Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu

1 Giriş: Fay birimi ve raporun kapsamı

Bu rapor, Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı fay biriminin (KAFZ, segment 1-34) YAPI ZEMİN - Seismo Lab Fay İzleme hattındaki 03.11.2026 tarihli tam koşu sonuçlarını ve 03.11.2026 tarihli izleme durumunu bir arada sunar (Şekil 1). Bölgesel deprem etkinliği birim izinin çevresindeki 40,11–41,63° K, 27,77–29,63° D kutusunda 04.11.2025 – 03.11.2026 döneminde 1.091 deprem kaydıyla ölçülmüştür; birimin kendi ölçüleri Fay İzleme ürünlerinden aynen aktarılır. Raporun kapsamı tekrarlanma süresi, 30 yıllık aşılma olasılığı, Coulomb gerilme değişimi, sismik sessizlik (Z), b-değeri ve deprem oranı ölçüleridir; tetiklenme modelleri ve kısa dönemli dizi olasılık çizelgeleri kapsam dışıdır. Fay İzleme tehlike önceliği Yüksek sınıfındadır: endeks 0,67, öncelik puanı 0,67, tehlike sıralamasında 1. birim.

Şekil 1. 1.091 olay; 20 odak mekanizması çözümü (gerilme inversiyonu girdisi). Haritada daire rengi hiposantr derinliğini, çapı büyüklüğü, kadranlı küreler odak çözümünü verir. Şekil ayrıntılı episantr ve odak mekanizması haritasıdır. Küçük daireler katalog olaylarıdır ve dolgu rengi hiposantr derinliğini (açık sarı sığ → koyu lacivert derin — ölçek haritanın sağındaki şeritte, üst sınır veri aralığından alınmıştır), çap büyüklüğü verir. Kırmızı çizgiler diri fayların yüzey izleri ve koyu kırmızı yazılar bu izlerin adıdır, sarı yıldız rapor konusu olayın (yoksa penceredeki en büyük olayın) episantrıdır; kırmızı-beyaz kadranlı küreler alt-yarıküre eşit-alan izdüşümünde odak mekanizması çözümleridir — kırmızı kadranlar P dalgasının ilk hareketinin itme olduğu bölgelerdir, iki siyah yay nodal düzlemlerdir, küre çevresindeki ince halkanın rengi rejimi (mavi ters, kırmızı normal, yeşil yanal) ve çapı Mw’yi kodlar, küresel gölgeleme yalnız görsel bir ışıklandırmadır ve kadran geometrisini değiştirmez; her küre kalabalıktan dışarı itilmiş konumundan kendi episantrına ince ok ile bağlanır ve okun ucundaki küçük halka gerçek konumu işaretler, kürenin yanındaki künye Mw ile doğrultu/eğim/kayma açılarını verir (yer kalmayan künyeler basılmaz); çerçeve kenarına oturmuş ve dışarı bakan bir okla işaretlenmiş küreler kadraj dışında ama yakın kuşakta kalan mekanizmalardır — ok gerçek azimutu, künyedeki ↗ değeri kutu merkezine uzaklığı km olarak verir, lejantın son satırı kaç mekanizmanın içeride, kaç tanesinin kenarda gösterildiğini toplam sayıyla birlikte bildirir; kesikli dış halkayla çevrilmiş küreler çalışma penceresinden daha eski çözümlerdir — gerilme inversiyonunun girdi kataloğu bilerek tarih filtresiz derlendiği için bu çözümler haritada kalır, künyelerinde ayrıca oluş yılı yazılıdır ve sayıları lejantın son satırında bildirilir; sol üst rozetteki olay sayısı "çizilen/pencere" biçimindedir, çünkü nokta bulutu okunabilirlik için eşit aralıklı seyreltilmiştir. (faylar: MTA TDFH-2026 (Elmacı vd., 2026); mekanizmalar: inversiyon girdisi; katalog: AFAD·KOERI·ISC·EMSC).

Adaptif bant genişlikli (k=8. komşu) çekirdek yoğunluğu: 1091 olay → tepe 10^0,7 olay/km², 4,0 dekadlık dinamik aralık (Şekil 2a). Yoğunluk sırtları aktif yapıları (fay segmentlerini) izler: fay katmanıyla örtüşme, sismisitenin haritalanmış yapılara ne ölçüde bağlı olduğunu gösterir. Bu alan, olasılıksal tehlike modellerindeki düzleştirilmiş-sismisite (smoothed seismicity) kaynak temelinin ta kendisidir (Frankel, 1995): declusterlanmadan tehlike oranına çevrilmez ve tek başına tehlike düzeyi bildirmez. Oturtma penceresi 2,0 büyüklük birimi genişliğindedir (tamlık eşiği ile en büyük olay arasında 21 basamak, basamak aralığı 0,1); bu basamakların 0 tanesi boştur ve doğrunun üst ucu bu boşluklarla birlikte okunmalıdır (Şekil 2b). Bu çalışmada eğimin güvenilir sayılması için eşik üstünde en az bir büyüklük birimlik açıklık aranmıştır (işletimsel ölçüt); buradaki açıklık bu ölçütü karşılamaktadır. Eşik üstü örneklem, toplam kayıtların yüzde 37'sini oluşturmaktadır; geri kalanı ağın duyarlılık sınırının altında kalan ve istatistiğe hiç girmeyen kayıtlardır. Belirsizliğin kaynağı örneklem sayısıdır: Aki'nin (1965) b/√N kestirimi 0,054 vermektedir. Üstel bir büyüklük dağılımında Shi ve Bolt (1982) varyansı bu değere asimptotik olarak eşittir; dolayısıyla ikisinin örtüşmesi beklenen davranıştır ve kanıt taşımaz. Bilgi taşıyan durum ayrışmalarıdır: küçük ya da basamaklanmış örneklemde Shi ve Bolt yapay olarak küçülür, bu raporda basılan σ_b bootstrap yayılımıyla birlikte üç kestirimin en büyüğüdür (burada bootstrap). Küme payı %41: tektonik kataloglarda tipik karışım — arka plan + belirgin artçı aileleri bir arada (küme payı kataloğa ve bölgeye göre belirgin değişir; ZBZ 2016) (Şekil 2c). Sınıflama olasılıksaldır (tekil olay etiketi kesin değildir); yöntem fiziksel nedensellik değil istatistiksel yakınlık ölçer. 7 olay 5/10/33 km yapay sabit-derinlik yığılmalarından ayıklandı (katalog varsayılan derinlikleri) — yüzdelikler bu temizlikten sonra hesaplandı (Şekil 2d). D90 hiposantr derinlik kalitesine duyarlıdır: sabit-derinlik çözümleri ve az istasyonlu olaylar tabanı saptırır; kaliteli-katalog filtresiyle doğrulanmalı. Uyarı: bu panelin derinlik ekseni katalog derinliklerine dayanır ve kayıtların %20 kadarı tek tek sabit değerlere yığılmıştır (7,0 km: 219 olay); bu değerler ölçülmüş bir dağılım tepesi değil, çözüm derinliği kısıtlandığında verilen ajans varsayılanlarıdır ve derinlik geometrisi bu nedenle ölçülmüş bir dağılım olarak yorumlanamaz.

Şekil 2a. Renk ölçeği adaptif çekirdek yoğunluk (KDE) alanının logaritmik sismisite yoğunluğunu koyu mor seyrekten sarı yoğuna verir. Ölçek birimi log₁₀ olay/km² (moment ağırlıklı seçenekte log₁₀ N·m/km²) olarak lejantta yazılıdır, bant genişliği k. komşu uzaklığıyla yerel olarak uyarlanmıştır, tepe değerinin 10⁻⁴ katı altındaki alan saydam bırakılmıştır, kırmızı çizgiler diri faylar, sarı yıldız episantrdır; yoğunluk sırtlarının fay izleriyle örtüşmesi sismisitenin haritalanmış yapılara bağlılığını ölçer. (Woo, 1996; düzleştirilmiş sismisite temeli: Frankel, 1995).

Şekil 2b. Mc = 1,6 üstünde (N = 409) b = 1,10 ± 0,06; b = 1 referansından istatistiksel olarak ayırt edilemez. Gutenberg–Richter büyüklük–sıklık dağılımı: dolu daireler kümülatif sayımı N(≥M), açık gri kareler kutu başına artımsal sayımı verir. Kesikli turuncu doğru en büyük olabilirlikle kestirilen a ve b değerlerinden çizilen uyum doğrusu, gri kesikli düşey çizgi tamlık büyüklüğü Mc, kümülatif noktalardaki ince düşey çubuklar ise N ≤ 30 olan kutularda √N Poisson belirsizliğidir — kuyruktaki az sayımlı noktalar hatasız görünmesin diye basılır. (Gutenberg ve Richter, 1944).

Şekil 2c. Turuncu noktalar kümeli, mavi noktalar arka plan bağlarını, kesikli köşegen η* ayrım eşiğini (log₁₀T + log₁₀R = log₁₀η*, sol-altı kümeli) gösterir. Zaliapin en-yakın-komşu kümelenme dağılımında her nokta bir olayın geçmişteki en yakın ebeveyniyle bağıdır, kesikli köşegen log₁₀T + log₁₀R = log₁₀η* ayrım eşiğidir, turuncu bulut eşiğin altındaki (tetiklenmiş/kümeli) bağları, mavi bulut arka plan sismisitesini işaretler; iki modun ayrışması kataloğun artçı ailelerinden ne ölçüde oluştuğunu ölçer, tekil olay etiketi olasılıksaldır. (Zaliapin ve Ben-Zion, 2013a; eşik: iki bileşenli GMM kesişimi).

Şekil 2d. D90 medyanı 13,4 km (hücreler 2,9–19,7 km); sismojenik taban bu değerle temsil edilir. D90 sismojenik taban haritası: renk ölçeği hücredeki hiposantr derinliklerinin %90 yüzdeliğidir (sığ sarı → derin lacivert). Beyaz konturlar 5 km aralıklı D90 seviyeleridir, saydam hücreler derinliği sonlu olay sayısı eşiğin altında kalan maskeli düğümler, kırmızı çizgiler diri faylar, sarı yıldız episantrdır; 5/10/33 km yapay sabit-derinlik yığılmaları hesap öncesi ayıklanmıştır. (Nazareth ve Hauksson, 2004; D90 · W = D95−D05).

Çalışma alanı ve temel istatistikler Tablo 1'de verilmiştir.

Tablo 1. Çalışma alanı, katalog penceresi ve temel istatistikler

a) σ_b: bootstrap (Mc+b) (Aki, 1965: 0,054; Shi ve Bolt, 1982: 0,054).

214 hücrede b>1,2: sıvı/jeotermal etki ya da sürü (swarm) davranışıyla ilişkilendirilen banda düşüyor — magma/akışkan literatüründe yüksek-b yamaları raporlanır (Şekil 3a–3c). Mc zaman içinde kararlı (Δ≈0,0): katalog homojen — b(t) ve oran analizleri bu pencerede güvenle kurulabilir (Şekil 3d). Mc altındaki b(t)/oran değişimleri gerçek sismisite değişimi sanılabilir — Mc(t) bu artefaktın dedektörüdür.

Şekil 3a. b-değerinin tamlık eşiğiyle değişimi: patlama (kırmızı daire), patlama dışı (mavi kare) ve tüm pencere (gri kesikli) alt-örneklemlerinde her eşikte Aki–Utsu kestirimi ve Shi ve Bolt σ_b çubuğu; içi boş simgeler N < 40 (raporlanmayan) eşiklerdir. Kesikli dikey çizgiler kullanılan Mc değerleridir. Patlama serisinde b, Mc = 1,0'den 1,8'e 0,73'den 1,02'e yükselmektedir (birleşik σ dışına çıkan değişim; düşük eşikte eksik katalog işareti). Patlama alt-örnekleminin b-değerinin tamlık eşiği seçimine duyarlılığı, b'nin eşik boyunca taranmasıyla sınanmıştır (her eşikte Aki–Utsu maksimum olabilirlik ve Shi ve Bolt belirsizliği; yalnız N ≥ 40 örneklemler). Eşik 1,0'dan 1,8'e çıkarıldığında b, 0,73 değerinden 1,02 değerine yükselmektedir (eğim 0,38 birim⁻¹; uçlar arası birleşik belirsizlik 0,14; N = 187 → 45); raporda kullanılan eşikte (Mc = 1,4) değer b = 1,03'tür. Kestirim eşik boyunca kararlı hâle gelmediğinden düşük eşiklerdeki b değerleri en azından kısmen tamlık eksikliğinin ürünüdür; raporda kullanılan eşikteki değer bu çekinceyle okunmalıdır. (b(Mc) taraması: Mc = 1,0–2,4, 0,1 adım; b: Aki–Utsu en-çok-olabilirlik kestirimi (EOÇ); σ_b Shi ve Bolt (1982); plato = ardışık üç eşikte |Δb| ≤ σ_birleşik).

Şekil 3b. En yoğun 24 saatlik atak alt örnekleminde tamlık eşiği boyunca b kestirimi (yalnız N ≥ 40; ±σ_b bantları): eşik 1,0'den 1,8'e çıkarıldığında b 0,73'den 1,02'ye değişir (N = 187 → 45); b eşikle birlikte yükseliyorsa düşük b en azından kısmen tamlık eksikliğinin ürünüdür. (Aki–Utsu maksimum olabilirlik; Shi ve Bolt (1982) belirsizliği; içi boş nokta N < 40 (raporlanmaz)).

Şekil 3c. Hücre b-değerleri 0,60–2,43 bandında (677 dolu hücre; 24 hücrede b < 0,7). Uzamsal b-değeri haritasında renk, hücre başına b kestirimini verir (0,6 kırmızı → 1,4 mavi). Ölçeğin ortası (1,0) açık sarıdır; kestirim Aki–Utsu en-çok-olabilirlik yöntemiyledir ve skala sabittir, uçlarda ≤/≥ imleri kelepçeyi bildirir. Saydam hücreler hücre başına olay sayısının eşiğin altında kalması nedeniyle kestirim yapılamayan (maskeli) düğümlerdir, ince eğriler b = 0,8 / 1,0 / 1,2 konturları, kırmızı çizgiler diri fay izleri, sarı yıldız rapor konusu olayın episantrıdır. (Wiemer ve Wyss, 1997; hücre b: Aki–Utsu MLE).

Şekil 3d. Mavi eğri yatay eksendeki yıla karşı katalog tamlık büyüklüğü Mc(t)’yi kayan pencerelerde maksimum-eğrilik + 0,2 kuralıyla verir. Eğri katalog tamlığının zaman içindeki evrimini izler. Çevresindeki açık bant ±0,2 birimlik yöntem belirsizliğini, turuncu kesikli eğri aynı pencerelerin Aki–Utsu b-değerini (kendi ölçeğinde, sağ üstte aralığı yazılı) verir; Mc’deki sıçramalar istasyon ağı değişimi ya da artçı gölgelemesi kaynaklıdır ve b ile oran temelli tüm kestirimler bu eğriyle birlikte okunmalıdır. (Woessner ve Wiemer, 2005; kayan pencere %50 örtüşmeli).

2 Fay birimi künyesi

Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı birimi MTA Türkiye Diri Fay Haritası 2026 (TDFH-2026) envanterinde 30 km uzunluğunda, 89° doğrultulu sağ yanal doğrultu atımlı bir faydır; eğimi 90° (eğim yönü 179°). Birime atanan uzun dönem kayma hızı 21,4 mm/yıl (GEM Küresel Diri Faylar Veri Tabanı; aralık 15,0–27,9 mm/yıl; lisans CC BY-SA 4.0). Uzunluk–büyüklük ölçeklemesiyle karakteristik büyüklük Mw 6,5, sismojenik genişlik 9,9 km. Birimin veri yeterliliği C sınıfındadır (envanter A; tekrarlanma C; katalog B; son kırılma açık aralıkla (alt sınır)).

3 Tarihsel kırılmalar

Birimle eşleşen tarihsel deprem kaydı yoktur (kurum listeleri ve aletsel katalog; M ≥ 5,5). Bilinen son kırılma kaydı yoktur; geçen süre 1900 yılından başlayan açık aralıkla (en az 127 yıl) ele alınır. Güven sınıfları kaydın türünü verir: A kurum kırılma kaydı, B aletsel katalog, C tarihsel liste; D sınıfındaki kayıtlar birime atanmaz.

4 Tekrarlanma ve 30 yıllık aşılma olasılığı

Jeolojik tekrarlanma süresi 37 yıl (kayma hızı 21,4 mm/yıl, karakteristik büyüklük Mw 6,5; logaritmik saçılım 0,60). Katalog tabanlı tekrarlanma süresi kurulamadı: veri yetersiz: koridor Mc üstü n 31, bölge n 198 (gereken 200). Harman tekrarlanma süresi 37 yıl (yalnız jeolojik (segmentModel)). Son kırılma bilinmediğinden 30 yıllık aşılma olasılığı açık aralıkla %83,0–%83,8 arasında verilir (BPT, geçen süre 127–201 yıl); tehlike sınıfı Poisson değeriyle (%55,6) belirlenmiştir. Geçen süre harman tekrarlanma süresinin en az 3,43 katıdır. Açık aralıktaki olasılıklar alt ve üst sınır arasında verilir ve tek bir değer olarak okunmamalıdır. Açık aralığın alt sınırıyla biriken kayma açığı en az 2,71 m, moment eşdeğeri en az Mw 6,9. Sismik boşluk ölçütlerinden 3/4 sağlanmaktadır; puan yalnız gösterimdir ve endekse girmez.

5 Gerilme değişimi (ΔCFS)

Birim düzlemine (doğrultu 89°, eğim 90°, kayma açısı 180°) büyük depremlerden ve tarihsel kırılmalardan aktarılan Coulomb gerilme değişimi ΔCFS = 1,23 bar (37 kaynak; etkin sürtünme 0,4). En büyük katkı 1912 depremi (MTA, M 7,4) kaynağından gelir (0,94 bar). Kaynaklardan en az biri alıcı birime kaynak genişliğinden daha yakın olduğundan değer yakın alan belirsizliği taşır. Gerilme yüklenme hızı jeodezik gerinim modelinden (GSRM v2.1) türetilir; model yalnız iç kullanıma açık olduğundan yüklenme hızı ve ondan türeyen saat kayması bu raporda sayısal olarak verilmez. ΔCFS tehlike endeksine girmez; yalnız gösterimdir.

Uzaklıklar 80 km'de kırpılır (kuyruk doygun); sonuç fay haritasının tamlığına koşulludur — fay-dışı görünen küme, haritada olmayan yapının izi olabilir (Şekil 4a). Bulutun temel bileşen çözümüyle oturtulan düzleminin eğimi 0,9°'dir; düzlem yataya yakın (eğim 0,9°); doğrultu sayısal olarak kararsızdır, bu nedenle düzlem doğrultusu raporlanmamıştır (Şekil 4b). Bu düzlem hiposantr bulutuna oturtulmuş geometrik bir özettir; eğimi tek başına faylanma türünü belirlemez ve odak mekanizmasının yerini tutmaz. Odakların düzleme dik uzaklıklarının karekök ortalaması (rms) 3,72 km, ortalama mutlak uzaklığı 2,92 km'dir; rms, düzleme dik saçılımın bir standart sapmalık (1σ) genişliğidir ve kırık zonunun kalınlığı olarak okunmaz; konum belirsizliği de bu saçılıma katkı verir. Ana eksene dik kesit kutu bulutunun genişliğini verir (107,6 km); uzunluk/genişlik oranı 1,3; çalışma kutusunun kendi en-boy oranı ise 1,0'dır (Şekil 4c). Küme oranı kadraj oranını belirgin biçimde aşmadığından (1,25×) ölçülen uzama büyük ölçüde kadrajın geometrisidir ve yapısal bir uzama iddiası kurulmamıştır. Westin düzlemsellik ölçüsü cp = 0,51 (cl = 0,47, cs = 0,02; cl + cp + cs ≈ 1, yuvarlama) ölçülmüştür: bulut düzlemsel eğilim göstermekte ancak belirgin saçılım taşımaktadır. Dik kesitteki dağınıklık, gerçek zon kalınlığı ile konum hatasının toplamıdır ve ikisi bu veriyle ayrıştırılamaz. Üç boyutlu blok, kesitlerde ayrı ayrı okunan uzunluk–genişlik–derinlik ilişkisini tek görünümde birleştirir: küme 137,6 × 107,6 × 17,9 km boyutlarındadır (Şekil 4d). Düşey yayılımın yatay uzunluğa oranı 0,13'tür; kutu bulutunun yatay boyutu düşey boyutunu aşmaktadır. Bloktaki yoğunlaşmalar, dizinin tek bir düzlem üzerinde mi yoksa birden çok parça üzerinde mi geliştiğini görsel olarak ayırt etmeye yarar; kesitlerdeki iki boyutlu izdüşümde üst üste düşen kümeler burada ayrışabilir. Fay birimi künyesi Tablo 5'te, kutu bulutunun ve odak kümesinin geometrik ölçüleri Tablo 7'de, derinlik dağılımının ölçütleri Tablo A5'te, çalışma alanındaki adlandırılmış diri fay izleri Tablo A6'da verilmiştir.

Şekil 4a. Yatay eksen faylara uzaklık d (km), düşey eksen kümülatif oran F(d) olup kalın mavi eğri gözlenen sismisiteyi verir. Sismisitenin haritalanmış faylara uzaklık dağılımını sınayan bu grafikte kalın mavi eğri gözlenen olayların kümülatif uzaklık dağılımını, gri kesikli eğri aynı fay setine göre hesaplanan alan-homojen rastgele nokta kümesinin dağılımını, kısa mor düşey çubuk iki eğri arasındaki en büyük farkın (Kolmogorov–Smirnov D istatistiği) gerçekleştiği uzaklığı gösterir; rozetteki p değeri 0,05’in altındaysa sismisitenin fay katmanına bağlılığı istatistiksel olarak anlamlıdır, medyan uzaklık ve ≤5 km payı gözlem/rastgele olarak alt satırda verilmiştir. (Powers ve Jordan, 2010; rastgele katalog deterministik LCG).

Şekil 4b. Derinlikler 0,0–15,8 km bandında (%5–95 yüzdelik), ortanca 7,0 km (serbest 8,0 km); kayıtların %20'si tam 7,0 km'ye atanmıştır (ajans varsayılanı). A–A′ kesitinde yatay eksen PCA uzun ekseni boyunca uzaklığı, düşey eksen derinliği verir. Yatay eksen kümenin asal bileşen (PCA) uzun ekseni boyunca ölçülen uzaklıktır. Düşey eksen odak derinliğidir (aşağı pozitif, yüzey üstte kahverengi çizgiyle). Kesit doğrultusunun azimutu sol üstte verilmiştir; her daire bir hiposantrdır, çapı büyüklükle, dolgu rengi derinlikle (cividis ters: sığ açık sarı → derin koyu lacivert) ölçeklenir, turkuaz elmas (◆) bu kesitteki en büyük olaydır — sarı yıldız (★) rapor boyunca yalnız rapor konusu olayı/pencerenin en büyüğünü işaretler, mor kesikli doğru en küçük kareler ile oturtulan düzlemin bu kesit üzerindeki izidir (tan θ_görünür = tan δ·|sin(φ−θ_kesit)| görünür-eğim bağıntısıyla izdüşürülmüştür, etiketi çizginin altındadır), soluk mavi yatay bant kümenin %2,5–%97,5 yüzdelik derinlik bandıdır (uç değerler bandın dışında kalabilir); noktaların dar bir şerit içinde toplanması düzlemsel bir kırık yüzeyine, dağınık bulut ise hacimsel deformasyona işaret eder. (düzlem: ağırlık merkezli asal bileşen (PCA) çözümü (Ouillon vd., 2008); derinlikler katalog hiposantrları; bulut yönsüz olduğundan düzlem izi basılmamış, kesitteki görünür eğim yapısal sayılmamıştır; şerit genişliği: tüm kutu olayları izdüşürülmüştür; D.A.: dikey abartı (düşey/yatay ölçek oranı)).

Şekil 4c. B–B′ kesiti bulutun kalınlığını ölçer. Yatay eksen uzun eksene dik uzaklıktır; azimut sol üstte yazılıdır ve gösterim kuralları A–A′ ile aynıdır — daireler burada da büyüklükle boyutlu, derinlikle renklidir, turkuaz elmas (◆) kesitin en büyük olayıdır, mor kesikli doğru oturtulan düzlemin izi (uzun eksene dik bakışta düzlem cepheden görüldüğü için iz neredeyse düşeydir), soluk mavi bant derinlik aralığıdır; A–A′ kesitinde uzun ve dar, B–B′ kesitinde ince görünen bir küme tek bir fay düzlemi üzerinde yırtılmış demektir, B–B′ kesitinde de yayılan bir bulut ise ya konum hatasının ya da fay zonu genişliğinin ölçüsüdür. (düzlem: ağırlık merkezli asal bileşen (PCA) çözümü (Ouillon vd., 2008); kalınlık: RMS uzaklık künyede; bulut yönsüz olduğundan düzlem izi basılmamıştır; şerit genişliği: tüm kutu olayları izdüşürülmüştür; D.A.: dikey abartı (düşey/yatay ölçek oranı)).

Şekil 4d. Blokta yatay eksen dizi boyunu, sağ-üste kaçan eksen enine uzaklığı, düşey eksen derinliği verir. Bu, hiposantr bulutunun kabinet izdüşümüyle tek sabit açıdan çizilen üç boyutlu blok görünümüdür — yatay eksen dizinin temel bileşen ana ekseni boyunca uzaklığı, sağ-üste kaçan eksen buna dik “enine” uzaklığı, düşey eksen aşağı doğru derinliği (km) gösterir. İnce kesikli çerçeveler derinlik kafesinin seviyeleridir, renkli küreler hiposantrlerdir — renk derinliği, çap büyüklüğü kodlar ve uzaktan yakına doğru çizilerek örtüşme sırası korunur, kutunun dibindeki soluk gri noktalar aynı olayların harita düzlemine (taban) izdüşümüdür, üst yüzdeki kırmızı çizgiler fay yüzey izlerinin bloğa düşen bölümleri, düzlem levhası çizilmemiştir — bulut çizgisel (kesitlerle aynı geçerlilik kapısı), turkuaz elmas (◆) ve ona inen kesikli düşey iz bu buluttaki en büyük olaydır (★ yıldız rapor boyunca yalnız rapor konusu olayı/pencerenin en büyüğünü gösterir); kutu sınırları ham en-büyük/en-küçük değerlerle değil dizinin sağlam (yüzdelik tabanlı) uzunluk ve genişlik ölçüsüyle kurulmuştur, dışarıda kalan olay sayısı sağ üst rozette "kadraj dışı" olarak yazılıdır. (kabinet izdüşüm; düzlem uyumu: kovaryans özvektörü (toplam en küçük kareler); eksenler ayrı ölçekli).

Tablo 5. Fay birimi künyesi

Kaynak sütunu değerin kurum ürününü verir; GSRM türevi gerinim değerleri lisans gereği basılmaz.

Tablo 7. Kutu bulutu geometrisi ve oturtulan düzlem

6 Olağan dışı etkinlik sinyalleri

03.11.2026 tam koşusunda 1 sinyal ailesi sınandı; aile başına eşik p* yanlış keşif oranı denetimiyle (FDR, q = 0,05) kuruldu. Eşiği aşan aile yoktur. B-değeri düşüşü (100 olay): p = 0,31, p* = 0,001, etki −0,11, en küçük saptanabilir etki 0,40. Paket anına kadarki son 30 günde bu birim için sinyal kaydı yoktur. En küçük saptanabilir etki (MDE) katalog tamlığı ve taban sayımıyla belirlenir; MDE altındaki değişimler bu veriyle ayırt edilemez.

7 İzleme uyarısı seyri

Paket anında birimde açık izleme uyarısı yoktur. İzleme uyarısı katalogdaki istatistiksel bir sapmayı bildirir; bir deprem tahmini değildir.

Odakların yüzde 72 kadarı 10 km ve daha sığ kabukta, kalanı daha derinde yer almaktadır (789 sığ / 302 derin olay) (Şekil 5a). Histogram tepesi 6–8 km aralığındadır (436 olay). Kataloglarda sık görülen 5, 10 ve 33 km'lik yapay sabit-derinlik yığılmaları (çözüm derinliği kısıtlandığında atanan varsayılan değerler) çözümleme öncesinde denetlenmiştir: bu pencerede tam bu değerlere düşen 14 olay bulunmaktadır ve histogramdaki keskin tepeler bu kayıtlarla birlikte okunmalıdır. Ayrıca bu kataloğun kendi baskın yığını 7,0 km (219 olay, %20) değerindedir; bu değer ölçülmüş bir dağılım tepesi değil, ajans varsayılanı olarak okunmalıdır. Derinliğe göre renklendirilmiş episantr haritası, sığ ve derin etkinliğin mekânsal olarak ayrışıp ayrışmadığını gösterir; kadrajdaki 1091 derinlikli olayın 789 tanesi 10 km ve daha sığ, 302 tanesi daha derindir (Şekil 5b). Ortanca derinlik 7,0 km'dir. Derinlik değerleri ajans çözümlerinden geldiği için bu okuma konum kalitesiyle sınırlıdır ve haritadaki renk, histogramdaki tepe ile birlikte okunmalıdır. Episantr dağılımı ve haritalı diri fay izleri birlikte okunduğunda etkinliğin bilinen yapılarla ilişkisi ilk elde değerlendirilebilir (Şekil 5c). 1091 olayın konumsal deseni, 137,6 km uzunluğunda bir kuşak oluşturmaktadır. Büyüklük–zaman serimi dizinin zaman içindeki gelişimini betimler: 1091 olay, ilk–son olay arası 364 gün, en büyüğü M3,6 (Şekil 5d). Ortalama büyüklük M1,48, ortanca M1,4'tür (tüm katalog). Bu pencerede desen karma/geçiş karakterlidir; tek bir sınıf etiketine zorlanmamıştır. Serim betimleyicidir; adlandırılmış bir yöntem kullanmaz ve bu nedenle ayrı bir atıf gerektirmez. Serimin düşey saçılımı büyüklük çeyreklerinden okunur: kayıtların dörtte biri M1,2 altında, dörtte biri M1,7 üstündedir ve çeyrekler arası açıklık 0,5 büyüklük birimidir; serimin bantlı görünümü bu dar açıklıktan doğar. Serimdeki en küçük olaylar tamlık eşiğinin altında kalır; zaman içindeki seyrekleşmeleri gerçek bir sakinleşme değil ağ duyarlılığının anlık değişimi de olabilir, bu nedenle serim eşik üstü altkümeyle kurulan istatistiklerin yerine geçmez.

Şekil 5a. Olayların %72'si ≤ 10 km derinliktedir. 6–8 km kutusundaki tepe (436 olay) büyük ölçüde 7,0 km sabit-derinlik atamasından (219 olay) kaynaklanır ve ölçülmüş bir dağılım tepesi değildir. Hiposantr derinlik histogramı (çubuk rengi = kutu derinliği: sığ sarı → derin lacivert).

Şekil 5b. Derinlik-renkli 1091 episantr: olayların %72'si ≤ 10 km; ortanca 7,0 km (serbest 8,0 km). Episantrların derinlik kodlu haritası: her dairenin dolgu rengi hiposantr derinliğini, çapı büyüklüğü verir. Renk çubuğu sağda dikeydir (üstte sığ açık sarı → altta derin koyu lacivert, tikler km) ve derin olaylar önce çizilerek sığ olaylar üstte bırakılır, kırmızı çizgiler diri fayların yüzey izleri, sarı yıldız rapor konusu (yoksa penceredeki en büyük) olaydır; gömülü derinlik histogramı olayların %5’inden fazlasını örteceği için basılmamıştır. (cividis ters: sığ sarı → derin lacivert; gömülü histogram basılmadı — olayların >%5’ini örterdi).

Şekil 5c. 1.091 episantr; en büyük olay M3,6. Bölge haritası — pencerenin en büyük olayı (yıldız); olaylar derinlikle renkli (sığ sarı → derin lacivert); diri faylar. (faylar: MTA TDFH-2026 (Elmacı vd., 2026); mekanizmalar: inversiyon girdisi; katalog: AFAD·KOERI·ISC·EMSC).

Şekil 5d. 1.091 olay; en büyük M3,6 (14.04.2026); Mc = 1,6 üstünde 409 olay. Büyüklük–zaman dağılımı: yatay eksen ilk olaydan geçen süre (gün), düşey eksen büyüklüktür. Her mavi daire bir olaydır ve daire çapı büyüklükle ölçeklidir. (1.091 olaydan 320 tanesi çizilmiştir; en büyük 10 olay seyreltmeden muaftır).

8 Giriş ve çalışma alanı

Bu çalışmada Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı olarak tanımlanan alanın (40,12–41,53°K, 27,77–29,58°D, yaklaşık 23.648 km²) sismik etkinliği, aletsel katalog dönemi içinde bölgesel istatistik yöntemleriyle incelenmektedir. Alan, haritalı diri fay veri tabanında 90 sürekli fay iziyle temsil edilmektedir (MTA TDFH-2026 (Elmacı vd., 2026)); sismisitenin bu yapılarla ilişkisi aşağıda uzaklık dağılımı sınamasıyla ele alınmaktadır. Çalışma alanı, Kuzey Anadolu Fayı'nın kuzey kolunun Marmara Denizi içinde sürdüğü kesimdedir; fay zonunun bu kolunun deniz tabanında tek ve sürekli bir sağ yanal sistem olduğu (Le Pichon vd., 2001; Şengör vd., 2005) ile segmentli bir çek-ayır sistemi oluşturduğu (Armijo vd., 2002) görüşleri tartışmalıdır. Denizin kuzey çukurlukları, fayın ilerleme süreciyle ilişkilendirilen asimetrik bir çek-ayır geometrisi sergiler (Armijo vd., 2002); kayma hızının segmentler arasında değiştiği ve deformasyonun bir bölümünün yayılı olduğu jeodezik-mekanik modellerle gösterilmiştir (Hergert ve Heidbach, 2010). İstanbul'un güneyindeki segmentte 1766'dan bu yana büyük kırılma kaydedilmemiştir; bu kesim literatürde sismik boşluk olarak tanımlanmakta ve kilitli bir yama içerdiği bildirilmektedir (Bohnhoff vd., 2013). Bölge için M ≥ 7 olasılığı olasılıksal tehlike çalışmalarında ayrıca değerlendirilmiştir (Parsons, 2004). Bu bölgesel bağlam, çalışma kutusunun yaklaşık %78 kadarını kapsayan Marmara Denizi ve Kuzey Anadolu Fayı kuzey kolu kesimine ilişkindir; kutunun geri kalanı bu anlatının dışındadır. Alan adı denetimi: "Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı" adı, kutu içindeki katalog kayıtlarının yer adlarında geçmemektedir (31 kayıt tarandı); ad, kutunun tarif ettiği alanla birebir örtüşmeyebilir ve kutu koordinatları esas alınmalıdır. Haritalanmış diri fay verisi olarak MTA TDFH-2026 (Türkiye Diri Fay Haritası) katmanı kullanılmıştır (katman seçimi kapsama yoğunluğuna göredir: istenen kaynak (tdfh) bbox'ta veri taşıyor). Kutuya düşen ham çizgi parçaları sürekli izlere dikilmiştir. Fay envanterinin üç sayısı farklı şeyleri sayar: haritada 90 sürekli iz çizilmiştir; rapora iz uzunluğuna göre en uzun 8 iz taşınmış ve aynı zonun parçaları tek satırda toplandığından fay çizelgesi 3 ad altında listelenmiştir; kutuya düşen ham parça sayısı yukarıdaki seçim gerekçesinde verilmiştir. Bölgenin uzun dönemli deformasyonu 13 sürekli GNSS istasyonunun Avrasya-sabit (GSRM v2.1 kutbu) çerçevesindeki seküler hızlarıyla izlenebilmektedir; levha kinematiği çerçevesi için küresel gerinim ve levha hareketi modelleri kullanılmıştır. Tektonik çerçeve haritasında bölgenin en büyük 12 yayımlanmış odak mekanizması çözümü gösterilmektedir; gerilme rejimi ise çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonundan (kutu ±60 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 20) türetilmiştir. Tarihsel bağlamda, 150 km yarıçaplı tamponda 1900 sonrası 30 eşik-üstü kayıt bulunmaktadır; en büyüğü 1999 yılında Mw 7,6 (GCMT; katalog büyüklüğü M7,4). Çalışmanın amacı, bir tek olayın kaynak fiziğini çözmek değil, pencere içindeki sismisite popülasyonunun istatistiksel karakterini — kümelenme yapısı, büyüklük dağılımı, gerilme rejimi, derinlik yapısı, moment bütçesi ve tekrarlanma davranışı — katalog dürüstlüğü denetimleriyle birlikte betimlemektir.

Ölçekleme dönemin istatistiksel dokusunu tanımlar; bir sonraki olayın zamanı hakkında bilgi taşımaz (Şekil 6a ve 6d). Episantrlar oluş zamanına göre renklendirilerek etkinliğin kadraj içinde nasıl dolduğu gösterilmektedir (1.091 olay; ilk–son olay arası 364 gün) (Şekil 6b). İlk %20 ile son %20 zaman diliminin ağırlık merkezleri arasındaki yer değiştirme 18,4 km ölçülmüştür; bu sayı yalnız iki ağırlık merkezi arasındaki farktır, bir model oturtması değildir ve doğrusal/difüzif ayrımı bu panelde yapılmamıştır. Episantr koordinatlarının zaman serisi, harita gösteriminde üst üste düşen olayları zaman ekseninde ayırır (Şekil 6c). Kuzey–güney ve doğu–batı bileşenleri kutu merkezine göre kilometre cinsinden aynı ölçekte verilmiş, eğilim doğrularının eğimi m/gün cinsinden yazılmıştır. Düşey kesikli çizgi pencerenin en büyük olayının anını işaretler. Sinyal aileleri ve eşikler Tablo 6'da, arka plan sismisitesi kestirimleri Tablo 8'de, raporlanmayan çözümlemeler ve eleme gerekçeleri Tablo A3'te, çapraz-kaynak tekilleştirmede düşen kayıtlar ve tolerans duyarlılığı Tablo A4'te verilmiştir.

Şekil 6a. Log-log eksenlerde yatayda ölçeklenmiş bekleme süresi θ = R·Δt, düşeyde olasılık yoğunluğu okunur. Noktalar M ≥ 2,0 olayları arasındaki 145 bekleme süresinin log-kutulu olasılık yoğunluğudur (R = eşik üstü olay oranı); M ≥ 3,0 ve M ≥ 4,0 eşiklerinde yeterli aralık bulunmadığından tek eşik çizilmiştir ve eşikler arası çökme (Corral evrenselliği) bu örneklemde sınanamaz. Rozetteki CV = σ/μ (M ≥ 2,0; 145 aralık) birden büyükse süreç kümelenmiş, bire yakınsa Poisson benzeri, birden küçükse yarı-periyodiktir. (Corral, 2004; gama fiti MLE — γ ölçülen değerdir (kutuda); kümelenmiş dizilerde γ < 1 beklenir).

Şekil 6d. Solda Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı biriminin TDFH-2026 izi (kalın amber çizgi), kutudaki komşu birimlerin izleri (renk tehlike önceliği sınıfı) ve son 365 günde birime atanan 95 deprem (mavi daireler, çap büyüklük) yer alır. Sağdaki çubuklar Fay İzleme tehlike endeksinin eksenlerini verir; kesikli çizgiler sınıf eşikleridir ve birim Yüksek sınıfındadır. Eksenler birbirinden bağımsız değildir; endeks bir deprem tahmini değildir. (iz: MTA TDFH-2026; eksenler: YAPI ZEMİN - Seismo Lab Fay İzleme tam koşusu; depremler: birleşik katalog).

Şekil 6b. Zamansal doluş haritasında dairelerin rengi olayın oluş zamanını koyu mordan sarıya, çapı büyüklüğünü kodlar. Renk sürekli bir rampadır (koyu mor en erken → mavi-yeşil ara dönem → sarı en geç — haritanın sağındaki çubuğun uçlarında ilk ve son olayın tarihi, başlığında pencere süresi yazılıdır). Çap büyüklükle artar ve olaylar eskiden yeniye doğru üst üste çizilir, böylece renk sırtının bir yönde ilerlemesi kadrajın hangi sırayla dolduğunu görünür kılar; panel göç hızı ya da modeli ölçmez. Kırmızı çizgiler diri fay yüzey izleri, sarı yıldız rapor konusu (yoksa penceredeki en büyük) olaydır. Kesikli A–A′ ve B–B′ doğruları kesit panellerinin harita izleridir: A–A′ bulutun temel bileşen (PCA) ana ekseni boyunca, B–B′ ona dik uzanır; kesişimlerindeki küçük halka PCA merkezi, uzunlukları kesit panellerinin yatay aralığıdır ve kesitlere kutudaki tüm olaylar izdüşürülmüştür (şerit: tüm kutu); A–A′ doğrultusunun azimutu sağ üst rozetteki φ değeridir. (ana eksen: kovaryans matrisinin baskın özvektörü (PCA); A–A′/B–B′: kesit izleri (şerit: tüm kutu)).

Şekil 6c. Episantr koordinatlarının zaman serisi iki şeritte verilmiştir: (a) kuzey–güney, (b) doğu–batı bileşeni. Düşey eksen pencere kutusunun merkezine uzaklıktır (km; kuzey ve doğu artı) ve iki şerit aynı ölçektedir; yatay eksen pencerenin ilk olayından geçen süredir (gün). Turuncu kesikli doğrular iki bileşenin en küçük kareler eğilimidir. Eğim (göç hızı), Pearson korelasyon katsayısı ve katsayının etkin örneklemle Fisher z dönüşümüyle %95 düzeyinde sıfırdan ayırt edilip edilmediği şerit başlığındadır. Kesikli düşey çizgi pencerenin en büyük olayının anını işaretler. (Eğilim: en küçük kareler; anlamlılık: Fisher z, n_eff ile).

Tablo 6. Sinyal aileleri ve eşikler

p* aile başına yanlış keşif oranı denetimiyle kurulur; MDE en küçük saptanabilir etkidir. Değerler son tam koşunundur.

Tablo 8. Pencere ile arka plan döneminin kıyası — arka plan: pencerenin hemen öncesindeki 5 yıl (04.11.2020 – 03.11.2025), aynı kutu; sayım ve oran satırları eşiksiz tam katalogdan, b satırı ortak Mc üstünden

Bağımsız olay satırları Gardner ve Knopoff (1974) uzay–zaman pencereleriyle ayrıştırılmış sayımdır; yüzde, ham kayıt içindeki payıdır.

9 Veri ve yöntem

Katalog, birleşik çok-kaynaklı deprem arşivinden 2025-11-04 – 2026-11-03 penceresinde ve yukarıda tanımlı kutuda sorgulanmış; çalışma kataloğu 1.091 kayıttır (çapraz-kaynak kopyaları düşüldükten sonra). Kayıtların kurum dağılımı: AFAD 722, KOERI 277, ISC 89, EMSC 3. Büyüklük türü dağılımı: ML 1.041, belirtilmemiş 46, Mw 4. Koordinatlar WGS84 datumundadır; derinlikler deniz seviyesine göre pozitif aşağı verilmiş ve ajans çözümlerinden olduğu gibi alınmıştır (topografyaya indirgeme yapılmamıştır). Şekillerdeki harita kadrajları eş-dikdörtgen (equidistant cylindrical) izdüşümündedir: standart paralel kutunun orta enlemi olan 40,82°K'dır ve piksel/km iki eksende eşit tutulmuştur — tek ölçek çubuğunun geçerliliği bu koşula bağlıdır. Boylam ölçeğinin sapması kutunun kuzey kenarında −%1,1, güney kenarında %1,1'dir. Altlık karoları Web Mercator karolarından üretilip aynı dikdörtgene indirgenmiştir; altlık ölçülen bir nicelik taşımaz, yalnız coğrafi bağlam verir. Odak mekanizması ve moment-tensör çözümleri Global CMT (GCMT) kataloğundan alınmıştır (Ekström vd., 2012). Konum kalitesi alanları (varış artığı RMS, azimut boşluğu, faz sayısı, ERH/ERZ, en yakın istasyon uzaklığı) birleşik katalogda taşınmadığından katalog genelinde bir kalite filtresi uygulanamamıştır. Çözüm kalitesinin tek görünür izi sabit-derinlik atamasıdır (5/7/10/33 km toplamı: kayıtların %21'i, 233/1091); derinlik istatistiklerinin bu kayıtlar dışlanmış hâliyle de verilmesinin nedeni budur. Küme geometrisi, faya-uzaklık sınaması ve derinlik histogramı bu sınırla okunmalıdır. Katalog kayıtlarının %8'i ISC kaynağından gelmektedir. ISC gözden geçirilmiş bülteni gerçek zamanın yaklaşık 24 ay gerisinden yayımlanmaktadır (isc.ac.uk/iscbulletin); buna göre 02.11.2024 tarihinden sonrasında bu kaynağın katkısı gözden geçirilmemiş ajans bildirimlerinden oluşmaktadır. Pencerenin son 364 günlük bölümü bu nedenle önceki dönemle aynı tamlıkta değildir; bu bölüme ait olay oranları ve tamlık büyüklüğü alt sınır olarak okunmalıdır. Katalog sorgusu 03.11.2026 tarihinde çalıştırılmıştır; sonraki güncellemeler sayıları değiştirebilir. Çapraz-kaynak kopyaları (1) Δt ≤ 20 s ∧ Δkonum ≤ 70 km ∧ ΔM ≤ 0,5 ya da (2) Δt ≤ 5 s ∧ Δkonum ≤ 60 km (büyüklük ölçüsü farkı gözetmeksizin) ölçütüyle tekilleştirilmiş, 44 kayıt düşürülmüştür; çakışan kayıtlarda temsilci, ajans önceliği (yurt içinde ulusal ağ önce), moment büyüklüğü tercihi ve büyük magnitüd sırasıyla seçilmiştir. Tüm istatistikler tekilleşmiş katalog üzerinde hesaplanmıştır. Katalogdaki 1.091 kaydın 4 tanesi zaten moment büyüklüğü ölçeğindedir (Mw/mw etiketlileriyle birlikte moment sınıfı sayılan genel M/m etiketleri dahil); geri kalanların 2 tanesi Kadirioğlu ve Kartal (2016) ampirik denklemleriyle Mw eşdeğerine çevrilmiştir (MS için ortogonal regresyon, mb/Md/ML için sıradan en küçük kareler — yöntemin kendi ayrımı korunmuştur; kaynak: Kadirioğlu ve Kartal, 2016). Geriye kalanların 1.039'u denklemlerin yayımlanmış geçerlilik aralığı dışında kaldığı, 46 tanesi büyüklük türü etiketi taşımadığı için dönüştürülmemiştir; bu kayıtlarda ham büyüklük kullanılmış ve dışdeğerleme yapılmamıştır. Moment ve enerji toplamları Mw eşdeğerleri üzerinden hesaplanmıştır. Pencerenin en büyük olayı için benimsenen büyüklük ölçek önceliğiyle seçilmiştir (moment tensörü > hızlı Mwp > yüzey dalgası > cisim/yerel): katalog değeri M3,9 yerine moment tensörü sınıfından M3,6 kullanılmış ve moment/enerji, kaynak ölçeklemesi ile tarihsel kıyas bu değerden hesaplanmıştır. Tamlık büyüklüğü maksimum eğrilik yöntemiyle (Wiemer ve Wyss, 2000; +0,2 düzeltmesi Woessner ve Wiemer, 2005) Mc≈1,6 kestirilmiş; b-değeri Aki–Utsu maksimum olabilirlik kestirimidir ve eşik, 0,1 birimlik büyüklük kutuları için Mc − ΔM/2 düzeltmesiyle alınmıştır (Utsu, 1966); belirsizliği için Aki (1965) b/√N kestirimi, Shi ve Bolt (1982) varyansı ve Mc ile b'nin birlikte yeniden kestirildiği bootstrap yayılımı birlikte hesaplanıp en büyüğü raporlanmıştır (bu örneklemde bootstrap) ve büyüklük–frekans ile kümelenme istatistikleri bu eşiğin üstündeki olaylarla kurulmuştur (Mc üstü N = 409) — eşik altı örneklem ağ duyarlılığıyla değişeceği için istatistiği yanlı hâle getirir. Kümelenme ayrıştırması en-yakın-komşu ölçüsüyle yapılmıştır (Zaliapin ve Ben-Zion, 2013a; b = 1, fraktal boyut d = 1,6; eşik log₁₀η = −4,05 — iki-mod GMM kesişimi). Gerilme tensörü inversiyonu Michael (1984) doğrusal yöntemi ve Vavryčuk (2014) kararsızlık ölçütüyle yinelemeli çözülmüştür (μ = 0,6, 5 yinelemede tavana ulaşılmış, düzlem seçimi kararlı değildir, 200 yeniden-örneklemeli bootstrap ile %2,5–%97,5 güven aralığı); SHmax doğrultusu Lund ve Townend (2007) türetimiyle, rejim sınıfı Anderson (1951) çerçevesi ve Dünya Gerilme Haritası kuralıyla (Zoback, 1992) verilmiştir. Faya-uzaklık sınamasının boş modeli, katalog sorgusunun kutusunda alan-homojen (enlemde sin-düzgün) 1.091 rastgele noktadan deterministik doğrusal eşleşik üreteci ile kurulmuş; kıyas Kolmogorov–Smirnov istatistiğiyle yapılmıştır. Boş modelin kutusu katalog sorgusunun kutusudur (156,6 × 167,4 km, yaklaşık 26.221 km²): kıyı çizgisi poligonuyla deniz-içi bir kırpma uygulanmamıştır, dolayısıyla kutu kara ve deniz alanlarını birlikte kapsar ve rastgele noktalar da her ikisine düşebilir. Kara üzerindeki noktaların fay izlerine uzaklık dağılımı denizdekinden farklı olduğundan, sınamanın boş dağılımı bu karışımı taşır; sonuç bu sınırla okunmalıdır. Pencerenin bütününün dizi karakteri şu operasyonel ölçütle sınıflanmıştır: en büyük olayın toplam sismik momentteki payı ≥%50 ise ana şok–artçı; payı <%50 iken Zaliapin kümelenmiş bağ oranı >%50 ise sürü (swarm); ikisi de sağlanmazsa karma olarak raporlanır. Ana şok–artçı sınıflaması ayrıca bir zaman koşuluna bağlıdır: pencere kayıtlarının en az %25'i en büyük olaydan sonra gerçekleşmiş olmalıdır; aksi hâlde katalog ağırlıklı biçimde olay öncesini örneklediğinden karma olarak raporlanır. Arka plan dönemi olarak pencerenin hemen öncesindeki 5 yıl (2020-11-04 – 2025-11-03) aynı kutu ve eşikle ayrıca sorgulanmış (4.253 kayıt), pencere istatistikleri bu tabanla kıyaslanmıştır. Çalışma alanı 151,8 × 155,8 km (~23.648 km²) boyutundadır; alan, küresel yaklaşımla hesaplanmıştır (1° boylam = 111,32·cos φ km; 1° enlem = 110,574 km; φ = kutu orta enlemi). Kutunun köşeleri 40,118°K–41,526°K ve 27,774°D–29,576°D koordinatlarındadır. Çözümlemelerin rapora girişi elle değil, önceden tanımlı veri/ölçek/istatistiksel güç ölçütleriyle belirlenmiştir; ölçütleri sağlamadığı için raporlanmayanlar gerekçeleriyle birlikte aşağıda listelenmiştir.

Kümülatif sayım ve moment eğrileri birlikte okunur (Şekil 7a–7d). Pencere boyunca ortalama etkinlik oranı 3,0 olay/gün; eğrideki dikleşmeler bu ortalamanın belirgin biçimde üzerine çıkan etkinlik ataklarını işaretler. Pencerede boşalan toplam sismik moment 5,95×10¹⁵ N·m'dir. Sayım ve moment eğrilerinin göreli biçimi dizinin karakterine dair betimleyici bir okumadır; bu pencerede sınıf etiketi kurulmamıştır. Eğriler 800 noktalı kümülatif seriden çizilmiştir.

Şekil 7a. Son kırılma bilinmediğinden olasılık açık aralıkla verilir: kalın soluk çubuk geçen sürenin alt ve üst sınırına karşılık gelen BPT değerleridir; tehlike sınıfı Poisson eşdeğeriyle belirlenir. Açık daire Poisson eşdeğeridir. Olasılıklar seçilen tekrarlanma modeline ve kayma hızı kaynağına bağlıdır; bir deprem tahmini değildir. (BPT yenilenme modeli ve Poisson eşdeğeri; kayma hızı: kurum kaynağı (GEM GAF, EFSM20, GreDaSS); Fay İzleme tam koşusu).

Şekil 7b. Çubuklar sınanan sinyal ailelerinde ölçülen etkinin en küçük saptanabilir etkiye (MDE) oranıdır; kesikli çizgi oran 1 düzeyidir. Dolu daire p ≤ p* (aile başına yanlış keşif denetimi) olan aileyi, kırmızı çubuk tehlike endeksine giren aileyi gösterir; oran 3 düzeyinde kırpılır. (p* aile başına yanlış keşif oranı denetimi (q = 0,05); YAPI ZEMİN - Seismo Lab Fay İzleme tam koşusu).

Şekil 7c. Panolar birim kutusundaki 0,25° hücrelerin Fay İzleme ızgaralarıdır: a) Z-değeri (pozitif: oran düşüşü, negatif: oran artışı), b) β oran değişimi, c) b-değeri; renk yoğunluğu değerin büyüklüğünü gösterir, beyaz hücrede yeterli deprem yoktur. Siyah çizgi birimin izidir. Izgaralar tam koşu ürünüdür ve tek kaynak–tek tür dekümeli diziden hesaplanır. (ızgaralar: YAPI ZEMİN - Seismo Lab Fay İzleme tam koşusu (dekümeli tek kaynak–tek tür dizi); iz: MTA TDFH-2026).

Şekil 7d. Yatay eksende ilk olaydan geçen süre (gün), sol eksende mavi N(t) sayım eğrisi, sağ eksende turuncu ΣM₀ eğrisi çizilir. Bunlar dizinin kümülatif etkinlik eğrileridir ve süre dizinin ilk olayından sayılır. Mavi basamak eğrisi sol eksende kümülatif olay sayısını N(t) — her basamak bir depremdir —, turuncu eğri sağ eksende kümülatif sismik momenti ΣM₀ = Σ10^(1,5M+9,1) N·m verir (eksen adındaki üs ortak ölçek katsayısıdır). Soluk turuncu düşey şerit katalogdaki en yoğun 24 saatlik pencereyi, siyah kesikli düşey çizgi ve sarı yıldız (★ = pencerenin en büyük olayı) dizinin en büyük olayını tarihiyle birlikte işaretler; iki eğrinin birlikte dikleştiği anlar gerçek etkinlik ataklarıdır, yalnız mavi eğrinin dikleşmesi çok sayıda küçük olaydan oluşan sürü davranışına, yalnız turuncu eğrinin sıçraması ise tek bir büyük olayın momenti taşıdığına işaret eder. (M₀: Hanks ve Kanamori (1979) ölçeği, 9,1 sabiti Kanamori (1977); sayım eğrisi çizilen katalog altkümesindendir).

Bekleme süresi serisi, ardışık olaylar arasındaki zaman farkını olay sırasına göre verir (Şekil 8a). Ortanca bekleme süresi 3,2 saat düzeyindedir (tam katalog); bu değerin onda birinden kısa 266 aralık ölçülmüştür; bu sayı Poisson (üstel bekleme) beklentisinin (73,0) üstündedir (binom P(X ≥ 266) < 0,001) ve tetiklenmiş etkinlikle uyumludur. Kümülatif ışınan enerji basamakları, toplam boşalımın kaç olaya dağıldığını gösterir (Şekil 8b). Pencerede ışınan toplam enerji 2,98×10¹¹ J'dir. En büyük olay (M3,6) tek başına bu toplamın %5'ini üretmektedir. Enerji büyüklükle üstel ölçeklenir (log₁₀E = 1,5·M + 4,8; bir birim ≈ 32 kat), bu yüzden basamak yükseklikleri küçük büyüklük farklarını abartılı gösterebilir ve grafik logaritmik eksende okunmalıdır. Üç boyutlu oran yoğunluğu alanı, M ≥ 1,6 olaylarıyla sismisiteyi hem haritada hem derinlikte düzleştirerek etkinliğin hacimsel dağılımını verir; pencere (364,4 gün) bir yıldan kısa olduğundan yoğunluk yıllık oran olarak basılmamıştır (Şekil 8c). Düzleştirme çekirdeği komşuluk ölçeğini belirler: dar çekirdek tekil kümeleri, geniş çekirdek bölgesel eğilimi öne çıkarır. Alan geçmiş katalogun yumuşatılmış hâlidir; bir tehlike modeli değildir ve gelecekteki oranı bildirmez.

Şekil 8a. Yatay eksen olay sırası, düşey eksen bir önceki olaydan geçen süredir (dakika, log); mavi daireler ardışık olay çiftidir. Daire çapı büyüklükle ölçeklidir, soluk mavi kırık çizgi çiftleri sırayla bağlar. Mor kesikli yatay doğru medyan Δt değerini ve etiketini, turuncu daireler medyanın onda birinden kısa aralıkla gelen "atak" olaylarını, soluk noktalı yatay çizgiler 1 saat / 1 gün / 1 hafta / 1 ay ölçek çizgilerini gösterir; eğrinin onlarca kat aşağı inen kısa süreli çöküntüleri, etkinliğin ataklar hâlinde geldiği dönemleri işaretler; atakların ana şok–artçı mı yoksa sürü kaynaklı mı olduğu bu grafikten değil, rapor gövdesindeki tek dizi-karakteri kararından okunur. (seri, Veri ve Yöntem'de tanımlanan tekilleşmiş katalogdan çizilmiştir; bu pencerede ek bir seri filtresi kayıt düşürmemiştir).

Şekil 8b. Kümülatif ışınan sismik enerji basamağında yatay eksen ilk olaydan geçen süreyi (gün), logaritmik düşey eksen ΣE toplamını verir. Düşey eksendeki toplam ΣE = Σ10^(1,5M+4,8) J bağıntısıyla hesaplanır, mavi basamak eğrisinin her düşey parçası bir depremin katkısıdır, siyah kesikli düşey çizgi ile turkuaz elmas (◆) toplam enerjiye en büyük tek katkıyı yapan olayı ve bu katkının toplam içindeki yüzdesini işaretler, sağ üstteki rozet toplam enerjinin TNT eşdeğeridir (1 ton TNT = 4,184×10⁹ J); logaritmik eksende eğrinin uzun düz bölümleri enerjice sessiz dönemleri, tek bir dik sıçrama ise bir büyük olayın altındaki yüzlerce mikro-depremin toplamından fazla enerji taşıdığını gösterir. (Gutenberg ve Richter, 1956 enerji bağıntısı).

Şekil 8c. Renk ölçeği, 3B Gauss çekirdeğiyle düzleştirilmiş derinlik-ortalamalı oran yoğunluğunu verir. Ölçek birim hacim ve yıl başına oranı (koyu seyrek → sarı yoğun) okutur, yatay/düşey bant genişlikleri künyede, en zayıf %1,5 hücre saydam bırakılmıştır, kırmızı çizgiler faylar, sarı yıldız episantrdır; alan hazır görüntü olarak değil hücre hücre çizilir (bu anahtarda alan görüntüsü üretilmez). (3B Gauss çekirdekli düzleştirilmiş sismisite (Frankel, 1995; Woo, 1996 geleneğinin derinliğe genişletilmişi); oran birimi lejantta).

Bootstrap yelpazesi ≈24° geniş: yön kestirimi gevşek — mekanizma çeşitliliği ya da az sayıda bağımsız olay; harita barbı yelpazesiyle birlikte okunmalı (Şekil 9a ve 9b). SHmax gerilme yönüdür, büyüklüğü değildir; fay aktivitesi sıralaması ya da tehlike düzeyi bildirmez. 20 mekanizma Frohlich (1992) gnomonik üçgenine yerleştirildi ve Frohlich ve Apperson (1992) eşikleriyle sınıflandı: %30 yanal · %20 normal · %5 ters · %45 eğik/karma (odd) (Şekil 9c). P/T gülleri eksenel azimut dağılımıdır (antipod dahil, simetrik); P gülünün dar demeti bölgesel kısalma yönünü, T gülü uzama yönünü verir. Tip sayımı olay büyüklüğünden bağımsızdır. 20 mekanizmayla iteratif gerilme inversiyonu (μ=0,6, 5 tur, bootstrap B=200; popülasyon: çalışma kutusu çevresi mekanizmalar, kutu ±60 km genişletilmiş — değerler pencere olaylarının kendisine değil bu popülasyona aittir): popülasyon: çalışma kutusu (n = 20); σ1 → 121°/6°, SHmax=121° (%95 GA 112–135°); Anderson sınıfı: doğrultu-atımlı rejim (σ2 düşey — yanal kayma) (Şekil 9d).

Şekil 9a. SHmax = 121° (%95 bootstrap aralığı 112–135°), doğrultu-atımlı rejim (n = 20, ortalama uyumsuzluk 27°). Kuzeyi yukarıda olan gül diyagramında turuncu çift uçlu eksen SHmax azimutunu, mavi yelpaze %95 güven aralığını gösterir. SHmax bölgesel maksimum yatay basınç eksenidir, azimut gerilme inversiyonundan çıkar ve çevresindeki mavi yelpaze bootstrap ile hesaplanan %95 güven aralığını eksenel olduğu için antipoduyla birlikte kaplar, gri sektörler varsa mekanizma kataloğunun P ekseni azimut gülüdür (10°’lik kutular, alan-doğru: yarıçap ∝ √sayım), iç kesikli çember yarı ölçek halkasıdır; alt satırda şekil oranı R ve Dünya Gerilme Haritası kuralına göre rejim sınıfı verilmiştir. (Lund ve Townend, 2007 (SHmax); rejim: WSM kuralı).

Şekil 9b. Gerilme inversiyonunun bootstrap yeniden-örneklemelerinde SHmax azimutunun dağılımı (5° kutular). Kırmızı çizgi nokta kestirimi, kesikli çizgi bootstrap medyanıdır; ikisinin ayrışması dağılımın asimetrisini gösterir ve %95 aralığı histogramdan doğrudan okunur. (Michael, 1984 / Vavryčuk 2014 inversiyonu; bootstrap: mekanizma yeniden-örneklemesi).

Şekil 9c. 20 mekanizmanın %30'u doğrultu-atımlı (6/20; %95 Wilson aralığı %12–%57, GK pencereleriyle 13 bağımsız küme); sınıf: baskın tip kısıtlanamadı; Frohlich ve Apperson (1992) eşikleriyle 9 çözüm eğik/karma (odd). Odak mekanizmalarının Frohlich üçgeni: her nokta bir mekanizmanın P, T ve B eksenlerinin dalım açılarından Frohlich (1992) azimutal gnomonik izdüşümüyle kurulan konumudur (köşeler: TERS, NORMAL, YANAL). Renkli kesikli eğriler Frohlich ve Apperson (1992) sınıf eşikleridir (B dalımı 60°, P dalımı 60°, T dalımı 50°); nokta rengi bu eşiklere göre sınıfı, gri renk hiçbir eşiği aşmayan eğik/karma (odd) çözümleri, nokta çapı magnitüdü, turkuaz elmas (◆) mekanizma kümesindeki en büyük çözümü gösterir; köşelere yakın yığılma saf rejimi, eşik eğrileri arasındaki orta bölge eğik-atımlı karışımı işaret eder. (Frohlich, 1992 gnomonik üçgeni; Frohlich ve Apperson, 1992 eşikleri; GCMT moment tensör kataloğu).

Şekil 9d. Yatay eksen normalize normal gerilme σₙ, düşey eksen kayma gerilmesi τ'dur; bölge kipinde tek bir olay düzlemi yoktur, daireler popülasyonun gerilme durumudur. Gerilme inversiyonunun normalize Mohr diyagramında üç yarım daire σ₁ = 1, σ₂ = 1−2R ve σ₃ = −1 asal gerilmeleriyle kurulan gerilme durumunu, turuncu kesikli doğru μ sürtünme katsayısıyla tanımlı en kararsız düzlem koşulunu (kararsızlık indeksi I = 1) gösterir; gri noktalar popülasyondaki 20 mekanizmanın her birinde kararsızlık indeksi daha büyük olan (tercihli) nodal düzlemin (σₙ, τ) konumudur — sürtünme doğrusuna yaklaşan noktalar bu gerilme alanında kaymaya en yatkın düzlemlerdir; alt satırda şekil oranı R ve ortalama kayma-yönü uyumsuzluğu verilmiştir. (Vavryčuk, 2014; kararsızlık ölçütü ve μ künyede).

10 Kümelenme teşhisi — bölgede ne oluyor?

Kümelenme teşhisi tek yönteme değil dört bağımsız ölçünün uzlaşısına dayandırılmıştır: Zaliapin kümelenmiş bağ oranı %41 · Gardner–Knopoff artçı payı %45 · olaylar-arası süre CV 1,26 · Corral γ 0,48. Ölçüler tam uzlaşmamaktadır: dönem tek etiketle özetlenememektedir ve bu ayrışma bir bulgu olarak raporlanmıştır; kümelenmeye duyarlı çıkarımlar en tutucu ölçüye göre okunmalıdır. Zaliapin sınıflamasının sayısal dökümü: 409 bağın %41 kadarı kümelenmiş sayılmış; ≥2 üyeli 43 küme oluşmuş ve en büyüğü 89 olay içermektedir (eşik log₁₀η = −4,05, yöntem: iki bileşenli Gauss karışım modelinin (GMM) kesişimi). İki dağılımın ayrışma derecesi Ashman vd. (1994) D ölçütüyle betimlenmiştir: D = 3,3 (> 2) ile iki bileşen bu ölçüte göre ayrışmaktadır; bu bir anlamlılık sınaması değildir. Olaylar-arası süre istatistiği bağımsız doğrulamadır: CV=1,26 >1, kümelenmiş süreç (Corral, 2004).

Kırık uzunluğunun 0 olayda yayımlanmış ölçümden, 8 olayda ölçekleme bağıntısından kestirildiği figürde ayrı çizgi türleriyle ayrılmıştır; ikisinin belirsizliği aynı değildir (Şekil 10a). Eksen tek bir haritalanmış fay izi değil, zonun orta eksenidir (Fay zonunun orta ekseni (asal eğri; Hastie & Stuetzle 1989)); bir fay zonu yüzlerce ayrı iz parçasından oluştuğu için yalnız en uzun parçayı almak zonun geometrisini yanlış temsil ederdi. Diyagramda boş kalan bölümler yalnız "bu pencerede kırılmamış görünen" kesimlerdir; kırık uzunluğu kestirimlerinin belirsizliği doğrudan çubuk uzunluklarına taşınır ve tarihsel olayların büyüklüğü çoğu kez şiddet gözlemlerinden dönüştürülmüştür. Büyüklük dağılımı ve kümülatif eğri, kataloğun hangi büyüklükten itibaren tam sayıldığını görsel olarak sınar (Şekil 10b). Mc altındaki düşüş fiziksel bir eksiklik değil, ağ duyarlılığının sınırıdır: küçük olaylar meydana gelmiş ancak yeterli istasyonda kaydedilemedikleri için katalogda yer almamıştır. Tüm büyüklük-frekans istatistikleri yalnız Mc üstü örneklemle kurulmuştur; eşik altı veriyi katmak b değerini sistematik olarak düşürürdü. Fay ekseni boyunca eşik-üstü olaylar Tablo 3'te verilmiştir.

Şekil 10a. Yatay eksen zamandır, düşey eksen fay ekseni boyunca uzaklıktır ve çubuk kırılan bölümü gösterir. Panel fay zonu ekseni boyunca tekrarlanma diyagramıdır. Her olay kırılan bölümü temsil eden düşey bir çubukla çizilir — kalın çizgi kırık uzunluğunun alt kestirimi, kesikli ince çizgi üst kestirimidir. Koyu çubuklar kırık uzunluğu Yayimlanmiş ölçümden gelen olayları, gri çubuklar uzunluğu ölçekleme bağıntısıyla Kestirilen olayları gösterir; daire rengi olayın tarihsel (turuncu) ya da aletsel dönem (mavi) kaydı olduğunu taşır. Eksen tek bir haritalanmış fay izi değil, zonun orta eksenidir. Diyagramda boş kalan bölümler "bu pencerede kırılmamış olarak görünen" kesimlerdir; bu bir gelecek ifadesi değildir ve kırık uzunluğu kestirimlerinin belirsizliği çubuk uzunluklarına doğrudan taşınır. (Kırık uzunluğu: Wells ve Coppersmith (1994) ölçekleme bağıntıları (mekanizmaya duyarlı) · fay ekseni: MTA Türkiye Diri Fay Haritası (Elmacı vd., 2026) izlerinden asal eğri).

Şekil 10b. Tamlık büyüklüğü Mc = 1,6 (maksimum eğrilik + 0,2 düzeltme); uyum-iyiliği kestirimi Mc = 1,6 (R = %89); en büyük M3,6. Büyüklük dağılımı; yatay eksen büyüklük, sol eksen ΔM = 0,2 genişliğindeki kutulara düşen olay sayısıdır (mavi kutular). Sağ eksen (ayrı ölçekli) aynı kutuların sol kenarından itibaren kümülatif olay sayısı N(≥M) (turuncu eğri, doğrusal ölçek), mor kesikli düşey çizgi tamlık büyüklüğü Mc’dir; Mc’nin altındaki kutular açık dolgu ile basılır — bu banttaki azalma gerçek bir fiziksel kıtlık değil, ağın küçük olayları kaydedememesinden doğan gözlem eksikliğidir ve b-değeri kestirimine katılmaz, Mc üstündeki koyu kutuların üstel azalışı ise Gutenberg–Richter dağılımının histogram karşılığıdır. (Mc: maksimum eğrilik + 0,2 düzeltmesi (Woessner ve Wiemer, 2005)).

Tablo 3. Kuzey Anadolu Fay Zonu boyunca eşik-üstü olaylar — derlenen 8 olayın tamamı (ölçüt: M ≥ 6,0; eleme, olayın aynı adlı en yakın haritalanmış fay izine uzaklığına uygulanır: ≤ 40 km — kestirilen tek eksene dik uzaklık diyagram geometrisidir ve zon genişliği nedeniyle bu eşiği aşabilir); eksen uzunluğu 166 km, kapsanan dönem 1912–2025; ölçütü sağlamayan 1 olay dışarıda bırakılmıştır

11 Gutenberg–rıchter davranışı ve uzamsal b

Bölgesel katalogdan (Mc≈1,6) maksimum olabilirlikle b=1,10 ± 0,06 hesaplanmıştır; a = 4,37, yıl ve km² başına normalize edildiğinde a′ = −0,00. Değer, belirsizliğiyle birlikte okunduğunda b = 1 küresel referansından istatistiksel olarak ayırt edilemez (|b−1|/σ_b = 1,7 < 2; σ_b = 0,06); bu nedenle büyüklük dağılımı üzerinden gerilme birikimi ya da olay-payı çıkarımı yapılmamıştır. Mc ve b, büyüklük örnekleminin 1000 bootstrap yeniden-örneklemesinde birlikte yeniden kestirilmiştir: Mc'nin %16–84 aralığı 1,5–1,6, b'nin bootstrap yayılımı σ_b = 0,06 (%16–84: 1,03–1,15); raporlanan σ_b üç kestirimin (Aki, 1965; Shi ve Bolt, 1982; bootstrap) büyüğüdür, böylece Mc belirsizliği b'ye taşınır. Tamlık, en yoğun 24 saat (2026-08-19 13:08 UTC; n = 195) ve pencerenin geri kalanı (n = 896) için ayrı ayrı kestirilmiştir: Mc = 1,4 ↔ 1,6 (uyum-iyiliği 1,4 / 1,6), patlama alt-örnekleminde b = 1,03 ± 0,09 (N = 118), geri kalanında b = 1,10 ± 0,06 (N = 332). Daha düşük eşik patlama alt-örneklemindedir (küçük olay bolluğu); pencere Mc'si iki alt-örneklemin karışımıdır ve pencere b'si patlama alt-örneklemince yönetilmektedir. Patlama alt-örnekleminin b-değerinin tamlık eşiği seçimine duyarlılığı, b'nin eşik boyunca taranmasıyla sınanmıştır (her eşikte Aki–Utsu maksimum olabilirlik ve Shi ve Bolt belirsizliği; yalnız N ≥ 40 örneklemler). Eşik 1,0'dan 1,8'e çıkarıldığında b, 0,73 değerinden 1,02 değerine yükselmektedir (eğim 0,38 birim⁻¹; uçlar arası birleşik belirsizlik 0,14; N = 187 → 45); raporda kullanılan eşikte (Mc = 1,4) değer b = 1,03'tür. Kestirim eşik boyunca kararlı hâle gelmediğinden düşük eşiklerdeki b değerleri en azından kısmen tamlık eksikliğinin ürünüdür; raporda kullanılan eşikteki değer bu çekinceyle okunmalıdır. Oran-bağımlı geçici tamlık kaybına dayanıklı b-positive kestiricisi (van der Elst, 2021) zaman sırasındaki ardışık büyüklük farklarının Δm ≥ 0,2 olanlarına Aki–Utsu biçimiyle uygulanmıştır (σ = b⁺/√N; N pozitif fark sayısı, büyüklük aralığı 0,1 için yarım aralık düzeltmesiyle). Pencerenin tamamında (1091 olay; N = 424) b⁺ = 1,03 ± 0,05 bulunmuştur. Bu değer Mc üstü Aki–Utsu kestiriminden (b = 1,10 ± 0,06) 0,07 küçüktür; fark birleşik belirsizliğin iki katının (0,16) altında kaldığından iki kestirim istatistiksel olarak ayrışmaz. Patlama alt-örnekleminde (195 olay; N = 77) b⁺ = 1,02 ± 0,12. Bu değer aynı alt-örneklemin Mc = 1,4 eşiğindeki Aki–Utsu kestiriminden (b = 1,03 ± 0,09) 0,01 küçüktür; fark birleşik belirsizliğin iki katının (0,30) altında kaldığından iki kestirim istatistiksel olarak ayrışmaz. Uzamsal b-haritası (Wiemer ve Wyss, 1997) hücre değerlerini 0,60–2,43 bandında vermekte; 24 hücrede b<0,7 ölçülmektedir — bu hücreler Wiemer ve Wyss (1997) çalışma çerçevesinde asperite/kilitli-zon adayı olarak yorumlanır; hücre başına σ_b raporlanamadığından bu bir aday etiketidir ve kırılma yeri/zamanı öngörüsü değildir.

12 Gerilme rejimi

Gerilme alanı, çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonundan türetilmiştir (kutu ±60 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 20; Michael, 1984; Lund ve Townend, 2007): maksimum yatay sıkışma SHmax=121° (%95 GA 112–135°), Anderson (1951) rejimi doğrultu-atımlı (yanal kayma), şekil oranı R=0,28 (%95 GA 0,07–0,59). Bu değerler pencere olaylarının kendisine değil, çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonunun gerilme alanına aittir. Ortalama uyumsuzluk (çalışma kutusu çevresi popülasyonu, n = 20: 27,3°), tek düzgün bir gerilme tensörünün yeterli sayıldığı 25° düzeyinin üstündedir; yön raporlanmakla birlikte tam homojen olmayan bir popülasyonun ortalaması olarak okunmalıdır. Mekanizmalar Frohlich ve Apperson (1992) eşikleriyle (B dalımı > 60° doğrultu-atımlı, P > 60° normal, T > 50° ters; geri kalanı odd, yani eğik/karma) sınıflanmış ve Frohlich (1992) üçgeninde gösterilmiştir: 6 doğrultu-atımlı, 4 normal, 1 ters ve 9 eğik/karma (odd) çözüm. Popülasyonun %30'u (6/20; %95 Wilson (1927) aralığı %12–%57; Gardner ve Knopoff (1974) pencereleriyle 13 bağımsız küme, aralık n = 13 ile) doğrultu-atımlı sınıfındadır; oranın %95 aralığı sözel sınıf eşiğini (%45) kesmektedir. Bu örneklemde baskın mekanizma tipi kısıtlanamamış ve kinematik niteleme yapılmamıştır. Bu tip sayımı ile gerilme tensöründen türetilen Anderson rejimi ayrı ölçütlerdir: sayım tek tek mekanizmaların eksen dalımlarını sınıflar, rejim ise popülasyona ortak tek bir gerilme alanı uydurulmasından çıkar; biri diğerinin doğrulaması değildir. Eşiksiz baskın (en dik) eksen sınıfına göre sayım ise 14 doğrultu-atımlı, 5 normal ve 1 ters çözümdür; bu sınıflama eşik kullanmadığından odd çözümleri de en dik eksenlerine göre üç sınıftan birine atar.

Kayıt KO.MDNY istasyonundan alınmıştır: kaynağa uzaklık 36,9 km, geri-azimut 281,4°, örnekleme 100 Hz, pencere uzunluğu 661 sn (Şekil 11). Yatay bileşenler geri-azimuta göre ışınsal (R) ve teğetsel (T) eksenlere döndürülmüştür; bu ayrım S dalgası enerjisinin teğetsel bileşende baskın olması gibi beklenen davranışların sınanmasını sağlar. Süzgeç 0,025–8,0 Hz bandında sıfır fazlı (ileri–geri) uygulanmıştır; bu süzgeç faz kaydırmaz, ancak ani başlangıçların önüne nedensel olmayan salınım bindirebilir. Spektrogramlar Hann pencereli kısa-zamanlı Fourier dönüşümüyle (2,56 sn pencere) hesaplanmış, renk tepeye göre dB olarak verilmiştir; enerjinin zamanla hangi frekans bandında toplandığı, kaynağın tektonik bir kırılma mı, uzun süreli ve yüksek frekansça fakir bir süreç mi (heyelan, çığ) yoksa ani başlangıçlı ve yüksek frekansça zengin bir patlama mı olduğunu ayırt etmede ilk göstergedir. Uyarı: cihaz tepkisi çıkarılmamıştır — genlikler ham sayımdır, yer değiştirme birimine çevrilmemiştir ve iki farklı istasyonun genliği doğrudan kıyaslanamaz; dalga biçimi, varış sırası ve frekans içeriği bu kısıttan etkilenmez. Kullanılan sismogram künyesi Tablo 4'te verilmiştir.

Şekil 11. Solda üç bileşenin zaman serisi, sağda düşey ekseni frekans olan Fourier spektrogramı verilir. Panel istasyon kaydı ve spektrogramıdır. Spektrogram kısa-zamanlı Fourier dönüşümüyle hesaplanır. Bileşenler düşey Z, ışınsal R ve teğetsel T olarak verilir; renk göreli enerjiyi (dB, tepeye göre) taşır. Yatay bileşenler geri-azimuta göre döndürülmüştür: ışınsal bileşen kaynak-istasyon doğrultusundaki, teğetsel bileşen ona dik hareketi taşır — S dalgası enerjisinin teğetselde baskın olması beklenen davranıştır. Uyarı: Cihaz tepkisi Çikarilmamiştir: genlikler ham sayımdır, yer değiştirme birimine çevrilmemiştir ve iki farklı istasyonun genliği doğrudan kıyaslanamaz; dalga biçimi, varış sırası ve frekans içeriği bu kısıttan etkilenmez. Süzgeç sıfır-fazlı uygulandığı için varış zamanları kaymaz. (Dalga formu: FDSN dataselect · süzgeç: Butterworth bant geçiren, sıfır-fazlı · spektrogram: Hann pencereli STFT).

Tablo 4. Dalga formu kaydının künyesi — 14.04.2026 M3,6 Marmara Denizi olayı, KO.MDNY istasyonu, episantr uzaklığı 36,9 km, geri-azimut 281,4°; istenen pencere olaydan 60 s önce – 600 s sonra (teslim edilen kayıt süresi Süre sütunundadır ve parça sınırları nedeniyle istenenden uzun olabilir); süzgeç Butterworth bant geçiren, sıfır-fazlı (ileri–geri) 0,025–8,0 Hz (mertebe 2, etkin 4)

Genlikler ham sayımdır: cihaz tepkisi çıkarılmamıştır.

13 Jeodezik hız alanı ve blok kinematiği

Bölgenin güncel deformasyonu 13 sürekli GNSS istasyonunun seküler hızlarıyla betimlenmiştir (referans çerçeve Avrasya-sabit (GSRM v2.1 kutbu) — Kreemer vd., 2014); hızlar MIDAS güçlü-dayanıklı kestirimiyle üretilmiş uzun dönemli değerlerdir ve tekil depremlerin koseismik yer değiştirmesini içermez. Yatay hız büyüklüğü en çok 21,4 mm/yıl, ortalaması 7,1 mm/yıl ölçülmüştür. Hız vektörleri k-ortalamalar yöntemiyle (MacQueen, 1967; Lloyd, 1982) 2 kümeye ayrılmıştır (küme sayısı siluet ölçütüyle (Rousseeuw, 1987) seçilmiştir): K1 · n=10 · 1,3 mm/yıl · 307°; K2 · n=3 · 20,0 mm/yıl · 258°. Bölgesel GNSS hız alanlarının hız uzayında kümelenerek çözümlenmesi Simpson vd. (2012) yaklaşımını izler; kümeler kinematik gruplamalardır, blok sınırı ya da fay tanımı değildir. Aday 15 istasyondan 2 tanesi süre/belirsizlik ölçütlerini sağlamadığı için dışarıda bırakılmıştır.

14 Fay boyunca tekrarlanma deseni

Ana fay ekseni (Kuzey Anadolu Fay Zonu) boyunca eşik-üstü olayların zaman–konum dağılımı incelenmiştir: 166 km uzunluğundaki eksende 8 olay, 1912–2025 dönemini kapsamaktadır (ölçüt: M ≥ 6,0; eleme, aynı adlı en yakın haritalanmış fay izine uzaklıkla yapılır: ≤ 40 km). Eleme ölçütü olayın aynı adlı en yakın haritalanmış fay izine uzaklığına uygulanır (ortanca iz uzaklığı 28,7 km); kestirilen tek eksene dik uzaklık yalnız diyagram geometrisidir ve zon genişliği nedeniyle ölçüt eşiğini aşabilir (ortanca 46,2 km, en büyüğü 78,4 km). Ölçütü sağlamayan 1 olay diyagramdan çıkarılmıştır. Birleşik katalogda 1900 öncesine ait kayıt bulunmamaktadır; belgesel/tarihsel depremler (ör. 1509, 1668, 1766) bu diyagrama girmez. Diyagram, kırılmaların eksen üzerinde nasıl dizildiğini betimler; boşluk görünen kesimler katalog tamlığıyla birlikte okunmalıdır ve bir sıradaki kırılmanın yerini göstermez.

15 Sismojenik derinlik ve yapısal kontrol

D90 sismojenik taban haritası (Nazareth ve Hauksson, 2004) 2,9–19,7 km aralığında olup medyan ~13,4 km'dir; bu derinlik, olası kırılma genişliğinin (W) fiziksel sınırı olarak maksimum büyüklük potansiyeli tartışmalarına girer — bir Mmax tahmini değildir. Faya-uzaklık KS testi (Powers ve Jordan, 2010): D=0,45, p < 0,001 — gözlenen faya-uzaklık dağılımı alan-homojen boş modelden ayrışmaktadır ve gözlenen olaylar boş modelin verdiği uzaklıklardan fay izlerine daha yakındır. Bu, sismisitenin uzamsal olarak kümelendiğini gösterir; kümenin haritalı faylara yakınlığı uzamsal bir gözlemdir, nedensel bir atıf değildir. Sınamanın p değeri olayları bağımsız sayar; katalog kümelenmiş olduğundan etkin bağımsız örneklem nominal sayımın altındadır ve p bu yönde yanlıdır.

Tektonik çerçeve haritası, çalışma alanını bölgesel fay sistemleri, 13 GNSS istasyonunun yıllık hız vektörleri bağlamına oturtur (Şekil 12a). Vektörler uzun dönemli (interseismik) plaka hareketini gösterir; pencere içindeki dizinin anlık deformasyonu değildir ve iki nicelik ölçek olarak ayrıdır. Bu vektörlerden 2 tanesi (BURS: 100 km içindeki en yakın uzun serili (≥ 5 yıl) SVRT, TUBI istasyonlarının ortancasından 18,6 mm/yıl sapma > 3σ + 5; SLVR: komşu ortancasından 14,8 mm/yıl sapma > 3σ + 5) aykırı işaretlidir ve şekilde kesikli gövde ile içi boş uçla çizilmiştir: ölçüt, seri süresinin 2,5 yıldan kısa olması ya da hızın 60 km içindeki komşu istasyonların (en az 3) ortancasından 3σ + 5 mm/yıl'dan fazla sapmasıdır. Aykırı vektörler bu haritada seküler (interseismik) hız olarak okunmamalıdır. Çerçeve bilgisi olmadan ok alanı yorumlanamaz: aynı veri farklı levha-sabit çerçevelerde tümüyle farklı bir desen verir (Şekil 12b). Çerçeveye indirgenmiş en büyük hız 21,4 mm/yıldır. Oklar hız uzayında yürütülen kümelemenin (2 küme, siluet 0,78) etiketine göre renklendirilmiştir. Bu hızlar sekülerdir (mm/yıl) ve bir olayın yer değiştirmesiyle aynı eksende okunamaz; ok alanının bir fay boyunca dönmesi deformasyonun o hat üzerinde toplandığını, tek örüntüde kalması ise bloğun rijit davrandığını gösterir. Levha-sabit çerçeveye indirgenmiş hız vektörleri iki boyutlu hız uzayında kümelenmiş ve 2 küme bulunmuştur (siluet 0,78) (Şekil 12c). Kümeleme coğrafi konumu değil yalnız hız vektörünü kullanır: konum eklenseydi algoritma bitişik istasyonları zaten bir araya getirir ve sonuç verinin kendisinden çok kutunun geometrisini yansıtırdı. Uyarı: kümeler kinematik gruplamalardır; levha ya da blok sınırı iddiası taşımazlar. Bir küme sınırının haritadaki bir fay iziyle çakışması söylenmeye değer bir gözlemdir, ancak kümelemenin kanıtı değildir ve ayrıca sınanmalıdır. GNSS hız alanı Tablo 2'de, tarihsel kayıtlar Tablo A1'de, yayımlanmış odak mekanizması çözümleri Tablo A2'de, ilgili sayısal karşılıklar Tablo A7'de verilmiştir.

Şekil 12a. Bölgenin tektonik çerçevesi; renkli daireler odak mekanizması çözümlü olayları gösterir. Daire rengi rejimi, çapı magnitüdü kodlar. Renk kodu ters, normal ve yanal rejimi ayırır, kırmızı çizgiler haritalanmış fay izlerini (kadrajda varsa), kesikli mor çizgiler Bird (2003) levha sınırlarını, küçük gri noktalar katalog sismisitesini, büyük gri daireler bölgedeki M≥5 olayları, mor oklar GNSS istasyonlarının yatay hız vektörlerini (uzunluk lejantta verilen en büyük hıza göre ölçekli), sarı yıldız rapor konusu olayın episantrını gösterir. (GCMT mekanizmaları; GNSS: MIDAS hızları (Blewitt vd., 2016), Avrasya-sabit çerçeve GSRM v2.1 (Kreemer vd., 2014); fay katmanı künyede).

Şekil 12b. Her ok bir GNSS yatay hız vektörüdür, yönü azimutu, boyu büyüklüğü, rengi hız kümesini gösterir. Her vektör bir GNSS istasyonuna aittir ve bu alan levha-sabit çerçevede verilen uzun dönemli, seküler bir hız alanıdır, ok yönü hareketin azimutunu ve boyu büyüklüğünü verir, ölçek lineerdir ve alt şeritteki referans oku figürün cetvelidir. Ok ucundaki ince elips o istasyonun %95 güven aralığıdır (2,45σ, okla aynı mm/yıl ölçeğinde); elips ne kadar büyükse hız o kadar zayıf kısıtlıdır ve σ değerleri NGL/MIDAS çözümünün biçimsel belirsizlikleridir. Ok rengi istasyonun hız kümesini kodlar: kümeleme doğrudan (vE, vN) hız uzayında yapılmıştır, aynı renk benzer hız vektörü demektir; küme lejantı her kümenin istasyon sayısını, ortalama hız büyüklüğünü ve ortalama azimutunu, sağdaki not ise küme sayısını ve siluet katsayısını verir. Kümeler hız benzerliğinden türetilmiştir ve jeolojik blok sınırı ya da fay iddiası taşımaz. Motor küme döndürmediyse oklar tek nötr tonda çizilir ve lejant renge hiçbir anlam yüklemez — sahte gruplama izlenimi yaratmamak bu figürün kuralıdır. Beyaz çekirdekli daireler istasyon konumları, kırmızı çizgiler diri fay yüzey izleridir; köşelerdeki sayılar kadrajın enlem-boylam sınırlarıdır. Bu alan bir olayın yer değiştirmesi değildir: mm/YIL biriminde uzun dönemli bir hızdır ve koseismik ofset figürleriyle aynı eksende okunamaz. (GNSS seküler hızlar: NGL/MIDAS (Blewitt vd., 2016; Blewitt vd., 2018 Eos 99) · levha-sabit indirgeme: GSRM v2.1 Euler kutbu · kümeleme: k-ortalama, deterministik başlatma; siluet ölçütü Rousseeuw (1987)).

Şekil 12c. Haritada her kare bir GNSS istasyonudur, dolgu rengi kümeyi, içindeki sayı küme numarasını verir. Renk ve numara birlikte istasyonun ait olduğu kümeyi kodlar, bu figür GNSS hız vektörlerinin kümelenmesinin haritadaki karşılığıdır ve renk tek kodlama değildir, kare içindeki numara sayesinde renk körü okur için ikincil bir kanal her zaman bulunur. Alt lejantta her küme için numara, istasyon sayısı, ortalama hız büyüklüğü (mm/yıl) ve ortalama azimut yazılıdır; sağ alttaki not küme sayısını, sayının hangi ölçütle seçildiğini ve siluet katsayısını bildirir — siluet 0,5 üstünde makul, 0,25 altında zayıf bir küme yapısı demektir. Tam genişlikte sağdaki gömülü panel Kümelemenin YAPILDIĞI uzaydır: yatay eksen vE, düşey eksen vN, her ikisi de mm/yıl ve aynı piksel ölçeğinde — küçük kareler istasyonlar, halkalı numaralar küme merkezleridir, kesikli çizgiler sıfır eksenleridir ve çerçeve-sabit "hareketsiz" noktanın nerede kaldığını gösterir. Haritada yan yana duran iki farklı renk, o panelde birbirinden gerçekten ayrı iki bulut mu, yoksa süreklilik içinden kesilmiş iki dilim mi olduğu ancak orada okunur. Kümeler hız benzerliğinden türetilmiştir; jeolojik blok sınırı ya da fay iddiası taşımaz. (GNSS seküler hızlar: NGL/MIDAS (Blewitt vd., 2016; Blewitt vd., 2018 Eos 99) · kümeleme: k-ortalama, deterministik başlatma; küme sayısı siluet ölçütüyle seçilmiştir (Rousseeuw, 1987)).

Tablo 2. GNSS seküler hızları (mm/yıl) — 13 istasyondan yatay hızı en büyük 10 tanesi; referans çerçeve Avrasya-sabit (GSRM v2.1 kutbu); hız kümelenmesi k = 2 (silhouette ölçütü)

Hızlar uzun dönemli (interseismik) harekettir; pencere içindeki depremlerin koseismik yer değiştirmesi değildir.

16 Katalog dürüstlüğü denetimleri

Tamlık büyüklüğü evrimi Mc(t) 1,6–1,6 gibi dar bir bantta kararlı seyretmektedir: istatistikler bu pencerede güvenle kurulabilir (Woessner ve Wiemer, 2005).

17 Arka plan dönemi karşılaştırması

Pencerenin olay oranı 3,0 olay/gün iken, pencerenin hemen öncesindeki 5 yıllık arka plan dönemi (2020-11-04 – 2025-11-03, 4.253 kayıt) 2,3 olay/gün vermektedir. Ortak tamlık eşiği üstünde (Mc = 1,6; pencerede 409, arka planda 2.246 olay) pencere oranı arka planın yaklaşık 0,9 katıdır (%95 GA 0,01–75; arka planın kendi aylık sayımlarından ölçülen aşırı-dağılım φ = 1747,7 ile). Duyarlılık: eşiksiz ve tüm ajanslarla (tamlık ve ajans karışımı denetlenmemiş) kat 1,3 (%95 GA 0,08–20); yalnız AFAD kayıtlarıyla (kaynak birliği; 722 ↔ 2.816 kayıt; arka planda ISC %10, pencerede Kandilli %25) kat 1,3. Her iki dönem de Gardner ve Knopoff (1974) ile ayrıştırıldığında (ortak tamlık eşiği uygulanmadan, M ≥ 0,0; pencerede kayıtların %65'i, arka planda %64'ü kümelenmiş; ayrıştırma pencere başından geriye 400 günlük bağlam olaylarıyla birlikte koşulmuştur) bağımsız olay oranı 1,3 kat (%95 GA 0,7–2,4; ayrıştırma sonrası ölçülen artık aşırı-dağılım φ = 31,8 ile). Bu kıyas, pencere istatistiğinin "yüksek/alçak" nitelemesini mutlak sayı yerine tabana bağlar; ham oran farkının büyük bölümü tetiklenmiş (artçı/sürü) olay payından gelir, ayrıştırılmış oran bu payı düşer. Pencere b-değeri ortak tamlık eşiğinde (Mc = 1,6) (1,10 ± 0,06), arka plan dönemininkinden (0,81 ± 0,02) birleşik belirsizliğin iki katından fazla ayrışmaktadır (|Δb| = 0,29; σ_birleşik = 0,06); iki dönem büyüklük dağılımı bakımından farklıdır. Sabit değere atanmamış (serbest) derinliklerin ortancası pencere için 8,0 km, arka plan dönemi için 7,2 km'dir; ajans sabit-derinlik değerleri kıyas dışı bırakılmıştır.

18 Tartışma

Uzamsal b haritasında b < 0,7 ölçülen 24 hücrenin ağırlık merkezi 40,41°K / 28,57°D'dedir. Kümelenme teşhisi ile büyüklük dağılımı birlikte okunduğunda b = 1,10 ± 0,06 değeri b = 1 küresel referansından istatistiksel olarak ayırt edilememektedir; kümelenme ayrımı ile büyüklük dağılımı aynı yöne işaret etmemektedir ve ayrım ihtiyatla değerlendirilmelidir. Katalog dürüstlüğü denetimleri, yukarıdaki tüm istatistiklerin ön koşuludur: Mc(t) evrimi bulguların kataloğun kendi heterojenliğinden doğup doğmadığını sınamaktadır.

19 Beyan

Bu içerik bir deprem tahmini değildir; YAPI ZEMİN - Seismo Lab Fay İzleme hattının hesapladığı tehlike önceliğini ve izleme sinyallerini gösterir. Sınıflar ve olasılıklar modele bağlıdır; yeterlilik sınıfı beyan edilir.

Sonuç ve değerlendirme

Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı penceresinin bütüncül tablosu: sismisite karma — kümelenme ölçüleri tam uzlaşmıyor deseni sergilemektedir; büyüklük dağılımı b = 1,10 ± 0,06 ile b = 1 referansından ayırt edilememektedir; çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonundan (kutu ±60 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 20) türetilen gerilme alanı SHmax=121° ile doğrultu-atımlı rejimindedir; sismojenik taban ~13,4 km'dir. Pencere b-değeri ortak tamlık eşiğinde (Mc = 1,6) (1,10 ± 0,06), arka plan dönemininkinden (0,81 ± 0,02) birleşik belirsizliğin iki katından fazla ayrışmaktadır (|Δb| = 0,29; σ_birleşik = 0,06); iki dönem büyüklük dağılımı bakımından farklıdır. Tüm bulgular katalog penceresi ve model varsayımlarıyla sınırlı istatistiksel tanımlardır; bu rapor deprem yeri, zamanı ya da büyüklüğü tahmin etmez. Tehlike iletişiminde olasılıksal tehlike modelleri, yerel zemin koşulları ve yapı yönetmeliği esastır.

Veri ve yöntem sınırları

Bu rapordaki her sayı, bölge sorgusundan dönen gerçek katalog alanlarından okunmuştur; hesaplanamayan hiçbir büyüklük kestirimle doldurulmamıştır. Katalog tamlığı zamanla ve büyüklükle değişir; erken dönem kayıtlarının eksikliği dönüş sürelerini ve oran istatistiklerini sistematik olarak alt sınıra iter. Bölge istatistikleri seçilen kutu ve pencereye bağlıdır: kutunun büyütülmesi farklı tektonik alanları tek popülasyona karıştırabilir, küçültülmesi ise örneklemi istatistiksel gücün altına düşürebilir. Bu bölge/pencere ölçeğinde yayın düzeyinde yorumlanamayacağı için rapora alınmayan 2 çözümleme; kapı türü, eşik ve gerekçesiyle birlikte raporlanmayan çözümlemeler çizelgesinde listelenmiştir. Aşağıdaki çözümlemeler raporlanmış ancak istatistiksel güç ölçütünü karşılamadıkları için çekince taşımaktadır: Frohlich kaynak-tipi üçgeni çözümlemesi baskın mekanizma tipi %95 aralıkla kısıtlanamadı (%30; 6/20; %95 Wilson (1927) aralığı %12–%57; Gardner ve Knopoff (1974) pencereleriyle 13 bağımsız küme, aralık n = 13 ile; aralık %45 eşiğini kesiyor) çekincesiyle raporlanmıştır; değer belirsizliğiyle birlikte okunmalıdır. Ajans hiposantrları yeniden konumlandırılmamıştır (relokasyon yapılmamıştır); konum ve derinlik belirsizlikleri ajans çözümlerinin kalitesiyle sınırlıdır. Birim geometrisi TDFH-2026 izlerinden kurulmuştur; eğim ve sismojenik genişlik kurum değeri yoksa nominal değerlerle tamamlanır. Olasılıklar seçilen tekrarlanma modeline ve kayma hızı kaynağına bağlıdır; farklı hız kaynakları farklı değerler verebilir. Sinyal sınamalarının gücü katalog tamlığı (çalışma Mc 2,1) ve kaynak karışımıyla sınırlıdır. Sınıf eşikleri kurallar sürümüne (fi-kural/2) bağlıdır. Endeks Kritik sınıf eşiğine ulaştı; son kırılma açık aralıkta ve veri yeterliliği C olduğundan sınıf Yüksek ile sınırlandı.

Ek A — Çizelgeler

Tablo A1. Tarihsel eşik-üstü depremler (1900+)

Büyüklükler birleşik kataloğun temsilci değerleridir; aynı olay için mekanizma çizelgesindeki Mw (GCMT) değeri, büyüklük-sınıfı farkı nedeniyle bu sütundan ayrışabilir. Derleme iki ölçütün birleşimidir: ≤60 km içinde M≥5 ve ≤150 km içinde M≥6; listelenen kayıtların tümü M≥6 / 150 km ölçütüyle girmiştir. Toplam 30 tekil kayıttan büyüklüğe göre en büyük 8 olay listelenmiştir; 6 çapraz-kaynak ikiz kaydı teklenmiştir (Δt ≤ 60 sn ∧ ≤ 100 km (büyüklük ölçeği farkı gözetilmeksizin); temsilci en büyük M). Uzaklıklar başvuru olayının (pencerenin en büyük olayı) dış merkezinden ölçülür; kutu içinde kalıp bu noktaya 150 km'den uzak düşen olaylar derlemeye girmez. Listelenen 6 kayıt 1964 öncesi (küresel standart ağ öncesi) döneme düşer; bu dönemin büyüklükleri yeniden değerlendirme ürünüdür ve kaynağa göre yaklaşık 0,3–0,5 birim ayrışabilir. E/E₀ = ışınan enerjinin bu olaya oranı. Tampon dışı M≥7 (150–188 km): 18.11.1919 M7,0 (156 km GGB, 3 km ESE of Soma, Turkey); 28.03.1970 M7,0 (163 km GD, KIZIK-CAVDARHISAR (KÜTAHYA)).

Tablo A2. Çalışma alanı ve çevresindeki yayımlanmış odak mekanizması çözümleri — 20 çözümden Mw'ye göre en büyük 20 tanesi listelenmiştir (arama kutusu ±60 km genişletilmiş)

Tip: rake 45–135° ters, −135 ile −45° arası normal, sınırın ±22,5° bandı eğik (oblik), kalan doğrultu. Mw değerleri GCMT moment tensörlerindendir; aynı olayın tarihsel çizelgedeki temsilci büyüklüğü farklı ölçekten (katalog M) geldiği için ayrışabilir — iki çizelge aynı olayı iki ölçekle verir, çelişki değildir. Zaman–mekân bağımsızlığı: Gardner–Knopoff pencereleriyle 13 bağımsız küme (en büyük küme 6 çözüm); tarih ve konum sütunları okurun kendi değerlendirmesi içindir. Tüm çözümler GCMT kataloğundandır.

Tablo A3. Önceden tanımlı ölçütleri sağlamadığı için raporlanmayan çözümlemeler

Eleme elle değil, önceden tanımlı kapılarla yapılmıştır: ölçek/geçerlilik (nicelik bu büyüklük ya da geometride tanımsızdır), istatistiksel güç (örneklem, süre ya da belirsizlik eşiğin altındadır) ve yöntemin kendi güvenilirlik beyanı. Eşikler bu çalışmanın kendi raporlama eşikleridir; dayanağı gerekçe sütunundadır.

Tablo A4. Çapraz-kaynak tekilleştirmede birleştirilen kayıt kümeleri

Ölçüt: (1) Δt ≤ 20 s ∧ Δkonum ≤ 70 km ∧ ΔM ≤ 0,5 ya da (2) Δt ≤ 5 s ∧ Δkonum ≤ 60 km (büyüklük ölçüsü farkı gözetmeksizin); konum toleransı kutu boyutuyla ölçeklenmiş: 70 km. Her küme bir fiziksel olayı temsil eder; ilk satır seçilen temsilcidir. Alt bölüm: farklı konum toleranslarında düşen kayıt sayısı (duyarlılık).

Tablo A5. Derinlik ölçütleri — her satır kendi ölçütüyle verilmiştir; derinlikler ajans çözümlerinden olduğu gibi alınmıştır (topografyaya indirgeme yapılmamıştır), D90 ve W satırları hücre ızgarasından türetilmiştir (Nazareth ve Hauksson, 2004)

Tablo A6. Çalışma alanındaki adlandırılmış diri fay izleri — haritadaki 90 izden rapora taşınan en uzun 8 iz, 3 ad altında (MTA TDFH-2026 (Elmacı vd., 2026))

Kayma türü kodları: SaD sağ-yanal, SoD sol-yanal doğrultu atım; N normal; T/B ters (bindirme); AÇ açılma; OB eğik (oblik); LS heyelan yüzeyi.

Tablo A7. Bölgesel gerilme alanı — Michael (1984) doğrusal inversiyonu ve Vavryčuk (2014) yinelemeli kararsızlık ölçütü; popülasyon çalışma alanının çevresinden (kutu ±60 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 20) derlenmiştir ve pencere olaylarının kendisine ait değildir

Ek — Tarihsel bağlam: çalışma alanı çevresindeki geçmiş büyük depremler

Tarihsel kayıtların dağılımı Şekil 13a–13c'de verilmiştir.

Şekil 13a. Tarihsel deprem haritası: tampondaki 1900 sonrası eşik-üstü kayıtlarda daire çapı büyüklüğü, dolgu rengi oluş dönemini gösterir. Kayıt eşiği yakın kuşakta M≥5, bölge kuşağında M≥6 olarak alınmıştır. Daire çapı büyüklükle, dolgu rengi oluş dönemiyle (koyu kahve en eski → kırmızı en yeni — alt lejanttaki rampanın uçlarında ilk ve son kaydın yılı yazılıdır) ölçeklenir. Turkuaz elmas (◆) tampondaki en büyük tarihsel olaydır ve künyesinde büyüklüğü ile yılı verilir, kırmızı çizgiler diri fay yüzey izleri, mavi kesikli dikdörtgen ise pencerenin çalışma alanıdır — bu kutu ile tampon arasındaki ölçek farkı tarihsel bağlamın çalışma alanından çok daha geniş bir alanı kapsadığını gösterir; bu harita pencere kataloğunu değil yalnız tarihsel kayıtları içerir. (birleşik katalog 1900+; tampon yarıçapı künyede).

Şekil 13b. Tarihsel eşik-üstü depremler; yeşil = yakın kuşak, turuncu = bölge. (birleşik katalog 1900+).

Şekil 13c. Bölgesel odak mekanizması çerçevesi: çalışma alanı çevresindeki yayımlanmış çözümleri gerçek konumlarında gösterir. Çözümler Mw sırasına göre en büyüklerden seçilir; çizilen çözüm sayısı haritanın lejantındadır. Kırmızı-beyaz kadranlı küreler alt-yarıküre eşit-alan izdüşümünde odak mekanizmalarıdır; kırmızı kadranlar P dalgasının ilk hareketinin itme olduğu bölgelerdir; küçük daireler pencerenin katalog olayları, kırmızı çizgiler bu geniş çerçevenin diri fay izleri, kesikli dikdörtgen ise ayrıntı haritasının kadrajıdır. Künye yalnız Mw sırasıyla en büyük çözümlerde, yer elverdiği ölçüde basılmıştır; biçimi harita lejantındadır. Bu çerçeve gerilme rejimi inversiyonunun girdi kümesini görünür kılar ve çözümlerin dizinin kendi olaylarına değil bölgesel/tarihsel depremlere ait olduğunu gösterir. (mekanizma kümesi: gerilme inversiyonu girdisi; etiket uzaklıkları GCMT ağırlık-merkezi konumundan, tarihsel çizelge katalog dış merkezinden; fay katmanı künyede).

Veri erişilebilirliği

Kullanılan deprem kataloğu, 2025-11-04 – 2026-11-03 penceresi ve rapor künyesindeki kutu için birleşik çok-kaynaklı arşivden sorgulanmıştır (AFAD, KOERI, ISC, EMSC); sorgu parametreleri rapor künyesinde verilmiştir. Fay katmanı ve yardımcı veri setlerinin künyeleri Kaynakça ile figür altyazılarındadır. Katalog kayıtlarını üreten ağ ve bültenler: AFAD (Disaster and Emergency Management Authority, 1990), KOERI (Kandilli Observatory And Earthquake Research Institute, Boğaziçi University, 1971), ISC (International Seismological Centre, t.y.) ve EMSC (European-Mediterranean Seismological Centre, t.y.). Moment tensörleri Global CMT kataloğundandır (Dziewonski vd., 1981; Ekström vd., 2012). Birleşik çok-kaynaklı katalog, bu çalışmada ajans çözümlerinin çapraz-kaynak tekilleştirilmesiyle derlenmiş türetilmiş bir üründür; kaynakçada ayrı bir eser olarak listelenmez.

Lisans ve yeniden kullanım

Katalog kayıtları (AFAD, KOERI, ISC, EMSC) ilgili kurumların kendi yayım ve kullanım koşullarına tabidir; bu çalışma ham katalog kayıtlarının yeniden dağıtımını yapmaz, yalnız türetilmiş istatistikleri, şekilleri ve çizelgeleri yayımlar. Diri fay katmanı, harita altlığı karoları ve yardımcı veri setleri de kendi sağlayıcılarının koşullarıyla bağlıdır — bu veriler için yeniden kullanım izni doğrudan sağlayıcıdan alınmalıdır.

Yazılım ve yöntem

Bu rapordaki veri işleme, istatistiksel çözümleme ve hesapların tamamı; şekiller, haritalar, çizelgeler ve metin, Jeofizik Mühendisi T. Batuhan BULGURLULAR tarafından tasarlanıp kodlanan YAPI ZEMİN yazılımlarıyla, yazarın kendi yöntem ve hesaplarıyla üretilmiştir. Sonuçlar başka çalışmalardan aktarılmamış; birincil deprem katalogları ve moment tensörü çözümlerinden (kaynaklar: Veri erişilebilirliği) yazar tarafından yeniden hesaplanmıştır; yöntemlerin bilimsel dayanakları kaynakçadadır. PDF, web sürümü, çevrimdışı HTML, çizelge verileri ve atıf dosyaları aynı hesap girdisinden üretilmiş olup birbiriyle birebir tutarlıdır (girdi özeti SHA-256: 13e696a2a5ed838546c8a54a16fc7f7a9e441ae22a843a37502f73262ff49012). Rapor yayımlanmadan önce yazarın denetiminden geçer; yayımlanan sürüm dondurulur, her değişiklik yeni sürüm olarak kayda geçer.

Telif ve kullanım

© 2026 T. Batuhan BULGURLULAR · YAPI ZEMİN. Bu raporun metni, şekilleri, haritaları, çizelgeleri ve hesap sonuçları yazarın özgün çalışmasıdır; tüm hakları saklıdır. Yazarın yazılı izni olmadan çoğaltılamaz, değiştirilemez, yayımlanamaz ve ticari amaçla kullanılamaz. Bilimsel çalışmalarda kaynak gösterilerek kısa alıntı yapılabilir. Üçüncü taraf verilerinin lisansları saklıdır.

Bulgurlular, T. B. (2026). Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu (Rapor No. YZR-2026-0028). YAPI ZEMİN. https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/

Bulgurlular, T. Batuhan. 2026. Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu. Teknik Rapor YZR-2026-0028. YAPI ZEMİN. https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/.

@techreport{yzr-2026-0028,
  author      = {Bulgurlular, T. Batuhan},
  title       = {{Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu}},
  institution = {YAPI ZEMİN},
  type        = {Teknik Rapor},
  number      = {YZR-2026-0028},
  year        = {2026},
  month       = nov,
  series      = {YAPI ZEMİN Deprem Teknik Raporları},
  url         = {https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/},
  language    = {turkish}
}

TY  - RPRT
AU  - Bulgurlular, T. Batuhan
TI  - Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu
T3  - YAPI ZEMİN Deprem Teknik Raporları
PY  - 2026
DA  - 2026/11/03
PB  - YAPI ZEMİN
M3  - Teknik Rapor
SN  - YZR-2026-0028
LA  - tr
KW  - Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı
KW  - Gutenberg–Richter b-değeri
KW  - gerilme inversiyonu
KW  - sismojenik derinlik
KW  - bölgesel sismotektonik
AB  - Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı fay biriminin Fay İzleme tehlike önceliği Yüksek sınıfındadır; rapor birimin künyesini, tarihsel kırılmalarını, tekrarlanma ve 30 yıllık aşılma olasılığı ölçülerini, gerilme değişimini ve izleme sinyallerini birim çevresindeki bölgesel deprem etkinliğiyle birlikte sunar. Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı olarak tanımlanan alanda (40,12–41,53°K, 27,77–29,58°D) 2025-11-04 – 2026-11-03 döneminde 1.091 olay kataloglanmıştır (en büyük olay M3,6, Mc üstü ortalama büyüklük M̄=1,9); çapraz-kaynak kopyaları (44 kayıt) her istatistikten önce düşürülmüştür. Kümelenme teşhisi: sismisite karma — kümelenme ölçüleri tam uzlaşmıyor deseni sergilemektedir. Dizi, beyan edilen tek ölçüte göre karma/geçiş karakterli etkinlik olarak sınıflandırılmıştır; en-yakın-komşu teşhisi ile bu sınıflama farklı nicelikleri betimler ve ayrı ayrı raporlanır. Tamlık büyüklüğü Mc = 1,6; büyüklük–frekans dağılımı b = 1,10 ± 0,06 vermektedir (b = 1 referansından istatistiksel olarak ayırt edilemez). Çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonundan (kutu ±60 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 20) SHmax = 121° ve doğrultu-atımlı rejimi elde edilmiştir. Hiposantr derinlikleri 0,0–15,8 km bandında yoğunlaşmaktadır (%5–95 yüzdelik; ortanca 7,0 km). Ortanca, 233 kaydın atandığı sabit-derinlik yığınının etkisi altındadır; bu kayıtlar dışlandığında serbest derinlikli 858 kaydın ortancası 8,0 km'dir. Kayıtların %20'si (219/1091) tam 7,0 km'ye atanmıştır (ajans varsayılanı); derinlik ölçüleri bu yapay yığının etkisi altındadır. Sismojenik taban (D90 medyanı) ~13,4 km'dir. Pencerenin Mc üstü olay oranı, önceki 5 yıllık arka planın yaklaşık 0,9 katıdır (%95 GA 0,01–75) (eşiksiz sayımların Gardner–Knopoff ayrıştırmasıyla 1,3 kat; %95 GA 0,7–2,4). Bulgular, katalog penceresi ve model varsayımlarının sınırları içinde betimleyicidir.
UR  - https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/
L1  - https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/pdf
ER  -

[
    {
        "id": "yzr-2026-0028",
        "type": "report",
        "title": "Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu",
        "author": [
            {
                "family": "Bulgurlular",
                "given": "T. Batuhan"
            }
        ],
        "issued": {
            "date-parts": [
                [
                    2026,
                    11,
                    3
                ]
            ]
        },
        "publisher": "YAPI ZEMİN",
        "genre": "Teknik Rapor",
        "number": "YZR-2026-0028",
        "collection-title": "YAPI ZEMİN Deprem Teknik Raporları",
        "URL": "https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/",
        "language": "tr",
        "abstract": "Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı fay biriminin Fay İzleme tehlike önceliği Yüksek sınıfındadır; rapor birimin künyesini, tarihsel kırılmalarını, tekrarlanma ve 30 yıllık aşılma olasılığı ölçülerini, gerilme değişimini ve izleme sinyallerini birim çevresindeki bölgesel deprem etkinliğiyle birlikte sunar. Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı olarak tanımlanan alanda (40,12–41,53°K, 27,77–29,58°D) 2025-11-04 – 2026-11-03 döneminde 1.091 olay kataloglanmıştır (en büyük olay M3,6, Mc üstü ortalama büyüklük M̄=1,9); çapraz-kaynak kopyaları (44 kayıt) her istatistikten önce düşürülmüştür. Kümelenme teşhisi: sismisite karma — kümelenme ölçüleri tam uzlaşmıyor deseni sergilemektedir. Dizi, beyan edilen tek ölçüte göre karma/geçiş karakterli etkinlik olarak sınıflandırılmıştır; en-yakın-komşu teşhisi ile bu sınıflama farklı nicelikleri betimler ve ayrı ayrı raporlanır. Tamlık büyüklüğü Mc = 1,6; büyüklük–frekans dağılımı b = 1,10 ± 0,06 vermektedir (b = 1 referansından istatistiksel olarak ayırt edilemez). Çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonundan (kutu ±60 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 20) SHmax = 121° ve doğrultu-atımlı rejimi elde edilmiştir. Hiposantr derinlikleri 0,0–15,8 km bandında yoğunlaşmaktadır (%5–95 yüzdelik; ortanca 7,0 km). Ortanca, 233 kaydın atandığı sabit-derinlik yığınının etkisi altındadır; bu kayıtlar dışlandığında serbest derinlikli 858 kaydın ortancası 8,0 km'dir. Kayıtların %20'si (219/1091) tam 7,0 km'ye atanmıştır (ajans varsayılanı); derinlik ölçüleri bu yapay yığının etkisi altındadır. Sismojenik taban (D90 medyanı) ~13,4 km'dir. Pencerenin Mc üstü olay oranı, önceki 5 yıllık arka planın yaklaşık 0,9 katıdır (%95 GA 0,01–75) (eşiksiz sayımların Gardner–Knopoff ayrıştırmasıyla 1,3 kat; %95 GA 0,7–2,4). Bulgular, katalog penceresi ve model varsayımlarının sınırları içinde betimleyicidir.",
        "keyword": "Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı, Gutenberg–Richter b-değeri, gerilme inversiyonu, sismojenik derinlik, bölgesel sismotektonik"
    }
]

Bulgurlular, T. B. (2026). Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu (Rapor No. YZR-2026-0028; Sürüm 1). YAPI ZEMİN. https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/v1/

Bulgurlular, T. Batuhan. 2026. Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu. Teknik Rapor YZR-2026-0028, Sürüm 1. YAPI ZEMİN. https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/v1/.

@techreport{yzr-2026-0028-v1,
  author      = {Bulgurlular, T. Batuhan},
  title       = {{Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu}},
  institution = {YAPI ZEMİN},
  type        = {Teknik Rapor},
  number      = {YZR-2026-0028},
  year        = {2026},
  month       = nov,
  series      = {YAPI ZEMİN Deprem Teknik Raporları},
  url         = {https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/v1/},
  version     = {1},
  note        = {Sürüm 1},
  language    = {turkish}
}

TY  - RPRT
AU  - Bulgurlular, T. Batuhan
TI  - Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu
T3  - YAPI ZEMİN Deprem Teknik Raporları
PY  - 2026
DA  - 2026/11/03
PB  - YAPI ZEMİN
M3  - Teknik Rapor
SN  - YZR-2026-0028
ET  - 1
LA  - tr
KW  - Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı
KW  - Gutenberg–Richter b-değeri
KW  - gerilme inversiyonu
KW  - sismojenik derinlik
KW  - bölgesel sismotektonik
AB  - Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı fay biriminin Fay İzleme tehlike önceliği Yüksek sınıfındadır; rapor birimin künyesini, tarihsel kırılmalarını, tekrarlanma ve 30 yıllık aşılma olasılığı ölçülerini, gerilme değişimini ve izleme sinyallerini birim çevresindeki bölgesel deprem etkinliğiyle birlikte sunar. Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı olarak tanımlanan alanda (40,12–41,53°K, 27,77–29,58°D) 2025-11-04 – 2026-11-03 döneminde 1.091 olay kataloglanmıştır (en büyük olay M3,6, Mc üstü ortalama büyüklük M̄=1,9); çapraz-kaynak kopyaları (44 kayıt) her istatistikten önce düşürülmüştür. Kümelenme teşhisi: sismisite karma — kümelenme ölçüleri tam uzlaşmıyor deseni sergilemektedir. Dizi, beyan edilen tek ölçüte göre karma/geçiş karakterli etkinlik olarak sınıflandırılmıştır; en-yakın-komşu teşhisi ile bu sınıflama farklı nicelikleri betimler ve ayrı ayrı raporlanır. Tamlık büyüklüğü Mc = 1,6; büyüklük–frekans dağılımı b = 1,10 ± 0,06 vermektedir (b = 1 referansından istatistiksel olarak ayırt edilemez). Çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonundan (kutu ±60 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 20) SHmax = 121° ve doğrultu-atımlı rejimi elde edilmiştir. Hiposantr derinlikleri 0,0–15,8 km bandında yoğunlaşmaktadır (%5–95 yüzdelik; ortanca 7,0 km). Ortanca, 233 kaydın atandığı sabit-derinlik yığınının etkisi altındadır; bu kayıtlar dışlandığında serbest derinlikli 858 kaydın ortancası 8,0 km'dir. Kayıtların %20'si (219/1091) tam 7,0 km'ye atanmıştır (ajans varsayılanı); derinlik ölçüleri bu yapay yığının etkisi altındadır. Sismojenik taban (D90 medyanı) ~13,4 km'dir. Pencerenin Mc üstü olay oranı, önceki 5 yıllık arka planın yaklaşık 0,9 katıdır (%95 GA 0,01–75) (eşiksiz sayımların Gardner–Knopoff ayrıştırmasıyla 1,3 kat; %95 GA 0,7–2,4). Bulgular, katalog penceresi ve model varsayımlarının sınırları içinde betimleyicidir.
UR  - https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/v1/
L1  - https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/v1.pdf
ER  -

[
    {
        "id": "yzr-2026-0028-v1",
        "type": "report",
        "title": "Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı — fay birimi teknik raporu",
        "author": [
            {
                "family": "Bulgurlular",
                "given": "T. Batuhan"
            }
        ],
        "issued": {
            "date-parts": [
                [
                    2026,
                    11,
                    3
                ]
            ]
        },
        "publisher": "YAPI ZEMİN",
        "genre": "Teknik Rapor",
        "number": "YZR-2026-0028",
        "collection-title": "YAPI ZEMİN Deprem Teknik Raporları",
        "URL": "https://yapizemin.tr/teknik-raporlar/yzr-2026-0028/v1/",
        "language": "tr",
        "version": "1",
        "abstract": "Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı fay biriminin Fay İzleme tehlike önceliği Yüksek sınıfındadır; rapor birimin künyesini, tarihsel kırılmalarını, tekrarlanma ve 30 yıllık aşılma olasılığı ölçülerini, gerilme değişimini ve izleme sinyallerini birim çevresindeki bölgesel deprem etkinliğiyle birlikte sunar. Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı olarak tanımlanan alanda (40,12–41,53°K, 27,77–29,58°D) 2025-11-04 – 2026-11-03 döneminde 1.091 olay kataloglanmıştır (en büyük olay M3,6, Mc üstü ortalama büyüklük M̄=1,9); çapraz-kaynak kopyaları (44 kayıt) her istatistikten önce düşürülmüştür. Kümelenme teşhisi: sismisite karma — kümelenme ölçüleri tam uzlaşmıyor deseni sergilemektedir. Dizi, beyan edilen tek ölçüte göre karma/geçiş karakterli etkinlik olarak sınıflandırılmıştır; en-yakın-komşu teşhisi ile bu sınıflama farklı nicelikleri betimler ve ayrı ayrı raporlanır. Tamlık büyüklüğü Mc = 1,6; büyüklük–frekans dağılımı b = 1,10 ± 0,06 vermektedir (b = 1 referansından istatistiksel olarak ayırt edilemez). Çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonundan (kutu ±60 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 20) SHmax = 121° ve doğrultu-atımlı rejimi elde edilmiştir. Hiposantr derinlikleri 0,0–15,8 km bandında yoğunlaşmaktadır (%5–95 yüzdelik; ortanca 7,0 km). Ortanca, 233 kaydın atandığı sabit-derinlik yığınının etkisi altındadır; bu kayıtlar dışlandığında serbest derinlikli 858 kaydın ortancası 8,0 km'dir. Kayıtların %20'si (219/1091) tam 7,0 km'ye atanmıştır (ajans varsayılanı); derinlik ölçüleri bu yapay yığının etkisi altındadır. Sismojenik taban (D90 medyanı) ~13,4 km'dir. Pencerenin Mc üstü olay oranı, önceki 5 yıllık arka planın yaklaşık 0,9 katıdır (%95 GA 0,01–75) (eşiksiz sayımların Gardner–Knopoff ayrıştırmasıyla 1,3 kat; %95 GA 0,7–2,4). Bulgular, katalog penceresi ve model varsayımlarının sınırları içinde betimleyicidir.",
        "keyword": "Kuzey Anadolu Fay Zonu · Avcılar Fayı, Gutenberg–Richter b-değeri, gerilme inversiyonu, sismojenik derinlik, bölgesel sismotektonik"
    }
]