıcıda adımlar arasında gezilebilir. Mevcut veriler iki düğüm düzleminden hangisinin kırıldığını ayırt etmiyor; 1. düğüm düzlemi gösterildi. Doğrultusu 351°, eğimi 40°, kayma açısı 76° olan birinci düğüm düzlemi doğuya dalar. Doğudaki tavan bloğu, batıdaki taban bloğuna göre düzlem boyunca yukarı, batıya doğru kayarak onun üzerine çıkar. Çözüm böylece ters faylanma olarak okunur. Dayanak CPPT çözümü: Mw 6,2; odak derinliği USGS çözümüne göre 142,8 km. P, yani sıkışma ekseni doğu–batı doğrultulu ve neredeyse yatay; T, yani gerilme ekseni düşeye yakın, 79° dalımlı. Model ara derinlikli bu depremi levha içi sınıfında değerlendirdi; levha içi bağıntılardan biri büyüklüğü kapsasa da bağıntılarda derinlik terimi olmadığından düzlem boyutu, ortalama kayma ve kırılma süresi verilmedi; çizimdeki boyut ve yüzey deformasyonu şematiktir. Blok ötelenmesi görünür olsun diye abartıldı. Modeldeki yüzey bölgenin deniz tabanı ve kara yükseltisidir (Ryan vd., 2009); dış merkezin üstünde yaklaşık 2.340 m su bulunur. Su katmanı durağandır ve yalnız deniz derinliğini gösterir; tsunami modellenmedi.
Bölgenin kayıtlı geçmişi
Bölgenin deprem geçmişi, yakın ve uzak dönemden büyük kayıtlar içeriyor. Depremden önceki kayıtları toplayan derlemede dış merkezin 150 km çevresinde 6,0 ve üzeri büyüklükte 187, 60 km çevresinde ayrıca 5,0–5,9 büyüklüğünde 166 deprem var; sayım ham kayıt sayısıdır ve geçmişteki kümelenmiş kayıtları ayıklamaz. Depremden önceki 30 günde dış merkezin 56 km çevresinde kaydedilen tek kayıt (25 Ekim 2026 mb 6,0 depremi) süren etkinliğin parçası sayılarak derlemenin dışında tutuldu. 1965 depremi derlemenin en büyüğü; 11 Ağustos 1965'teki M 7,6 depremi (74 km) ve 13 Ağustos 1965'teki M 7,4 depremi (115 km) onu izleyen kayıtlar.
Girişte anılan ortalamanın dayanağı bağımsız depremlerdir: dış merkezin 100 km çevresindeki 6,2 ve üzeri 90 önceki kaydın 36 tanesi odağı 40 km'den sığ olduğundan sayım dışında kalıyor; kalan 54 kaydın 44'ü Gardner ve Knopoff (1974) yöntemiyle bağımsız deprem olarak ayrılıyor. Katalog bu büyüklükte 1911'den beri eksiksiz sayıldığından oran o yıldan sonraki 43 bağımsız depremle hesaplandı. Ortalamanın %95 güven aralığı 2,0–3,7 yıl (Garwood, 1936).
Şekil 8 · Bölgenin tarihsel depremleri
Daireler aletsel kayıtların başından bu yana çevrede kaydedilmiş büyük depremlerdir ve renkleri eskiden yeniye doğru değişir. Dış merkeze yakın kuşakta daha küçük, uzak kuşakta daha büyük bir büyüklük eşiği kullanıldı. Turkuaz elmasla işaretli kayıt, 1965 depremidir; haritadaki öteki daireler ondan küçük kayıtlardır. Harita iki eşik kullanır: 150 km'lik bölge kuşağında M 6,0 ve üzeri, dış merkeze 60 km'den yakın kuşakta M 5,0 ve üzeri depremler. 27 Temmuz 1990'da dış merkezin 8,7 km yakınında kaydedilen Mw 7,2 depremi, M 7,0 ve üzeri kayıtların dış merkeze en yakınıdır. Büyüklüklerde, varsa, Uluslararası Sismoloji Merkezi'nin GEM kataloğunda (International Seismological Centre, 2026) yeniden hesaplanan moment büyüklüğü kullanıldı; 353 kaydın 66 tanesinde bu değer esas alındı. Bölgenin en büyük depremlerinin bir bölümü bu depremin yakın kuşağında olmuş; dış merkez, büyük depremlerin daha önce de kaydedildiği bir kesimde. Haritada derlemenin büyüklüğe göre ilk 100 kaydı çizildi; daha küçük kayıtlar haritada yer almıyor. Mavi kesikli dikdörtgen inceleme alanının sınırıdır. Altlık: “Sources: Esri, HERE, Garmin, © OpenStreetMap contributors, and the GIS user community”.
Çizelge 2 · Tarihsel eşik üstü depremler (1900 sonrası, olay anından önce). Çizelge, bu depremden önce dış merkeze 60 km içinde M ≥ 5 ya da 150 km içinde M ≥ 6 olan 1900 sonrası 13 depremi listeler; kayıtlar 1907 ile 2026 yılları arasındadır. E/E₀ sütunu ışınan enerjinin bu depreminkine oranıdır ve büyüklük farkından hesaplanır. Derinliği bilinen 13 kaydın 7'si ara derinlik (101–141 km) ve 6'sı sığ odak (0–50 km) sınıfındadır.
Tarih | M | Tür | Derinlik (km) | Uzaklık (km) | Yer | E/E₀ |
|---|---|---|---|---|---|---|
20.05.1965◆ | 7,7 | Mw | 50 | 56 | Vanuatu Adaları | ×180 |
11.08.1965 | 7,6 | Mw | 35 | 74 | Vanuatu Adaları | ×130 |
09.11.1910 | 7,4 | Mw | 20 | 136 | Vanuatu Adaları | ×63 |
17.10.1939 | 7,4 | MS | 135 | 56 | Vanuatu Adaları | ×63 |
10.03.1951 | 7,4 | M | 101 | 11 | Vanuatu Adaları | ×63 |
13.08.1965 | 7,4 | Mw | 30 | 115 | Norsup, Vanuatu — 43 km B | ×63 |
11.10.1907 | 7,3 | UK | 0 | 53 | Vanuatu Adaları | ×45 |
10.04.1909 | 7,3 | UK | 0 | 53 | Vanuatu Adaları | ×45 |
Yakın kuşakta (≤ 60 km) dış merkeze en yakın kayıtlar (yukarıda listelenmeyenler, uzaklık sırasıyla) | ||||||
27.07.1990 | 7,2 | Mw | 136 | 8,7 | Vanuatu Adaları | ×32 |
15.11.1997 | 7,0 | Mw | 123 | 9,6 | Port-Olry, Vanuatu — 34 km DGD | ×16 |
30.03.2026† | 7,3 | Mw | 120 | 11 | Vanuatu Adaları | ×45 |
07.02.2014 | 6,5 | Mw | 125 | 13 | Vanuatu Adaları | ×2,8 |
10.09.1950 | 7,1 | M | 141 | 29 | Vanuatu Adaları | ×22 |
Büyüklükler, kayda birleşik arşivde bağlı bir ISC-GEM (International Seismological Centre, 2026; Di Giacomo vd., 2015, 2018) raporu varsa onun moment büyüklüğüdür (Mw), yoksa kaydın moment tensörü (GCMT) ya da kurum raporlarındaki moment büyüklüğü, o da yoksa birleşik kataloğun temsilci değeridir; 353 kaydın 66 tanesinde büyüklük ISC-GEM'dendir; 50 kayıtta değer ya da tür katalogdakinden ayrışır. Derleme, dış merkeze 60 km içindeki M ≥ 5 ve 150 km içindeki M ≥ 6 depremlerden oluşur (kutudaki 150 km'den uzak olaylar girmez); listelenen kayıtların tümü M ≥ 6, 150 km içinde ölçütüyle girmiştir. 353 tekil kayıttan en büyük 8 olay listelenmiştir (yakın kuşağın kayıtları alt bölümde); yük derlemenin büyüklüğe göre ilk 100 kaydını taşır, yakın kuşak kayıtları bunlardan seçilmiştir; 31 kopya kayıt tekilleştirilmiştir (Δt ≤ 60 s ve ≤ 100 km); tek kuruma dayanan ve yer künyesi taşımayan 4 M ≥ 6 kaydı doğrulanamadığından derleme dışıdır. Dizi ayrımı ölçütünün (olaydan önceki 30 gün ve sonrası, dış merkeze 56 km içinde) kapsadığı 1 eşik üstü kayıt tarihsel derlemeye alınmamıştır. 1964 öncesi (küresel standart ağ öncesi) 6 kayıttan 1 tanesinin büyüklüğü ISC-GEM'in yeniden değerlendirmesi, 5 tanesininki kataloğun bülten değeridir; bu dönemin büyüklükleri kaynağa göre ≈ 0,3–0,5 birim ayrışabilir. E/E₀: ışınan enerjinin bu olayınkine oranı (büyüklük farkından); ◆ en büyük kayıt.
Depremin ardından ilk 15 saatte odağın 56 km yakınında yeni bir deprem kaydedilmedi. Uzaklık odaktan, derinlik farkı da hesaba katılarak ölçüldü.
Haritadaki inceleme alanının 5,0 yıllık kaydında b-değeri (küçük depremlerin büyüklere oranını anlatan ölçü) 0,90 ± 0,09 bulundu (tamlık büyüklüğü, yani kataloğun eksiksiz sayılabildiği en küçük büyüklük, 4,4; 126 olay). Değer kullanılan büyüklük ölçeğine bağlı olduğundan başka bölgelerin değerleriyle karşılaştırılmadı.
Deprem bilim için neden ilginç
Sismoloji açısından depremin öne çıkan yanları, yanıtı henüz bilinmeyen sorularda yatıyor. Yakın zamandaki 25 Ekim 2026 mb 6,0 depremi ile bu deprem arasındaki geometri bilinmiyor; iki depremin aynı fayı kırıp kırmadığı açık. Bunun için kırılma düzlemlerinin doğrultusu ve yeniden konumlandırılmış kayıtlar gerekir.
Derinlik burada belirleyici: kurum değerlerinin 100,6–150,7 km aralığına yayılması, depremin hangi yapıda kırıldığı sorusunu açık bırakıyor. En yakın istasyon 681 km uzakta olduğundan derinlik ancak uzak istasyonlardaki pP ve sP derinlik fazlarının çözümlenmesiyle kısıtlanabilir.
Yanıt bekleyen sorular
Dizi kaç olaydan oluşuyor? İlk 0,63 günde odağın 56 km çevresindeki kürede başka deprem kaydedilmedi; sayılar yalnız bu süreyi kapsar. Yanıt için 90 günlük izleme penceresinin dolması gerekir (27.01.2027).
Çözümün iki düzleminden hangisi gerçek fay düzlemi? Çözümün iki düzlemi 351° ve 189° doğrultuludur; eldeki veri bu ikisini ayırt etmeye yetmedi. Yanıtın ön koşulu: olayların yeniden konumlandırılması (konumun daha ayrıntılı yöntem ya da verilerle yeniden hesaplanması) ve kayma dağılımının iki düzlemin her biri için ayrı ayrı çözülüp karşılaştırılması ya da kırılmanın ilerleme yönünün çözümlenmesi.
Mw 6,2 büyüklüğündeki deprem için iki olası fay düzleminden hangisinin kırıldığı henüz bilinmiyor. Pencerenin bitiş günü 27.01.2027; süresi 90 gün.
Veri ve yöntem
Çalışma, 30.10.2021–30.10.2026 arasında dış merkez çevresindeki çalışma alanında kaydedilen 409 depreme dayanır. Kayıtlar ISC, USGS, GFZ ve EMSC kataloglarından derlendi; aynı depremi birden çok kez gösteren kayıtlardan 47 kopya ile kendi hizmet bölgesi dışındaki bölgesel ağlardan gelen 2 kayıt ayıklandı.
Veri kesimi 30.10.2026 12:57 UTC; yazı gözlenmiş verileri ve atıflı model kestirimlerini betimler, deprem tahmini içermez. Haritalar ve metin aynı veri kesiminden, YAPI ZEMİN yazılımlarıyla üretildi. Kapak görseli geniş bir pencere açar: yüz yıllık deprem geçmişi, diri faylar ve levha sınırları aynı haritada.
Kaynaklar
- Aki, K. (1965) Maximum likelihood estimate of b in the formula log N = a − bM and its confidence limits. Bull. Earthq. Res. Inst. Univ. Tokyo 43(2), 237–239. doi:10.15083/0000033631
- Aki, K. ve Richards, P. G. (2002) Quantitative Seismology. 2. bs., University Science Books, Sausalito.
- Allen, T. I. ve Hayes, G. P. (2017) Alternative Rupture-Scaling Relationships for Subduction Interface and Other Offshore Environments. Bull. Seismol. Soc. Am. 107(3), 1240–1253. doi:10.1785/0120160255
- Bird, P. (2003) An updated digital model of plate boundaries. Geochem. Geophys. Geosyst. 4(3), 1027. doi:10.1029/2001GC000252
- Bondár, I., Myers, S. C., Engdahl, E. R. ve Bergman, E. A. (2004) Epicentre accuracy based on seismic network criteria. Geophys. J. Int. 156(3), 483–496. doi:10.1111/j.1365-246X.2004.02070.x
- Di Giacomo, D., Bondár, I., Storchak, D. A., Engdahl, E. R., Bormann, P. ve Harris, J. (2015) ISC-GEM: Global Instrumental Earthquake Catalogue (1900–2009), III. Re-computed MS and mb, proxy MW, final magnitude composition and completeness assessment. Phys. Earth Planet. Inter. 239, 33–47. doi:10.1016/j.pepi.2014.06.005
- Di Giacomo, D., Engdahl, E. R. ve Storchak, D. A. (2018) The ISC-GEM Earthquake Catalogue (1904–2014): Status after the Extension Project. Earth Syst. Sci. Data 10(4), 1877–1899. doi:10.5194/essd-10-1877-2018
- Dziewonski, A. M., Chou, T.-A. ve Woodhouse, J. H. (1981) Determination of earthquake source parameters from waveform data for studies of global and regional seismicity. J. Geophys. Res. 86(B4), 2825–2852. doi:10.1029/JB086iB04p02825
- Ekström, G., Nettles, M. ve Dziewoński, A. M. (2012) The global CMT project 2004–2010: Centroid-moment tensors for 13,017 earthquakes. Phys. Earth Planet. Inter. 200–201, 1–9. doi:10.1016/j.pepi.2012.04.002
- European-Mediterranean Seismological Centre (t.y.) Deprem parametreleri (çevrimiçi katalog). https://www.emsc-csem.org (erişim: 30.10.2026)
- Frohlich, C. (1992) Triangle diagrams: Ternary graphs to display similarity and diversity of earthquake focal mechanisms. Phys. Earth Planet. Inter. 75(1–3), 193–198. doi:10.1016/0031-9201(92)90130-N
- Frohlich, C. ve Apperson, K. D. (1992) Earthquake focal mechanisms, moment tensors, and the consistency of seismic activity near plate boundaries. Tectonics 11(2), 279–296. doi:10.1029/91TC02888
- Gardner, J. K. ve Knopoff, L. (1974) Is the sequence of earthquakes in Southern California, with aftershocks removed, Poissonian? Bull. Seismol. Soc. Am. 64(5), 1363–1367. doi:10.1785/BSSA0640051363
- Garwood, F. (1936) Fiducial limits for the Poisson distribution. Biometrika 28(3–4), 437–442. doi:10.1093/biomet/28.3-4.437
- GEOFON Data Centre (1993) GEOFON Seismic Network. GFZ Data Services. doi:10.14470/TR560404
- International Seismological Centre (2026) ISC-GEM Earthquake Catalogue. doi:10.31905/d808b825
- International Seismological Centre (t.y.) ISC Bulletin. doi:10.31905/D808B830 (erişim: 30.10.2026)
- Kanamori, H. (1977) The energy release in great earthquakes. J. Geophys. Res. 82(20), 2981–2987. doi:10.1029/JB082i020p02981
- National Institute for Earth Physics (1994) Romanian Seismic Network. International Federation of Digital Seismograph Networks. doi:10.7914/SN/RO
- Ryan, W. B. F., Carbotte, S. M., Coplan, J. O., O'Hara, S., Melkonian, A., Arko, R., Weissel, R. A., Ferrini, V., Goodwillie, A., Nitsche, F., Bonczkowski, J. ve Zemsky, R. (2009) Global Multi-Resolution Topography synthesis. Geochem. Geophys. Geosyst. 10(3), Q03014. doi:10.1029/2008GC002332
- Strasser, F. O., Arango, M. C. ve Bommer, J. J. (2010) Scaling of the Source Dimensions of Interface and Intraslab Subduction-zone Earthquakes with Moment Magnitude. Seismol. Res. Lett. 81(6), 941–950. doi:10.1785/gssrl.81.6.941
- U.S. Geological Survey (2017) Advanced National Seismic System (ANSS) Comprehensive Catalog. doi:10.5066/F7MS3QZH
- Wiemer, S. ve Wyss, M. (2000) Minimum magnitude of completeness in earthquake catalogs: Examples from Alaska, the western United States, and Japan. Bull. Seismol. Soc. Am. 90(4), 859–869. doi:10.1785/0119990114
Hazırlayan: T. Batuhan BULGURLULAR · YAPI ZEMİN · Veri kesimi 30.10.2026 12:57 UTC · Sürüm 1 · © 2026 T. Batuhan BULGURLULAR · YAPI ZEMİN · Tüm hakları saklıdır
Create an account or sign in to leave a review
Görüntülenebilecek inceleme bulunmuyor