Marmara Denizi, Adalar (İstanbul) ile Yalova açıkları deprem kümesi — 51 deprem · en büyük ML 3,5 · 01.08.2026–11.10.2026

1 Giriş

Bu raporda Marmara Denizi'nde Adalar (İstanbul) ile Yalova açıkları arasında, enlemleri 40,665–40,887°K ve boylamları 28,905–29,295°D arasında kalan kutuda kaydedilen M ≥ 1,5 depremler incelenmektedir. İnceleme kapsamı 01.07.2026 tarihinde başlar; veri kesimi 25.10.2026 10:39 UTC'dir. Kapsamdaki ilk deprem 01.08.2026 14:03 UTC'de, son deprem 11.10.2026 15:14 UTC'de kaydedilmiştir; bu iki depremi kapsayan 72 takvim günü raporda etkin dönem olarak anılır. Deprem kayıtları AFAD, EMSC ve Kandilli Rasathanesi kayıtlarını birleştiren çok kaynaklı katalogdan alınmış ve kurum kopyaları tekilleştirilmiştir. Raporun amacı, dizinin zaman–mekân yapısını, büyüklük dağılımını, fay ve gerilme bağlamını ölçülmüş değerlerle betimlemektir; rapor gelecekteki depremlere ilişkin bir değerlendirme içermez. Raporun 2. bölümü tektonik çerçeveyi, 3. bölümü bölgedeki diri fayları ve kümeyle ilişkilerini, 4. bölümü veriyi ve yöntemi, 5. bölümü dönemin depremlerini, 6. bölümü etkinliğin zaman–mekân evrimini, 7. bölümü büyüklük dağılımını ve katalog tamlığını, 8. bölümü oran değişimini, kümelenmeyi ve dizi türünü, 9. bölümü gerilme alanını ve odak mekanizmalarını ve 10. bölümü bölgesel sismisiteyi ve tarihsel bağlamı ele alır; sonuçlar ve verinin sınırları kapanış bölümlerindedir. Kümenin konumu Şekil 1'de, künyesi ve temel istatistikleri Tablo 1'de verilmiştir.

2 Tektonik çerçeve

PB2002 levha sınırı modelinin (Bird, 2003) sınır adımlarına göre kümenin ağırlık merkezine en yakın sınır kesimi kıtasal transform fay sınıfındadır ve merkeze yaklaşık 9 km uzaklıktadır. Modelde bu kesim Anadolu ve Avrasya levhalarını ayırır. Modelin bu kesim için verdiği bağıl levha hızı 24,0 mm/yıldır (azimut 255°); sınıra paralel bileşen 23,7 mm/yıl ile sağ yönlü, sınıra dik bileşen 3,6 mm/yıl ile açılma yönündedir. Model sınırları yayılı deformasyon kuşaklarında bir modelleme kabulüdür; sınır çizgisi tek bir fay izini göstermez.

Kümenin ağırlık merkezinin 150 km çevresinde 18 sürekli GNSS istasyonunun Avrasya levhası sabit çerçevedeki (GSRM v2.1 kutbuyla döndürülmüş; Kreemer vd., 2014) seküler hızı, Nevada Jeodezi Laboratuvarı'nın (NGL) MIDAS kestirimlerinden alınmıştır (Blewitt vd., 2016; Blewitt vd., 2018; Şekil 7b). Komşu istasyonlardan belirgin biçimde sapan ya da kısa zaman serili 3 istasyon bu ölçüye katılmamıştır. İstasyon hızlarının büyüklüğü 0,4–22,1 mm/yıl aralığındadır ve ortancası 3,7 mm/yıldır; hız vektörlerinin ortalama yönü kuzeyden saat yönünde 238°'dir.

3 Bölgedeki diri faylar ve küme

Fay izleri MTA Türkiye Diri Fay Haritası (TDFH-2026) kayıtlarından alınmıştır (Elmacı vd., 2026); kümenin bulunduğu bölge Türkiye sınıfında olduğundan MTA'nın resmî diri fay veri tabanı açıkça seçilmiştir. Koridorunda en çok deprem bulunan adlı fay sistemi Kuzey Anadolu Fay Zonu'dur; zonun 5,0 km'lik koridorunda dönemin 48 depremi (%94) bulunur. Zonun kümeye en yakın parçası olan Adalar Fayı, veri tabanında Holosen'de etkin, sağ yönlü doğrultu atımlı, normal bileşenli bir fay olarak kayıtlıdır; düzlem eğimi 90°'dir; kümeye en kısa uzaklığı 0,2 km'dir. MTA kaydına göre Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun bölgedeki Darıca Fayı parçası 17.08.1999 tarihli depremin (Mw 7,6, GCMT) yüzey kırığını taşır. GEM küresel diri fay veri tabanının bu koridora düşen 3 kaydında kayma hızı 0,7–27,9 mm/yıl aralığında verilir (Styron ve Pagani, 2020); bu katman CC BY-SA 4.0 lisanslı ayrı bir veri kümesidir ve fay izleriyle birleştirilmemiştir. Kocadere Fayı, düzlem eğimi 90°'dir; kümeye en kısa uzaklığı 14,4 km'dir; koridorunda dönemin depremi yoktur. Esenköy Fayı, veri tabanında Kuvaterner'de etkin, normal bir fay olarak kayıtlıdır; düzlem eğimi 75°'dir; kümeye en kısa uzaklığı 20,2 km'dir; koridorunda dönemin depremi yoktur. Orhangazi Fayı, veri tabanında Holosen'de etkin, sağ yönlü doğrultu atımlı, normal bileşenli bir fay olarak kayıtlıdır; düzlem eğimi 75°'dir; kümeye en kısa uzaklığı 21,5 km'dir; koridorunda dönemin depremi yoktur. Yalova Fayı, veri tabanında Holosen'de etkin, normal bir fay olarak kayıtlıdır; düzlem eğimi 65–75°'dir; kümeye en kısa uzaklığı 22,3 km'dir; koridorunda dönemin depremi yoktur. Mecidiye Fayı, veri tabanında Kuvaterner'de etkin, sağ yönlü doğrultu atımlı, normal bileşenli bir fay olarak kayıtlıdır; düzlem eğimi 70–80°'dir; kümeye en kısa uzaklığı 28,7 km'dir; koridorunda dönemin depremi yoktur.

Her deprem en yakın adlı fay izine atandığında 5,0 km'lik koridorlar depremlerin %94'ünü kapsar; aynı koridorlar kutu alanının %65'ini oluşturur. Koridorların dışında kalan deprem sayısı 3'tür. Depremlerin en yakın fay izine uzaklığının ortancası 0,8 km, çeyrekler aralığı 0,3–2,4 km, %90'lık yüzdeliği 3,4 km'dir. Depremlerin ana eksen doğrultusu 105°, en çok deprem atanan Kuzey Anadolu Fay Zonu izinin yerel doğrultusu 113°'dir; iki doğrultu arasındaki açı 8°'dir. Dönemin en büyük depremi (ML 3,5) Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun Adalar Fayı parçasının izine 3,0 km uzaklıktadır. Bu atama geometrik yakınlığa dayanır; depremleri hangi fayın ürettiğini göstermez.

4 Veri ve yöntem

Katalog, birleşik çok-kaynaklı deprem arşivinden 01.07.2026 – 25.10.2026 penceresinde ve yukarıda tanımlı kutuda sorgulanmış; çalışma kataloğu 51 kayıttır (çapraz-kaynak kopyaları düşüldükten sonra). Kayıtların kurum dağılımı: AFAD 49, EMSC 1, KOERI 1. Büyüklük türü dağılımı: ML 50, belirtilmemiş 1. Koordinatlar WGS84 datumundadır; derinlikler deniz seviyesine göre pozitif aşağı verilmiş ve ajans çözümlerinden olduğu gibi alınmıştır (topografyaya indirgeme yapılmamıştır). Şekillerdeki harita kadrajları eş-dikdörtgen (eşit aralıklı silindirik izdüşüm) izdüşümündedir: standart paralel kutunun orta enlemi olan 40,78°K'dır ve piksel/km iki eksende eşit tutulmuştur — tek ölçek çubuğunun geçerliliği bu koşula bağlıdır. Boylam ölçeğinin sapması kutunun kuzey kenarında −%0,2, güney kenarında %0,2'dir. Altlık karoları Web Mercator karolarından üretilip aynı dikdörtgene indirgenmiştir; altlık ölçülen bir nicelik taşımaz, yalnız coğrafi bağlam verir. Odak mekanizması ve moment-tensör çözümleri Global CMT (GCMT) kataloğundan alınmıştır (Ekström vd., 2012). Konum kalitesi alanları (varış artığı RMS, azimut boşluğu, faz sayısı, ERH/ERZ, en yakın istasyon uzaklığı) birleşik katalogda taşınmadığından katalog genelinde bir kalite filtresi uygulanamamıştır. Çözüm kalitesinin tek görünür izi sabit-derinlik atamasıdır (5/7/10/33 km toplamı: kayıtların %35'i, 18/51); derinlik istatistiklerinin bu kayıtlar dışlanmış hâliyle de verilmesinin nedeni budur. Küme geometrisi, faya-uzaklık sınaması ve derinlik histogramı bu sınırla okunmalıdır. Katalog sorgusu 25.10.2026 tarihinde çalıştırılmıştır; sonraki güncellemeler sayıları değiştirebilir. Çapraz-kaynak kopyaları (1) Δt ≤ 20 s ∧ Δkonum ≤ 15 km ∧ ΔM ≤ 0,5 ya da (2) Δt ≤ 5 s ∧ Δkonum ≤ 15 km (büyüklük ölçüsü farkı gözetmeksizin) ölçütüyle tekilleştirilmiş, 2 kayıt düşürülmüştür; çakışan kayıtlarda temsilci, ajans önceliği (yurt içinde ulusal ağ önce), moment büyüklüğü tercihi ve büyük büyüklük sırasıyla seçilmiştir. Tüm istatistikler tekilleşmiş katalog üzerinde hesaplanmıştır. Katalogdaki 51 kaydın 1 tanesi Kadirioğlu ve Kartal (2016) ampirik denklemleriyle Mw eşdeğerine çevrilmiştir (MS için ortogonal regresyon, mb/Md/ML için sıradan en küçük kareler — kaynağın kendi yöntem ayrımı korunmuştur). Geriye kalanların 49'u denklemlerin yayımlanmış geçerlilik aralığı dışında kaldığı, 1 tanesi büyüklük türü etiketi taşımadığı için dönüştürülmemiştir; bu kayıtlarda ham büyüklük kullanılmış ve dışdeğerleme yapılmamıştır. Moment ve enerji toplamları Mw eşdeğerleri üzerinden hesaplanmıştır. Tamlık büyüklüğü maksimum eğrilik yöntemiyle (Wiemer ve Wyss, 2000; +0,2 düzeltmesi Woessner ve Wiemer, 2005) Mc≈1,7 kestirilmiş — aynı katalogda uyum-iyiliği yöntemi (Wiemer ve Wyss, 2000) ikinci bir kestirim olarak Mc = 1,5 vermektedir (ulaşılan uyum %56; yöntemin %90 hedefine bu katalogda hiçbir eşikte ulaşılamamıştır, dolayısıyla bu ikinci kestirim de zayıf kısıtlıdır). İki kestirim arasındaki 0,2 birimlik fark, Mc seçiminin bu veri için tek başına belirleyici olmadığını gösterir; Mc üstü örneklemde b-değeri raporlanmamıştır (N = 33 < 40); büyüklük–frekans ile kümelenme istatistikleri bu eşiğin üstündeki olaylarla kurulmuştur — eşik altı örneklem ağ duyarlılığıyla değişeceği için istatistiği yanlı hâle getirir. Gerilme tensörü inversiyonu Michael (1984) doğrusal yöntemi ve Vavryčuk (2014) kararsızlık ölçütüyle yinelemeli çözülmüştür (μ = 0,6, 2 yinelemede yakınsama (ölçüt: kararsızlık ölçütüyle seçilen düzlem kümesi ardışık iki turda değişmeyince durulur; tavan 5 tur), 200 yeniden-örneklemeli bootstrap ile %2,5–%97,5 güven aralığı); SHmax doğrultusu Lund ve Townend (2007) türetimiyle, rejim sınıfı Anderson (1951) çerçevesi ve Dünya Gerilme Haritası kuralıyla (Zoback, 1992) verilmiştir. Dizi türü şu işletimsel ölçütle sınıflanmıştır: etkinliğin en çok deprem taşıyan yoğun evresi ile dönemin en büyük depremini içeren evre ayrı ölçülür; evrede 20 depremden az kayıt varsa evre sınıflanmaz; evrenin en büyük depreminin evre momentindeki payı %50 ya da üstündeyse ve evre kayıtlarının en çok %5 kadarı ondan önce kaydedilmişse evre ana şok–artçı dizisi sayılır; moment payı %50'nin altındayken evre kayıtlarının en az %25 kadarı en büyük depremden önce kaydedilmişse evre sürü tipi deprem etkinliği sayılır; iki evre aynı sınıfı vermezse ya da evre sınıflanamazsa küme tek sınıfa atanmaz. Arka plan dönemi olarak pencerenin hemen öncesindeki 5 yıl (01.07.2021 – 30.06.2026) aynı kutu ve eşikle ayrıca sorgulanmış (129 kayıt), pencere istatistikleri bu tabanla kıyaslanmıştır. Çalışma alanı 32,9 × 24,6 km (~809 km²) boyutundadır; alan, küresel yaklaşımla hesaplanmıştır (1° boylam = 111,32·cos φ km; 1° enlem = 110,574 km; φ = kutu orta enlemi). Kutunun köşeleri 40,665°K–40,887°K ve 28,905°D–29,295°D koordinatlarındadır. Çözümlemelerin rapora girişi elle değil, önceden tanımlı veri/ölçek/istatistiksel güç ölçütleriyle belirlenmiştir; ölçütleri sağlamadığı için raporlanmayanlar gerekçeleriyle birlikte aşağıda listelenmiştir.

Etkinliğin evreleri günlük sayımlardan belirlenmiştir: günlük sayısı etkin dönemin günlük ortalamasının en az dört katı ve en az üç olan günler yoğun gün sayılmış, aralarında en çok bir günlük boşluk bulunan yoğun günler tek evrede birleştirilmiştir. Ardışık iki deprem arasında en az yedi gün geçen aralıklar sessiz ara sayılmış; ana evrenin ağırlık merkezinden en az 8 km uzakta kalan ve birbirine bu uzaklıktan yakın en az üç deprem ayrı odak olarak raporlanmıştır. Fay ilişkisi için her deprem en yakın adlı fay izine atanmış ve izin 5,0 km'lik koridorunda sayılmıştır; koridorların kutu alanındaki payı aynı geometriyle hesaplanmıştır. Arka plan oranı, kapsamdan önceki beş yıllık dönemin aynı kutu ve eşikteki sayımıyla, iki dönemin ortak tamlık büyüklüğü üstündeki depremlerden hesaplanmış ve %95 güven aralığıyla verilmiştir. Raporda tarih ve saatler UTC olarak verilmiştir; Türkiye saati (TSİ) UTC+3 olarak yalnız depremlerin anıldığı yerlerde ayrıca yazılmıştır.

5 Dönemin depremleri

Kronoloji, 1 Temmuz–25 Ekim 2026 kapsamındaki M ≥ 1,5 olan 51 kaydın (birleşik katalog; kayıtların 49'u AFAD, 1'i EMSC ve 1'i Kandilli Rasathanesi kaynaklı) zaman sırasıyla incelenmesinden kurulmuştur. Kapsamın başladığı 1 Temmuz 2026 ile ilk deprem arasındaki 31,6 günde kutuda M ≥ 1,5 deprem kaydedilmemiştir; ilk deprem 1 Ağustos 2026 14:03 UTC (17:03 TSİ) ML 1,8 büyüklüğündedir. Aylık sayımlar Temmuz 0, Ağustos 45, Eylül 3 ve Ekim 3'tür; etkinliğin %78'i 19 Ağustos–21 Ağustos 2026 evresinde yer alır. Yoğun evrenin en büyük depremi 19 Ağustos 2026 14:43 UTC (17:43 TSİ) yaklaşık 7 km derinlikte oluşan ML 3,2 depremidir; evrede bu depremden önce 5, sonra 34 deprem kaydedilmiştir.

Dönemin en büyük sekiz depremi büyüklük sırasıyla şunlardır: 10 Ekim 2026 19:08:49 UTC (22:08 TSİ) — Marmara Denizi, Yalova açığı, yaklaşık 8 km derinlik, ML 3,5 (AFAD, Kandilli Rasathanesi ve EMSC kayıtlı); 19 Ağustos 2026 14:43 UTC (17:43 TSİ) — Marmara Denizi, Adalar (İstanbul) açığı, yaklaşık 7 km derinlik, ML 3,2 (AFAD ve EMSC kayıtlı); 20 Ağustos 2026 02:40 UTC (05:40 TSİ) — Marmara Denizi, Adalar (İstanbul) açığı, yaklaşık 7 km derinlik, ML 2,9 (AFAD ve EMSC kayıtlı); 11 Ekim 2026 15:14 UTC (18:14 TSİ) — Marmara Denizi, Yalova açığı, yaklaşık 7 km derinlik, ML 2,9 (AFAD, Kandilli Rasathanesi ve EMSC kayıtlı); 19 Ağustos 2026 21:41 UTC (20 Ağustos 00:41 TSİ) — Marmara Denizi, yaklaşık 7 km derinlik, ML 2,8 (EMSC kayıtlı); 20 Ağustos 2026 01:31 UTC (04:31 TSİ) — Marmara Denizi, Adalar (İstanbul) açığı, yaklaşık 7 km derinlik, ML 2,8 (AFAD ve EMSC kayıtlı); 20 Ağustos 2026 08:30 UTC (11:30 TSİ) — Marmara Denizi, Adalar (İstanbul) açığı, yaklaşık 7 km derinlik, ML 2,8 (AFAD ve EMSC kayıtlı); 19 Ağustos 2026 14:03 UTC (17:03 TSİ) — Marmara Denizi, Çınarcık (Yalova) açığı, yaklaşık 7 km derinlik, ML 2,6 (AFAD ve EMSC kayıtlı). 10 Ekim 19:08 UTC tarihli ML 3,5 depremi ile 11 Ekim 15:14 UTC tarihli ML 2,9 depremi arasındaki uzaklık 1,6 km, süre 20,1 saattir.

10 Eylül–11 Ekim 2026 arasındaki 5 deprem, ana evrenin ağırlık merkezinin yaklaşık 16 km güneydoğusunda ayrı bir odak oluşturur. Depremler arasında en az 7 gün süren dört sessiz ara ölçülmüştür (16,7; 17,2; 13,2; 13,7 gün).

Kayıtların 50'si ML türünde büyüklük ve 1'i türü belirtilmemiş büyüklük taşır. Dönemin en büyük depreminin büyüklüğü için 3 kurumun 3 kaydı bulunur; benimsenen büyüklük ML 3,5'tir. Kapsamdaki son deprem 11 Ekim 2026 15:14 UTC tarihlidir; veri kesimi 25 Ekim 2026 10:39 UTC'dir. Son depremden veri kesimine kadar geçen 13,8 günde kutuda M ≥ 1,5 deprem kaydedilmemiştir.

Şekil 8: Kayıt KO.KOUK istasyonundan alınmıştır: kaynağa uzaklık 7,1 km, geri-azimut 50,1°, örnekleme 100 Hz, pencere uzunluğu 663 sn (Şekil 8). Yatay bileşenler geri-azimuta göre ışınsal (R) ve teğetsel (T) eksenlere döndürülmüştür; bu ayrım S dalgası enerjisinin teğetsel bileşende baskın olması gibi dalga yayılım modelinde tanımlanan davranışların sınanmasını sağlar. Süzgeç 0,025–8,0 Hz bandında ve sıfır-fazlı (ileri–geri) uygulandığı için varış zamanları kaymaz. Spektrogramlar Hann pencereli kısa-zamanlı Fourier dönüşümüyle (2,56 sn pencere) hesaplanmış, renk tepeye göre dB olarak verilmiştir; enerjinin zamanla hangi frekans bandında toplandığı, kaynağın tektonik bir kırılma mı yoksa uzun süreli ve yüksek frekansta fakir bir süreç mi (heyelan, çığ, patlama) olduğunu ayırt etmede ilk göstergedir. Uyarı: cihaz tepkisi çıkarılmamıştır — genlikler ham sayımdır, yer değiştirme birimine çevrilmemiştir ve iki farklı istasyonun genliği doğrudan kıyaslanamaz; dalga biçimi, varış sırası ve frekans içeriği bu kısıttan etkilenmez. Kullanılan sismogram künyesi Tablo 2'de, bölgesel gerilme alanı Tablo A6'da verilmiştir.

6 Zaman–mekân evrimi

Ardışık depremler arasındaki sürenin ortancası 46,2 dakika, çeyrekler aralığı 26,6–244,8 dakikadır. En yoğun 24 saatlik dilim 19 Ağustos 12:05 – 20 Ağustos 12:05 UTC arasında 34 depremle ölçülmüştür; en yoğun takvim günü ise 21 depremle 19 Ağustos'tur. Depremlerin dağılımı ana eksen boyunca yaklaşık 25,9 km uzunluğunda ve ona dik yönde 10,7 km genişliğindedir.

Hiposantr derinliklerinin ortancası 7,0 km, %5–95 yüzdelik bandı 6,1–14,6 km'dir. Kayıtların 18 tanesinin (%35) derinliği ajansın sabitlediği bir değerdir; bu kayıtlar dışarıda bırakıldığında 33 serbest derinlikli kaydın ortancası 8,5 km'dir.

Şekil 2a–2d: Bulutun temel bileşen çözümüyle oturtulan düzleminin eğimi 53,9°'dir; hiposantr bulutu izotroptur (Westin cs = 0,56; cl = 0,44, cp = 0,01); ne ana eksen ne oturtulan düzlem yapısal yorum taşır, bu nedenle düzlem doğrultusu raporlanmamıştır (Şekil 2a). Bu düzlem hiposantr bulutuna oturtulmuş geometrik bir özettir; eğimi tek başına faylanma türünü belirlemez ve odak mekanizmasının yerini tutmaz. Odakların düzleme ortalama uzaklığı 3,16 km'dir; bu değer kırık zonunun görünür kalınlığının üst sınırıdır; konum belirsizliği de aynı saçılıma katkı verir. Uyarı: bu panelin derinlik ekseni katalog derinliklerine dayanır ve kayıtların %35 kadarında derinlik ajansın sabitlediği bir değerdir (7,0 km: 17 olay); bu değerler ölçülmüş bir dağılım tepesi değil, çözüm derinliği kısıtlandığında verilen ajans varsayılanlarıdır ve derinlik geometrisi bu nedenle ölçülmüş bir dağılım olarak yorumlanamaz. Ana eksene dik kesit kutu bulutunun genişliğini verir (10,7 km); uzunluk/genişlik oranı 2,4; çalışma kutusunun kendi en-boy oranı ise 1,3'tür (Şekil 2b). Küme, kadrajın dayattığı orandan 1,8 kat daha uzundur; bu, kadraj oranından bağımsız, uzamış bir etkinlik desenidir (yapısal bir atıf değildir). Westin vd. (2002) düzlemsellik ölçüsü cp = 0,01 (cl = 0,44, cs = 0,56; cl + cp + cs ≈ 1, yuvarlama) ölçülmüştür: bulut tek düzleme oturmamaktadır; bu ölçüyle bulut tek bir kırık yüzeyi olarak betimlenmez. Dik kesitteki dağınıklık, gerçek zon kalınlığı ile konum hatasının toplamıdır ve ikisi bu veriyle ayrıştırılamaz. Düşey yayılımın yatay uzunluğa oranı 0,39'dur; kutu bulutunun yatay boyutu düşey boyutunu aşmaktadır (Şekil 2c). Bloktaki yoğunlaşmalar, dizinin tek bir düzlem üzerinde mi yoksa birden çok parça üzerinde mi geliştiğini görsel olarak ayırt etmeye yarar; kesitlerdeki iki boyutlu izdüşümde üst üste düşen kümeler burada ayrışabilir. Episantrlar oluş zamanına göre renklendirilerek etkinliğin kadraj içinde nasıl dolduğu gösterilmektedir (51 olay; ilk–son olay arası 71 gün; Şekil 2d). İlk %20 ile son %20 zaman diliminin ağırlık merkezleri arasındaki yer değiştirme 6,0 km ölçülmüştür; bu sayı yalnız iki ağırlık merkezi arasındaki farktır, bir model oturtması değildir ve doğrusal/difüzif ayrımı bu panelde yapılmamıştır.

Şekil 3a–3c: Ortanca derinlik 7,0 km'dir (Şekil 3a). Derinlik değerleri ajans çözümlerinden geldiği için bu okuma konum kalitesiyle sınırlıdır ve haritadaki renk, histogramdaki tepe ile birlikte okunmalıdır. Kataloglarda sık görülen 5, 10 ve 33 km'lik yapay sabit-derinlik yığılmaları (çözüm derinliği kısıtlandığında atanan varsayılan değerler) çözümleme öncesinde denetlenmiştir: bu pencerede tam bu değerlere düşen 1 olay bulunmaktadır ve histogramdaki keskin tepeler bu kayıtlarla birlikte okunmalıdır (Şekil 3b). Ayrıca bu kataloğun kendi baskın yığını 7,0 km (17 olay, %33) değerindedir; bu değer ölçülmüş bir dağılım tepesi değil, ajans varsayılanı olarak okunmalıdır. Episantr dağılımı ve haritalı diri fay izleri birlikte okunduğunda etkinliğin bilinen yapılarla ilişkisi ilk elde değerlendirilebilir (Şekil 3c). 51 olayın konumsal deseni, 25,9 km uzunluğunda bir kuşak oluşturmaktadır. Kutu bulutunun ve odak kümesinin geometrik ölçüleri Tablo 4'te, derinlik dağılımının ölçütleri Tablo A4'te, kümeye en yakın adlı diri faylar ve koridor sayımları Tablo A5'te verilmiştir.

Şekil 4a–4d: Kümülatif sayım ve moment eğrileri birlikte okunur (Şekil 4a). Pencere boyunca ortalama etkinlik oranı 0,44 olay/gün; eğrideki dikleşmeler bu ortalamanın belirgin biçimde üzerine çıkan etkinlik ataklarını işaretler. Pencerede boşalan toplam sismik moment 4,88×10¹⁴ N·m'dir. Sayım ve moment eğrilerinin göreli biçimi betimleyici bir okumadır. Kümenin dizi türü sabit sınıflama ölçütleriyle 8. bölümde değerlendirilmiştir. Eğriler 51 noktalı kümülatif seriden çizilmiştir. Bekleme süresi serisi, ardışık olaylar arasındaki zaman farkını olay sırasına göre verir (Şekil 4b). Ortanca bekleme süresi 46,2 dakika düzeyindedir (tam katalog); bu değerin onda birinden kısa 1 aralık ölçülmüştür; bu sayı Poisson (üstel bekleme) modelinin verdiği değerin (3,3) altındadır; kısa aralık fazlası yoktur. Kümülatif ışınan enerji basamakları, toplam boşalımın kaç olaya dağıldığını gösterir (Şekil 4c). Pencerede ışınan toplam enerji 2,44×10¹⁰ J'dir. En büyük olay (M3,5) tek başına bu toplamın %46'sını üretmektedir. Enerji büyüklükle üstel ölçeklenir (log₁₀E = 1,5·M + 4,8; bir birim ≈ 32 kat), bu yüzden basamak yükseklikleri küçük büyüklük farklarını abartılı gösterebilir ve grafik logaritmik eksende okunmalıdır. Ortalama büyüklük M2,0, ortanca M1,8'dir (tüm katalog; Şekil 4d). Serimin düşey saçılımı büyüklük çeyreklerinden okunur: kayıtların dörtte biri M1,6 altında, dörtte biri M2,2 üstündedir ve çeyrekler arası açıklık 0,6 büyüklük birimidir; serimin bantlı görünümü bu dar açıklıktan doğar. Serimdeki en küçük olaylar tamlık eşiğinin altında kalır; zaman içindeki seyrekleşmeleri gerçek bir sakinleşme değil ağ duyarlılığının anlık değişimi de olabilir, bu nedenle serim eşik üstü altkümeyle kurulan istatistiklerin yerine geçmez. Evrelerin ve odakların ölçüleri Tablo 3'te, arka plan sismisitesi kestirimleri Tablo 5'te, raporlanmayan çözümlemeler ve eleme gerekçeleri Tablo A2'de, çapraz-kaynak tekilleştirmede düşen kayıtlar ve tolerans duyarlılığı Tablo A3'te, dönemin en büyük depremleri Tablo A7'de verilmiştir.

Şekil 5a–5c: Episantr koordinatlarının zaman serisi, harita gösteriminde üst üste düşen olayları zaman ekseninde ayırır (Şekil 5a ve 5b). Kuzey–güney ve doğu–batı bileşenleri kutu merkezine göre kilometre cinsinden aynı eksende verilmiş, eğilim doğrularının eğimi km/gün cinsinden yazılmıştır. Olaylar zaman ekseninde dengesiz dağılmıştır (pencerenin ilk yarısında 45, ikinci yarısında 6 olay); bu dağılımda eğim birkaç uç olayın kaldıracıyla belirlenir ve korelasyon katsayısıyla birlikte okunmadan yorumlanmamalıdır. Düşey kesikli çizgi pencerenin en büyük olayının anını işaretler. Büyüklük dağılımı ve kümülatif eğri, kataloğun hangi büyüklükten itibaren tam sayıldığını görsel olarak sınar (Şekil 5c). Mc altındaki düşüş fiziksel bir eksiklik değil, ağ duyarlılığının sınırıdır: küçük olaylar meydana gelmiş ancak yeterli istasyonda kaydedilemedikleri için katalogda yer almamıştır. Tüm büyüklük-frekans istatistikleri yalnız Mc üstü örneklemle kurulmuştur; eşik altı veriyi katmak b değerini sistematik olarak düşürürdü.

7 Büyüklük dağılımı ve katalog tamlığı

Bölgesel katalogdan tamlık büyüklüğü Mc≈1,7 kestirilmiştir; Mc üstü N = 33 < 40 olduğundan b-değeri raporlanmamıştır, çünkü maksimum olabilirlik kestiricisi küçük örneklemde yanlı ve kararsızdır (Ogata ve Yamashina, 1986; Marzocchi ve Sandri, 2003). Mc, büyüklük örnekleminin 1000 bootstrap yeniden-örneklemesinde yeniden kestirilmiştir: Mc'nin %16–84 aralığı 1,7–1,8. Oran-bağımlı geçici tamlık kaybına dayanıklı b-positive kestiricisi (van der Elst, 2021) zaman sırasındaki ardışık büyüklük farklarının Δm ≥ 0,2 olanlarına Aki–Utsu biçimiyle uygulanmıştır (σ = b⁺/√N; N pozitif fark sayısı, büyüklük aralığı 0,1 için yarım aralık düzeltmesiyle). Pencerenin tamamında pozitif fark sayısı N = 20 < 40 olduğundan b⁺ raporlanmamıştır. Patlama alt-örnekleminde (34 olay) Δm ≥ 0,2 olan pozitif fark sayısı N = 14 < 40 olduğundan b⁺ raporlanmamıştır; kestirici farkların yalnız pozitif kısmını kullandığından tamlık eşiğine dayanan kestiriciden daha büyük örneklem gerektirir.

8 Oran değişimi, kümelenme ve dizi türü

Dizi türü evre düzeyinde belirlenmiştir: etkinliğin en çok deprem taşıyan yoğun evresi (ana evre) ile dönemin en büyük depremini içeren evre ayrı ölçülmüş, her evrede en büyük depremin evre momentindeki payı ve ondan önce kaydedilen depremlerin payı hesaplanmıştır; moment, büyüklükten log₁₀ M₀ = 1,5·M + 9,1 bağıntısıyla hesaplanmıştır (Hanks ve Kanamori, 1979). Ana evrede (19.08.2026–21.08.2026; 40 deprem) en büyük depremin evre momentindeki payı %35, ondan önce kaydedilen depremlerin payı %13 olarak ölçülmüş; dönemin en büyük depreminin 7 gün ve 8 km çevresindeki yerel evresinde (10.10.2026–11.10.2026; 3 deprem; ana evrenin merkezine yaklaşık 16 km) aynı paylar sırasıyla %88 ve %0 olarak ölçülmüştür. Ölçütler adlarıyla şöyledir: ana şok–artçı dizisi ölçütü, en büyük depremin evre momentindeki payının en az %50 ve ondan önceki kayıtların payının en çok %5 olmasını; sürü tipi etkinlik ölçütü, moment payının %50 eşiğinin altında ve önceki kayıtların payının en az %25 olmasını ister; 20 depremden az kayıt taşıyan bir evre sınıflanmaz. Bütün dönem tek pencere olarak ölçüldüğünde en büyük depremin moment payı %46 ve ondan önceki kayıtların payı %94 olarak bulunmuştur. Bu ölçütlerle ana evre için sınıfsız, dönemin en büyük depreminin evresi için yetersiz kayıt nedeniyle sınıfsız sonucu çıktığından iki evre tek bir sınıfı desteklememekte; etkinlik birbirine yakın zaman ve yerde kaydedilmiş, tek bir sınıfa atanmamış depremlerden oluşan deprem kümesi olarak adlandırılmıştır.

Pencerenin zaman yapısı patlamalıdır: 117 günlük takvim penceresinde (ilk–son olay arası 71 gün) en yoğun 24 saat 34 olay, yani çizilen kataloğun %67 kadarını taşımaktadır; ortalama oran (0,44 olay/gün, takvim penceresi) bu yapıyı temsil etmez. Pencerenin olay oranı 0,44 olay/gün iken, pencerenin hemen öncesindeki 5 yıllık arka plan dönemi (01.07.2021 – 30.06.2026, 129 kayıt) 0,071 olay/gün (25,8 olay/yıl) vermektedir. Ortak tamlık eşiği üstünde (Mc = 1,8; pencerede 26, arka planda 65 olay) pencere oranı arka planın yaklaşık 6,2 katıdır (%95 GA 1,4–27; arka planın kendi aylık sayımlarından ölçülen aşırı-dağılım φ = 10,5 ile). Duyarlılık: eşiksiz ve tüm ajanslarla (tamlık ve ajans karışımı denetlenmemiş) kat 6,2 (%95 GA 1,9–20); yalnız AFAD kayıtlarıyla (kaynak birliği; 49 ↔ 108 kayıt; arka planda ISC %16, pencerede Kandilli %2) kat 7,1. Her iki dönem de Gardner ve Knopoff (1974) ile ayrıştırıldığında (pencerede kayıtların %82'si, arka planda %35'i kümelenmiş; ayrıştırma pencere başından geriye 400 günlük bağlam olaylarıyla birlikte koşulmuştur) bağımsız olay oranı 1,7 kat (%95 GA 0,4–7,1; ayrıştırma sonrası ölçülen artık aşırı-dağılım φ = 4,4 ile). Bu kıyas, pencere istatistiğinin "yüksek/alçak" nitelemesini mutlak sayı yerine tabana bağlar; ham oran farkının büyük bölümü tetiklenmiş (artçı/sürü) olay payından gelir, ayrıştırılmış oran bu payı düşer. Ortak tamlık eşiğinde (Mc = 1,8) dönemlerin b-değeri kıyası yapılmamıştır: pencere N = 26 < 40; N < 40 örneklemde b raporlanmaz. Sabit değere atanmamış (serbest) derinliklerin ortancası pencere için 8,5 km, arka plan dönemi için 9,2 km'dir; ajans sabit-derinlik değerleri kıyas dışı bırakılmıştır.

Gardner–Knopoff pencereleriyle yapılan ayıklamada (pencere öncesindeki 33 bağlam depremiyle birlikte) 51 depremin 42 tanesi kümelenmiş olay olarak ayrılmış, 9 deprem bağımsız kalmıştır (Gardner ve Knopoff, 1974).

9 Gerilme alanı ve odak mekanizmaları

Mekanizma popülasyonu çalışma kutusunun ±120 km genişletilmişinden derlenmiştir: 273 × 265 km'lik, kutu alanının yaklaşık 89 katı bir bölge. İnversiyon bu nedenle kutunun kendi gerilme alanını değil bölgesel gerilme bağlamını betimler. Gerilme alanı, çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonundan türetilmiştir (kutu ±120 km genişletilmiş; tarih filtresi yok; 1979–2025; n = 18; Michael, 1984; Lund ve Townend, 2007): maksimum yatay sıkışma SHmax=121° (%95 GA 110–138°), Anderson (1951) rejimi doğrultu atımlı (yanal kayma), şekil oranı R=0,30 (%95 GA 0,07–0,63). Bu değerler pencere olaylarının kendisine değil, çalışma kutusu çevresi mekanizma popülasyonunun gerilme alanına aittir. Ortalama uyumsuzluk (çalışma kutusu çevresi popülasyonu, n = 18: 27,3°), tek düzgün bir gerilme tensörünün yeterli sayıldığı 25° düzeyinin üstündedir; yön raporlanmakla birlikte tam homojen olmayan bir popülasyonun ortalaması olarak okunmalıdır. 1999 dizisine duyarlılık: popülasyon Gardner–Knopoff pencereleriyle 11 kümeye ayrılmakta, en büyük küme (6 çözüm, çekirdek Mw 7,6, 1999) popülasyonun %33'ü taşımaktadır. Bu küme hariç tutulduğunda SHmax = 114° (SS; n = 12; fark 7°); küme başına tek temsilciyle SHmax = 110° (n = 11; fark 11°). Mekanizmalar Frohlich ve Apperson (1992) eşikleriyle (B dalımı > 60° doğrultu atımlı, P > 60° normal, T > 50° ters; geri kalanı karma (eğik)) sınıflanmış ve Frohlich (1992) üçgeninde gösterilmiştir: 5 doğrultu atımlı, 4 normal, 1 ters ve 8 karma (eğik) çözüm. Popülasyonun %28'i (5/18; %95 Wilson (1927) aralığı %10–%57; Gardner ve Knopoff (1974) pencereleriyle 11 bağımsız küme, aralık n = 11 ile) doğrultu atımlı sınıfındadır; oranın %95 aralığı sözel sınıf eşiğini (%45) kesmektedir. Bu örneklemde baskın mekanizma tipi kısıtlanamamış ve kinematik niteleme yapılmamıştır. Bu tip sayımı ile gerilme tensöründen türetilen Anderson rejimi ayrı ölçütlerdir: sayım tek tek mekanizmaların eksen dalımlarını sınıflar, rejim ise popülasyona ortak tek bir gerilme alanı uydurulmasından çıkar; biri diğerinin doğrulaması değildir. Eşiksiz baskın (en dik) eksen sınıfına göre sayım ise 12 doğrultu atımlı, 5 normal ve 1 ters çözümdür; bu sınıflama eşik kullanmadığından karma (eğik) çözümleri de en dik eksenlerine göre üç sınıftan birine atar.

Gerilme kestiriminin SHmax doğrultusu (121°) ile depremlerin ana eksen doğrultusu (105°) arasındaki eksenel açı 16°'dir.

Şekil 6a–6c: Bootstrap yelpazesi ≈28° geniş: yön kestirimi gevşek — mekanizma çeşitliliği ya da az sayıda bağımsız olay; harita barbı yelpazesiyle birlikte okunmalı (Şekil 6a ve 6b). SHmax gerilme yönüdür, büyüklüğü değildir; fay aktivitesi sıralaması ya da tehlike düzeyi bildirmez. Andersoncu sınıflama doğrudan eksen dalımlarından okunur: ara asal eksen düşeye 3,1° kalarak neredeyse dikey durmakta, en büyük ve en küçük eksenler ise 0,6° ve 3,1° dalımlarla yataya yakın uzanmaktadır. Anderson'ın (1951) doğrultu atımlı kurgusunun aradığı geometri budur. 18 mekanizmayla iteratif gerilme ters çözümü (μ=0,6, 2 tur, bootstrap B=200; popülasyon: çalışma kutusu çevresi mekanizmalar, kutu ±120 km genişletilmiş — değerler pencere olaylarının kendisine değil bu popülasyona aittir): popülasyon: çalışma kutusu (n = 18); σ1 → 301°/1°, SHmax=121° (%95 GA 110–138°); Anderson sınıfı: doğrultu atımlı rejim (σ2 düşey — yanal kayma; Şekil 6c). Yayımlanmış odak mekanizması çözümleri Tablo A1'de verilmiştir.

Şekil 7a ve 7b: 18 mekanizma Frohlich (1992) gnomonik üçgenine yerleştirildi ve Frohlich ve Apperson (1992) eşikleriyle sınıflandı: %28 yanal · %22 normal · %6 ters · %44 karma (eğik; Şekil 7a). Tip sayımı olay büyüklüğünden bağımsızdır. Mekanizmaların P ekseni azimutlarının en kalabalık dilimi 130–140° yönündedir; aynı çözümlerin gerilme ters çözümünden okunan en büyük yatay sıkışma yönüyle arasındaki eksenel fark 14°'dir. İki değer aynı mekanizma topluluğundan iki ayrı yordamla elde edilmiştir. Derlemenin en büyük üyesi Mw 7,6 olup doğrultu atımlı tiptedir; üçgen sayımı büyüklükten bağımsız olduğundan bu tek olay sayıma diğerleriyle eşit ağırlıkta girmektedir — kinematik baskınlık ile moment baskınlığı ayrı okunmalıdır. Üçgene giren çözümlerin büyüklük açıklığı Mw 4,8–7,6 arasındadır; Frohlich (1992) köşe bölgelerini eksen dalımlarının sinüs karesi üzerinden tanımlar ve köşelere değil kenarlara düşen çözümler oblik kaymayı temsil eder, tek bir tip etiketine indirgenmeleri bilgi kaybıdır. Tektonik çerçeve şekli kümenin ağırlık merkezinin 150 km çevresindeki 18 sürekli GNSS istasyonunun Avrasya levhası sabit çerçevede seküler hız vektörlerini gösterir; yıldız kümenin en büyük depremini işaretler (Şekil 7b).

10 Bölgesel sismisite ve tarihsel bağlam

Tarihsel bağlam birleşik çok kaynaklı katalogun 1900 sonrası kayıtlarından kurulmuştur: kümenin en büyük depreminin 150 km çevresinde M ≥ 6,0 ve 60 km çevresinde M ≥ 5,0 ölçütünü sağlayan 16 deprem kayıtlıdır. Ölçütü sağlayan 16 kaydın 9'unda büyüklük ISC-GEM kataloğunun moment büyüklüğüdür (International Seismological Centre, 2026); ölçüt dışındaki 2 M ≥ 7 kaydın 1'inde de böyledir; ISC-GEM kataloğu CC BY-SA 3.0 (Unported) lisansıyla dağıtılır. Derlemenin en büyük kaydı 17.08.1999 tarihli Mw 7,6 depremidir (GCMT moment büyüklüğü; katalog değeri M 7,4; 55 km, kümenin en büyük depreminin doğusunda); kaydın en yakın fay izi Kuzey Anadolu Fay Zonu (1,8 km); MTA kaydı bu depremi Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun Darıca Fayı parçasının yüzey kırığı olarak listeler (kayıttaki büyüklük M 7,4). Kümenin en büyük depremine en yakın kayıt 1963 yılındaki Mw 6,1 depremidir (ISC-GEM büyüklüğü; katalog değeri M 6,0; 8 km, kümenin en büyük depreminin batısında). Ölçütü sağlayan kayıtlar yıl sırasıyla (yakın kuşağın en yakınları ve en büyükleri; 16 kaydın 12 tanesi) şunlardır: 1928 (Mw 6,2 ISC-GEM, 120 km); 1935 (Mw 6,3 ISC-GEM, 150 km); 1935 (Mw 6,0 ISC-GEM, 148 km); 1943 (Mw 6,4 ISC-GEM, 109 km); 1953 (Mw 7,3 ISC-GEM, 148 km); 1963 (Mw 6,1 ISC-GEM, 8 km); 1964 (Mw 6,8 ISC-GEM, 100 km); 1967 (Mw 7,3 ISC-GEM, 122 km); 1999 (Mw 5,1 GCMT, 26 km); 1999 (Mw 7,6 GCMT, 55 km); 2008 (M 5,0, 22 km); 2025 (Mw 6,3 GCMT, 89 km). Ölçüt yarıçapının hemen dışında M ≥ 7 olan iki deprem daha kayıtlıdır: 1957 (Mw 7,1 ISC-GEM, 155 km); 1999 (M 7,2, 165 km). 1900 öncesi depremler birleşik katalogda yer almaz; aletsel öncesi dönem bu raporun kapsamı dışındadır.