Eylul'de bu forumda "yeni teblig cikti mi" diye sormustum, hepiniz "cikmadi, beklenti uzun" demistiniz. Geçen hafta Resmi Gazete'de yayinlandi: "Zemin ve Temel Etudu Hizmetleri Uygulama Esaslarinin Belirlenmesine Dair Teblig" 2024/15 numarayla 9 Kasim tarihli sayida cikti. 2019/6 Genelgesi yururlukten kalkmis, yeni teblig 60 gun sonra (yani 8 Ocak 2025) yururluge giriyor.

Hizli okumamla sablonun cogu eski genelgeyle ortusuyor ama uc kritik degisiklik var: birincisi sondaj minimum derinligi formulu Vs30 hedef degerine gore tablosal olarak yeniden yazilmis (TBDY 2018 ile direkt baglanti); ikincisi MASW veya sismik kirilma jeofizik calismasi 4 kat ve uzeri yapilarda zorunlu olmus; ucuncusu rapor imzasinin "geoteknik sertifikali muhendis" tarafindan "sorumlu denetcı" sifatiyla atilmasi sart kosulmus — sertifika tanimi henuz bakanlik sitesinde net degil.

Yapi denetim olarak biz mudur denetim mudurluğu icinde "tamam, simdi neyi denetliyoruz" sorusunu konusuyoruz. Bu yeni "geoteknik sertifikali muhendis" sifati nasil alinacak, gecis donemi var mi, eski raporlar tekrar imzalatilacak mi — bilen var mi? Cenk bey, bakanlik tarafindan duyumunuz nedir?

Cagri bey, ic yazismalardan paylasabilecegim kadariyla aktarayim. Teblig 2024/15 hazirlik surecini 2 yildir takip ediyorum daire icinde, son taslakta sertifika tanimi ortak iki yol olarak cizildi: ya MSc geoteknik tezi olan muhendis dogrudan basvurursa sertifika alir, ya da "Bakanlik onayli geoteknik egitim programi" 80 saatlik bir egitim + sinavla geliyor. Bu egitim programlarinin akreditasyonu IMO ve TMMOB JMO ile ortak yurutulecek, ilk programlar 2025 Mart gibi acilmasi planlaniyor.

Gecis donemi 18 ay olarak konuldu — 8 Ocak 2025'ten 8 Temmuz 2026'ya kadar mevcut imza yetkili muhendisler "sertifika basvuru sureci tamamlanana kadar" yetkili kabul edilecek. Eski raporlar tekrar imzalatilmayacak, kabul edilmis olarak kalacak.

Ama kritik bir nokta: 8 Ocak'tan sonra teslim edilen yeni raporlarda, gecis donemi icinde dahi olsa, imzalayan muhendisin sertifika basvurusunu yapmis oldugunu gosterir bir yazi rapora ek olarak konulmasi gerek. Bu detay tebligin 11. maddesinde duruyor, gozden kacmasin.

cevre_sehircilik_tech_cenk yazdi:

imzalayan muhendisin sertifika basvurusunu yapmis oldugunu gosterir bir yazi rapora ek

Cenk'in dedigi madde 11 ekini bizim firma olarak hemen sablona ekliyoruz. 17 yil icinde mevzuat gecislerinde firmalarin en cok aksadigi yer bu tip kucuk eklerdir, bir cumlelik bir yazi yuzunden rapor reddedilebiliyor.

Cagri'nin Eylul'deki ipligi bizim firma icin de surekli referansti, bekledigimiz seyin nihayet cikmasi sevindirici. Ben uzun zamandir "yeni teblig cikana kadar emekli olurum" demistim, sarkayasinegi ile dalga geciyorduk — bakalim emekliligime daha 8 yil var, bu kez yetisecekmisim gibi.

Mehmet abi yetisemez bence, 2026 Temmuz'a sertifikan gelmemissse emekli oluyorsun zaten.

Bizim firmada 4 muhendis MSc tezi geoteknik var, dolayisiyla onlar dogrudan basvuracak. Iki muhendisimiz lisans seviyesinde, onlar icin 80 saatlik egitim sart. Egitim programlarinin sayisi sinirli olacak ilk yil, Cenk beyin dedigi gibi Mart'ta basliyorsa kontenjan kapilmasi yarisi olur. Firma adina ben sektordeki diger firmalardan duydugum kadariyla MSc'siz muhendisler icin "su an MSc programlarina kayit" duzenli artiyor — Bogazici, ITU, ODTU geoteknik MSc kontenjanlari bu sezon bayagi siklasti.

Onemli soru: tebligin ek 2'sinde "sondaj minimumu" cizelgesi TBDY 2018 zemin sinifina gore tanimlanmis. Ama zemin sinifini bilmek icin oncelikle Vs30'u olcmek gerek, yani sondaj-jeofizik baslamadan zemin sinifi belli olmaz. Mantik dongusu var. Pratikte ne yapiyoruz, on tahminle baslayip duzeltiyor muyuz?

Hukuki cerceveden bir not. Genelge ile teblig farkli kategorilerdir. Genelge bakanlik ic emri, baglayicilik tartisilabilir; teblig ise "ikincil mevzuat" sayilir, idari yargi nezdinde dogrudan baglayicidir. 2019/6 ipliginde Yusuf bey ve ben "genelge ispat aracidir, zorlayici hukuk kurali degil" demistik. Yeni 2024/15 teblig oldugu icin durum farkli — artik ikincil mevzuat duzeyinde zorlayici norm.

Bu bir kazanim aslinda. Davalarda "tebligin X. maddesi geregi sondaj X adet yapilir" savunmasi artik ayakta kalir, hakim bunu aksine yorumlamak icin guclu gerekce gostermek zorunda. Firmalarin savunma omurgasi icin guzel bir gelisme.

avukat_imar_oktay yazdi:

artik ikincil mevzuat duzeyinde zorlayici norm

Bu cok onemli. Ben 6306 davasi yasamis biri olarak, yeni tebligin teblig olusu beni rahatlatti acikcasi. Genelge'ye gore kurulmus bir savunma kaygan bir zeminde duruyordu, simdi adi gibi norm.

Daire baskanligindan bir gozlem: Tebligin yayinlanmasi icin 9 Kasim'a kadar bekleyen 18 ayrı zemin etut yonetmeligi taslagi vardi calisma masamizda. Cikan 2024/15 bunlardan biri ama digerleri de hazir bekliyor — tesvik bolgelerinde zemin etudu sadelestirmesi, kentsel donusum bolgelerinde ortak etut, mukemmellik merkezi laboratuvarlari icin ozel teblig. Onumuzdeki 6 ayda bunlardan en az 2-3'unun de cikmasi bekleniyor.

Yani 2024/15 tek basina degil, bir paketin ilk parcasi. Sektor olarak hepsini ayni anda takip etmek lazim, yoksa yarin "kentsel donusum tebligi cikmis, biz haberdar degildik" diye carpilirsiniz.

bogazici_canan yazdi:

On tahminle baslayip duzeltiyor muyuz?

Canan, bizim mudurluk 2019/6 doneminde ayni mantik dongusunu pratikte boyle cozuyorduk: ilk asamada AFAD haritasi + cevredeki tescil edilmis sondaj loglari ile zemin sinifi on tahmini yapip sondaj plani ona gore cikariyorduk, ilk 2-3 sondaj sonrasi gercek Vs30 cikinca plan revize ediliyordu. Pratik yontem ama tebligde net yazili degil. 2024/15'in ek 2 cizelgesinde "on tahminle baslanir, oncesi-sonrasi tutanak olarak rapora islenir" cumlesinin olmasi lazimdi, bence eksiklik. Cenk bey, daire icinde sorulduysa cevap nedir?

Cagri, bu konuyu daire icinde uzun konustuk taslak doneminde. Sonuc su: tebligin ana metnine "on tahmin esastir, gercek olcum sonrasi plan revize edilir" cumlesi konmadi cunku bu zaten muhendislik pratigi sayildi, tebligde tekrar etmenin yeri yok denildi. Ama tebligin ekindeki "Uygulama Kilavuzu"nda bu mantik aciklanmis durumda. Kilavuz Aralik'ta yayinlanacak, ona bakin, soru orada cevaplanmis.

40 yilin tecrubesi soyluyor: kagit cikti, simdi sirayla "uygulamada nasil olacak" sorulari gelir. Tebligler boyle yayinlanir, hemen arkasindan kilavuzlar, sonra kilavuzlarin yorumlari, sonra Bakanlik genelgeleri, sonra il mudurluk tamimleri. Iki yil sonunda ortada 7-8 farkli belge olusur ve hangisinin baglayici oldugu tartisilir. Bunu defalarca yasadik.

Cagri, sevin yeni teblig cikti diye, ama acele etme. Onumuzdeki 6 ay her ay yeni bir aciklama gelecektir. Mehmet ile firmaniza "her ay teblig izleme toplantisi" koysaniz iyi olur, biz bu donemleri boyle gectik. Ben emekli olmadan once gormek isterdim bu tebligi, oldu. Sonraki kilavuzu da gorur muyum bilmem.

Belediye tarafindan gozlemim: 8 Ocak'tan sonra ruhsat basvurularinda zemin etut raporu gelirken sertifika beyani da gelmesini bekleyecegiz. Ilk haftalarda muhakkak duzeltme talepleri olacak, firmalarin bu beyani sablona alip almadigi belirleyici. Sablon hazir olan firmalar surec acisindan onde olacak, sablon hazir olmayanlar 2-3 hafta gecikme yasayacak.

Cagri bey, mudurluğunuze on hazirlik kontrol listesi sunmaniz iyi olur. Belediye tarafinda da biz ic genelge bekliyoruz, gelmeden ruhsata bakacak gozumuz aniyor.

Kamu ihale tarafindan kucuk bir uyari: 8 Ocak'tan once acilmis ihalelerde "etut hizmeti 2019/6 genelgesi kapsaminda yurutulur" maddesi bulunuyorsa, ihale sozlesmesinin lafzi gecerlidir, mucbir sebep degisikligi olmadan firma yeni teblig kapsaminda hizmet vermek zorunda degildir. Ama 8 Ocak sonrasi acilan ihaleler otomatik olarak 2024/15 kapsaminda olur, sartnameye yazilmasa bile.

Bu ayrim onemli cunku bazi firmalar gecis doneminde "2019/6 sozlesmesi" altinda "2024/15 hizmeti" vermeye zorlaniyor, halbuki sozlesme degisikligi olmadan bu mumkun degil. Mali yansisi varsa idareyle yazili mutabakat sart.

Yeni teblig, eski sondaj.

Ferda hanimin kontrol listesi onerisini destekliyorum. Bizim Kocaeli'de ruhsat birim memurlari Ocak ortasinda kursu kursu hatali rapor toplamaya basladiklarinda is iki misli yavasliyor, biliyorum tecrubeden. Cagri bey eger firmanin sablon konusu hazirsa, gecis donemini sorunsuz gecirirsiniz. Hazir degilse hazirlanmaya bes kala oturun.

Tebligin teknik kalitesini onayliyorum, jeofizik zorunlulugu cok yerinde. Ama "geoteknik sertifika" mevzusu Bakanlik yine yari yolda biraktiyana benziyor, sertifika programi takvimi belirsiz. Mart'ta basliyorsa Mart'ta basliyor, basitce duyurulup gecmedi mi? Yine genelge ile ilan edecekler, yine biz kovalayacagiz. Sacma bir donguz.

Selim hocam, Bakanlik'in bu konudaki cikarmasi gereken belge "Geoteknik Sertifikali Muhendis Egitimi Uygulama Yonergesi" diye ic taslakta gectigi bicimde duyurulacak — IMO ve JMO 2024 Aralik'ta protokol imzaliyorlar, sonrasinda yonerge cikar. Yani 2025 Subat-Mart'a kalir, ondan sonra Mart sonu egitim baslar gibi gozukuyor. Sabir.

Akademi tarafindan ayrica: ITU geoteknik anabilim dali bu sezon "Geoteknik Sertifika Hazirlik" ders modulu acti, lisans son sinif ve mezunlara acik. Diger universiteler de ayni sey yapacaktir. Ozetle altyapi olusumdadir.

Hepinize cok tesekkurler, kafamda netlesti. Mudurlugume soyle bir not goturecegim:

1. 8 Ocak 2025'ten itibaren teslim edilen raporlarda "imzalayan muhendisin sertifika basvurusunu yaptigini gosterir yazi" eki zorunlu — sablonumuza eklenecek (Cenk bey, Mehmet abi)

2. Aralik'ta cikacak Uygulama Kilavuzu'nu takip edip on-tahmin/sonra-revize prosedurunu tartisma noktalarina karsi referans alacagiz

3. 8 Ocak'tan onceki ihalelerin sozlesme lafzina dikkat, gerekirse mali mutabakatla yeni tebligye gec (Sevde hanim)

4. Sertifika programi 2025 Mart'a kadar belirsiz; firma muhendislerimizin MSc durumlarini tarayip dogrudan basvuru hazirligini su anda baslatmak (Canan)

5. Belediye ile mudurluk arasinda kontrol listesi koordinasyonu (Ferda hanim)

Bu iplik benim icin Eylul'dekinin devami niteligi tasidi. Yine en guncel bilgi burada cikti, bu forum bizim icin sektor radarı olmaya devam ediyor.