Merhaba hepinize. Celik kompozit depo yapisinda yangin tasarimi (fire design) uzerinde calisiyorum — EN 1993-1-2 uyarinca nonlinear thermo-mechanical analiz. Eurocode 3 section factor (Am/V) uzerinden sicaklik-zaman egrisi hesabi yerine, ABAQUS'te transient thermal + mechanical coupled yapmaya karar verdim cunku patronumuz "gercek davranis istiyorum" diyor.

Tikandigim nokta: EN 1993-1-2 Annex A'daki k_y,theta ve k_E,theta reduction faktorleri tablolarini nonlin material property olarak ABAQUS'e girerken, hangi sicaklik adimlarinda stress-strain curve set'i tanimlayayim? Tabloda 20, 100, 200, ... 1200 C aralıklari var, 14 sicaklik step. Her sicaklik icin ayri stress-strain girmek realistik mi, yoksa 6-7 kritik nokta yeter mi? Interpolasyon ABAQUS'te ne kadar guvenli?

Bir de malzeme testi — gercek S355 celik numunesinin yangın laboratuvarinda test raporu elimizde var (ODTU laboratuvari), k_y,theta 600 C'de Eurocode 0.47 derken bizim raporda 0.41 cikmis. Kaynak arkadasi "numune arindirilmamis olabilir" diyor. Eurocode tablosu guvenli taraf mi, yoksa test raporumu takip mi etmeliyim?

konya_arge_begum yazdi:

Eurocode tablosu guvenli taraf mi, yoksa test raporumu takip mi etmeliyim?

Begum, hizli cevap: Eurocode tablosu istatistiksel bir alt bant (characteristic 5% fractile), cogu modern celigin yaklasik ortalama degerini verir. Tek numune raporunda 0.41 gormek olagan — varyasyon normal. Tasarim iki secenek:

(1) Eurocode tablosuna uy (guvenli, normatif, hakem sormaz). (2) Kendi test raporunuzu kullan ama en az 3 numune, ortalama-std hesabi yap, sonra 5%-fractile degeri tut. Tek numuneden hareket etmek riskli.

Stress-strain set sayisi icin: 6-7 kritik nokta (20, 200, 400, 500, 600, 700, 800 C) yeter, ABAQUS linear interpolasyon guveniyor eger aralik < 200 C ise. Kritik bolge 500-700 C cunku k_y oralarda diklenir, orada daha sik (50 C) adim almaya deger.

Begum, akademik bir katki: EN 1993-1-2 reduction faktorleri aslinda Rubert-Schaumann (1986) deneylerinden turetilmis, S235/S275 celiklerde kalibreli. S355'e uygulanmasi konservativ genelde, cunku S355'in kimyasal bilesimindeki niobyum/vanadyum yuksek sicakliklarda yapisal stabiliteyi artiriyor — ama bu hali mikro yapiya bagli, her firin birazcik farkli sonuc verebilir. Senin test raporundaki 0.41 buna dahil olabilir.

Ben olsam Eurocode tablosuyla yururdum, raporda bir "Appendix: Material Sensitivity" bolumu ekleyip kendi test raporunuzu disa gorunur kilardim. Hakem saygi duyar, sizin de sinavda ekstra puan olur.

Yapisal mevzu ama yangin denince dayaniksizlarin tecrubesi var bende — 2012'de Izmit'te bir depo yangininda celik makas sistemi cokmustu, soguyup gittigimizde tahminden %30 fazla deformasyon gorduk. Hesap ne derse desin, gercek yangin iki nedenle hesapli olmaz: (1) yangin egrisi standart degildir (ISO 834 idealize, hydrocarbon daha sert), (2) yalitim/boya kaplamasi olsa bile yerinde uygulama her zaman yeterli degildir. Karot alamadim celik profilden ama test numunesi almistim, sertlik testi tasarimin altinda cikmisti.

Begum yaziyorsan dikkatli yaz — Eurocode alt bant tut, kendi test raporunu apendiks et. Furkan ve Ezgi dogru yazmislar.

MAYilmaz_Inz yazdi:

yalitim/boya kaplamasi olsa bile yerinde uygulama her zaman yeterli degildir

Mehmet abi, yangin boyasi (intumescent) saha uygulamasi bu projede oncelikli sorun — DFT (dry film thickness) kontrolu idareye verildi ama saha tabii ki idealize degil. Biz hesapta nominal DFT kabul ettik, ama %15 azalma icin bir sensitivity daha calistiracagim bugun, hakli uyarin icin tesekkurler.

Begum, ABAQUS transient thermal + mechanical coupled icin "Sequentially Coupled Thermal-Stress" mi yoksa "Fully Coupled Temperature-Displacement" mi kullaniyorsun? Bizim buroda yangin analizi sequential daha stabil, fully coupled element tipi (C3D8T) bazen wall-clock'ta 3x sure aliyor ve sonuc yakin cikiyor.

Bir de EN 1991-1-2 fire curve: standard ISO 834, dis yangin, hydrocarbon, parametric — hangisini kullaniyorsun? Depo icerik (yanma yuk yogunlugu) tabi belirleyici, genelde depo yapilarinda parametric curve daha gerceği verir ISO 834'e gore.

Pinar, sequentially coupled yapiyorum — once heat transfer analiz, sonra output nodal temperatures'i mechanical step'e input. Fully coupled bir kere denemistim, 18 saatte bitmisti, sequential 4 saat. Fark marjinal oldu.

Yangin egrisi icin parametric fire curve (EN 1991-1-2 Annex A) kullaniyorum, depo icerik yogunlugu 720 MJ/m² (urun: ambalajli tekstil, CEN 1991 Table E.1), opening factor 0.04. Peak temperature yaklasik 1020 C tahmini 38. dakikada. ISO 834 bu senaryo icin konservativ kalirdi.

Begum, projende tekstil depo dedin — yuk ambalajli ama tekstil ic patlama riski tasir (fiber dust + static spark). Sigorta sirketi yangin analizine ek olarak NFPA 30/NFPA 68 (deflagration venting) kontrolu isteyebilir. BIM tarafinda venting paneli aciklikları tanimlamak gerekebilir, patronun bunu gozden kacirmis olmasin.

Sistemin BIM modeli varsa yangin analizi sonuclarini (peak temp contours) Revit fazina aktarip sigorta raporuna eklemek isi kolaylastirir.

Begum, passive protection disinda aktif sistemler (sprinkler) yangin suresini ne kadar kisaltiyor modelinde? EN 1991-1-2 Annex A parametric curve'de "sprinkler active" factor (m=0.625) var, konservativ tarafa calismak istersen m=1.0 ile tut (sprinkler yok varsayimi), ama idareyle konu konusulmussa sprinkler factor devreye girebilir. Ben her zaman iki kosum yapiyorum bu durumda — hakem gorsun.

Tuba ablam, iki kosum iyi fikir — sprinkler varli/yok iki senaryo zaten risk yonetim planinda ayri islendi, ama analiz tarafina iki paralele yansitmamistim. Ekliyorum.

Ben zeminci oldugum icin yangin konusunda suskun duracagim, ama bir nokta: temel bolgesine 1000 C isi transferi dusunulmemeli. Depo tabani dikkat edilmezse beton hasar gorur, tabandaki zemin sicaklik oku cok dusuk ama serbest su buhari olusup sismeyle oynayabilir. Literaturde nadir ama vakalari var (San Francisco 1906 sonrasi yeniden insa doneminde). Yani temel altinda 30 cm bir termal izolasyon yastiksa olur.

Selim abi, zemin uzerinde termal hasar itirafla aklima gelmemisti, ilginc nokta — proje temel kotu zaten beton + XPS var sarsinti kontrolu icin, muhtemelen yeterli ama bakalim.

Herkese cok tesekkurler, analiz parametrelerini ve raporlama yontemini netlestirdim. ABAQUS sequential coupled + Eurocode tablosu (kendi test raporumu apendiks), 7 sicaklik seviyesinde stress-strain, parametric fire curve + sprinkler on/off iki senaryo, temel altinda termal kontrol. Bu hafta sonunda ilk run bitsin, sonuclari paylasirim.

Begum, 1020 C 38. dakika + coupled thermal + 7 stress-strain seviyesi + sprinkler on/off × 2 senaryo + temel termal = Konya'da ogle vakti. Yaparsin, ama Red Bull yanina koy.