Yapı inşaatı sonrası saha oturma ölçümleri var. Teorik oturma konsolidasyon deneyinden Cc, Cr ve Pc ile hesaplandı. Saha ölçümleri hesaplanan değerden farklı çıkıyor. Asaoka yöntemi ile sahadan geri hesap yapıp lab parametrelerini doğrulamak mümkün mü? Nasıl uygulanır?

Bu konuda yapılan yayınlarda Asaoka yöntemi, ardışık zamanlardaki oturma ölçümlerini S_i ve S_{i+1} olarak alıp S_{i+1} vs S_i grafiğinde doğrusal regresyon yapar. Doğrunun eğimi ve kesişimi ile nihai oturma ve konsolidasyon katsayısı tahmin edilir. Lab parametreleri ile karşılaştırma yapılabilir.

Saha oturmaları düzenli aralıklarla (örn. aylık) alınmalı. Asaoka'da S_{i+1} = β*S_i + (1-β)*S_∞; β ve S_∞ bulunur. c_v geri hesabı da mümkün; zaman faktörü ve β ilişkisi kullanılır. Saha mühendisine de danışın.

Lab'dan Cc, Cr, Pc veriyoruz; mühendis oturma hesabı yapıyor. Saha farklı çıkıyorsa sebep: numune bozulması, anizotropi, drenaj mesafesi, yükleme geçmişi. Asaoka sahadan 'efektif' parametre çıkarmak için kullanılır.

Stajda gördüğüm kadarıyla Asaoka yöntemini proje dersinde gördük. Zaman adımı Δt sabit seçiliyor (örn. 1 ay). S_1, S_2, ... S_n ölçümleri (S_2,S_1), (S_3,S_2), ... noktaları çizilir, doğru çekilir.

Mevcut literatür incelendiğinde Asaoka'nın avantajı: az sayıda ölçümle nihai oturma tahmini; ayrıca lab Cv ile saha Cv karşılaştırılabilir. Uyumsuzluk varsa lab numunesi veya drenaj koşulları gözden geçirilir.

Pratikte önce lab parametreleri ile oturma hesabı yapılır, sonra ilk 6–12 ay saha verisi toplanır, Asaoka uygulanır. β ve S_∞ lab tahmini ile karşılaştırılır; revizyon gerekirse Cc/Cr veya Cv güncellenir.

Numune kalitesi (örn. SK sınıfı) düşükse lab Cc gerçekten yüksek çıkabilir; saha daha az oturur. Asaoka ile sahadan çıkan 'efektif' Cc daha düşük olabilir. Bu uyumsuzluk numune bozulması göstergesi.

Mesleki tecrübemle söyleyebilirim ki TS EN ISO 17892-5 lab deneyini tarif eder; Asaoka saha yöntemi ayrı literatürde (Asaoka 1978). Proje raporunda hem lab hem Asaoka sonuçları verilebilir. Teknik şartnameyi mutlaka okuyun.

Mevcut literatür incelendiğinde Asaoka'da zaman adımı seçimi önemli; çok küçük Δt'de noktalar birbirine yakın, doğru belirsiz; çok büyük Δt'de az nokta kalır. Genelde ölçüm aralığının 1–2 katı kullanılır.

Bitirme projemde saha verisi simüle ettik, Asaoka ile nihai oturma ve Cv geri hesapladık. Lab Cv ile %15 civarı fark çıktı, kabul edilebilir sayıldı. Kaynak önerir misiniz?

Raporlarda 'saha oturmaları Asaoka yöntemi ile değerlendirildi, lab parametreleri ile uyumlu' veya 'fark şu sebeplerle açıklanmaktadır' gibi ifadeler kullanılıyor.

Geçen projede Özet: Asaoka saha oturma verisinden nihai oturma ve konsolidasyon karakteristiği tahmin eder. Lab sonuçları ile karşılaştırıp uyumu kontrol edin; uyumsuzlukta numune kalitesi ve drenaj koşullarını inceleyin. Teknik şartnameyi mutlaka okuyun.

Skempton-Bjerrum düzeltmesi 3D oturma için gereklidir. 1D oedometer sonucuna uygulanır. (Skempton, 1964)

Toplam oturma = ani oturma + birincil konsolidasyon + ikincil konsolidasyon. Hepsini ayrı hesaplayın.

Ek olarak, Sekonder konsolidasyon organik ve yüksek plastisiteli zeminlerde önemlidir. Cα katsayısını belirleyin.

Bir de şu var: Birincil: gözeneksuyu basıncı sönümü ile oturma. İkincil (sürünme): sabit efektif gerilmede iskelet deformasyonu. Ne dersiniz?

Taylor √t yöntemi ile Casagrande log(t) yöntemi farklı Cv verir. İkisini karşılaştırın.

Şantiyede bizzat gördüğüm bir durum, Prof. Dr. Merve Çetin hocanın söylediği teoride doğru ancak sahada durum biraz farklı. Bizim projelerimizde konsolidasyon konusunda farklı sonuçlar aldık. Standart koşullar ile saha koşulları her zaman örtüşmüyor.

Hacer Sönmez hocam, bu konuda farklı düşünüyorum. Boulanger & Idriss (2014) güncellemesi eski korelasyonları revize etti. konsolidasyon için artık o yaklaşım önerilmiyor.

Geçen projede YusufÖ beyin açıklaması çok faydalı oldu. Peki bizim durumumuzda konsolidasyon için ne yapmamızı önerirsiniz?

Bizim labda da aynı durum var. Prof. Dr. Merve Çetin arkadaşın söylediği gibi konsolidasyon deneyinde bu sorun yaygın.

Deney sonuçlarımıza bakarsak Deney sırasında numune üstüne su eklemeyi unutmayın. Kuruma deney sonucunu bozar.

Ters yükleme (boşaltma) kademelerini de yaparak şişme indeksi (Cs) belirlenmelidir. Sizce?