Merhaba, enteresan bir sonuc aldim laboratuvarda ve yorumlamak istiyorum.

Numune: Aliaga yakini granuler dolgu malzemesi, ince dane %22 (#200 gecen), iyi daneli SM tarafinda. Ayni numuneyi iki farkli enerjiyle sikistirip CBR yaptik:

Standart Proctor (593 kJ/m3, TS 1900-1 Metot A): maksimum kuru birim agirlik 1.92 t/m3, optimum su muhtevasi %10.8, soaked CBR = %18

Modifiye Proctor (2695 kJ/m3, Metot C): maksimum kuru birim agirlik 2.08 t/m3, optimum su muhtevasi %7.2, soaked CBR = %38

CBR neredeyse iki katina cikti. Enerji 4.5 kat artti, birim agirlik %8 artti, CBR %111 artti. Bu oranin mantigini daha detayli anlamak istiyorum. Normalde bu kadar olmasi bekleniyor mu?

Deniz, normal ve beklenen bir davranis. Modifiye Proctor ile elde edilen yuksek birim agirlik, zemin iskeletini daha sikilestirir, bosluk orani duser, penetrasyonda piston daha fazla direnc gorur. SM siniflamasinda ince daneli karisim baskin, bu tur zeminlerde modifiye enerji "ilave sikisma" ile danelerin birbirine kilitlenmesini getirdigi icin CBR'de buyuk atlamalar olagan.

Ampirik olarak bir referans: NCHRP Synthesis 382'de granuler dolgular icin modifiye/standart CBR orani tipik 1.8-2.5 araliginda verilir. Senin 2.1'lik oranin tam ortada, yaniltici bir sonuc degil.

KGM'de alt temel ve temel tabaka CBR ler zaten modifiye Proctor uzerinden istenir (KTS 400 madde 400.04). Cunku saha sikismasi modifiye enerjiye daha yakindir: viraj + silindir agirligi + gecis sayisi birlestirilince saha enerjisi standart Proctor'den yuksek cikiyor.

Yani tasarim icin modifiye CBR degerini kullan, standart CBR sadece karsilastirma icin dursun raporda.

gazi_inz_okan yazdi:

saha sikismasi modifiye enerjiye daha yakindir

TCDD tarafinda da ayni, YHT balast altligi icin modifiye zorunlu. Silindir gecis adedi 6-8 geciste modifiye degerine yaklasiyor. 4 geciste standarda denk cikiyor. Yani saha uygulamasi da modifiye mantigini destekliyor.

Veriye bakinca: opt su muhtevasinin %10.8'den %7.2'ye inmesi de dikkat cekici. Modifiye enerji ayni zamanda daha az suyla maksimum sikismayi mumkun kiliyor. Bu bize sunu soyler: saha sikismasinda optimum su muhtevasini modifiye Proctor'den almak gerekir, yoksa fazla suyla sikistirip sonra problem cikarir. Iscilere "%10 suyla carpitin" denirse sikismaz, "%7'ye yaklasin" denmeli.

Pratik saha bilgisi olarak rapora bunu da yaz.

Ek bir yorum: Proctor'un mucidi Ralph Proctor 1933'te California'da baraj dolgusu icin metodu gelistirdi, o zamanlar modifiye enerji yoktu. II. Dunya Savasi sonrasi hava alanlarinda agir ucaklarin gelmesiyle 1950'lerde standart yetersiz kalinca "modified AASHO" (bugunku modifiye Proctor) gelisti — yeni ucak tekerlegi yukunu temsil etmek icin.

Yani modifiye Proctor historik olarak "daha buyuk yuk altinda gercek davranis" mantigiyla cikmis, bu tarihsel arkaplan senin sorunun cevabini verir: modifiye CBR gercek yol/yuk uygulamasina daha yakin.

ankara_zeminci yazdi:

modifiye CBR gercek yol/yuk uygulamasina daha yakin

Bu tarihsel perspektifi bilmek bayagi iyi. Tesekkurler. Saha uygulamasinin simulasyonu olarak modifiye CBR kullanmak daha makul, anliyorum.

Matematiksel bir ekleme: Modifiye Proctor enerjisi 2695 kJ/m3 = 56000 ft-lb/ft3 (ASTM D1557), standart Proctor 593 kJ/m3 = 12375 ft-lb/ft3 (ASTM D698). Oran 4.53. Bu enerji farki fisit bir sekilde kuru birim agirligina yansimiyor — tipik olarak γd artisi %5-10 arasi. Ama CBR penetrasyona karsi direnctir ve penetrasyon bosluk oraniyla ustel iliskidedir: CBR ~ e^(-α·e), boylece kucuk bir bosluk orani farki CBR'de buyuk atlama yaratir.

Deniz'in durumunda bosluk orani muhtemelen e=0.45 (standart) ile e=0.35 (modifiye) arasinda fark etmistir, CBR'in 2 kat atmasi bu ustel iliskiyle tutarli.

Zemine 4 kat enerji verin, iki kat tepki alin. Gunluk hayatta da boyle.

Saha muhendisi olarak ben de sunu ekleyebilirim: silindir ekipmani secerken modifiye degerine ulasmak icin titresimli vals (vibratory roller) gerekli, normal statik silindir yetmiyor genelde. Deniz, yuklenici ekipman listesine bak, titresimli vals var mi sende?

trakya_egemen yazdi:

titresimli vals var mi

Egemen, ana yuklenicide titresimli vals var, CAT CS56 agirlikli. Yani modifiye hedefine ulasmak mumkun. Ama Mehmet Ali abinin uyardigi gibi optimum su muhtevasi kontrolu kritik — %7.2'ye cikilamazsa modifiye enerji anlamsiz kalir. Saha su kontrol ekibinin duzenli olculmesi lazim.

Statik tasarim tarafindan Ezgi'nin ustel iliskisine katiliyorum. Bizim kullandigimiz Mr denklemi (AASHTO '93) CBR^0.64 ile gider, CBR 2 kat olunca Mr 1.56 kat olur. Deniz'in durumunda standart CBR=18 ile Mr~13800 psi, modifiye CBR=38 ile Mr~21400 psi. Kaplama kalinligi bu Mr'ye gore hesaplanir, modifiye degeriyle tasarlanirsa kaplama 20-25 mm ince cikabilir.

Maliyet olarak kilometrede ciddi tasarruf demek. Modifiye degerin dogru kullanilmasi butce icin de faydali.

Herkese tesekkurler, muazzam bir tartisma oldu. Raporu tekrar yaziyorum:

Asil tasarim degeri: modifiye Proctor uzerinden soaked CBR = %38. Standart Proctor degeri (18) bilgi amaçlı eklenir. Optimum su muhtevasi %7.2 olarak saha ekibine bildirilir. Tuba'nin Mr hesabi ile kaplama kalinligi optimizasyonu icin tasarimciya gonderirim. Tarihsel arkaplani (Ankara abinin 1950 modifiye AASHO notu) rapor giris paragrafina koyacagim — ogretici bir referans olur.

Ezgi'nin e-CBR ustel iliskisi bayagi guzeldi, o da dipnot olarak giriyor. Gece de olsa boyle tartismalar oluyor bu forumda, makbule geciyor.