AB uyumlastirma surecinde Turkiye'nin Eurocode'u ulusal anneks ile benimsemesi 2010'larin basinda baslamisti, ama TBDY 2018 ve TS 500/2019 hala yerel sartname geleneginin ana eksenini tutuyor. Son birkac yildir AB egitim projelerinde Eurocode egitimleri artti, ogrenciler EN 1997 (geoteknik) ve EN 1998 (deprem) uzerinden dusunmeye basliyorlar.

Benim sorum: Turkiye Eurocode'u tam adopte etmeli mi, yoksa kendi sartname geleneğini (TBDY + TS 500 + TS 1900 serisi) korumalı mi?

Iki tarafin argumanlari anlamli: Eurocode parametrik yaklasimi, kismi guvenlik katsayisi formulasyonu ile ileri. Turk standardi ise bizim deprem tecrubemize, yerel zemin profillerine daha dogrudan hitap ediyor.

Sinir nerede? Hangisi bizde daha kritik olan deprem + ekonomik kisitlar kombinasyonuna uyar?

EN 1997-1 ve 1997-2'yi cevirdim geoteknik tasarim projelerinde karsilastirmak icin. Bulgularim:

Eurocode partial safety factor yaklasimi (Design Approach 1, 2, 3) daha esnek, zemin parametresinin varyasyonunu dogrudan hesaba katiyor. TS 1900 serisi ise globa guvenlik faktoru ile gidiyor, varyasyon ihmal ediliyor.

Ama TBDY 2018'in deprem kismi, Eurocode'un EN 1998'inden bazi noktalarda daha detayli — ozellikle fay yakini etkiler, turkiye ozel spektrum (TA, TB, TC bolge katsayilari) daha hassas kalibre. Eurocode adapt olsa bile bu kisimlari koruyacak bir ulusal anneks sart.

Tam adoptasyon degil, Eurocode geoteknik + TBDY deprem karisim bana mantikli gozukuyor.

zeminci_burak yazdi:

Eurocode geoteknik + TBDY deprem karisim bana mantikli gozukuyor

Burak'in onerisi akademik olarak kabul gormus bir pozisyon. ODTU Insaat Muh bolumunde son donem ders planinda EN 1997 + TBDY 2018 paralel okutuluyor, ogrenciler bunu zaten karsiliklı dusunerek ogreniyor.

Ama politik tarafinda sinirli yaklasim var: AB uyumlastirmasi yavaslamis durumda, tam adoptasyon maliyetli — tum sartnamelerin cevirisi, yazilimlarin guncellenmesi (SAP2000, IdeCAD ulusal anneks destegi var ama eksik), muhendislerin re-egitim programi. 5-10 yillik proje, siyasi irade lazim.

Eurocode bizim deprem cercevemize uymuyor. Avrupa'nin icinin orta ve kuzeyi deprem tehlikesi bizden dusuk. EN 1998'in spektrum tiplerinde (Type 1, Type 2) bizim fay yakini etkilerimiz yakalanmiyor. TBDY 2018 kendi spektrumunu yerel veri ile uretmis, bunu Eurocode'a feda etmek ciddi teknik kayip.

AB uyumlastirmasi politik bir motivasyonla yapildi, teknik gerekce yok. Kendi standardimizi savunmamiz lazim.

Selim'in dedigi kismen dogru ama abarti. EN 1998'in Ulusal Anneks mekanizmasi tam da bu sorunlari cozmek icin var. Her ulke kendi spektrumunu, zemin siniflarini, guvenlik katsayilarini ulusal anneks ile tanimlar. Yunanistan bunu yapti, Italya yapti, Turkiye de yapabilir.

Yani mesele "Eurocode vs TBDY" degil. "Eurocode ana catisi + Turkiye ulusal anneks" modelinde her ikisinin avantajini aliyorsun. Uluslararasi proje basvurularinda (EBRD, EIB, Dunya Bankasi finansmaniyla yapilan projeler) Eurocode zaten kabul gorendir. TBDY ile yapilmis hesabi cevirtiyoruz suan. Cift is oluyor.

bilirkisi_ins_firat yazdi:

uluslararasi proje basvurularinda ... Eurocode zaten kabul gorendir

Firat'in ekonomik argumani onemli. Turkiye'nin yurt disindaki inshaat firmalarinin yilda ~15 milyar dolar hacmi var, cogu AB, Orta Dogu, Orta Asya projesi. Bu projelerde Eurocode istemi giderek artivor. TBDY ile yapilan hesabi Eurocode'a cevirme maliyeti de hafife alinmiyor.

Ama icerde (Turkiye ici projeler) TBDY devam etmeli. Ikili sistem. Oda tarafindan biz bunu politik olarak destekliyoruz.

Ikili sistem demek iki ayri egitim, iki ayri yazilim, iki ayri muhendis grubu demek. Pratikte firmalar zaten bu yukle kaldi. Ben yurt disi isle ugrasan firmada genel muduruum — Eurocode bilen muhendis bulmak zorlu, yeni mezunlar bile EN 1997 gerektiren projede hesabi 3-4 ay ogrenivor. Maliyet bize.

Tek sistem lazim. Ya Eurocode ulusal anneksle, ya TBDY cikar yol. Ikili surmez.

Cetin bey'in firma acisi gecerli. Ama biz oda olarak ikili sistemi kolaylastirmaya calisiyoruz — karsilikli donusum kilavuzlari, egitim programlari, sertifikasyon. 2025'te EN 1997 sertifikasyon programi baslivor IMO'da.

Tek sistem karari siyasetindir. Suandaki hukumet politikasi TBDY'yi cercevede, Eurocode'u opsiyonel tutuyor. Bu degisecek mi ya da nasil degisecek, onumuzdeki 5 yilin sorusu.

Siz egitim programi, sertifikasyon diyorsunuz ama asil sorun alt muhendis. Alt muhendis ne TBDY'yi biliyor ne Eurocode'u. ITU veya ODTU mezunu sorun degil, kucuk iller universitelerinden mezun genc muhendis Sta4CAD tiklayacak, hesabin icine bakmayacak. Hangi kod oldugu onun icin muzikli. Ve projelerin buyuk kismini o imzaliyor.

Tartisma Eurocode vs TBDY'den once muhendislik egitimi meselesi. Sistemin tabani sorunlu.

Ben 80'lerde BS 5930 ve ACI-318 kullanarak proje yapardim. Turkce sartname ilk 90'larda ciddi duzeyde geldi. Bizde standart deneyimi aslinda kisa. Bugunki TBDY'yi 1998 deprem sartnamesinden gelis serusunde izledim, her iterasyonda ogrendik. Eurocode'a gectigmizde de ayni iterasyon olacak.

Asil mesele standard degil, standardi kullanacak olan muhendisin disiplini. Talat'in noktasi cok yerinde.

cay_hoca_yasar yazdi:

asil mesele standard degil, standardi kullanacak olan muhendisin disiplini

Yasar hoca, cok dogru. Tartismanin merkezine egitimi oturtmak lazim.

Ozet cikarirsam: (a) Eurocode geoteknik + TBDY deprem hibrit model teknik olarak uygun, (b) ikili sistem yurt disinda calisan firmalari zorluyor, (c) ulusal anneks mekanizmasi ile Eurocode cercevesinde TBDY'nin zaferlerini koruyabiliriz, (d) ama bunlarin hepsinden once egitim ve denetim mekanizmalari guclendirilmeli. Tesekkurler arkadaslar, iyi tartisma.

Eurocode mu TBDY mi tartismasina en iyi cevap: sadece GPT'ye sor, o hesaplar. Muhendislere gerek kalmadi.

Ben YTU'da mezun oldugumda sadece TBDY gordum, EN 1997'yi iste Eurocode egitim programinda ilk karsilastim. Canan ablanin ve Ezgi ablanin perspektifi cok faydali, not alivorum. Ikili sistemin yogundaki muhendislerin duyurulmasinda odanin rolu buyuk olmali.

Ben Ankara'da Eurocode uygulanan bir metro projesi hesabini inceledim gecen yil, yabanci muhendislik firmasi vermis. Ulusal anneks olmadigi icin genel EN 1997-2 ile yapmislar, zemin parametre karakterizasyonu bizim ATB 2018 referansi ile uyumsuz cikti bazi noktalarda. Projenin Turkiye'deki imza asamasi aksadi.

Yani ulusal anneks olmadan Eurocode tek basina uygulanamiyor. Burak'in hibrit onerisi zaten bunu gerektirivor. Ama ulusal anneks yazma isi ciddi akademik is ve zaman aliyor, 5-6 yil rahat.

Biz 80'lerde BS standardiyla sondaj yaptik, 90'larda ASTM'e gectik, 2000'lerde TS serisi cikti. Her seferinde patron "ne fark eder, sondaj sondaj" derdi. Ama aslinda fark ediyordu — SPT cekic enerjisi tanimi farkliydi, raporlama sablonu farkliydi. Standart degisikligi hem maliyet hem disiplin meselesi. Yasli bir aptaldan kucuk bir not.