Kireç ve çimento ile stabilize edilmiş zeminlerde CBR deneyi yapıyoruz. Numune hazırlığı: karışım oranı, kür süresi (7/28 gün), kompaksiyon. Deney prosedürü normal CBR'den farklı mı? 4 gün suda bekletme stabilize numunede uygun mu? Hangi standart kullanılmalı?

Stabilize zeminlerde bağlayıcı reaksiyon nedeniyle CBR zamanla artar. Numune hazırlığı: zemin + bağlayıcı karışımı, optimum su, Proktor kompaksiyonu, ring içinde kür. CBR deneyi aynı (penetrasyon hızı, piston çapı); fark kür süresi ve bazen suda bekletme.

ASTM D1883 ve TS EN 13286-47 CBR'yi tarif eder; stabilize numune için ek olarak ASTM D6276 (kireç) veya çimento stabilizasyon standartları kullanılır. 4 gün suda bekletme bazı projelerde istenmez (bağlayıcı bozulabilir); 24 saat veya kuru bekletme alternatifi var.

Biz kireç/çimento stabilize numuneleri 7 veya 28 gün kürlüyoruz, sonra CBR kalıbına alıp 4 gün suda bekletmeden veya 24 saat suda bekletme ile deney yapıyoruz. Proje spesifikasyonu ne diyorsa ona uyuyoruz.

Bitirme tezim için araştırıyorum, Stabilize numunede suda bekletme bağlayıcıyı yıkar mı? Hocamız 'uzun süre suda bırakırsanız kısmen yıkanma olabilir, bu yüzden bazı spesifikasyonlar 24 saat veya kuru CBR ister' dedi.

Yol tabanında stabilize tabaka suya maruz kalacaksa 4 gün suda CBR daha gerçekçi (en kötü koşul). Üst tabaka korunacaksa kuru veya kısa bekletme de kabul edilebilir. Proje şartnamesi netleştirmeli.

Kür sonrası numune CBR kalıbına alınırken bozulmamalı; gerekirse kalıpta kompakt edilip kürlenir. Bu durumda kalıp boyutu ve kompaksiyon enerjisi projede belirtilir.

Stabilize CBR değerleri doğal zemine göre 2–5 kat yüksek çıkabilir. Karışım oranı ve kür süresi artınca CBR artar. 7 gün CBR, 28 gün CBR'den düşük; tasarımda hangisi kullanılacak projede yazılır. Bu konuda daha güncel makaleler de var.

TS 1900 veya yol spesifikasyonlarında stabilize tabaka CBR minimum değeri (örn. CBR ≥ %20) istenebilir. Lab'da bu değeri sağlayan minimum bağlayıcı oranı ve kür süresi belirlenir.

Raporda 'CBR, kireç %4, 28 gün kür, 24 saat suda bekletme' gibi tüm koşullar yazılmalı. 4 gün suda bekletme yapıldıysa o da belirtilir.

Özet: Stabilize CBR'de numune hazırlığı (karışım, kür) kritik. Deney prosedürü standart CBR ile aynı; bekletme süresi projeye göre 24 saat veya 4 gün. Standart ASTM D1883, TS EN 13286-47; numune hazırlığı ASTM D6276 veya proje şartnamesi.

Stabilize CBR'de kür süresi uzadıkça dayanım artar; 90 gün CBR bazen spesifikasyonda istenir ama 28 gün çoğu projede yeterli kabul edilir.

Kireç-çimento karışımlarında erken dayanım ve geç dayanım farkı belirgin; CBR raporunda kür süresi mutlaka yazılmalı.

Zemin iyileştirme yöntemleri: mekanik (sıkıştırma), kimyasal (katkı), drenaj ve güçlendirme. (Kulhawy & Mayne, 1990)

Vibroflotasyon gevşek kumlarda sıkılaştırma sağlar. Sıvılaşma iyileştirmesinde yaygın.

Çok endişeliyim, Evimizin zemininde sorun varmış. İyileştirme yaptırmak çok mu pahalı?

Çimento stabilizasyonu granüler zeminlerde etkilidir. 28 günlük kür sonrası UCS ölçülür.

Kalıp içi sıkıştırma proktor enerjisinde yapılır. 3 ayrı enerji kademesinde deney yapılır.

Ne yapacağımızı bilmiyoruz, HavvaTuncer arkadaş, bizim mahalledeki komşu da aynı zemin sorununu yaşadı. Sonunda belediyeye başvurarak çözdüler.

Ahmet Erdoğan beyin söylediğine eklemek isterim: zemin uygulamasında maliyet-fayda analizi de yapılmalı. Biz son projede %30 tasarruf ettik. Saha mühendisine de danışın.

Dr. Elif Gül beyin lab verileri çok tutarlı görünüyor. zemin için güvenle kullanabiliriz.

Deney sonuçlarımıza bakarsak Kireç-zemin reaksiyonu ekzotermiktir. Karışım sıcaklığı artışı gözlenirse doğru yapıyorsunuzdur.

Kısacası, CBR yüzdesi nasıl hesaplanıyor?

Bir de şu var: Bir örnekle açıklar mısınız? Sizce?

Bence, CBR penetrasyon grafiğinde düzeltme yapılması gerekebilir (konkav başlangıç varsa).