İçeriğe geç
View in the app

A better way to browse. Learn more.
YAPI ZEMİN

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.
Son deprem: Son depremler yükleniyor…
M5+
    CANLISon Depremler
      Dünya M5+7 gün
        Kaynak: USGS

        Üç Eksenli Basınç Deneyi (UU)Konu No. 2700

        Yanıt
        17
        Görüntüleme
        283
        Katılımcı
        13
        Son yanıt

        UU'da phi_u = 12 cikti, kil doygun degil mi?

        Yazan: manisa_jr
        in Üç Eksenli Basınç Deneyi (UU)

        Editörün Seçimleri

        Oluşturuldu:
        comment_42495

        Abiler, bir sorum var, sabahtan beri bakip duruyorum cozemedim.

        Manisa OSB projesi icin CH sinifi killi numuneye UU triaksiyel yaptik. Uc hucre basinci: 100, 200, 300 kPa. Kirilma deviator gerilmeleri: yaklasik 180, 220, 260 kPa. Mohr dairelerini cizip ortak teget bulunca phi_u = 12 derece, c_u = yaklasik 55 kPa cikti. Hocalarimda UU'da "phi = 0 alinir doygun kilde" diye ogretmislerdi, ben de oyle bekliyordum.

        Sikintim: numune Shelby tube'dan geldi, derinlik 8.5 m, yeralti suyu 2.0 m'de. Yani teorik olarak doygun olmali. Ama Mohr daireleri paralel degil, ciddi sekilde farkli capta. Bu ne anlama geliyor, numunem doygun degil mi? Yoksa UU'yu yanlis yorumluyorum?

        TS 1900-2'yi tekrar okudum, dogrudan bir cevap goremedim bu durumda ne yapilmasi gerektigi hakkinda.

      • Bahset
        • Like 3
        • Haha 1
        • İleti 17
        • Görüntüleme 283
        • Açılış
        • Son yanıt

        Bu Konuya En Çok Yazanlar

        En Popüler Günler

        Öne çıkan iletiler

        • ayse_can_ist
          ayse_can_ist

          Dogru tespit ettin. Tam doygun kil icin UU'da teorik beklenti: hucre basinci ne olursa olsun, deviator gerilme ayni olmali (ucuyle de ayni cap daireler). Cunku hucre basincinindaki artis direkt olarak

        • ankara_zeminci
          ankara_zeminci

          Ankara kili uzerinde son projede benzer bir durum yasadim: CL sinifi, 12 m derinlik, yeralti suyu 4 m'de. UU raporu phi_u = 8, c_u = 80 kPa verdi. Back-pressure saturation yapip tekrarladik, daireleri

        • bogazici_canan
          bogazici_canan

          Iyi yaklasim. Bir de numune kalitesini de gozden gecir. Shelby tube'dan trim edildiginde numunenin cevresi bozulmus olabilir (disturbance). Kalite azaldiginda saturasyon bile dogru cu vermez. ASTM D15

        gönderildi
        comment_42496
        manisa_jr yazdi:

        Mohr daireleri paralel degil, ciddi sekilde farkli capta

        Dogru tespit ettin. Tam doygun kil icin UU'da teorik beklenti: hucre basinci ne olursa olsun, deviator gerilme ayni olmali (ucuyle de ayni cap daireler). Cunku hucre basincinindaki artis direkt olarak bosluk suyu basincina transfer olur (B-parametre = 1), efektif gerilmeyi degistirmez. Bu yuzden phi_u = 0 sinir durumu.

        Senin dairelerinin kabaran capta olmasi, hucre basincinin bir kisminin iskelet uzerine binmis oldugunu gosteriyor. Yani B < 1, numune tam sature degil.

      • Bahset
        • Like 3
        • Thanks 4
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_42497

        Ayse ablanin dedigi Bishop & Henkel 1962'nin klasik interpretasyonu. Ekleyecegim: B-parametre olcumu UU'da standart degil, CU'da yapilir. Ama numune hazirliginda sature oldugundan emin olmak icin geri-basinc saturasyonu (back-pressure saturation) uygulayabilirsin — 200-300 kPa back pressure yaklasik 24 saat, sonra B olc. B > 0.95 ise tam sature kabul edilir.

        TS EN ISO 17892-8:2018 madde 6.3.2 saturasyon prosedurunu aciklar ama UU icin zorunlu tutmaz; CU/CD icin zorunludur. Pratikte dogal derinlikteki killerde UU'da saturasyon atlanirsa bu tur problemler cikar.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        • Yazar
        comment_42498

        Back-pressure saturation yapmadim, direkt numuneyi kesip hucreye koyup testi baslattik. Patron "UU hizli testtir, saturasyon icin bekleme" dedi.

        gönderildi
        comment_42499

        Patronun soyledigi yari dogru yari yanlis. UU'nun "hizli" olma avantaji konsolidasyon asamasinin olmamasindan gelir (dakikalar icinde biter), ama numunenin sature olduguna emin olmak UU'nun temel varsayimidir, atlanamaz. Sature olmayan numunede UU verisi yorumlanamaz, bunu temel tasarimi icin kullanmak tehlikelidir.

        Benim iksa tasariminda UU kullaniyorum uzun yillardir, ama her numunenin saturasyon durumu kontrol edilmeden raporu kabul etmem. Laboratuvarin "saturasyon notu" eksikse, iade edip tekrar istiyorum.

      • Bahset
        • Like 3
        • Thanks 2
        gönderildi
        comment_42500

        Sayisal bir yaklasim: senin verilerinden phi_u = 12, c_u = 55 kPa. Eger numune %90 sature olsa, Skempton B formulunden B ≈ 1 - n*(1-Sr) hesabi yaklasik 0.85-0.90 cikar. Bu kismi saturasyon seviyesinde hucre basinci artisinin yaklasik %10-15'i iskelet uzerine binar. Mohr daireleri arasindaki capta farki aciklar.

        Pratik: ya saturasyon yap, ya da UU sonucunu gomulu raporda "phi_u = 0 alinarak cu ortalama degeri = X kPa" olarak yaz (Mohr dairelerinin en dusuk capini alarak konservatif). Ham phi_u = 12 yazma, yanlis interpretasyona yol acar.

      • Bahset
        • Like 2
        • Thanks 1
        gönderildi
        comment_42501

        Patronun dedigi sehir efsanesi, "UU = hizli test, saturasyon yok" diye bir sey. UU'nun U'lari "unconsolidated" ve "undrained" — saturasyon degil. Biri bunu genc arkadaslara anlatsin lutfen. Skempton 1948'in phi = 0 analizinin ON KOSULU numune sature ve undrained; ikincisi kaybolursa teorem patla.

      • Bahset
        • Haha 1
        gönderildi
        comment_42502

        Elif burada. Ben de YTU'de "UU hizli test, phi = 0 alinir" diye kaba sekilde ogrenmistim. Bu tartisma gozumu actii, not aliyorum. Demek ki lab raporunda saturasyon durumu mutlaka belirtilmeliymis.

      • Bahset
        • Like 1
        • Haha 1
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_42503

        Bizim Izmir labda her UU raporuna "saturasyon yontemi: X, B-parametre: Y" notunu zorunlu koyduk 2020'de. Oncesinde karmasaydik. Simdi rapor icin 3-4 saat daha fazla harciyoruz ama veri savunulabilir. Manisa labinin de bu yola girmesi lazim, patronu ikna etmenin yolu rapor kalitesinin musteriye gosterilmesi.

      • Bahset
        • Thanks 3
        gönderildi
        comment_42504

        Junior, bir tavsiye: patronun yanina git, soyle ki "bu veriyi temel projesine verirsek sorumlu ben olacagim, verinin savunulabilir olmasi icin saturasyon + B kontrolu gerekli". Bu tutum hem seni korur hem patronu konuya yaklastirir. Ben de 2010'larda benzer surecten gectim, sabirla anlatip cozdum.

        Somut oneri: ayni numuneden yedek parca varsa, onu back-pressure sature edip (24 saat) yeniden UU yap. Iki veri kiyasi patrona gostermek gibi bir sey olur.

      • Bahset
        • Like 3
        gönderildi
        comment_42505

        UU'nun U'lari unconsolidated-undrained degil mi? Ben "unsaturated-uninformed" diye okuyordum simdiye kadar.

        gönderildi
        comment_42506

        Geoteknik dersinde bu konu biraz yuzeysel gecmistik, UU "phi = 0 alinir" demislerdi sadece. Ama iste bu konuyu gorduktan sonra hocama sormaya karar verdim: saturasyon sorusu neden kitapta yok? Tesekkurler abiler, cok sey ogreniyorum forumdan.

      • Bahset
        • Like 3
        gönderildi
        comment_42507

        Ankara kili uzerinde son projede benzer bir durum yasadim: CL sinifi, 12 m derinlik, yeralti suyu 4 m'de. UU raporu phi_u = 8, c_u = 80 kPa verdi. Back-pressure saturation yapip tekrarladik, dairelerin capi esitlendi, cu = 95 kPa cikti phi_u = 0 ile. %15'lik fark guvenli tarafta kalmak icin onemli.

      • Bahset
        • Like 4
        • Thanks 1
        • Confused 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_42508
        MAYilmaz_Inz yazdi:

        ayni numuneden yedek parca varsa, onu back-pressure sature edip yeniden UU yap

        Mehmet abi, yedek parcam var. Yarin back-pressure saturation baslatacagim. 250 kPa'da 24 saat birakacagim, B olcup rapor edecegim. Patrona "iki veri ile konusalim" diyecegim.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        comment_42509

        Iyi yaklasim. Bir de numune kalitesini de gozden gecir. Shelby tube'dan trim edildiginde numunenin cevresi bozulmus olabilir (disturbance). Kalite azaldiginda saturasyon bile dogru cu vermez. ASTM D1587 Shelby orneklem prosedurune gore numune boyu/cap orani ve alma hizi onemli.

      • Bahset
        • Like 2
        • Haha 1
        • Confused 1
        • Sad 2
        gönderildi
        comment_42510

        Son bir ekleme: phi_u = 12 cikmasi her zaman saturasyon sorunu degil, bazi yuksek plastisiteli killerde (CH) strain-rate effect'ten de kaynaklanabilir. UU'da yukleme hizi 1%/dk olmali (TS EN ISO 17892-8 madde 5.4). Daha hizli yuklersen, phi gorunur artisi olur. Burak'in dedigi gibi veri kalitesini de gozden gecir.

      • Bahset
        • Like 2
        • Thanks 1
        • Haha 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_42511

        Yukleme hizini kontrol etmedim, makineyi standart ayarda birakmistim. Logu bakip yazacagim. Gerekirse onu da degistireceğim.

        Ozet cikariyorum: 1) Back-pressure saturation (250 kPa, 24 saat), 2) B-parametre olc, B>0.95 olsun, 3) Yukleme hizi 1%/dk teyit, 4) Numune kalitesi kontrol (L/D orani, disturbance), 5) Karsilastirmali rapor. Hersey icin tesekkurler.

      • Bahset
        • Like 2
        • Haha 1
        gönderildi
        comment_42512

        Temiz liste. Gercek muhendislik boyledir, bir test bir rapor degil, sure sure kritik duzeltme. Bekliyoruz sonuclari.

      • Bahset
        • Like 5
        • Confused 1

        Hesap oluşturun veya yorum yazmak için oturum açın

        Konu listesine dön
        Yüzeyden mantoya şematik yer kesiti: zemin katmanları, kireç taşında yer altı suyu, volkanik kayaçlar, kum taşı, kıvrımlar, tuz domları, petrol kapanı, deprem üreten fay, magma sokulumları ve manto; yüzeyde kazıklı bina, zemin etüdü sondaj makinesi, su ve petrol kuyuları.

        Jeoloji · Şematik kesit

        Zeminden Mantoya

        Şematik kesit, ölçeksiz. Derinlik ölçeği kırıktır (≈), her bölüm kendi ölçeğindedir; dokular okunurluk için büyütülmüştür. Türkiye’deki yapılardan esinlenmiş idealize bir kesittir.

        Lejant: 14 birim, 4 yapı
        1. Bitkisel toprak Kök ve organik maddece zengin üst katman; yapıdan önce sıyrılır
        2. Çakıllı kumlu zemin Akarsu çakılı ve kum; kil üstünde asılı su (▽) tutar, gevşekse depremde sıvılaşabilir
        3. Kil İnce taneli ve az geçirimli; yük altında zamanla oturur
        4. Sert kil Aşırı konsolide ve çatlaklı; kazık uçları bu tabakaya oturur
        5. Kireç taşı (karstik) Suyla çözünür: çatlak, kanal, mağara ve obruk oluşur
        6. Yer altı suyu Kireç taşının boşluklarında; kuyu çektikçe seviye (▽) düşer
        7. Volkanik kayaçlar Sütun eklemli bazalt akıntısı ve altında tüf
        8. Kum taşı Çimentolanmış kum; çapraz tabakalar eski akıntıyı kaydeder
        9. Kıvrımlar Yan basınç ve tuz akışıyla bükülen antiklinal ve senklinaller
        10. Tuz domları Hafif kaya tuzu üstteki tabakaları delerek yükselir; tepesinde kep kayası
        11. Petrol kapanı Gözenekli hazne kayada, geçirimsiz örtü altında gaz, petrol, su
        12. Fay kırığı ve deprem odağı Biriken gerilme fayda boşalır; odaktan P (mavi) ve S (sarı) dalgaları yayılır
        13. Magma sokulumları Alt kabuktaki magma odasından yükselen dayk ve siller
        14. Manto Moho’nun altında, jeolojik zamanda akabilen sıcak, katı peridotit
        1. Kazıklı yapı Bina yükü fore kazıklarla yumuşak zemini geçip sert kile aktarılır
        2. Sondaj makinesi Zemin etüdü: SPT ile sıkılık ölçülür, karot ve numune alınır
        3. Su kuyusu Filtreli boru suyu karstik kireç taşı akiferinden alır
        4. Petrol kuyusu Antiklinal kapanın tepesine iner; pompa petrolü yüzeye çeker

        Bilginin Temel Taşı, Mühendislerin Buluşma Noktası

        Google’da tercih edilen kaynak olarak ekle

        Üniversite Mah., Mektep Sok., 34A (Geoteknik Mühendislik), Istanbul, Avcılar, 34320

        Deprem verileri: AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı · Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi · USGS · EMSC.
        Uzay havası: NOAA SWPC · Levha sınırları: PB2002 (Bird 2003) · Harita: Natural Earth · Faylar: GEM GAF-DB (yeni sekmede açılır) (CC BY-SA 4.0 (yeni sekmede açılır)) — GEM Global Active Faults Database (Styron & Pagani 2020; Orta Doğu EMME, Danciu vd. 2018), uyarlanmıştır.
        Veriler otomatik alınır ve bilgilendirme amaçlıdır; resmî deprem bilgisi için AFAD esas alınmalıdır. Harita ve fay izleri basitleştirilmiştir, mühendislik ya da tehlike değerlendirmesinde kullanılmamalıdır.

        Configure browser push notifications
        Chrome (Android)
        1. Tap the lock icon next to the address bar.
        2. Tap Permissions → Notifications.
        3. Adjust your preference.
        Chrome (Desktop)
        1. Click the padlock icon in the address bar.
        2. Select Site settings.
        3. Find Notifications and adjust your preference.