Hocam Killi bir sahadan numune aldık. Su muhtevası tayininde %42 çıktı, beklediğimizden yüksek. Numune alırken bozulma olmadı, kapalı kapta saklandı. Etüv 105°C 24 saat uyguladık. Neden bu kadar yüksek çıkabilir?

Killerde yüksek w doğal olabilir. Montmorillonitik killerde doğal su muhtevası %50'nin üzerine çıkabilir. Önce zeminin plastik limiti ve likit limiti ile tutarlılığa bakın; LL 80 civarıysa w=%42 makul. Öğrencilerime de bu şekilde anlatıyorum.

Kontrol edilecekler: 1) Tara kabı kapaklı mı kurutuldu, buharlaşma kaybı var mı. 2) Tartım öncesi soğutma desikatörde mi yapıldı. 3) Numune homojen mi, tek noktadan mı alındı.

Sahada bunu çok görüyoruz, Saha su seviyesi yüksekse veya numune suya doygun alındıysa w yüksek çıkar. Ayrıca organik madde varsa 105°C'de tam kurumayabilir; 60°C veya organik tayini gerekebilir.

Ders notlarında kil taneleri arasına su girer diye yazıyordu. Yani kil ne kadar çok su tutabiliyorsa w o kadar yüksek olur. LL ile karşılaştırın dedi hoca. Kaynak önerir misiniz?

TS EN ISO 17892-1'de ince daneli için minimum 30 g numune. Daha az kullanırsanız nem dağılımı homojen olmayabilir, sonuç sapar.

Eğer numune taşınırken sarsıldıysa veya sıcakta kaldıysa su dağılımı değişebilir. Alındığı anda ağırlık ve kap ölçümü yapılıp w saha hesabı da karşılaştırma için iyi olur.

w = (M_wet - M_dry) / M_dry formülünde M_dry gerçekten sabit kuru ağırlık olmalı. Kilde 24 saat yetmeyebilir; 24 saat sonra tekrar 2 saat kurutup tartarsanız fark yoksa kabul edilir.

Ben mühendis değilim ama Bizim arsa da killi, mühendis %40'a yakın su dedi. Yeraltı suyu yüksek dediler, normal olabilir dedi. Allah korusun.

Kalibrasyon deneyimlerimize göre Organik madde şüphesi varsa TS EN ISO 17892-1'de belirtilen 60°C kurutma veya hidrojen peroksit ile organik giderme sonrası tekrar deney yapılabilir.

Raporunuzda numune derinliği, sahada görülen su seviyesi ve zemin tanımı yazın. w yüksek olsa bile LL, PL ile tutarlıysa sonuç kabul edilebilir.

LL 75, PL 25 ise w=%42 LL'den küçük olur, yani sıvı limitin altında kalır, bu tutarlı. LL 50 ise w=%42 LL'den büyük olur, o zaman tekrar ölçüm mantıklı.

Akademik perspektiften değerlendirecek olursak Özet: Killerde %40+ su muhtevası mümkün. LL-PL ile tutarlılık, numune alma ve kurutma prosedürü kontrol edilsin. Organik varsa farklı kurutma sıcaklığı düşünülsün.

Özetle, Cam kap kullanımı alüminyum kaplara göre daha hijyeniktir ama ağırdır. Ne dersiniz?

Bir de şu var: Speedy (karpit) yöntemi de sahada 5 dakikada sonuç veriyor, ASTM D4944 standardında.

Şantiyede dolgu kontrolünde mikrodalga çok işe yarıyor. 15 dakikada sonuç. İyi çalışmalar.

Ayrıca, Hassas terazinin kalibrasyonu şart (0.01g hassasiyet minimum).

Kısacası, Mikrodalgada periyodik tartım yapın: 3 dk kurutma, tartım, tekrar, ağırlık sabitlenene kadar.