Abiler bu sefer saha tarafindan bir sorum var, dusunmeye calistim cozemedim.

Bizim serit yol genisletme isinde iki rapor geldi laboratuvardan ayni alinti bolgesi icin: standart'ta gamma_d_max 1.76 g/cm3 w_opt %14.1, modifiye'de gamma_d_max 1.89 g/cm3 w_opt %11.3. Sahada silindirajli sikistirma yapiyoruz, proje sartnamesi "yol temel altinda modifiye'ye gore %95 nispi sikistirma" diyor.

Kafa karistiran sey: sahada serdigim malzemenin dogal rutubeti su an ~%13 civarinda. Modifiye'nin w_opt'u %11, standart'in %14. Sahaya %11'e kadar sudan indirmek icin airating (havalandirma) yapmam lazim. Ama bazi eski silindirajciler "%14 etrafinda sikistir, yaklasir oraya" diyor. Hangisine gore hizalayim? Modifiye w_opt'a gore airating mi, yoksa standart'ina gore su ekleyip mi?

manisa_jr yazdi:

modifiye'nin w_opt'u %11, standart'in %14

Sartname modifiye referans aldiysa w_opt da modifiye'ninkidir, noktasi. Sahada %11.3 +/- 2 puan bandini hedeflersin, KGM tipik toleransi w_opt-%2 ile w_opt+%2 arasidir. Demek %9.3 - %13.3 arasi kabul.

Senin dogal rutubet %13, bandin ust ucuna yakin ama icinde. Airating ile %12 civarina indirsen guzel. Airating demek serdikten sonra diski ve greyder ile yayip gunesli havada 2-4 saat bekletmek, nem dusurme.

Okan'in dedigi dogru. Teknik nedeni: sartname hangi test referansini soyluyorsa, tum saha kabul kriterleri o testin gamma_d_max ve w_opt'u etrafinda tanimli. Standart egriye bakip modifiye hedefi kovalarsan nispi sikistirma yanilgili cikar.

Sayisal kontrol: diyelim sahada saha yogunluk deneyi (kum konisi veya nuclear gauge) gamma_d_saha = 1.80 g/cm3 verdi. Modifiye'ye gore: 1.80/1.89 = %95.2, tam sinirda kabul. Ama standart'a gore yanlislikla kiyaslasan: 1.80/1.76 = %102.3, "cok iyi sikistim" zannindersin — halbuki modifiye sartnamesinde sinir cebinde, denetime yakalanirsin.

Eski silindirajcilarin "%14'e yaklasir" demesi cogunluk standart Proktor'la calistiklari donemden kalma. Eski KGM sartnamelerinde temel altina standart ile kabul vardi, modifiye 2000'lerin basinda yayginlasti. Adamlar o reflekse alismis. Yine de senin sartnamene uyman lazim, onlar da anlar.

Bir sey ekleyeyim: w_opt'un altinda sikistirmanin dikkat edilmesi gereken bir yan etkisi var. Modifiye ile sikistirilmis zeminde, dry-of-optimum'da sikistirildiysa kolaps potansiyeli (wetting-induced collapse) artar. Yani sonradan suya doyurunca yapi oturmasi gorursun.

Wet-of-optimum daha guvenli hacim stabilitesi verir ama gamma_d dusuk kalir. Bu yuzden "optimum nem etrafinda dar bant" sart kosuluyor, +/- 2 puan. Manisa yolu icin istasyonel yagis ve yeralti suyu durumuna da bak, tam dry tarafta zorlama.

ayse_can_ist yazdi:

kolaps potansiyeli (wetting-induced collapse) artar

Ayse abla, bu kolaps meselesini ilk duyuyorum. Literaturde yeri var mi okumak icin?

Lawton et al. (1989, 1992) kolaps deformasyonu icin klasik referans, ASCE JGE'de. Bir de Pereira & Fredlund'un kismi doygun zemin kitabi (1993, 2012 genisletilmis). Ozellikle dusuk plastisiteli silt/killi kumlarda dry-of-optimum sikistirma sonrasi su girisinde %3-8 oturma raporlanir. Modifiye ile tanzimlendigi icin wet-side stabilitesi de daraldigindan, bant dar tutulur.

Manisa ovasi killi siltimsi ince daneli zeminlerde bu hassaslik var, notuna yaz.

+1 Ayse abla ile Ankara zeminci abinin dedigine. Ben Edirne D-100 genisletmesinde dry-of-optimum sikistirilmis kesimlerde 2 yil sonra oturma gordum, proc-yeniden acip sebep analizi yaptik. Kaynak hep ayni: sahada rutubet dusuk cikmis, acelesinden wet ayarlanmamis.

Silindirajciya kitap onerip kolaps oturmasi anlatmayi gorursem videosunu cekerim umarim boyle bir sahne olur.

Egemen'in tecrubesi onemli. Pratik bir oneri Manisa'ya: saha rutubet olcumunu tabaka serdikten 30 dk sonra al (homojenlesme icin), nuclear gauge ile 3-5 nokta, ortalama. %11.3 +/- %2'de degilse, her yonden kabul bagimsiz olarak baksin. Ayrica kum konisi ile de periyodik teyit et, nuclear'in su okumasi organik ice saptirabilir.

izmir_geo_deniz yazdi:

nuclear'in su okumasi organik ice saptirabilir

Deniz hakli. Nuclear densitometer direct transmission modunda su okumasi hidrojen iceren tum malzemeleri yakaliyor — organik, tuz hidrasyon suyu, hatta bazi silikatlari. Sayisal kalibrasyon ile firina aldigi numuneler arasinda %1-2 sapma normal. Son yogunluk kararini verirken kum konisi ile minimum 1 karsilastirma nokta koy.

Tamam abiler, toparliyorum:

Hedef: modifiye w_opt %11.3 +/- %2 bandina airating ile indir, gamma_d_saha >= 1.80 g/cm3 (modifiye'ye gore %95). Kum konisi ile teyit. Dry-of-optimum cekmeyeyim, kolaps riski.

Yarin silindirajciyla birlikte %12 civarini hedef koyup calisacagim. Kolaps meselesini onlara da anlatmam gerekiyor, "az suyla sikistir kuvvetli olur" reflekslerini kirmak lazim. Literaturu de okurum, Ankara abicim sagol.

Son bir ekleme Manisa: rutubet kontrolunde microwave yontemi (ASTM D4643) sahada hizli ve pratik, 10-15 dk icinde sonuc veriyor. Nuclear ve firin tutarsiz cikarsa microwave ucuncu referans alabilirsin. Saha mudurlugunde bir magnetron firini 2000 TL, iyi yatirim.

Begum ablam not alindi, microwave onerisini mudurluge yazacagim. Calistigim ekipman listesine eklenir belki. Tesekkurler hepinize, konu cok verimli oldu.