Arkadaslar, Karayollari'nin yeni Konya-Aksaray otoyol projesinde kontrat sartnamesinde "tum sondaj loglari Civil 3D profile view'da gosterilmeli, AGS 4 formatinda teslim edilmeli" yaziyor. Bu sefer kacma yok, BIM mandate gerçekten geliyor.

Sorum cok somut: sondaj loglarini Civil 3D 2024'e nasil sokuyorsunuz? Autodesk'in resmi "Geotechnical Module"u yok, AGS 4 import native degil. Ucuncu parti pluginler var:

(1) HoleBASE SI by Bentley — eski adı KeyLOGGER, ironik olarak Bentley ürunu, Civil 3D plugin'i var ama lisans pahali (yıllık 1800 GBP); (2) gINT Civil 3D plugin — Bentley'in eski klasigi, yine Bentley; (3) GeoLogger Civil 3D extension — kucuk Hint firmasi, ucuz ama destek yok; (4) Manuel — DWG block + AutoLISP script ile sondaj sembollerini block koyup yapmak.

Bizim Kayi BIM ekibi Bentley OpenGround ile Civil 3D arasinda ara konvertor yazdi (Python + IFC bridge), iki hafta surdu. Ama herkesin Python yazan biri yok. Sektor ne yapiyor?

bim_berk yazdi:

BIM mandate gerçekten geliyor

Berk, KGM'nin son sartnamelerini gordum bir kac iksa projesinde — evet, BIM artik isteniyor, 2025 ortasi tahminim ile mecburi olur. Bizim Zetas + Altinok ortakligida hala Excel-PDF zinciri ile gidiyoruz, bu ihaleye girersek isin yarisi BIM koordinasyonuna gidecek.

Manuel DWG block yontemi 90larda yapilirdi, simdi seri uretim projede pratik degil. 220 sondaj logu icin manuel block koymak 3 hafta surer. Bizim Sarp'tan teklif gelmisti, plugin alip ogretmek 2 ay icinde kavraniyor — pluginler isi 2 haftaya indiriyor.

Ben gecen yil Konya cevre yolu projesinde gINT Civil 3D plugin'i kullandim, 178 sondaj. Plugin once gINT veritabanindan veri ceker, sonra Civil 3D profile view'a otomatik sembol enjekte eder — semboller editable AutoCAD block oldugu icin sonra elle ince ayar yapilabiliyor. Iyi taraf bu.

Kotu taraf: gINT veritabanini once kurmak gerek. Eger zemin etudunu yapan firma gINT kullanmiyorsa, sondaj veriyi AGS 4'ten gINT'e import etmek lazim, bu da bir baska konu. Bizim projede etut firmasi Excel ile ciktiyi vermisti, AGS 4'e cevirmek icin BoreholeBASE diye kucuk free aracsla 3 gun ugrastim.

Sondaj logu icin 3 program, 1 plugin, 1 ucuncu parti convertor, 1 Python script yaziyoruz. Eskiden adam gelirdi pafta acardi kalemle gosterirdi, neyimiz vardi neymis simdi.

sarkayasinegi yazdi:

Eskiden adam gelirdi pafta acardi kalemle gosterirdi

Emre o kalemli paftalardan ben de hatirliyorum. Ama dogrusu su: o kagitlar bir surec sonrasi cope giderdi, ulasilamazdi. Simdi 30 yil sonraki torunum bu sondaji digital aramayla yarim saatte buluyor. Veri kalicilığı bambaska bir is. Sektorel olarak ileri gidiyoruz, sadece arac sayisi cok.

Berk, AGS 4 formatini ben ilk Konya-Aksaray ihale sartnamesinde gordum, karayollari sartnamede "AGS 4 (UK Association of Geotechnical and Geoenvironmental Specialists)" diye uzun uzun yaziyor. Demek BSI kanali ile geldi, AGS 4 zaten Britanya kokenli. Bu format ulkemizde standart olur mu, oturmas mi — gorelim.

Berk, AGS 4 yerine DIGGS'a (Data Interchange for Geotechnical and Geoenvironmental Specialists) gecisi tartisin sektor — DIGGS XML tabanli, IFC ile uyumu daha iyi, ABD ASCE komite gelistiriyor. AGS 4 CSV-flat dosya, 1980ler Britanya pratigi. KGM AGS 4 dedigi icin biz oraya gidiyoruz ama uzun vadede DIGGS daha pratik olur.

Konya tarafinda biz arastirma projemizde DIGGS deniyoruz, pyGIMLi paketinden Vs profilini DIGGS'e cevirip Plaxis 3D import ile karsilastirma yaptik. Civil 3D'nin DIGGS native destek yok, plugin yine lazim ama gelecekteki temiz format.

konya_arge_begum yazdi:

DIGGS XML tabanli, IFC ile uyumu daha iyi

Begum DIGGS hakkinda ekleyecegim: schema versiyon 2.6 Aralik 2023'te geldi, ASCE Geo-Institute ile buildingSMART arasinda working group var. IFC 4.3'un IfcGeotechnicalStratum tarafindan DIGGS'in BoreholeLog elementi ile birebir mapping defined. Akademik olarak DIGGS dogru istikamet, ama Turkiye sartname yazicilari henuz farkli yerde.

Kisa vadede AGS 4, orta vadede DIGGS, uzun vadede IFC 5 native. Sektor ne kadar surede gecer, bunu zaman gosterecek.

Bu kadar formatin arasinda kafam karistı. Sade bir soru: bir tasarımcı muhendis olarak, yarin Konya-Aksaray ihalesine girersem, bana hangi sondaj formati lazim? AGS 4 mi, DIGGS mi, IFC 4.3 mu, gINT veritabani mi? Sartname AGS 4 dedi diyelim, ama plugin icin gINT formati istiyor — kim cevirecek, hangi adimla gidiyoruz?

Yani muhendis olarak akil yorulmadan calismak istiyoruz. Bu format zincirini bir kim sahiplenmeli, bir teknik ofis adami mi BIM koordinatoru mu?

geoteknik_selim yazdi:

bana hangi sondaj formati lazim

Selim abi cok yerinde soru. Kontrat AGS 4 diyorsa, teslim edeceginiz sey AGS 4. Ama proje icinde calisirken farkli ara formatlar tutulabilir. Gercek dunyada zincir genelde soyle: (1) Saha sondaj manuel kayit defter, (2) Lab veri entry — Excel veya etut firmanın kendi DB, (3) AGS 4 export (etut firmasi tarafindan), (4) Civil 3D import via plugin (bizim BIM ekip), (5) Gerekirse IFC export final teslim.

Sorumluluk dagılımı: Etut firmasi AGS 4'e kadar getirir, BIM koordinatoru oradan sonra Civil 3D / IFC tarafini halleder. Tasarimci muhendis sondaj data ile dogrudan ugrasmaz, Civil 3D'de hazir profile view gorur. Idealde zincirin orta kismi otomatize.

"Sorumluluk dağılımı" lafından sonra 6 maddeli numarali liste gelmesi forumun kalbini kirdi. Maddeli liste yazma kuralimizi konsensusla biraktik mi?

Pratik soru: bizim ortakligimız (Zetas + Altinok) icin yıllık 4-5 BIM'li proje var. Plugin lisansi 1800 GBP yıllık, bu tek proje basina 2 ayini odeyebilir mi? Berk sizde Kayi tarafinda BIM zorunluluğu daha sik, ekonomi nasıl kuruluyor? Plugin yerine kendi convertor'u Python ile yapmak proje basina daha mi ucuz?

Taner abi bizim Kayi BIM 7 kisi, plugin maliyeti yıllik ~12000 USD (HoleBASE + gINT + SubAssembly Composer ek lisanslar). Ama bunun karsiliginda 35-40 BIM proje var. Proje basina ~300 USD lisans payi, oldukca makul.

Sizin gibi 4-5 projelik durumlarda Python convertor yazmak ekonomik. Biz Python kodumuzu open-source yayinlamayi dusunuyoruz aslinda — Begum hanim'in pyGIMLi acik repo modeli iyi ornek, "ags4-civil3d-bridge" ismiyle bir repo planlandı. Hazir oldugunda buraya yazarim.

Berk repo isi cok onemli, takip ederim. AGS 4 -> Civil 3D bridge Python ile yazilirsa Karayollari ihalelerinde kucuk firmalarin onunu cok acar. Lisans maliyeti BIM'i kucuk firma icin uzaklastiriyor su an.

Selim abi soruna donersem: "akil yormadan calismak istiyoruz" — boyle olmuyor maalesef gecis donemi. 2 sene boylesi daha karisik gidecek, sonrasi durulur. Biz simdiden ogrenmeye baslamazsak yarin geç kalmis oluruz.

Berk'in dedigi gibi bu gecis donemi 2-3 sene karisik gidecek. Benim icin onemli olan, "eski usul ile tasarim kalitesi dustugu icin yeni usule gectik" demek olur mu? Hayir. Eski usulun kalitesi yetersiz degildi, BIM bir koordinasyon araci, sondaj sembolunun nereye konuldugu zemin parametrelerinin dogrulugundan onemli degil.

O yuzden BIM'e gecerken esas isimizi unutmamamiz lazim — sondaj logu Civil 3D'de gozuksun, ama icindeki Cc, phi, c degerleri dogru olsun. Ufak ufak buradaki dengeyi tutmak hepimizin gorevi.

Mehmet Ali abi tam yerine vurdunuz. Ozetlersem: KGM 2025 BIM mandate olacak gibi, Konya-Aksaray ihalesinde AGS 4 zorunlu, Civil 3D plugin'leri (HoleBASE veya gINT) sektorde yaygin, kucuk firmalar icin Python bridge ekonomik, DIGGS gelecek format ama henuz erken. Bizim Kayi olarak open-source bridge calisiyoruz, hazir oldugunda paylasiriz.

Selim abi sondaj formati zincirini BIM koordinatorune teslim et, sen tasarima odaklan, en sade cevap bu.