Plaxis tarafından bir tartisma acmak istiyorum. Reaktive yamac stabilitesi analizinde residual phi modellemesinin yapilmasi mevcut modellerde tam yerinde degil — Mohr-Coulomb peak ile baslayip kayma yuzeyini el ile residual'a indirmek bir kabul, ama physical degil. Strain Softening Mohr-Coulomb (SSMC) Plaxis 2D 2023'te resmi update geldi, peak'ten residual'a kayma deformasyonuna bagli yumuşama yapabiliyor.

Sorum: bunu kullanan oldu mu? Parametre kalibrasyonu (delta = peak-to-residual displacement, lab'da kac mm civarinda?) lab data ile nasil yapilir? Bromhead ring shear sonuclarindan softening curve cikabilir mi yoksa ayrica direct shear stress-strain curve gerek mi? Plaxis bilmem Plaxis bilirkisi degilim ama bu konuda iyi pratik arıyorum.

IksaKurucu, SSMC iyi soru. Akademik tarafından: Plaxis 2D 2023'in SSMC implementation'i Vermeer & de Borst 1984 strain softening formulation'ina dayanir, peak phi (phi_p) ve residual phi (phi_r) arasi softening eta(gamma_p) = phi_p - (phi_p - phi_r) × min(gamma_p/gamma_r, 1) gibi tipik. gamma_r softening gerinme parametresi, lab'dan kalibre edilir.

Bromhead ring shear'dan softening curve direkt cikar — peak ulasildigi displacement (delta_p, tipik 1-3 mm) ve residual ulasildigi displacement (delta_r, tipik 50-100 mm) ring shear cihazinin x-y kayitlarindan. gamma_p = delta_p / kalinlik (kayma zonu), gamma_r = delta_r / kalinlik. Kayma zonu kalinlığı tipik 5-15 mm, dolayisiyla gamma_p 0.07-0.6, gamma_r 3-20. Bu degerleri Plaxis'e parametre olarak girersin.

ank_ezgi yazdi:

gamma_r softening gerinme parametresi, lab'dan kalibre edilir

Ezgi hocam, formulation netlik kazandi. Vermeer & de Borst 1984 makalesini indireyim, dogrudan Plaxis kalibrasyonuna baglanti kurabilirsem rapor methodology ciddi seviyede.

Plaxis SSMC kullanmadim ama akademik olarak baska bir sey ekleyeyim: lab kayma zonu kalinliği parametresi sonuclari aslında onemli bicimde etkiler. Bromhead ring shear cihazinda lab numunesinin shear zone'u 1-3 mm civari yapay olarak baskilanmis (cihaz geometrisi), saha kayma zonu 10-30 cm. Yani gamma_r lab'dan saha'ya direkt extrapolate edilemez, scaling factor gerek.

Skempton 1985 Rankine Lecture'da bu mesh-size dependency tartisilir. Plaxis'te mesh size lab kayma zonu kalinligi olarak ayarlanırsa softening sonuclari daha gerçekci olur — tabi bu hesaplama suresini uzatir cunku mesh sıklasır.

ktu_zeminci_harun yazdi:

mesh size lab kayma zonu kalinligi olarak ayarlanırsa softening sonuclari daha gerçekci olur

Harun hocam, mesh-size dependency tam Plaxis softening sorunlarinin koku. Su an proje icin 0.5 m mesh kullaniyorum, kayma zonu 1-2 cm — yani modellemede zon 0.5 m gozukuyor, softening yumuşamis halde. Mesh'i 5 cm'e indirsem softening daha gercekci, ama hesaplama 10 katı uzar. Pratik kompromise: kayma duzlemine yakın 5 cm mesh, uzakta 50 cm — local refinement.

Plaxis bilmem ama bir fizik kontrolu onerirım: SSMC ile FS hesabi cikarken alternatif basit bir analiz yap, Slide2 veya GeoStudio'da limit equilibrium ile residual phi sabit, peak phi sabit, iki ayri FS cikar. Plaxis sonucu bu iki LE FS arasinda olmali. Eger Plaxis FS LE-residual'dan dusukse (asılı tasarım icinde), softening parametreleri yanlıs kalibre edilmis. Eger LE-peak'ten yuksekse, mesh sorunu. Boyle uc-yontem ucgenleme guvenilirlik icin önemli.

izmir_geo_deniz yazdi:

Plaxis sonucu bu iki LE FS arasinda olmali

Deniz hocam, ucgenleme metodu cok mantikli. Su an aktif projede LE-residual FS=1.18, LE-peak FS=1.95 cikiyor, Plaxis SSMC FS=1.34 — aralık icinde. Yani modelim dogru kalibre olmus gibi gorunuyor. Mesh refinement sonrasi belki 1.28-1.30 civarına dussun bekliyorum.

Strain softening tartismasinin akademik bir paralelı: tektonik fay zonlari modellemesinde de ayni kavramlar kullanilir — Byerlee 1978 fault friction, Marone 1998 rate-and-state. Lab-saha scaling problemi orada da var. Geoteknik ve sismotekonik aslında ayni temel problem. Plaxis SSMC implementation fay zon modellerine de uyarlanabilir, akademik makale potansiyeli icin ilgi cekici.

Sismik yorumlama tarafindan ek bir gorus: Plaxis dynamic analiz icin SSMC + Mohr-Coulomb cyclic loading kombinasyonu yetersiz kalir, hysteretic damping yapamaz. Yamac stabilitesi statik analiz icin SSMC iyi, ama deprem yuk altinda dinamik analiz gerekirse hardening soil small-strain (HSsmall) veya UBCSAND gibi advanced model gerek. IksaKurucu, projende dinamik analiz var mi yoksa statik mi?

Leyla hocam, su an projede statik analiz yeterli, deprem statik-equivalent (kh=0.15) ile alindi. Tasarımcı taleple uyumlu. Eger ilerde dinamik analiz gerekirse HSsmall'a gecerim — onu kullanmak ek ay calismam demek, simdilik scope'tan tutmak icin SSMC + statik-equivalent yeterli.

IksaKurucu, 17 yıllık tecrubemde Plaxis evolusyonunu izledim — 2008 Plaxis 2D V9, 2014 Plaxis 2D 2014, 2018 Plaxis 2D 2018, 2023 Plaxis 2D 2023. Her surumde residual modellemesi biraz daha iyi geldi. Ama temel kavram degişmedi: lab data > model parametre, garbage in garbage out. Senin SSMC kalibrasyonu Bromhead'dan, yamac mesh dengesi, ucgenleme LE ile — bu uc adımda dogru gidiyorsun. Bircok genc Plaxis kullanıcısı sayisal sonuca koru gozluk gibi inanıyor, sen sorgulayan bir tavırla giriyorsun, tebrik ederim.

Plaxis bilmem Plaxis bilirkisi diyenler haklı bir noktaya parmak basıyor — yazılımı anlayamadan kullanmak tehlikeli. Sen anlayarak kullaniyorsun.

Plaxis FS=1.34 cikti der, tasarımcı sevinir, sonra Plaxis fasulyeli pilav gibi karısır, IksaKurucu ay sonu ne yedik bu bilgisayarla diye dert eder.

Iksa projeleri tarafından bir not: SSMC modelleme yamac altinda iksa yapısı varsa ek dikkat gerek. Soil-structure interaction node'larında strain softening ile iksa elementinin reaksiyonu birbirinden farkli zaman olceginde davranır. Plaxis 2D'de ankraj modelleri SSMC ile direkt uyumlu degil, ankraj force'larinda spurious oscillation gorulebilir. Eger projende ankraj veya bulonlu duvar varsa bu nokta dikkatlı kalibre etmen gerek, manual olarak.

iksaciAhmet yazdi:

ankraj force'larinda spurious oscillation gorulebilir

Ahmet, bu nokta icin tesekkurler — projemde ankrajli destek var ust seviyede, oscillation goruyorum dynamic-time-step kayitlarinda, sebebini simdi anliyorum. Ankraj modelini lineer-elastic olarak basitlestirmek mi gerek yoksa spring stiffness dusurmek mi? Bunu denemek lazım.

Eskisehir'den okuyorum, biz jeoloji muhendisi olarak Plaxis kullanmıyoruz ama tasarımcı arkadasin sonuçlarına lab phi_r vermek de bizim isin. Bu konuyu okuyunca lab tarafından gondermem gereken metaverilerin ne kadar onemli olduğu daha net oldu — sadece phi_r degil, peak phi, peak displacement, residual displacement, kayma zonu kalinligi. Lab raporlarımda bunlari ekleyeceğim simdiden, tasarımcı kullanır mi kullanmaz mı bakarız ama bilgi sun.

Halil hocam, tasarımcının lab raporlarındaki bu ek metaveriden yararlanması olağan olmali ama gercekte ihmal ediliyor. Plaxis'e SSMC parametresi girmek isteyen tasarımcı mecbur tekrar lab'a gelir, "softening curve verir misin" der. Sen daha bastan ekleseniz, hem lab gucu artar hem tasarımcı zamanı kazanır. Cok iyi yaklasim.

Plan: (1) Bromhead softening curve'unden gamma_p ve gamma_r kalibrasyonu, (2) Plaxis SSMC + local mesh refinement (kayma duzleminde 5 cm), (3) LE-peak ve LE-residual ucgenleme kontrolu, (4) ankraj modelinde Ahmet'in spring stiffness ayari, (5) statik-equivalent deprem (kh=0.15) icin scope sınırı. Tesekkurler herkese, ozellikle Ezgi hocam SSMC formulation'ı acikladıgı icin, Harun hocam mesh-size dependency, Deniz hocam ucgenleme.