İçeriğe geç
View in the app

A better way to browse. Learn more.
YAPI ZEMİN

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.
Son deprem: Son depremler yükleniyor…
M5+
    CANLISon Depremler
      Dünya M5+7 gün
        Kaynak: USGS

        Zemin SınıflamaKonu No. 2764

        Yanıt
        14
        Görüntüleme
        612
        Katılımcı
        10
        Son yanıt

        AASHTO M-145 Group Index hesabi — pratik ornek ve ekip egitimi

        Yazan: konya_arge_begum
        in Zemin Sınıflama

        Editörün Seçimleri

        Oluşturuldu:
        comment_43476

        Konya'da bir kavsak iyilestirmesi projesi icin AASHTO siniflandirma tablosu hazirlamam gerek, 35 numune var. Genç ekibe formulu anlatmaya calistim, takildikları noktalar oldu. Burada bir pratik ornek üzerinden adim adim isleyelim, ekipi bir sonraki kez kendi başlarına yapsin.

        Ornek numune: #10 gecis %88, #40 gecis %72, #200 gecis %42, LL=35, PL=18, PI=17.

        Adim 1: Ana grup tespiti. F = #200 gecis = %42 < 35 oldugu icin... durun, %42 > 35. AASHTO M-145 Table 1'e gore F > 35 ise A-4 / A-5 / A-6 / A-7 grup. PI ve LL'e bakilir. PI=17 > 10 ve LL=35 < 40 oldugu icin A-6.

        Adim 2: Group Index. GI = (F-35)[0.2 + 0.005(LL-40)] + 0.01(F-15)(PI-10).

        = (42-35)[0.2 + 0.005(35-40)] + 0.01(42-15)(17-10)

        = 7 x [0.2 + 0.005 x (-5)] + 0.01 x 27 x 7

        = 7 x [0.2 - 0.025] + 0.01 x 189

        = 7 x 0.175 + 1.89

        = 1.225 + 1.89 = 3.115, yuvarla 3.

        Sonuc: A-6(3).

        Ekip bu hesabi tabloya nakletti ama bazı noktalarda yanlis sembol cikti (mesela GI negatif bulduklarinda 0'a yuvarlamayi atladılar). Bu konuyu burada da paylasıp doğrularımı genise tutmak istiyorum.

      • Bahset
        • Like 1
        • Thanks 1
        • Haha 1
        • Confused 2
        • Sad 2
        • İleti 14
        • Görüntüleme 612
        • Açılış
        • Son yanıt

        Bu Konuya En Çok Yazanlar

        En Popüler Günler

        Öne çıkan iletiler

        • ayse_can_ist
          ayse_can_ist

          Begum, AASHTO grubu yanında subgrade qualification rating de rapora eklenmeli. AASHTO M-145 Table 1'in en alt satiri: A-1, A-2-4, A-2-5, A-3: excellent to good. A-2-6, A-2-7, A-4: fair to poor. A-5, A

        • MAYilmaz_Inz
          MAYilmaz_Inz

          Begum, hesabin dogru ve adim adim guzel. Ekibinin yaptigi yaygin hatayi soyleyim: 1) GI negatif cikarsa 0'a yuvarlanir, bu AASHTO M-145 Section 4.4 acik soyler. "Group index values should be reported

        • konya_arge_begum
          konya_arge_begum

          Ezgi ablam, evet — AASHTO M-145 Table 1'de LL>=40 ile A-5 / A-7 ayrılır, LL10, yani A-6. Hesap dogru. Ama ekibe A-7 alt-ayrimini ekleyim, sonraki numunelerde gerekirse karistirmasinlar.

        gönderildi
        comment_43477

        Begum, hesabin dogru ve adim adim guzel. Ekibinin yaptigi yaygin hatayi soyleyim:

        1) GI negatif cikarsa 0'a yuvarlanir, bu AASHTO M-145 Section 4.4 acik soyler. "Group index values should be reported as whole numbers; if a negative value is calculated, the group index should be reported as zero." Yani GI = -2 olamaz, raporda 0 olur.

        2) A-1, A-2-4, A-2-5, A-3 gruplarinda GI HER ZAMAN 0'dir, hesap yapilmaz. Sadece A-2-6, A-2-7, A-4, A-5, A-6, A-7 gruplari icin GI hesaplanır.

        3) A-2-6 ve A-2-7 icin GI formulu farkli: yalnız PI terimi kullanılır, F terimi atilır. GI = 0.01(F-15)(PI-10). Ekibe bu farki da unutturma.

      • Bahset
        • Like 4
        • Haha 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_43478

        Mehmet abi'nin notlari kritik. Akademik bir hatirlatma da: AASHTO M-145'in A-7 grubu ikiye ayrilır: A-7-5 (PI <= LL-30) ve A-7-6 (PI > LL-30). Bu ayrim AASHTO Table 1'in en sag sutununda var, atlanır sıklıkla. A-7-5 daha az sis-buz davranisli, A-7-6 daha plastik ve buzlanma hassas. Yol projesi icin onemli ayrim.

        Begum'un ornek numunesi: PI=17, LL=35, LL-30=5. PI=17 > 5 ise A-7-6 olur. Ama LL=35 < 40 oldugu icin zaten A-7 grubuna girmez, A-6 grupta. A-7 hesabi LL >= 40 koşulu var, kontrol etmek gerek.

      • Bahset
        • Like 2
        • Sad 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_43479
        ank_ezgi yazdi:

        A-7 hesabi LL >= 40 koşulu var

        Ezgi ablam, evet — AASHTO M-145 Table 1'de LL>=40 ile A-5 / A-7 ayrılır, LL<40 ile A-4 / A-6 ayrılır. PI da ek kriter (10 esigi). Benim ornekte LL=35<40 ve PI=17>10, yani A-6. Hesap dogru. Ama ekibe A-7 alt-ayrimini ekleyim, sonraki numunelerde gerekirse karistirmasinlar.

      • Bahset
        • Like 5
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_43480

        Ben KGM projesinde calisirken AASHTO'yu hesaplamak icin Excel templati hazirlamistim, formulu otomatik. Yine de sonuclari her zaman elde dogrulardim, cunku Excel formulunde IF kosulları karmaşıkti, bir hucrede yanlis aralik girilirse domino etkisi. Begum, ekibine "Excel guvenir ama dogrula" ilkesini ogret.

        Bir de A-grup tablosu 7 sutun (A-1-a, A-1-b, A-3, A-2-4, A-2-5, A-2-6, A-2-7, A-4, A-5, A-6, A-7) — ezberlemek zor. Ben kart yapmistim, her sutun bir kart, sınir kosullari kart üstunde yazilı. Yararli oldu.

      • Bahset
        • Like 3
        • Thanks 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_43481

        Yapi denetim acisindan AASHTO raporlari kontrol ettigimizde en yaygın hata GI yuvarlama hatası. Begum'un dedigi sorun: GI=3.115 → 3 dogru. Ama bazılari 3.115 → 4 yuvarliyor (yukari yuvarlama hatasi). AASHTO'da "rounded to nearest whole number" yazar, standart yuvarlama. 3.5 → 4, 3.4 → 3. Begum'un 3.115 → 3 dogru.

        Bir de raporda GI parantez icinde grup yanına yazilır: "A-6(3)". Parantez bazen unutuluyor.

      • Bahset
        • Like 1
        • Thanks 3
        gönderildi
        comment_43482

        Begum, ekibi pratik etmek icin ben bir kac numune ile alistirma yaparim. Mesela:

        Numune 2: F=20, PI=8, LL=25 → A-1-b (GI=0).

        Numune 3: F=58, PI=22, LL=42 → A-7-? (LL>=40, kontrol; PI=22 > LL-30=12 → A-7-6).

        Numune 4: F=12, PI=4, LL=22 → A-3 veya A-2-4 (kum baskin, plastisite dusuk).

        Bu tip numuneleri eke koyarsan ekip karsilastirma yapar, hata bolgelerini gorur.

      • Bahset
        • Thanks 5
        • Confused 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_43483

        Deniz ablam, harika öneri, bu üç numune zaten benim test datamda var, dogrulamak icin kullanacagim. Ekip karsilastirma ile çıkmaz hatalarını tespit eder.

      • Bahset
        • Like 6
        gönderildi
        comment_43484

        Begum, bizim 80'lerin sonunda KGM projesinde GI hesabi makinele degil, hep elle yapilirdi. Genc muhendis hangi kursunla yaparsa yapsin, sonrasında usta kontrol ederdi. Manuel hesap kasi gelistirir, formula ezberlenirdi. Simdi Excel ile hızlı ama duşunmeden. Ekibine ilk birkac numuneyi elle yaptir, sonra Excel'e gecsinler.

      • Bahset
        • Thanks 1
        gönderildi
        comment_43485

        AASHTO formulunu lisansta gormemistim, tam not aliyorum. F-35, F-15, LL-40, PI-10 — terimler kafa karistiriyor ilk basta, ama ornek üstunden bakinca mantigi anlasiliyor. Begum ablam, ekipinizin egitimi cok faydali, buradan da pasif takip ediyorum.

      • Bahset
        • Like 2
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_43486

        Begum, AASHTO grubu yanında subgrade qualification rating de rapora eklenmeli. AASHTO M-145 Table 1'in en alt satiri:

        A-1, A-2-4, A-2-5, A-3: excellent to good.

        A-2-6, A-2-7, A-4: fair to poor.

        A-5, A-6, A-7: poor to very poor.

        Senin A-6(3) "fair to poor" araliginda, GI=3 nispeten iyi tarafta. Tasarımcı bu hizli okumayi yaptiginda subgrade davranısı hakkinda fikir edinir. Sembolu yanına bu rating not olarak ekle.

      • Bahset
        • Like 2
        • Thanks 5
        • Haha 1
        gönderildi
        comment_43487

        A-6(3), A-7-6, A-2-5... Bu siniflama tam alfabe corbası. Ben sarkayasinegi rumuzunu A-2-6 olarak siniflasam, "fair to poor" karakter mi cikar? Begum ablam analiz alir misin?

      • Bahset
        • Haha 1
        gönderildi
        comment_43488
        sarkayasinegi yazdi:

        A-2-6 olarak siniflasam

        Sarkayasinegi, A-2-6 zemin "kum baskin, az plastik kil-silt iceren". Kelime icin bir karakter çikarmak icin biraz şaka olsa da, A-2-6 zeminler gercekten "yuksek umut, baz problem" karakter — kompaksiyona iyi yanit verir, ama plastik fines yagmurda problem cikarir. Demek ki dengelisin, biraz dikkat edilirse iyi performans.

      • Bahset
        • Like 1
        • Haha 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_43489

        Ozet:

        1) AASHTO M-145 GI formulu farkli alt-gruplarda farkli (A-2-6/7 yalniz PI terimi).

        2) GI negatif → 0 yuvarlanır.

        3) A-1, A-2-4, A-2-5, A-3 grupları GI = 0.

        4) A-7 alt-bolumu LL-30 esigi ile A-7-5 ve A-7-6.

        5) Subgrade rating (excellent / fair / poor) raporda yanına yazilır.

        6) Excel hesap dogrulama: ilk birkaç numune elle, sonra Excel.

        7) Karsilastirma alistırması: F=20/58/12 numuneleri ile ekip pratik yapar.

        Yarın ekiple bu listeyi gözden geçirip 35 numune raporunu temizleyecegiz. Tesekkurler herkese, ozellikle Mehmet abi'nin GI=0 sınirı ve A-7 alt-ayrimi bilgisi cok yerindeydi.

      • Bahset
        • Like 1
        • Thanks 1
        gönderildi
        comment_43490

        Begum, iyi rapor cikar. Ekibine bu egitim biçimi mukemmel, isin doğrusunu pratikle ogrenmek. Konya kavsak projesinin AASHTO tablosu örnek olur.

      • Bahset
        • Like 2
        • Thanks 1

        Hesap oluşturun veya yorum yazmak için oturum açın

        Konu listesine dön
        Yüzeyden mantoya şematik yer kesiti: zemin katmanları, kireç taşında yer altı suyu, volkanik kayaçlar, kum taşı, kıvrımlar, tuz domları, petrol kapanı, deprem üreten fay, magma sokulumları ve manto; yüzeyde kazıklı bina, zemin etüdü sondaj makinesi, su ve petrol kuyuları.

        Jeoloji · Şematik kesit

        Zeminden Mantoya

        Şematik kesit, ölçeksiz. Derinlik ölçeği kırıktır (≈), her bölüm kendi ölçeğindedir; dokular okunurluk için büyütülmüştür. Türkiye’deki yapılardan esinlenmiş idealize bir kesittir.

        Lejant: 14 birim, 4 yapı
        1. Bitkisel toprak Kök ve organik maddece zengin üst katman; yapıdan önce sıyrılır
        2. Çakıllı kumlu zemin Akarsu çakılı ve kum; kil üstünde asılı su (▽) tutar, gevşekse depremde sıvılaşabilir
        3. Kil İnce taneli ve az geçirimli; yük altında zamanla oturur
        4. Sert kil Aşırı konsolide ve çatlaklı; kazık uçları bu tabakaya oturur
        5. Kireç taşı (karstik) Suyla çözünür: çatlak, kanal, mağara ve obruk oluşur
        6. Yer altı suyu Kireç taşının boşluklarında; kuyu çektikçe seviye (▽) düşer
        7. Volkanik kayaçlar Sütun eklemli bazalt akıntısı ve altında tüf
        8. Kum taşı Çimentolanmış kum; çapraz tabakalar eski akıntıyı kaydeder
        9. Kıvrımlar Yan basınç ve tuz akışıyla bükülen antiklinal ve senklinaller
        10. Tuz domları Hafif kaya tuzu üstteki tabakaları delerek yükselir; tepesinde kep kayası
        11. Petrol kapanı Gözenekli hazne kayada, geçirimsiz örtü altında gaz, petrol, su
        12. Fay kırığı ve deprem odağı Biriken gerilme fayda boşalır; odaktan P (mavi) ve S (sarı) dalgaları yayılır
        13. Magma sokulumları Alt kabuktaki magma odasından yükselen dayk ve siller
        14. Manto Moho’nun altında, jeolojik zamanda akabilen sıcak, katı peridotit
        1. Kazıklı yapı Bina yükü fore kazıklarla yumuşak zemini geçip sert kile aktarılır
        2. Sondaj makinesi Zemin etüdü: SPT ile sıkılık ölçülür, karot ve numune alınır
        3. Su kuyusu Filtreli boru suyu karstik kireç taşı akiferinden alır
        4. Petrol kuyusu Antiklinal kapanın tepesine iner; pompa petrolü yüzeye çeker

        Bilginin Temel Taşı, Mühendislerin Buluşma Noktası

        Google’da tercih edilen kaynak olarak ekle

        Üniversite Mah., Mektep Sok., 34A (Geoteknik Mühendislik), Istanbul, Avcılar, 34320

        Deprem verileri: AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı · Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi · USGS · EMSC.
        Uzay havası: NOAA SWPC · Levha sınırları: PB2002 (Bird 2003) · Harita: Natural Earth · Faylar: GEM GAF-DB (yeni sekmede açılır) (CC BY-SA 4.0 (yeni sekmede açılır)) — GEM Global Active Faults Database (Styron & Pagani 2020; Orta Doğu EMME, Danciu vd. 2018), uyarlanmıştır.
        Veriler otomatik alınır ve bilgilendirme amaçlıdır; resmî deprem bilgisi için AFAD esas alınmalıdır. Harita ve fay izleri basitleştirilmiştir, mühendislik ya da tehlike değerlendirmesinde kullanılmamalıdır.

        Configure browser push notifications
        Chrome (Android)
        1. Tap the lock icon next to the address bar.
        2. Tap Permissions → Notifications.
        3. Adjust your preference.
        Chrome (Desktop)
        1. Click the padlock icon in the address bar.
        2. Select Site settings.
        3. Find Notifications and adjust your preference.