Arkadaslar, 6 Subat 2023 Kahramanmaras depremlerinin kayitlarini NLTH'de kullanmaya baslayan cok arkadas var gordugumuz kadariyla. Bu kayitlari hakli olarak kullanmak istiyoruz ama bazi noktalarda terditti yasiyorum, sizinle paylasmak istedim.

AFAD istasyonlarindan Pazarcik 4614, Antakya 4615, Gaziantep 3135 kayitlari kritik. Pazarcik 4614'te PGA 1.27g kaydedildi, Antakya 4615'te near-fault pulse karakterli cok yuksek velocity pulse var. Bu kayitlari TBDY 2018 2.5 spektrum hedefine olceklerken (target DD-2, ZC zemin, kaynak tipi KKZ), SRSS olcek faktoru bazen 0.3-0.4 cikabiliyor — yani kaydi %60-70 kuculterek kullanmak durumunda kaliyoruz. Bu "olcme" dogru mu, yoksa bu kayitlari olceksiz birakmak mi?

Ikinci sorum: 11 cift kayit secerken (DTS-1 binalari icin), kayit havuzunda 6 Subat kayitlari kac tane olmali? Tamamini 6 Subat kaydindan sectiysem model "o deprem bu deprem" gibi davranir mi, temsil kabiliyeti azalir mi?

Fikir alayim lutfen.

izm_inz_pinar yazdi:

SRSS olcek faktoru bazen 0.3-0.4 cikabiliyor — yani kaydi %60-70 kuculterek

Pinar, TBDY 2018 2.5.1.2 ve EK-2B'de olcekleme kurallari tanimli: olcek faktoru 0.25-4 aralaginda kalmali. 0.3-0.4 limit icinde, teknik olarak kullanilabilir. Ama akademik ozet: olcek faktoru 0.5'ten kucuk veya 2.0'den buyuk olan kayitlar, "spektral olcekleme ile temsil edilemez" olarak kabul edilmeye baslaniyor (Baker & Cornell 2006, Iervolino 2010).

6 Subat kayitlari hedef DD-2 spektruma zor olceklenir cunku kendi pik enerjisi zaten cok yuksek. Pratik oneri: DD-1 (MCE) analizi icin kullan, olcek faktoru 1.0 civari kalir. DD-2 (DBE) icin PEER NGA-West2'den farkli depremlerin kayitlari sec.

11 cift kayit: en cok 2-3 tanesi 6 Subat kaynakli olsun, gerisi cesitlendirilmeli. Aksi halde ortalama cevap tek bir deprem mekanizmasina bagli kalir.

Ezgi ablanin dedigine %100 katiliyorum. Ben kendi projelerimde soyle bir karisim kullaniyorum: 11 cift kaydin 3'u 6 Subat, 2'si 1999 Kocaeli/Duzce, 2'si 2011 Van, 4'u uluslararasi (Northridge, Loma Prieta, Chi-Chi, Kobe) deprem havuzu. Mekanizma cesitligi yeterli, TBDY olcek limiti icinde kaliyor.

Antakya 4615 near-fault pulse cok ozeldir, fling-step karakteri var. TBDY 2018 2.4.3 DD-1 seviyesinde near-fault kayit kullanimini destekliyor ama pulse periyodu yapinin T1'ine yakinsa direktif (forward-directivity) etkisi dogal olarak baskin gelir. Bu kaydi rastgele secme, dogrudan bilincli sec.

Pinar, bir de pratik not: AFAD istasyon kaydi ham ivme olarak gelir, baseline correction ve band-pass filter uygulamak zorunlu. Ben SeismoSignal (ucretsiz) ile yapıyorum, 0.1-25 Hz bandpass, 4. dereceden Butterworth. Korrekte edilmemis kayiti SAP2000'e koyma, modelin taban kayma degerini uyuduruyor.

Bir de cift yatay kayit kullaniyor musun? TBDY 2018 2.5.1.1 der ki her kayitta iki yatay bileşen olacak, dikey kayit kullanimi opsiyonel. Bazi meslektaslar sadece tek bileseni kullaniyor, o yanlis.

ABAQUS'te dikey kayit kullandigimda sonuc fark ediyor — ozellikle kazikli radye sistemlerde dusey direngenlik sorusu ciddi. TBDY'de opsiyonel ama BKS-2 ve yukarisi binalar icin dusey bileseni eklerdim, ozellikle DTS-1 bolgesinde. Pinar, senin projen nasil?

konya_arge_begum yazdi:

BKS-2 ve yukarisi binalar icin dusey bileseni eklerdim

Begum, benim projem DTS-1, BKS-2 — evet dikey bileseni dahil ediyorum. Ama dikey spektrum olceklemesi TBDY'de net degil (2.5.1.3 yatay SRSS tanimi yapiyor, dikey icin aciklama az). Ben su anda dikey kaydi yatay olcek faktoru ile olcekleyerek kullaniyorum, bu mantikli mi?

izm_inz_pinar yazdi:

dikey kaydi yatay olcek faktoru ile olcekleyerek kullaniyorum

Pinar, o bir kabul, ama daha rafine bir yontem var: dikey olcekleme kendi DD-2 dikey spektrumuna (TBDY EK-2B.3) ayri yapilabilir, yatay/dikey oranlari kayittan geliyor. Bu, analizi %5-10 agirlastirir ama teknik olarak daha savunulabilir. Onemli projelerde onu tercih ediyorum.

Genel bir not: 6 Subat kayitlari henuz "yeterince calisilmadi" kategorisinde, akademide 2-3 yil daha ciddi is cikacak. Kullandiginiz kayit seti icin AFAD'in resmi web istemcisinden "processed" versiyonlarini alin, ham veri bazi eksiklik iceriyor.

Pazarcik 4614'te PGA 1.27g kaydi biraz istasyonun konumundaki zemin amplifikasyonundan geliyor, ilgili akademik calismalar tartisiyor (Cetin, Askan 2023). Saf bir "kaynak depremi" kaydi gibi kullanmak kolayci yaklasim. Deconvolution ile rock-level ivmeye cevirip sonra sizin proje sahasinin zeminine re-amplify etmek daha saglam, ama bu da ekstra is.

Siz yapisal tarafta bu detaya inmezsiniz bilmiyorum, ama jeoteknik arkadaslar bizden istemiyor.

6 Subat'ta ben santiyedeydim Adana'da, Maras'taki biraderimin binasi goz onumde yikildi. Kayit kayit, istasyon istasyon konusuyoruz ama o depremi yaşamis biri olarak bir sey eklemek isterim: hicbir kayit, hicbir olcekleme, o sabahı hissettiremeyecek. Bunu muhendis olarak bildigimiz "saglam model" psikolojisinin ustune koymak lazim. Model her zaman gercegin hafif tarafida kalir.

Iyi analizler Pinar, dikkatli yolla.

Mehmet abinin yazisi uzerine bir sey eklemek istedim — 99 Golcuk'te ben lise 1'deydim, Degirmendere'de deniz yutmustu blogu. 6 Subat'ta bir Adana-Hatay arasi dolanan herkesi de vurdu, buradan Hatay'daki muhendislik arkadaslarina saygi. Bu kayitlari modelimize koyarken bir dua eksik olmasin.

Biz genc muhendisken 1999 Kocaeli kaydini yerbilimci arkadaslar bana kaset ile getirmislerdi, SAP90'a koymak icin ayri text'e ceviriyorduk, bir haftamiz gitmisti. Bugun AFAD'in portalindan 5 dakikada 4614 kaydi inebilir. Zaman degisti ama deprem degismedi.

Herkese cok tesekkur ederim. Karar derlemesi:

(1) 11 cift kayit, 3'u 6 Subat + 2'si 99 + 2'si 2011 + 4'u uluslararasi. (2) Dikey bileseni dahil, dikey olcekleme EK-2B.3 ayri yapilacak. (3) AFAD processed version, SeismoSignal ile baseline+filter. (4) DD-2 icin 6 Subat kayitlari kulanmayacagim — DD-1/MCE icin kullanacagim. (5) Antakya 4615 pulse'li — bilerek koyacagim sete.

Mehmet abiyle Hakan abinin demis olduklarini da unutmadan, modelimize saygiyi koruyoruz ama gercege ikisi de asla esit olmaz. Saglicakla.

Pinar, kayit setini hazir ettigin zaman forumda paylasabilirsen cok iyi olur (AFAD'dan indirip processed edilmis, olcek faktorleriyle). Bir ortak havuz ilk katki olur, sonrasinda herkes kendi projesine uyarlar.