Bu hafta saka olur saniyordum ama gercek cikti, deneyince sasirdim. Kadikoy sahil dolgu sahasinda numune aldim, gozle gorulur sekilde plastik parcaciklari iceriyor. Bilinen tipik atik dolgu zaten. Atterberg yaptigimda LL 44, PI 18 cikti.

Sonra bir kontrol icin numuneyi su ile yikadim, 0.075 mm elekten gecen kismi tekrar Atterberg yaptim (mikroplastik saca giren-giden boyutta). Sonuc: LL 51, PI 24. Yani 6 birim PI artisi, sadece plastik fraksiyonu uzaklasmasi sonucu. Bu lakirdiyla 6 birim demek "kil" goruyorduk ama mikroplastik kil davranisini gizliyordu.

Bu konuda literatur var mi gercekten? Yoksa ben sapittim mi? Mikroplastik kontaminasyonu PI degerlerini bozuyorsa Istanbul'da sahil dolgularinda ciddi bir veri sorunu var demektir.

Dalgalandiklarini biliyorum, ama bu sefer dalga gecmiyorum.

Saka sandın ama gercekten guncel literatur var bu konuda. Ben yeni okudum: Wang et al. 2022 "Effect of microplastics on the physical properties of clay" Science of the Total Environment dergisinde, aynen senin bulgun: mikroplastik fragmentleri kil davranisini "maskeliyor", LL ve PI sahte dusuk olcum veriyor.

Mekanizma: mikroplastik partikulleri hidrofobik, su tutma kapasitesi sifir gibi. Atterberg deneyinde su muhtevasi olcumlerinde "etkin kil" fraksiyonu seyreltilmis oluyor. de Souza Machado et al. 2018 (Global Change Biology) tarimsal topraklarda benzer etki gostermisti.

Yani Emre, sen gercek bir bilim insan gibi davranmissin, ozur dileyerek ekleyim — sakaci olmana ragmen :)

konya_arge_begum yazdi:

sakaci olmana ragmen

Begum ablam, sen forumun en zarif insanlarindan birisin. Ben Wang 2022'yi bulamamistim ama PI artisi gozumden kacmadi. Bu zaman tabii ki bir sey kacirip kacirmadigimi merak edip yazdim, dalga icin degil. Tesekkurler referans icin.

Wang 2022 konusu cok yeni, henuz Turk geoteknik literaturunde yer bulmadi. Begum guzel referans verdi.

Bilimsel ek: mikroplastik fragmentleri 1-5 mm araligindaysa #200 elekten gecmez, Atterberg numunesinden zaten cikar. Asıl problem 0.001-0.075 mm araligi (mikroplastikler ve nanoplastikler), bu fraksiyon kil ile birlikte Atterberg numunesine giriyor ve davranisi bozuyor.

Emre'nin sonucu (PI 18 → 24, %33 artis) Wang 2022'nin tablo 2'sindeki kosullarla cok uyumlu (orta kontaminasyon, %5-10 mikroplastik kutle). Boyle yuksek kontaminasyon Istanbul kiyilarinda sahil dolgularinda gercekten mevcut, 70'lerden beri okean tasinanlar birikiyor.

Ciddi bir sorun bu. Izmir Korfez kiyisinda dolgu zeminlerde benzer durum bekliyorum. Bir lab arastirma sorusu olabilir: dolgu yasi ile mikroplastik icerigi arasinda iliski. Eski dolgular plastik az olabilir 60'lardaki, yeni dolgular yuksek.

Tasarim acisindan: eger zemin "kil gibi gorunuyor ama plastik karisik" ise tasarimda yapilan korelasyonlar (PI 'den cu, ML/CL siniflama vb) yanlis sonuclar veriyor. Saha cu olcumu daha da onemli olur boyle zeminlerde.

Yapi denetim acisindan duygusal bir nokta: Istanbul'da sahil dolgu sahalarinda yapilan etudlerin %60'i 1980-2010 arasinda yapilmis dolgular uzerine. O zamanlardan bu yana mikroplastik birikti, eski test sonuclarini revize etmek mi gerekiyor?

Eger Wang 2022 dogruysa, eskiden yapilmis Atterberg testleri kil siniflandirmasini yanlis vermis olabilir. Bu duygu hafif uzucu — onceki tasarimlarin saglam temeli sallaniyor.

Esenler-Bagcilar hattinda kentsel donusum yaparken eski dolgu sahalarda Atterberg yapsim, "bu kil siniflandirmasi tuhaf" hissettigim oldu birkac kere. Simdi anlam veriyorum: muhtemelen mikroplastik etkisi olabilir.

Bu konu acilmis olmak iyi, dunya olcuyla onumuze gelen yeni bir problem bu. Geoteknik muhendislerin "mikroplastik etkisi" Atterberg interpretasyonuna girmesi sart. Egitim mufredatina dahil edilmeli.

Cok onemli bir bulus. Emre, hayatinda bilinmeyen bir tarafini bize gostermissin — ciddi araştırma sorusunu acti.

Pratik oneri: Istanbul Buyuksehir Belediyesi'nin Avrupa yakasi sahil dolgu projeleri butun Atterberg testleri "mikroplastik kontaminasyon" notu ile yapilmali. TS standartlarinda yer almasi yillar surer ama lab seviyesinde simdiden uygulanmali.

Begum, bu konuyu TUBITAK projesi yapmaya degmez mi? "Istanbul sahil dolgularinda mikroplastik kontaminasyonu ve Atterberg parametreleri uzerine etkisi" — onumuzdeki cagri donemi icin saglam baslik.

MAYilmaz_Inz yazdi:

Begum, bu konuyu TUBITAK projesi yapmaya degmez mi?

Mehmet abi, dogru fikir. Su an kaolinit modelimi bitirmek uzere, ama proje sonunda bunu da onerecegim. Emre'yi ekibe almak lazim, sahasi var, motivasyonu var. Iyi bir TUBITAK takimi cikar.

Bursa Korfezi'nde de benzer tahmin ediyorum, Mudanya hatti sahil dolgularinda uzun sure plastik atik birikti. Begum projeyi yazarsa Bursa numuneleriyle veri katki yapariz, lab hizmet ucretsiz olur. Boyle yapisal sorun cozumune destek olur.

Ankara saha'larinda mikroplastik kontaminasyonu daha az ama Sincan tarafindaki tarim sahalarinda gubre+plastik mulch artiklari karistigi yerlerde bekliyorum. Tarimsal saha geoteknik testlerine de yansiyabilir bu mesele.

Veri yonetimi acisindan: simdiden zemin lab veritabaninda "kontaminasyon flag" gibi bir alan olmali. BIM modellerinde "soil purity index" gibi bir parametre tanitilabilir. IFC4 propertysetinde organic content var ama plastic content yok, yapilmasi gereken bir genisleme.

Vay arkadasin, ben dalga ariyordum bir konuda dogru tarafini buldum. Begum ablam, projeye girersem korfez kiyisinda iki haftalik tatilden sonra catallar sahil zeminden 50 numune topluyorum. Ozel araniza lutfen bana yer ayirin, yumusak bir koltuk yeterli.

Ozet: Emre'nin saha gozlemi guncel uluslararasi literatur ile tutarli, mikroplastik fragmentleri Atterberg parametrelerini bozuyor. PI sahte dusuk cikiyor, gercek kil davranisini maskeliyor. Tasarim guvenligi acisindan onemli, ozellikle sahil dolgu sahalarinda.

Kisa vade: lab raporlarinda "gozle gorulur plastik fragmenti var" notu eklenmesi. Orta vade: TS standartlarinda mikroplastik kontaminasyon konusu acilmasi. Uzun vade: TUBITAK arastirma projesi (Begum + Emre + zeminci muhendisler ekibi).

Iyi bir tartisma oldu, Emre tesekkurler acmiisin. Saka degildi.