Bir metodolojik sorum var, deneyimli olanlardan gorus istiyorum.

Bilindigi gibi Jennings & Knight (1957) double oedometer testini cokme (collapse) potansiyeli icin onermisti: ayni numuneden iki paralel parca, biri natural-w icinde sıkışma, biri inundated (sature) sıkışma, iki egri fark vekturu cokme parametresi. Ama son yillarda swelling pressure tayini icin de double oedometer yaklasimi kullanildigini gorduyorum bazi makalelerde — Brackley (1973) bunun temelini atmis, sonra yenilenmis.

Cift halka tahkim mantigi: numune A natural durumda yuk-deformasyon egrisi cizilir, numune B inundated durumda ayni yuk-deformasyon egrisi cizilir. Ikisi arasindaki dusey fark, her bir yuk seviyesinde sismeyi gosterir. Egriler kesisirse, kesisme noktasi swelling pressure kabul edilebilir.

Soru: bu yontem Method A, B, C sirasinda nereye oturuyor? Daha iyi mi, yoksa ek bir yontem mi sadece? Turkiye'de uygulayan var mi?

Ezgi, double oedometer aslinda ASTM D4546'nin Method B'sinin orijinal halidir, sonradan Method B "different pressures - parallel specimens" olarak genellestirildi. Brackley 1973 bunu sisme icin uyarlamis, Jennings 1961 ile birlikte teorik temeli kurdu.

Avantaji: hem cokme hem sisme potansiyelini ayni testten cikarabilirsin. Dezavantaji: iki numune ayni baslangic kosullarinda olmali — natural ve inundated arasindaki tek fark sature/non-sature olmali. Pratikte numune homojensiz, w0 farki, e0 farki sonucu bozar. Sridharan & Rao 1973 bu iki numune arasi varyasyonun swelling pressure tayinini ±%20 oynatabilecegini gostermis.

Begum, Sridharan & Rao 1973 makalesinde sayilar tam yerine geliyor. Ben double oedometer'i 90'lardan beri biliyorum ama Turkiye'de pratik olarak hic kullanan gormedim. Iki numune hazirlamak iki kati islem, lab ucreti iki katina cikar, musteri "biri yeter" diyor. Akademik olarak guzel bir yontem ama endustride uygulanmiyor.

Ezgi, ne icin kullanmayi dusunuyorsun, akademik mi pratik mi?

MAYilmaz_Inz yazdi:

ne icin kullanmayi dusunuyorsun, akademik mi pratik mi

Mehmet abi, tezimde ayni numune uzerinde Method A, Method C ve double oedometer'i kiyaslamak istiyorum. Hangisi pratik durumda en saglam, hangi mineralojik ortamda hangi yontem tercih edilebilir — bu sorulara veri toplamak istiyorum. Akademik amac.

Pratikte bu yontem Turkiye lablarinda yayginlasmasi mumkun mu? Begum, sen ne dusunuyorsun?

Ezgi, yayginlasmasi zor cunku ekonomik baski. Ama akademik calismalarinizda standart hale gelmesi mumkun. Ben tezde double oedometer kullanmistim 12 numunede, fevkalade ic gorus saglar — Method A'nin bias'ini direk gosterirsin grafik olarak. Tezindeki katki da bu olabilir.

Bir de Wong & Ho (1987) "An updated method for collapse and swell" makalesinde (CGJ vol 24) double oedometer'i modifiye etmisler — paralel uc numune (natural, partial saturated, fully saturated). Daha rich data, ama uc kati maliyet.

Pratik bir gozlem: Konya bolgesinde ben double oedometer'i bir kez kullanmistim, ozel bir villa projesi icin musteri butce ayirmisti. Numune CH, swelling potential test paketi icin esinin Method A degeri 110 kPa, double oedometer'dan turetilen swelling pressure 145 kPa cikmisti. Yaklasik %30 fark, Method C'ye benzer mertebe.

Ama uc gun surdu deney, lab maliyet iki kati. Musteri sonunda memnun kaldi cunku tasarim 145 kPa uzerinden konservatif yapildi, fiili sisme problemi cikmadi.

Suat abi'nin paylastigi gercek vaka cok degerli. Bir de double oedometer'in bir avantaji, Method C'nin gerektirdigi feedback-controlled cihazi gerektirmemesi — klasik mekanik oedometer ile yapilabiliyor. Cihaz altyapisi acisindan esnek. Method C'yi yapamayan laboratuvarlarda double oedometer alternatif olarak teklif edilebilir.

Sadece iki ayri ay numune surec lazim, prosedurel disiplin lazim — ayni hızda yukleme, ayni adimlarda. Ezgi'nin tezi Turkiye'de bu metodolojiyi standartlastirmak icin iyi bir baslangic.

Deniz'in son noktasi onemli — Method C cihazi olmayan laboratuvarlar icin double oedometer pratik bir yol. Mekanik oedometer Turkiye'de yaygin (yuzlerce lab), feedback-controlled GDS yaklasik 20 lab. Yani double oedometer ile bilgi havuzu bes-on kat genisleyebilir.

Ezgi'nin tezinden cikacak protokol oda raporu olarak yayinlanabilirse, kucuk lab'lar icin pratik rehber olur.

Bizim labda double oedometer hic yapilmadi, hatta Method B bile yapilmadi sanirim. Hep Method A, "tek numune yetiyor", patron boyle ogretmis. Ama ekonomik baski tamam da bilimsel boslugu doldurmuyor.

Ezgi ablanin tezi cikinca okuyacagim mutlaka, kendi labda denemelerimi yapayim sonra.

Bir numune yerine iki numune... Ucu bir yapsak hizir gibi cikar mevsimi belki. Akademisyen abilerin metoduna olum yok.

Pratik mudur tarafindan: muteahhit olarak biz double oedometer'i 2-3 kritik projede istedik son 5 yilda. Lab "yapamayiz, yapan yerde yaptiririz" dedi, biz Ankara'ya yolladik numuneyi. Sonuc memnun edici, ek maliyet 4-5 bin TL, proje genelinde dusuk bir kalem aslinda.

Yani isteklilik konusu — musteri istedikten sonra lab ya kendisi ogrenir ya kabul ederek baska laba yollar. Talep yaratmak gerek.

Iksa abi, bu talep yaratma konusunu Etap olarak biz de uygulayalim. Onumuzdeki kritik projelerde (sisme riskli zemin, agir yapi) double oedometer veya Method C sart kosacagiz, lab teklifte fiyat verirsin.

Bu sekilde uretici (lab) ve tuketici (muteahhit) arasi ileri bir teknoloji baskisi kurulur, lab'lar aklimatizasyon yapar.

Tuba'nin "talep baskisi" kavrami cok yerinde — sektorel iyilesme genelde boyle olur. Lab kendiliginden geliştirmez teknolojiyi, musteri ister, lab cevap verir.

Tezimde double oedometer protokolunu detayli yazacagim, kucuk lablar icin uygulanabilir cerceve sunacagim. Forumdan herkese tesekkur ederim, gercek pratik gercek akademik veri zenginlesti tartisma sayesinde.

Bir numune az, iki numune dogru. Maliyet bahane, sorumluluk yuklen.