İçeriğe geç
View in the app

A better way to browse. Learn more.
YAPI ZEMİN

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.
Son deprem: Son depremler yükleniyor…
M5+
    CANLISon Depremler
      Dünya M5+7 gün
        Kaynak: USGS

        Kuru Birim Hacim AğırlıkKonu No. 1215

        Yanıt
        15
        Görüntüleme
        823
        Katılımcı
        11
        Son yanıt

        Iki numune ayni γd ama SEM'de mikroyapi cok farkli — tasarim icin ne yazayim?

        Yazan: konya_arge_begum
        in Kuru Birim Hacim Ağırlık

        Editörün Seçimleri

        Oluşturuldu:
        comment_19899

        Selam herkese, bu sabah ODTU MERLAB'da SEM ile baktigimiz iki numuneyi paylasayim, kafam karisik.

        Iki Karaman bolge kireçtasi orneginde γd birbirine cok yakin (2.18 ve 2.21 t/m³). Standart Arsimed olcumu, TS EN 1936 §6, hicbir sapma yok. Ama mikroyapi tamamen farkli: birinci numunede SEM'de 50-200 μm aralikta yuvarlak gozenekler (vesiculer gibi, biyojenik kokenli), ikinci numunede ise 5-20 μm sub-mikron catlak agi baskin. Toplam gozenek hacmi yakin, dolayisiyla γd yakin. Ama mekanik davranis ayni mi olur sizce?

        Tasarim ekibi sadece γd'ye bakiyor, "ikisi ayni litoloji ayni davranis" diye gecistiriyor. Ben Anovitz & Cole 2015 review'ini hatirlayinca pore connectivity'nin permeabilite ve sismik hizla iliskisi γd'den daha guclu oldugu yazili. Yani γd ayni cikiyor olmasi tek basina yeterli mi?

        SEM goruntulerini paylasamiyorum henuz (musteri gizliligi), ama tarif yeterli sanirim. Gorus istiyorum.

      • Bahset
        • Like 3
        • Sad 1
        • İleti 15
        • Görüntüleme 823
        • Açılış
        • Son yanıt

        Bu Konuya En Çok Yazanlar

        En Popüler Günler

        Öne çıkan iletiler

        • MAYilmaz_Inz
          MAYilmaz_Inz

          O veriler Topal Hocanin doktora tezindeydi (1989, Hacettepe Jeoloji), basili kopyasi belki kutuphanede bulunur. Yayinlanmadi sanirim. Atif gerekirse "Topal, T. (1989). Doktora Tezi, Hacettepe Universi

        • aydin_mrm_bilge
          aydin_mrm_bilge

          Mugla'da onyx ve traverten bolgesinde benzer durumlari biz ince kesit + image analysis ile cozuyoruz. SEM herkes icin pahali. Ince kesit + Image J ile 2D porozite + tane sekli karakterize edilir, goze

        • sarkayasinegi
          sarkayasinegi

          Begum ablam Karaman'dan numune getirmis, biz buradan SEM cekiyoruz, Bilge Mugla'dan ince kesit oneriyor — bu tas Anadolu turuna cikti.

        gönderildi
        comment_19900
        konya_arge_begum yazdi:

        γd ayni cikiyor olmasi tek basina yeterli mi

        Begum, sorunun cevabi cok net: hayir, yeterli degil. γd skaler bir indis, mikroyapi bilgisi tasimaz. Ayni γd'li iki numune farkli dayanim, farkli geçirgenlik, farkli sismik hiz verebilir.

        80'lerde Hacettepe'de buna ilk kez sasirmistik — Antalya traverteni numunelerinde γd yakin ama UCS 30 MPa fark cikiyordu. Sonra SEM yapinca anladik, biri esasen yuvarlak vesiculer, digeri uzun katmanli catlak. Birinci dayanikli, ikincisi anizotropik kirik dayaniminda zayif.

      • Bahset
        • Like 2
        • Thanks 3
        gönderildi
        comment_19901

        Begum, Mehmet abi tam yerine bastı. Ben de ekleyeyim: ASTM C1721 fluorescent epoxy impregnation + petrografi yontemi var, gozenek dagilimini kantitatif veriyor. SEM'den onceki adim olarak ucuz (numune basi 1500-2000 TL Turkiye'de). Bunu yaptirsan iki numuneyi sayisal karsilastirabilirsin.

        Bir de Hg-porozimetri (mercury intrusion) konnektivite icin altın standart, ama numuneyi tahrip eder. Eger numune kritik degilse, MIP'le iki ornek karsilastirilirsa "ikisi farkli" elinde sayisal kanit olur.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        comment_19902

        Mugla'da onyx ve traverten bolgesinde benzer durumlari biz ince kesit + image analysis ile cozuyoruz. SEM herkes icin pahali. Ince kesit + Image J ile 2D porozite + tane sekli karakterize edilir, gozenek elongation ratio 0.7'nin altina dustugunde mekanik anizotropi cok belirgin oluyor — bu pratik bir esik.

        Begum'un birinci numunesi yuvarlak gozenekli (elongation ~1, izotropik) ikincisi catlak agi (elongation 0.2-0.3, kuvvetli anizotropik). Mekanik olarak ikisi cok farkli davranir, garanti.

      • Bahset
        • Thanks 3
        • Haha 1
        • Sad 2
        gönderildi
        comment_19903

        Akademik tarafindan: Begum'un sezgisi dogru. Anovitz & Cole 2015 (Rev. Mineral. Geochem. Vol. 80, "Characterization and analysis of porosity and pore structures") tam bu konuyu ele aliyor — bulk density tek basina porous medium karakterizasyonu icin yetersiz, multi-scale gerekli. Tasarim ekibi bunu okumamis muhtemelen.

        Pratik onerim: γd disinda en az iki ek parametre raporla — (1) etkin porozite (TS EN 1936 §7), (2) ultrasonik P-dalga hizi (TS EN 14579). Iki numunede ikinci parametreler farkliysa, mikroyapi farki dogrulanir ve tasarim ekibi rakam gorur.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        comment_19904

        Eski usta gozuyle: numune elimde dolanirken biri "tin tin" oturur, digeri "puf puf" cinsi olur. Karot yalan soylemez ama elin de bir hafizasi var. Begum, eline al, dokun, ses ver — biri canli, biri matlasmis. Aletten once el.

      • Bahset
        • Thanks 4
        gönderildi
        comment_19905

        Begum ablam Karaman'dan numune getirmis, biz buradan SEM cekiyoruz, Bilge Mugla'dan ince kesit oneriyor — bu tas Anadolu turuna cikti.

      • Bahset
        • Thanks 1
        • Haha 5
        gönderildi
        comment_19906

        Begum, raporda iki numune icin "iso-density, hetero-microstructure" kavramini kullan. Bu Ingilizce terim Anglo-Sakson literaturde yerlesik (ozellikle Bourbie & Zinszner 1985 sonrasi). Tasarim ekibi terminolojiye saygi gostermek zorunda kalir, "iki numune ayni" bahanesini birakir.

        Ankara'dan deneyim: Cubuk havzasi marn-kireçtasi gecislerinde γd 2.30 sabit gibi gorunur ama mikroyapi cok degisken, bizde standart paket 4 parametre — γd, n_etkin, V_p, su emme yuzdesi. Tasarim ekibinize bunu sablonlastirin, ileri gidersiniz.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        comment_19907

        Iscehisar'dan baktigimda mermer cogunlukla gozeneksiz, SEM bizde cok lazim olmuyor. Ama Begum'un meselesi gozenekli kireçtasi, baska dunya. Bizim mermerlerde 0.3-0.7% poroz, SEM'de bos, sade kalsit kristalleri. Sizin ise 20% civari porozite. Tane bambaska.

        Yine de, satis tarafinda biz de bazen "ayni γd, farkli ses" durumlariyla karsilasiyoruz — musteriler ses testi yapar, biri matlasmis cikar. Genellikle mikro-catlak agina denk gelir, donma-cozulme sonrasi ortaya cikan zedeler.

      • Bahset
        • Like 3
        gönderildi
        • Yazar
        comment_19908
        ank_ezgi yazdi:

        γd disinda en az iki ek parametre raporla — (1) etkin porozite (TS EN 1936 §7), (2) ultrasonik P-dalga hizi (TS EN 14579)

        Ezgi, paket onerin dort dortluk. Yarin sabah V_p olcumlerini ekliyorum, etkin porozite raporda zaten var. Bilge'nin elongation ratio fikrini de Image J ile uygulayabilirim. Rapora cifte sayfa "iki numune ayni γd, farkli mikroyapi" karsilastirmasi koyacagim.

        Mehmet abi, Hacettepe traverten ornegi cok ufuk acici. O verilerin yayini varsa atif yaparim, yoksa "kisisel iletisim" diye not ederim.

      • Bahset
        • Like 3
        gönderildi
        comment_19909

        O veriler Topal Hocanin doktora tezindeydi (1989, Hacettepe Jeoloji), basili kopyasi belki kutuphanede bulunur. Yayinlanmadi sanirim. Atif gerekirse "Topal, T. (1989). Doktora Tezi, Hacettepe Universitesi" diye yazabilirsin, formal kabul gorur.

      • Bahset
        • Like 6
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_19910

        Patlatma tarafindan ufak bir not: ayni γd'li iki kayada patlatma fragmentasyonu cok farkli olur. Yuvarlak gozenekli kayalar enerjiyi absorbe eder, catlak agli kayalar yarilarak parcalanir — ayni gravimetrik ozelliklere ragmen sahada gozumuze takilan fark. Begum'un iki numunesi patlatilirsa muhtemelen biri ufak boy fraksiyonu fazla, digeri kaba boy fraksiyon fazla cikar.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        comment_19911

        Erman'in noktasi cok pratik bir alana isaret. Madencilikte fragmentasyon kontrolu icin Kuz-Ram modeli sadece γd ve UCS ile calismaz, gozenek dagilimi gerekli — ozellikle gozenekli kayalar icin Cunningham 1987'de elestirildi bu nokta. Begum'un veri setini patlatmaci ekibe acsa, JKSimBlast simulasyonu icin kalibrasyon noktasi olabilir.

      • Bahset
        • Like 2
        • Haha 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_19912

        Beton tarafindan: ayni mantik agrega kalitesi icin de gecerli. Ayni γd'li iki agreganin beton icindeki davranisi farkli — gozenekli olan suyu emer, beton w/c oranini bozar, dayanim duser. Biz hazirbeton tarafinda sadece γd degil, agrega su emmesi (TS EN 1097-6) bakiyoruz. Begum'un sorunu buyuk olcekte, cok yerinde.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_19913

        Erman, Firat — patlatma ve beton uygulamalarini hic dusunmemistim, ama mantikli. Karaman bolge kireçtasi muhtemelen agrega olarak da kullanilacak. Veri setimi paketleyip raporda "γd + n + V_p + su emme + (mumkunse) ince kesit gozenek dagilimi" set olarak sunacagim. Bunlarin herhangi birini takip eden tasarimci eline tam paket gecsin diye.

        Cok tesekkurler. Yarin V_p olcumleri bittikten sonra rakamlari paylasirim.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        comment_19914

        Iyi is. Bu tartismadan cikan paket onerisi gelecekteki genc muhendisler icin de altin degerinde. Forum boyle olmali.

      • Bahset
        • Like 2
        • Thanks 2

        Hesap oluşturun veya yorum yazmak için oturum açın

        Konu listesine dön
        Yüzeyden mantoya şematik yer kesiti: zemin katmanları, kireç taşında yer altı suyu, volkanik kayaçlar, kum taşı, kıvrımlar, tuz domları, petrol kapanı, deprem üreten fay, magma sokulumları ve manto; yüzeyde kazıklı bina, zemin etüdü sondaj makinesi, su ve petrol kuyuları.

        Jeoloji · Şematik kesit

        Zeminden Mantoya

        Şematik kesit, ölçeksiz. Derinlik ölçeği kırıktır (≈), her bölüm kendi ölçeğindedir; dokular okunurluk için büyütülmüştür. Türkiye’deki yapılardan esinlenmiş idealize bir kesittir.

        Lejant: 14 birim, 4 yapı
        1. Bitkisel toprak Kök ve organik maddece zengin üst katman; yapıdan önce sıyrılır
        2. Çakıllı kumlu zemin Akarsu çakılı ve kum; kil üstünde asılı su (▽) tutar, gevşekse depremde sıvılaşabilir
        3. Kil İnce taneli ve az geçirimli; yük altında zamanla oturur
        4. Sert kil Aşırı konsolide ve çatlaklı; kazık uçları bu tabakaya oturur
        5. Kireç taşı (karstik) Suyla çözünür: çatlak, kanal, mağara ve obruk oluşur
        6. Yer altı suyu Kireç taşının boşluklarında; kuyu çektikçe seviye (▽) düşer
        7. Volkanik kayaçlar Sütun eklemli bazalt akıntısı ve altında tüf
        8. Kum taşı Çimentolanmış kum; çapraz tabakalar eski akıntıyı kaydeder
        9. Kıvrımlar Yan basınç ve tuz akışıyla bükülen antiklinal ve senklinaller
        10. Tuz domları Hafif kaya tuzu üstteki tabakaları delerek yükselir; tepesinde kep kayası
        11. Petrol kapanı Gözenekli hazne kayada, geçirimsiz örtü altında gaz, petrol, su
        12. Fay kırığı ve deprem odağı Biriken gerilme fayda boşalır; odaktan P (mavi) ve S (sarı) dalgaları yayılır
        13. Magma sokulumları Alt kabuktaki magma odasından yükselen dayk ve siller
        14. Manto Moho’nun altında, jeolojik zamanda akabilen sıcak, katı peridotit
        1. Kazıklı yapı Bina yükü fore kazıklarla yumuşak zemini geçip sert kile aktarılır
        2. Sondaj makinesi Zemin etüdü: SPT ile sıkılık ölçülür, karot ve numune alınır
        3. Su kuyusu Filtreli boru suyu karstik kireç taşı akiferinden alır
        4. Petrol kuyusu Antiklinal kapanın tepesine iner; pompa petrolü yüzeye çeker

        Bilginin Temel Taşı, Mühendislerin Buluşma Noktası

        Google’da tercih edilen kaynak olarak ekle

        Üniversite Mah., Mektep Sok., 34A (Geoteknik Mühendislik), Istanbul, Avcılar, 34320

        Deprem verileri: AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı · Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi · USGS · EMSC.
        Uzay havası: NOAA SWPC · Levha sınırları: PB2002 (Bird 2003) · Harita: Natural Earth · Faylar: GEM GAF-DB (yeni sekmede açılır) (CC BY-SA 4.0 (yeni sekmede açılır)) — GEM Global Active Faults Database (Styron & Pagani 2020; Orta Doğu EMME, Danciu vd. 2018), uyarlanmıştır.
        Veriler otomatik alınır ve bilgilendirme amaçlıdır; resmî deprem bilgisi için AFAD esas alınmalıdır. Harita ve fay izleri basitleştirilmiştir, mühendislik ya da tehlike değerlendirmesinde kullanılmamalıdır.

        Configure browser push notifications
        Chrome (Android)
        1. Tap the lock icon next to the address bar.
        2. Tap Permissions → Notifications.
        3. Adjust your preference.
        Chrome (Desktop)
        1. Click the padlock icon in the address bar.
        2. Select Site settings.
        3. Find Notifications and adjust your preference.