(M=5.3) Port-Olry (Vanuatu) – 19 Ekim 2026

Sismik moment 1,96 × 10¹⁷ N·m (Mw 5,46; bağıntı Kanamori, 1977); kaynak Global CMT moment tensörü (Dziewonski vd., 1981). Düzlemler NP1 130°/31°/−132° ve NP2 357°/68°/−68° (doğrultu/eğim/kayma açısı). Çift kuvvet bileşeni: Global CMT %62, USGS'in tercih ettiği Mww çözümü %72; en az bir pay %70 altında olduğundan çift kuvvet dışı bileşen kaynak karmaşıklığı olarak yorumlanmadı. Kagan açısı (Kagan, 1991), olay çözümüne göre: ortanca 62,3°, 129 çevre çözümü. Derinlik (USGS kökeni): 10 km, kurumca atanmış, ölçülmemiş — operatörce atanmış sabit değer. İstasyon geometrisi: en yakın istasyon 742 km (6,7°), azimut boşluğu 64°, 65 istasyon. Kurumlar arası dış merkez farkı (35 deprem): %90'lık değer 30 km, en büyük 48 km; USGS'nin kendi yatay belirsizliği: %90 güven elipsinin yarı eksenleri 17,39 ve 11,91 km. Ölçeklenen kırık 7 × 6 km (Wells ve Coppersmith, 1994; normal faylanma bağıntısı): gözlem değil, büyüklükten kestirim. Depremden sonraki 10 günde kaydedilen 50 olayın %90'ı dış merkezin 35 km çevresindedir; ölçeklenen kırık uzunluğu 7,1 km; bu alan 19 Ekim depreminin etkinliğini de içerir. Depremden sonraki 10 günde dış merkezin 44 km çevresinde 50 olay, en büyüğü M 5,3. Frohlich–Apperson sınıfları, n = 129 (Frohlich ve Apperson, 1992): T 96, SS 2, N 24, karma 7; değer kesin sayılmadı. Konum çözümü: zaman belirsizliği 1,79 s; ikincil azimut boşluğu 95°; RMS 0,88 s; %90 elipsin büyük yarı ekseni 67° azimutunda; kalite notu B; ikincil boşluk < 120° ölçütüyle GT25 düzeyi sağlanıyor (Bondár vd., 2004). Konumu bağımsız çözen 2 kurumun dış merkezleri arasındaki en büyük fark 4,0 km. Gerilme ters çözümünde biçim oranı R = 0,71 (yeniden örnekleme aralığı 0,56–0,83, 200 örnek); çözüm 5 yinelemede yakınsamadı; değer çekincelidir. Dizi rolü: olay, 19 Ekim gününden bu yana süren dizinin en büyüğü değildir; son 30 gün içindeki daha büyük ya da eş büyüklükteki önceki kayıt Mw 6,0 (19 Ekim, 8,3 km, 7 dakika önce). Pencere ölçütü: uzay penceresi Gardner ve Knopoff (1974) uzay penceresi ile Wells ve Coppersmith (1994) kırık boyunun 1,5 katından büyük olanıdır; sayım çemberindeki üst olaya göre büyüklük farkı ΔM = 0,5. Depremden önceki 365 günde aynı 44 km çemberde 6 olay. Moment tensörünün özdeğer ayrışımı: çift kuvvet %62,3, CLVD −%37,6, izotropik %0,1; kaynak olayın kendi moment tensörü. Tarihsel derleme: 12 ikiz kayıt birleştirildi; 143 kaydın 50 tanesinde büyüklük ISC-GEM Mw'dir (yalnız birleşik arşivde kayda bağlı ISC-GEM raporu olanlar; öteki kayıtların ISC-GEM kataloğunda karşılığı olup olmadığı bu derlemede sınanmadı), 51 tanesinde moment tensörü ya da kurum Mw'si (GCMT 41, ISC 8, öteki kurum 2), 42 tanesinde katalog değeri; 43 kayıtta değer ya da tür katalogdakinden ayrışır (ISC-GEM'li kayıtların 9 tanesinde değer farkı 0,2 ve üzeri, en büyük 1,1). Katalog büyüklük türleri: mb 61, Mw 15, M 12, ML 2, MS 1; tür dönüşümü uygulanmadı.

Sismotektonik harita Web Mercator izdüşümündedir; daire yarıçapı r = k·s·(0,44 + 1,26·max(0, M − 5)^1,4) bağıntısıyla büyür, derinlik sınıfları sığ < 70, ara 70–300, derin > 300 km. Etkileşimli sürümde fay geometrisi yalnız harita biriminde dağıtılır; lisanslar: PB2002 ODC-BY 1.0.

Gerilme inversiyonu olay merkezli mekanizma popülasyonundandır (n = 239).

3B fay modelinde gösterim için seçilen NP1 130°/31°/−132° düzlemi kullanıldı (doğrultu/eğim/kayma açısı; Aki ve Richards, 2002); eğim yönü 220°, tavan bloğunun taban bloğuna göre kayma birim vektörü kuzey, doğu ve aşağı bileşenleriyle −0,06; −0,92; 0,38. Düzlem seçiminde oylar NP1 1, NP2 1; kanıtlar: haritalanmış fay izi iki düzlem arasında ayırt edici değil, zayıf; bölgesel gerilme iki düzlem arasında ayırt edici değil, zayıf; deprem sonrası etkinliğin uzanımı NP1 lehine, güçlü; levha sınırının doğrultusu NP2 lehine, zayıf. P, T ve B eksenleri azimut/dalım olarak 300°/61°, 70°/20°, 168°/20°; faylanma türünün Frohlich (1992) üçgenindeki yerini bu dalımlar belirler.

Ölçek Wells ve Coppersmith (1994) normal faylanma bağıntısıyla: L = 7,1 km, W = 5,9 km; tekdüze kayma D = M0/(μLW) = 0,16 m, μ = 3 × 10¹⁰ Pa, M0 = 1,96 × 10¹⁷ N·m; bu moment Kanamori (1977) bağıntısında Mw 5,46 değerini verir. Kırılma süresi iki yönlü yayılımda L/(2Vr) = 1,3 s, tek yönlü yayılımda L/Vr = 2,6 s; Vr = 0,8·Vs = 2,69 km/s, Vs = 3,36 km/s, Kennett ve Engdahl (1991) hız modelinden. Okada (1985) yüzey modeli: tekdüze 0,16 m kaymalı tek dikdörtgen kaynak, homojen ve izotrop elastik yarı uzay, üst kenar 8,5 km, alt kenar 11,5 km derinlikte; çizim 81 × 81 düğümlü 48 × 48 km ızgarada, uç değerler fay çevresinde 0,045 km aralığa dek sıklaştırılan ayrı taramadan; düşey yer değiştirme −1,2 ile +0,3 cm arasında; görselde ×100.000 abartı. Blok üstü bölgenin yükselti ve batimetri ızgarasından örneklendi (Ryan vd., 2009); derinlikler dış merkezdeki katı yüzeyden ölçülür; dış merkezde su derinliği 1.140 m, su yüzeyi durağan. Okada (1985) yüzey modeli yarı uzayı düz yüzey kabul eder; arazi hesaba girmez, yalnız gösterimdir. Model değerleri kabullere duyarlıdır: kanıtla çözülemeyen düzlem seçimi, bağıntının saçılımı, tekdüze kayma, homojen ortam ve sabit atanmış odak derinliği; Vr/Vs oranı da bir kabuldür.

Çevre çözümleri Global CMT kataloğundandır (Dziewonski vd., 1981); levha sınırı çizgisi bir model çizgisidir (Bird, 2003); sınıflama Frohlich üçgeniyle (Frohlich ve Apperson, 1992), baskın tür eşikleri %70 (tek tür) ve %45 (geçişli) uygulanarak yapılır.

Çevrede çözülmüş 239 mekanizmanın gerilme ters çözümü (Vavryčuk, 2014) ters faylanma rejimi ve doğu–batı doğrultusuna yakın (K72°D) en büyük yatay sıkışma yönü verir; yönün yeniden örnekleme aralığı 66°–82°; sonuç kesin sayılmadı.

İçi boş halkalar M ≥ 5,0 olayları, küçük gri noktalar katalog sismisitesini, sarı yıldız çalışma olayının dış merkezini gösterir.

Model şiddet: (Allen vd., 2012) bağıntısı (aktif kabuk, Mw 5,0–7,9, ≤ 300 km), nokta kaynak uzaklığı, zemin düzeltmesiz.

Konumu bağımsız çözen 2 kurumun hiçbiri derinliği çözemedi; hepsi 10 km varsayılan değerini kullandı; öteki 1 kurum bu çözümlerden birini aktarır. Kapsama alanı dışındaki bölgesel ağ çözümü (GSRAS) karşılaştırmaya katılmadı.

Depremi izleyen 10 günde, Gardner–Knopoff uzaklık penceresi olan 44 km yarıçap içinde 50 olay kaydedildi (sayım yarıçapının dışında, 49 km uzakta mb 5,2 kaydedildi); sayım, 19 Ekim 2026 depreminin dizisinden ayrıştırılmadı. Bu depremden önce, kendisinden büyük bir deprem kaydedilmişti: Mw 6,0 (19.10.2026, 2,7 km uzakta). Deprem bu deprem için tanımlanan uzay–zaman penceresinin (yer ve süre sınırının) içinde ve son 30 gün içinde kaldığından, bu çalışmanın ölçütüne göre süren bir dizinin parçasıdır ve dizinin en büyük depremi değildir.

Kullanılan diri fay veri tabanında çalışma alanında haritalanmış fay bulunmuyor. Bu veri tabanı dalma-batma arayüzlerini fay olarak haritalamaz. Kullanılan sayısal levha modelinde (Bird, 2003) en yakın levha sınırı Yeni Hebrid–Avustralya hendeği (dalma-batma hendeği) olup dış merkeze 53 km uzaklıktadır.

Birleşik katalogda bu depremden önce, dış merkezin 150 km çevresinde büyüklüğü 6,0 ve üzerinde 110 deprem, 60 km çevresinde ayrıca büyüklüğü 5,0–5,9 olan 33 deprem kayıtlıdır. En büyüğü 07.10.2009 tarihli M 7,7 büyüklüğündeki depremdir (147 km uzaklıkta). Bu sayımlarda büyüklük, kayda birleşik arşivde bağlı bir ISC-GEM raporu varsa onun moment büyüklüğüdür (International Seismological Centre, 2026; Di Giacomo vd., 2015, 2018). Böyle bir rapor yoksa büyüklük kaydın moment tensöründen (GCMT) ya da kurum raporlarındaki moment büyüklüğünden, o da yoksa birleşik katalogdan alınır.

Katalogda bu depremden önce, dış merkezin 100 km çevresinde büyüklüğü 5,3 ve üzerinde 97 kayıt vardır; bunların 1 tanesi süren deprem dizisinin parçası olduğundan sayım dışında bırakılmıştır. Kalan 96 kaydın 39'u, Gardner–Knopoff yöntemiyle (Gardner ve Knopoff, 1974) ayrıştırıldığında, bağımsız olaydır. Katalog büyüklüğü 5,3 ve üzerindeki depremler için 1957'den beri eksiksiz sayıldığından oran o yıldan sonraki 34 bağımsız olayla hesaplandı: ortalama 2,0 yılda bir olay. Ortalama aralık için %95 güven aralığı 1,5–2,9 yıldır (Garwood, 1936). Bu değer geçmiş kayıtların ortalamasıdır.

USGS'in tercih ettiği W-fazı çözümünün (Mww 5,3; M₀ 1,12 × 10¹⁷ N·m; gözden geçirilmiş; ürün güncellemesi 19.10.2026) düğüm düzlemleri Global CMT çözümününkilerden yaklaşık 32° (Kagan açısı; Kagan, 1991) ayrılır; Global CMT momenti %75 büyüktür.

Eşi katalogda bulunamayan 3 uzak ağ kaydı USGS ComCat'le karşılaştırıldı ve ComCat'in gözden geçirilmiş çözümüyle derlemeye alındı (sorgu 29 Ekim 2026).

Veri: ISC (61 kayıt), USGS (20 kayıt), EMSC (6 kayıt) ve GFZ (4 kayıt) kataloglarından derlenen birleşik katalog. Kurum künyeleri: ISC (International Seismological Centre, t.y.); USGS (U.S. Geological Survey, 2017); EMSC (European-Mediterranean Seismological Centre, t.y.); GFZ (GEOFON Data Centre, 1993). Geçmiş depremlerin derlemesi ayrıca künyesi bulunmayan INGV (Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologia) ve GSI (Geological Survey of Israel) kayıtları da içerir. NEIC ve GSRAS çözümlerinin künyesi bulunmadığından bu kurumlar yalnız adıyla anılır. Dönem 20.10.2021–29.10.2026; veri kesim anı 29.10.2026 13:07 UTC. Dizi sayımı: depremden sonraki kayıtlar, 44 km yarıçap (Gardner ve Knopoff, 1974), gözlem 10 gün; izleme penceresi 90 gün. Birleştirmede tek kayda indirgenmiş 1 satır kurum raporlarına göre ayrı olaylara bölündü ve pencereye 1 kayıt eklendi (1 tanesi depremden sonra). Büyüklüğü boş kalan 1 kaydın büyüklüğü aynı olayın öbür kurum raporlarından alındı (1 tanesi depremden sonra). Katalog, eksik depremler için dış kataloglarla taranmadığından alımda bulunmayan depremler sayımlara girmez; olay sayıları bu bakımdan da alt sınırdır. Büyüklükler kurumların yayımladığı türlerdedir (kayıt sayıları: mb 61, Mw 15, türü belirtilmemiş 12, ML 2, MS 1). Kısaltmalar: mb cisim dalgası büyüklüğü, Mw moment büyüklüğü, ML yerel büyüklük, MS yüzey dalgası büyüklüğü. Mekanizmalar: Global CMT (Dziewonski vd., 1981; Ekström vd., 2012). Bu çalışma saha gözlemi, uydu radarı (InSAR) ve uydu konumlama (GNSS) çözümlemesi içermez; hasar ve can kaybı verisi kullanılmamıştır.

Çalışma, 20.10.2021–29.10.2026 arasında dış merkez çevresindeki çalışma alanında kaydedilen 91 depreme dayanır. Kayıtlar ISC, USGS, EMSC ve GFZ kataloglarından derlendi; aynı depremi birden çok kez gösteren kayıtlardan 32 kopya ile kendi hizmet bölgesi dışındaki bölgesel ağlardan gelen 4 kayıt ayıklandı. 50 olayın 18 tanesi M 4,0–4,9; 32 tanesi M 5,0–5,9 büyüklüğündedir. Sayılar yalnız ilk 10 günü kapsar; 90 günlük izleme penceresi 17.01.2027 günü dolar.

Kapaktaki sismotektonik poster, bu depremi bölgenin uzun dönem deprem etkinliği ve fay ağıyla aynı çerçevede gösterir.

Kırılma hangi derinlikte başladı? USGS çözümünde derinlik serbest çözülmeyip 10,0 km değerine sabitlenmiştir. Yanıt için uzak istasyonlardaki derinlik fazlarının (pP, sP) ya da dalga biçimi modellemesinin sonucu gerekir.

Dizi kaç olaydan oluşuyor? İlk 10 günde dış merkezin 44 km çevresinde 50 olay kaydedildi (sayım yarıçapının dışında, 49 km uzakta mb 5,2 kaydedildi); sayım, 19 Ekim 2026 depreminin dizisinden ayrıştırılmadı; sayılar yalnız bu süreyi kapsar. Yanıt için 90 günlük izleme penceresinin dolması gerekir (17.01.2027).

Kırılma iki düzlemden hangisinde oldu? Çözümün iki düzlemi 130° ve 357° doğrultuludur; eldeki veri bu ikisini ayırt etmeye yetmedi. 50 olayın 46 tanesinde derinlik sabit değerde olduğundan düzlemin eğimi bu olaylardan sınanamadı. Soru ancak olayların yeniden konumlandırılması ve kayma dağılımının iki düzlemin her biri için ayrı ayrı çözülüp karşılaştırılması ya da kırılmanın ilerleme yönünün çözümlenmesi ile yanıtlanır.

Odak mekanizması, bir depremi üreten fayın duruşunu ve blokların kayma yönünü gösteren çözümdür; birbirine dik iki olası düzlem verir ve fay bunlardan biridir. Global CMT çözümünde bu deprem normal faylanma gösterir; çözümün moment büyüklüğü Mw 5,5 olarak verilir. Birinci düzlemin doğrultusu 130°, eğimi 31°, kayma açısı (0° ve ±180° yatay kaymadır; artı değerler ters, eksi değerler normal bileşen taşır) −132°; ikincisinin doğrultusu 357°, eğimi 68°, kayma açısı −68° olarak verilir. Haritadaki inceleme alanında ve çevresindeki 60 km genişliğindeki kuşakta 1977–2026 arasında çözülen 129 odak mekanizmasının %74'ü ters faylanma gösterir (Frohlich ve Apperson, 1992). Oranın %95 güven aralığı %61–85'tir; aralık birbirinden bağımsız 49 deprem kümesinden hesaplandı. Aralığın tamamı %50'nin üstünde olduğundan çözümlerin çoğunluğu ters faylanma gösterir; ancak alt ucu, bu çalışmanın bir türü baskın saymak için aradığı %70 eşiğinin altında kaldığından baskın tür kesin sayılmadı.