ODTU lab'da klima bozuldu, agustos sicaginda ic mekan 28-30 C'ye ciktıgı gunler oldu. Doktora ogrencimle bir veri seti aldik, gunluk T raporlanmis. CD direct shear sonuclarinda ufak bir trend var gibi: 28-30 C araliginda alinan numunelerde phi_peak ortalama 0.6 derece dusuk cikiyor 22-23 C araligindakinden.

Soru: Bu trend istatistiksel anlamli mi yoksa lab'in baska bir sebepten (mevsimsel numune partisi, hazirlayan kisi farki) mi? Sicaklik etkisi CD direct shear'de literaturde net cizilmis mi?

Towhata 1993 makalesini okudum, kil su viskozitesi ve drenaj cv ile ilgili etki vermis ama phi degerinde direkt sayisal trend net degil. TS EN ISO 17892-1 Annex'te lab sicakligi 20+-2 C onerisi var, biz fazlasiyla cikmisiz.

17 yildir lab'da sicaklik etkisini gozlemledim, sayisal olarak baktigimda kil CD'de %3-5 phi sapmasi gercek bir trend. Sebep: yuksek T'da por suyu viskozitesi duser, drenaj hızlanir, ama ayni zamanda kil yapisi (su molekul yonelmesi) hafif degisir. Net etki phi peak'inde 0.3-0.8 derece dusus, kil tipi ve PI'ya bagli.

Senin 0.6 derece farkin mantikli. PI yuksek killer (smektit agirlikli) sicaklik daha duyarli, PI dusuk killer (kaolinit) az duyarli. Ogrencini bolup analizine PI parametresini de soktur, fark belirgin cikar muhtemelen.

TS EN ISO standardi 20+-2 C koymasinin nedeni var, basbos degil. Lab'in klima bozuk donemini "kalibrasyon kayb donemi" olarak isaretle, deney serisini iki sete ayir karsilastir.

Cok ilginc bir veri seti olabilir bu Ezgi. Mehmet bey'in dedigi gibi PI + sicaklik kombine analiz cikar varsa yayinlanabilir, akademik degeri yuksek. Standartlarda T etkisi soylenmis ama Turkce literaturde sayisal data az.

Pratik kontrol: 28-30 C'da yapilan deneylerin t100 (konsolidasyon) ve cv (drenaj katsayisi) degerlerini bak. T yuksek = cv yuksek beklenir (su viskozitesi dusuyor). Eger cv farki da 10-20% gozukurse fiziksel mekanizma tutarli olur, sadece istatistik gurultu degil.

ayse_can_ist yazdi:

cv farki da 10-20% gozukurse

Tam yerinde nokta. cv su viskozitesi ile ters orantili (Terzaghi-Casagrande), 22 C'de su viskozitesi 0.955 cP, 28 C'de 0.832 cP — yaklasik 13% fark. Ezgi'nin 0.6 derece phi farki ile cv 13% farki tutarli olabilir.

Veri setinde t50 ve t100 degerlerini bak, sicaklik korelasyonu var mi? Eğer var, fiziksel yorum guclu, "lab gurultusu" degil sistemik etki.

Pratik saha tarafinda lab sicakligi cok hesap edilen bir parametre degil maalesef, cogu ozel lab klima yetersiz, yazlari 26-30 C oluyor. Bizim Bornova lab'inda da yaz aylarinda boyle. Mevsimsel veri setlerimizi karistiriyoruz aslinda farkina varmadan.

Ezgi senin akademik calisman sonuclanirsa Bornova'ya da gondersen ders alacagim. Bu konu bilim ve pratik arasinda kopru.

Saha mutfagindan ekleme: bizim 2022 Bursa projesinde lab raporunda phi_peak 26.5 cikmisti, ayni proje 2023 ek deneyinde (kis aylari, lab 18 C) ayni numune 27.2 phi cikti. O zaman "lab kalibrasyonu" suclamistim, simdi Ezgi'nin verisi okurken aklima geliyor — sicaklik etkisi olabilir mi acaba?

0.7 derece fark, kis-yaz arasi 8-10 C fark. Ezgi'nin trend ile uyumlu.

IksaKurucu yazdi:

2022 Bursa projesinde phi_peak 26.5

IksaKurucu bu cok degerli bir gozlem, isimlerden mi sahadan mi bilmiyorum ama saha ornegi akademik trende uyuyor. Eger lab kayitlarinda T verisi varsa benimle paylas, doktora veri setine ekleyelim, uretim ortakligi olur.

Bir kontrol daha: Bursa raporunda kullanilan kil PI nedir? Yuksek PI ise uyum guclu, dusuk PI ise gurultude kaybolabilir.

Ezgi, lab raporunu ariyorum, akilima geldikce lab verilerini de eklerim. PI 28 idi hatirladigim, CL kil. Bursa Mudanya bolgesi — daha once de bahsetmistim heyelan baglaminda.

Lab klima bozuk diye phi degisirse, ben de yarin lab'a gidip pencereleri acayim, raporlarda 5 derece dustugu gun "yaz numunesi" yaziyim, kis numuneleri ayri tutayim. Yaz indirimi mevsimsel olur.

KTU'de lab sicakligi yiil boyu 19-23 C dalgalanir (deniz iklimi yumusatici), yaz aylarinda klima ile 22 C tutturmaya calisiyoruz ama her zaman olmuyor. Veri setlerimizi tarihe gore filtreleyince Ezgi'nin tarif ettigi trend belli belirsiz var, ama PI'ya bagimli olduğunu daha once analiz etmemistik.

Ezgi yayinlarsa metodoloji guzel olur, KTU verilerinden de dahil edebilir misin? 2018-2023 araligi tezler ve musteri raporlari var, tarih ve T verisi kayitli.

ktu_zeminci_harun yazdi:

KTU verilerinden de dahil edebilir misin

Harun, kesinlikle. Cok-merkez veri seti olur (ODTU + KTU + IksaKurucu Bursa raporlari + Bornova belki). Eylulde detayli mail atarim, veri formati ve etik onay konusunda anlasalim.

Doktora tezimden yan kol bir paper cikar bu konudan. Mehmet bey'in PI ayrimi onerisi ile, Burak'in cv kontrolu ile, Iksa'nin saha verisi ile — multi-source dogrulama hibrit olur.

Lab sicakligini 20+-2 C tutmayan lab raporlarini "uygunsuz" diye reddetmeli aslinda yapi denetim. Bunun teftisi neredeyse hic yapilmiyor. 0.5-1 derece phi sapmasi tasarima donmustur, FOS'u oynatir, ihmal degil.

Selim sert ama hakli noktasi var. Kucuk gibi gorunen detaylar kil CD'de buyuk farklar yaratir. Ezgi'nin akademik calismasi standart guncellenmesine de yol acabilir TSE'ye onerirseniz.

Eski kafayla "lab klima 22 C ne yapacak ki" diyenlere bu veri seti cevap olur. Ankara'dan Ezgi, Trabzon'dan Harun, Istanbul'dan ben — Anadolu cap forumda guzel bir is birligi.

Mehmet bey'in noktasi guzel, multi-merkez calisma akademik etki yuksek. Ezgi tezini bitirdiginde bu paper'i yazmayi unutma, savunma sonrasi 6 ay icinde cikarsan etki yuksek olur.

Bornova'dan veri katki istersen sosyal sinirli kalmasin, lab'imdan veriler hazir, mevsimsel sicaklik ve deney kayitlari 2018-2024 araligi var.

Trabzon kıyısı icin lab kurarken klima kapasitesini hep dusuk hesapliyoruz, denizden esen rüzgar bizi kandiriyor. Yaz olunde 2-3 hafta klima yetmiyor, lab 26 C'yi geciyor. Ezgi'nin verisi gercekten korelatif ise bu donemleri raporda not etmemiz lazim.

Deniz ekleyince saha tarafindan 4. merkez oluyor — Trabzon, Bursa, Bornova, ODTU + KTU. Ek olarak veriniz yiil-bazinda T kayitlari ile birlikte gelebilirse, multi-merkez paper'a koymak icin yardimci olur. Eylulde gunluk T verisi formatini gondereyim.