Bakirkoy yapi denetim ofisinde sirti dosyalarla geldim bu sabah. Bahcesehir Universitesi'nin "100. Yil Cumhuriyet Kampusu" diye anilan ek insaat alani var, Goktepe-Halkali hattinda yaklasik 84 bin metrekarelik parselde. Universitenin Cumhuriyet'in 100. yili icin baslattigi prestij projesi, 2024 baharinda zemin etudu yapildi, simdi kazi-iksa asamasinda.

Sorun: zemin etut raporu masama gectigimde gozume cok sey takildi. SPT loglari 4 sondaja sigistirilmis, parsel buyuklugune gore ASTM D420 ve TS EN 1997-2'ye gore en az 8-10 sondaj olmasi gerekiyordu. Yer alti suyu tablo seviyesi raporda "5.2-6.4 m arasi" diye yazmis, ama o bolge eski Halkali deresi yatagi, mevsimsel salinim 2-3 metre olmasi normal, raporda salinim verisi yok. Iksa tasarimi Plaxis 2D ile yapilmis, geri analizler eksik.

Universite prestij projesi diye CSB onay surecinden hizli gectiyse de, ben rapor uzerinde durmaya niyetliyim. Sizin gozunuzden de bakayim diye yazdim. Boyle bir kampus insaatinda parsel buyuklugune gore sondaj asgari sayisi nedir, hatirayinkim ben bunu sizden ogrenmistim.

Cagri abi, asgari sondaj sayisi parsel buyuklugu ve yapi tipine gore TS EN 1997-2 Annex B ve TBDY 2018 Bolum 16'da tanimli. 84 bin metrekarelik bir alan icin universite kampusu (yapi onem sinifi II) bazinda asgari 1 sondaj/3500-5000 m2 araliginda, yani 17-24 sondaj olmali. 4 sondaj kesinlikle yetersiz.

Iksa tasarimi icin: parsel uzerinde derin kazi varsa (8 m+) iksa hatti boyunca her 25-30 metrede bir ek sondaj zorunlu. Halkali tarafinin alluvyon profili degisken, az veriyle Plaxis modelinde varsayim cogalir, model tahmin haline gelir.

Goktepe-Halkali hatti dedigin yer Mecidiyekoy-Mahmutbey metro hattinin uzerine de denk geliyor kismen. Biz oradaki TBM kazisinda gectigimizde grauvak ile killi sist gecisleri net bir sekilde gormustuk. Kampus parseli muhtemelen alluvyonun ustunde olacak, ama 15-20 m altinda ana kayaya kadar inen profil cesitli. 4 sondaj o cesitliligi yakalayamaz.

Eger kampusta yer alti otopark, spor salonu gibi -3, -4 kotlu yapilar varsa, ana kayaya yakin temel oturmasi hesabi cok kritik olur. Cagri abi, raporda kotlu kazi var mi?

tunel_mehtap yazdi:

kotlu kazi var mi?

Mehtap hanim, evet — bodrum -3 kot, otopark -4 kot tasarlanmis, yaklasik 13 m derinlik. Alanin 1/3'unde tek bodrum -1, geri kalanda -3, otopark blogunda -4. Yani iksa derinligi degisken, sondaj sikligi en azindan derin kazi bolgelerinde sik olmaliydi.

Plaxis modelinde tek bir Vs profil varsayilmis sanki tum parsel ayni zemine oturuyor. Bu net hata.

Cagri abi, Goktepe-Halkali hattinda biz Mecidiyekoy-Mahmutbey TBM oturmasi kalibrasyonu icin alani parcalara bolup 6 farkli zemin profili tanimlamistik (Plaxis 3D Tunnel inputlari icin). Universite kampusu o profilin uzerinde oturuyor olacak. Tek profil varsayim ciddi yanlis.

Eger isterseniz biz oraya ait kalibre edilmis MASW Vs verisini paylasmaktan cekinmem (kamuya acik IMM raporlari kapsaminda zaten), bunun bilirkisi raporu icin kullanmak istersiniz belki.

Cagri, sen rapora hayir derken haklisin. 84 bin metrekare parselde 4 sondaj, prestij projesi olmasaydi bizim ofiste imzalanmazdi. Universite hocalarina sayilarla gosterirsen, "uluslararasi standart bunu desteklemez" diyebilirsin, kibar ama net.

Ben 17 yillik tecrubeyle soyleyebilirim ki, "prestij" denilen projelerde acil baski kontrolden cikmaya egilimlidir. Universite bu projeyi 2026 acilisi icin yetistirmeye calisiyorsa, etut surecini hizlandirma temayulu var. Bu temayule karsi rapor disiplini cok onemli, sen yaptigin dogru.

Cumhuriyet'in 100. yilina kampus yapiyorlarsa Cumhuriyet'in 200. yilini kampus oturmasi olarak kutlamasinlar.

Akademik bir nokta: TS EN 1997-2 Annex B.3.1 sondaj sikligi onerisini "geotechnical category 2" yapilar icin minimum 1 sondaj/parsel + her 35 m'de bir ek (lineer yapilar icin) veya 1 sondaj/2000-3000 m2 (alanlar icin) seklinde verir. 84 bin m2 alan icin minimum 28-42 sondaj cikar. CSB tebligi (2019/6) bu sayilari biraz daha esnek tutuyor ama yine de 4 yeterli degil.

Universite projesi olusu standart icin muafiyet getirmiyor, aksine yapi onem sinifi II oldugu icin sikiligi artirilmasi gerek. Cagri bey, raporu yazarken bu numaralari koyun, "daha fazla sondaj sikligi gerek" cumlesi yetersiz.

Cagri abi, ben de yeni mezunum, ogreniyorum. Bu konu uzerinden bir sorum: parsel buyukluk - sondaj sikligi orani Turkiye'de cogu projede goz ardi mi ediliyor? Yoksa bu sadece "prestij" projeleri sorunu mu? Bizim metro projesinde bu cok sik kontrol ediliyor, ben kullaniyorum standardi.

metro_ahmet_91 yazdi:

cogu projede goz ardi mi ediliyor?

Ahmet, dogrusunu soyleyeyim: ozel sektor parsel projelerinde sondaj sikligi sik sik gecistirilir. Metro/altyapi projelerinde sayisal disiplin daha yuksek cunku TCDD ve buyuksehir belediyeleri ihale sartnamesinde sondaj sikligi sart kosar. Universite kampusu gibi karma projelerde, gecis dosyasi kim onayladiysa standardin alti gecmis olabilir. Bu yapilan dosyada birden fazla denetim kademesinde gozden kaciyor.

Senin metro projende bu disiplin oldugu icin sansli kabul et, oradaki gibi tutarli kal.

Mardin'den okuyorum, bizim ofiste de saha sondaji sayisi tartismasi her hafta cikiyor. Uzunluk-genislik orani ve yapi tipi ile birlikte sondaj sayisini hesaplayacak bir tablo veya yazilim var mi acaba? Kafamda kalsin, ileride buna ihtiyacim olur.

kiziltepeli_murat yazdi:

sondaj sayisini hesaplayacak bir tablo veya yazilim var mi acaba

Murat, en pratik kaynak: Bowles' "Foundation Analysis and Design" Tablo 3-1, parsel-yapi tipi-sondaj sayisi onerileri verir. TS EN 1997-2 Annex B daha resmi referans. Excel'de basit bir kontrol tablosu yazabilirsin: alan(m2)/3500 = minimum sondaj sayisi (kategori 2 yapilar icin), sonra TBDY 2018'in zemin etut profilinden ek sondaj saritlarini ekle. Karmasik degil.

Bahcesehir kampusu iste BIM zorunlulugu CSB rehberinde "yesil bina sertifikasyonu" ile esleserek geliyor. Kampus eger LEED/BREEAM hedefliyorsa zemin etudu disipline edilir kismen. Ama hedef yoksa, surec bahsettiginiz acikliga aciktir.

Cagri, raporu hazir oldugunda "anonimize edip" forum dosyasina koyabilirsen, hepimiz daha tartisiriz, gorulen yapi denetim formatlari icin yararli olur. Bilirkisi raporu metodolojisi tartismasi gibi.

IFC4 model uzerinden zemin etudu attribute kontrolu zorunlu olur, BIM rehber notlarinda yer aliyor. Eger Bahcesehir kampusu BIM ile yurutuluyorsa (universite projesi cogu zaman BIM'lidir), modelin ic kontrol noktalarinda sondaj eksikligi otomatik uyari verir. Cagri abi, projenin BIM model dosyasini istemis miydiniz?

bim_berk yazdi:

projenin BIM model dosyasini istemis miydiniz?

Berk, BIM model talebi yapmamistim, yapacagim. Iyi nokta. Cogu universite projesi BIM'le geliyor, dosyayi alirsam attribute kontrolu de orada gosterirsem ek dayanak olur.

Ezgi hanim, sayilarinizi rapora koyacagim. Mehmet abi, "kibar ama net" formulasyonunu hatirlayacagim. Cem, MASW Vs verisini paylastiginizda bilirkisi referansi olarak kullanmak istersek atif gostermek dogru olur, izin alacagim once. Hepinize tesekkur ederim, bilgi sunacagim sonucu.

Cagri bey, sehrimde tarihi yapilarda zemin tahkik konusunu yarin baska bir baslikta acmak istiyordum, sizinki bana cesaret verdi. Mimari tarafindan da soyleyeyim: prestij projeleri zemin etudunu sallarken, bina kullanimi 50 yil olmuyor 100 yil olmaliydi. Universite kampusu Cumhuriyet'in 100. yili ile aniliyorsa, en az 100 yillik dayanikli temele oturmasi gerekir. 4 sondajla 100 yil olmaz. Bu dilek olarak yaziyorum, mimar olarak.