Arkadaslar, doktora sonrasi bir ARGE sorum var. SHANSEP (Ladd & Foott 1974) prosedurunun sadece CU'dan turetildigi literaturde standart. Ama bir musterimiz "bizde UU verisi var, SHANSEP normalizasyonunu UU'dan yapalim" diyor, maliyet dusuk olsun diye. Teorik olarak mumkun mu?

Dusuncem: SHANSEP'in temeli cu/sigma'vc = S * OCR^m formulu, burada sigma'vc efektif onkonsolidasyon gerilmesi. UU'da konsolidasyon asamasi olmadigi icin sigma'vc olcumlenemez (sadece in-situ sigma'vo bilinirse in-situ OCR tahmin edilebilir). Yani sistematik olarak normalizasyon yapilamaz gibi geliyor ama belki pratik bir kisayol vardir.

Literaturde bir cozum arayan var mi, yoksa musterinin onerisi direk reddedilmeli mi?

Reddedilmeli. SHANSEP'in temel varsayimi numunenin laboratuvarda kontrollu sekilde farkli sigma'vc'lerde konsolide edilmesi ve her birinde kirilma cu'sunun olculmesi. UU'da numune dogal efektif stresinde (sigma'vo) kaliyor, konsolidasyon yapilmiyor. Dolayisiyla S ve m parametreleri hesaplanamaz.

Musterinin onerisi SHANSEP'i isim olarak kullaniyor ama prosedur degil. Bu tehlikelidir — raporun basinda "SHANSEP" yazar ama ici bos.

Begum ablan, Selim'in dedigi dogru ozünde ama bir nuans var. Ladd (1991) Rankine Lecture'da "Recompression" ve "SHANSEP" iki farkli yaklasim tanimlar. Recompression numuneyi in-situ sigma'vo'ya geri getirip oradan kiriyor — bu CU ile yapilir ama teorik olarak iyi bir UU (sature ve hizli) ile yaklasimi benzer sonuc verir.

Yani "SHANSEP" normalizasyonu UU'dan yapilamaz ama "Recompression-benzeri" bir interpretation UU verisinden elde edilebilir. Musteriye bunu soyleyebilirsiniz — ama isim olarak SHANSEP kullanmayin, yanliti olur.

Ladd'in 1991 Rankine'i klasik referanstir, Ezgi iyi getirdi. Bir de Mesri & Castro (1987) "The C_alpha/C_c concept" makalesinde NC ve OC killer icin cu/sigma'vo oranlarinin bandini veriyor (yaklasik 0.22 NC, OC'de OCR^0.8 ile artis). Bu band direkt UU-in-situ cu'sundan in-situ OCR tahminine izin verir, ama bu "SHANSEP" degil, direkt "cu/sigma'vo korelasyonu".

Musteriye ne onereceginiz: "UU verinizle cu/sigma'vo direkt oran hesaplayabilirim, Mesri-Castro bandi ile OCR tahmini. SHANSEP tam prosedur icin CU gerek". Boyle net ayirim iyi olur.

Temel tasarimi acisindan sahadan gorus: UU verisinden normalizasyon denemesi, musterinin ufku dar. SHANSEP ozellikle istinat duvari altindaki yumusak kil icin onemli, cunku yuk artisla cu degisir. UU sadece baslangic cu verir. Istinat duvari altinda SHANSEP yerine UU kullanirsan, 10 yil sonra konsolidasyon oldugunda zemin davranisini tahmin edemezsin.

Musterinize acik soyle: "SHANSEP istiyorsaniz CU butce ayirin, yoksa UU ile sadece kisa vadeli (short-term) stabilite guvencesi verebilirim, uzun vadeli tasarim icin veri yetersiz".

IksaKurucu yazdi:

SHANSEP istiyorsaniz CU butce ayirin

Taner abi, aciktan soylemeyi seven tip — begendigim. Bu sekilde anlatayim musteriye. Teknik raporda Mesri-Castro korelasyonuyla bir tahmin vereyim, "SHANSEP icin CU'ya ihtiyac" diye ayri bir bolum yazsam?

Evet, o guzel format. Teknik raporda 3 bolum:

1) Mevcut UU verileri + direkt cu degerleri, 2) Mesri-Castro bandi ile OCR tahmini (belirsizlik araligi ile), 3) Tam SHANSEP analizi icin ek CU testleri gerektigine dair oneri. Ucuncu bolumun maliyet-fayda analizi olsa pratiktik olur.

Bir pratik not: Mesri-Castro bandi homojen NC killer icin genel gecer ama yapisal kil (sensitive clay, Leda kili gibi) farkli davranir. Turkiye'de Izmit bolgesindeki holocen killer bir miktar sensitiviteye sahip. Begum'un musterisi hangi bolge?

Ayse ablam, Konya ovasinda bir gol kenari projesi. Cayhan yakini. Kaolinit+illit agirlikli, normalde konsolide, bir miktar lacustrine organik karisim var. Sensitivite olcumumuz yok, ama vane shear verisi mevcut, St = 2-3 araliginda, low sensitivity.

O zaman Mesri-Castro uygulanabilir, sensitivite dusuk. Ekleyecegim: OCR tahmini icin oedometer verisi de varsa (Casagrande metoduyla sigma'pc olcumu), bu dogrudan OCR verir — korelasyon yerine olcum. Begum'un labinda oedometer kesin vardir, onu da entegre et.

Sayisal oneri: UU cu verilerinizle sigma'vo hesaplayip cu/sigma'vo'nun derinlige karsi dagilimini plot edin. Yumusakla rekabet halindeki killerde 0.22-0.25 arasi NC band, ustune cikan noktalar OC gosterir. Bu plot SHANSEP'in yerine geçmez ama hemen bir saha karakterizasyonu verir. Begum'un musterisi bunu gorse ikna olur muhtemelen.

Bana "SHANSEP'i UU'dan turetelim" diyen musteriye sunu derdim: "Sharm el-Sheikh'ten kervan gelir, UU'dan SHANSEP gelmez". Yapi tarihsel saga sag sapak.

Bu konu bana cok ogreten bir tartisma. SHANSEP'i tezde gormustum ama UU'dan direkt turetme tartismasi hic gormemistim. Ladd 1991 Rankine'ini tekrar okuyacagim, Ezgi'nin onerdigi Mesri-Castro da not.

Musteri bazen maliyet kaygisiyla teknik dogru olmayan yollar oneriyor, muhendisin gorevi neyin mumkun neyin degil acikca ayirmak. Begum ablam'in yaklasimi dogru rol model.

Tesekkurler herkese. Ozet:

SHANSEP UU'dan turetilemez. Musteriye: 1) UU cu direkt raporu, 2) Mesri-Castro ile cu/sigma'vo bandi ve OCR tahmini, 3) Oedometer ile direkt OCR olcumu (var ise), 4) Tam SHANSEP icin ek CU'nun oneri mektubu. Yazili boyle ayirim yapip teknik dogruyu koruyacagim.

Foruma bu tarz pratik sorular sormak bana cok zaman kazandiriyor, sagolun.