Stajda gördüğüm kadarıyla Lab'da Standart Proktor ile optimum su ve γd,max bulduk. Sahada aynı zeminle dolgu yapılıyor, nükleer yoğunluk ölçer ile kontrol. Saha γd lab γd,max'ın %95'ini geçemiyor; su muhtevası w_opt'a yakın. Neden uyumsuzluk olabilir? Tane boyutu dağılımı, enerji farkı?

Saha ve lab farkları: 1) Kompaksiyon enerjisi – saha silindir/darbe sayısı lab'daki Standart Proktor enerjisini tam karşılamayabilir. 2) Tane boyutu – lab'da 20 mm üstü elenmiş olabilir, saha tüm malzeme. 3) Homojenlik – saha karışımı daha heterojen. 4) Ölçüm – nükleer yoğunluk ölçerin kalibrasyonu ve derinlik.

Lab'da elenmiş numune kullanıldıysa γd,max yüksek çıkar; saha tüm tane ile ölçüldüğünde γd daha düşük olabilir. Düzeltme (replacement) yapılmış lab γd ile saha karşılaştırılmalı. Ayrıca saha kompaksiyonunda tabaka kalınlığı ve geçiş sayısı Proktor enerjisine denk olmalı.

Raporumuzda 'Proktor 20 mm elek altı ile yapılmıştır' diye yazıyoruz. Müşteri saha kontrolünde sorun yaşıyorsa büyük kalıp veya düzeltme isteyebilir. Nükleer yoğunluk ölçer kalibrasyonu saha ekibinde.

Kitapta Hocamız saha enerjisi lab'dan farklı olabilir; silindir ağırlığı, hız, tabaka kalınlığı optimum değilse %95 zor çıkar dedi. Ayrıca su muhtevası saha da homojen dağıtılmazsa kuru/adacıklar kalır.

Pratik deneyimimden konuşayım, Su muhtevası: w_opt ± %2 civarında olmalı. Çok kuru veya çok ıslak saha zemininde lab γd,max'a ulaşılamaz. Saha su içeriği ölçümü (nükleer veya fırın) düzenli yapılmalı. Maliyet-fayda analizini unutmayın.

Nükleer yoğunluk ölçerde 'wet density' ve su muhtevası ölçülür; γd = γ_wet/(1+w). Ölçüm derinliği ve temas yüzeyi standartlara uygun olmalı (ASTM D6938). Kalibrasyon zemin tipine göre yapılır.

Bazı projelerde lab'da Modifiye Proktor da isteniyor; saha Modifiye enerji ile sıkıştırılıyorsa lab da Modifiye olmalı. Standart lab – Modifiye saha karışımı uyumsuzluk yaratır.

İhale şartnamesinde de bu geçiyor, Özet: Lab-saha uyumu için: aynı tane (elenmiş/düzeltme), aynı enerji (Standart/Modifiye), w_opt civarında su, nükleer ölçer kalibrasyonu. Uyumsuzlukta bu faktörler kontrol edilsin.

Saha kompaksiyonunda tabaka kalınlığı (örn. 20–30 cm) ve silindir geçiş sayısı Proktor enerjisine denk gelecek şekilde hesaplanır; bu uyum sağlanmazsa %95 zor çıkar.

Nükleer yoğunluk ölçümü yüzeyden belirli derinlikte yapılıyor; tabaka kalınlığı bu derinlikten büyükse ölçüm o tabakayı temsil eder. Kalibrasyon doğru yapılmalı. Kaynak önerir misiniz?

Saha uyumsuzluğu şikayeti gelince önce raporumuzu kontrol ediyoruz: hangi tane (elenmiş/düzeltme), Standart/Modifiye, w_opt ve γd,max net mi. Sonra müşteri saha tarafını kontrol ediyor.

Ne yapacağımızı bilmiyoruz, Dolgu kontrolünde mühendis lab sonuçlarına göre %95 istedi; saha ölçümü birkaç noktada düşük çıktı, o bölgeler yeniden sıkıştırıldı.

Standart ve modifiye proktor arasındaki fark nedir?

Şunu da belirteyim, Detaylı yanıtlar için teşekkürler. Yanılıyor muyum?

Islak tarafta sıkıştırma: düşük permeabilite, sünek. Kuru tarafta: yüksek mukavemet, gevrek. İlgili makaleyi PDF olarak gönderebilirim.

Projelerimizde Bu konudaki tüm cevaplar çok faydalı oldu. Özellikle Meltem Bayraktar beyin saha deneyimi çok öğretici.

Osman Acar beyin teknik açıklamasına güveniyorum ama komşumuzun mühendisi tam tersini söyledi. Kime inanacağımızı bilemiyoruz.

Her proktor noktasında su muhtevası tayini ayrı yapılmalı. Toplu ölçüm hatalıdır.

Kısacası, Islak tarafta sıkıştırma: düşük permeabilite, sünek. Kuru tarafta: yüksek mukavemet, gevrek.

Modifiye proktor enerjisi standartın 4.5 katıdır. Enerji artınca max γd artar, opt w azalır.

Özetle, Proktor kalıbının iç hacmini düzenli kalibrasyon ile kontrol edin.

Dolgu malzemesinin doğal su muhtevası optimumun çok üstündeyse kurutma veya kireç karıştırma gerekir.