Arkadaslar bir karakteristik probleme parmak basmak istiyorum, deneyimlerinizi alayim. Saha CPTu'dan elde edilen su (undrained shear strength) ile lab CU'dan elde edilen su arasinda sistematik fark goruyoruz Bornova bolge projelerinde, ama Mudanya'da ayni belirgin fark yok. Sebebine bir turlu tam ulasamadim.

Bornova: 4 proje, 8 sondajda CPTu + lab CU paralel. Lab su ortalama 85 kPa, CPTu su (Nkt=14 ile yorumlandi, Robertson 2009) ortalama 125 kPa. Yani CPTu yaklasik %45 daha yuksek su veriyor sistematik. Numune kalitesinde sorun yok, B>=0.95, OCR tahmini 1.5-2.

Mudanya: 3 proje, ayni yontemle, lab 95 kPa, CPTu 105 kPa, %10 fark, makul sayilir.

Bornova'daki bu sistematik fark Nkt secim hatasi mi (kil tipine gore Nkt 10-20 araliginda degisiyor literaturde, Karlsrud 2005), yoksa lab ozellikleri mi yanlis cikariyor? Sizin sahanizdaki gozlemleriniz ne?

izmir_geo_deniz yazdi:

CPTu yaklasik %45 daha yuksek su veriyor

Deniz, %45 fark cok ciddi, ben olsam ilk Nkt'yi sorgularim. Robertson 2009 makalesinde Nkt=14 NC-OC orta kil icin "tipik default", ama Karlsrud et al. (2005) NGI'nin Norvec killeri uzerine yaptigi kalibrasyonda Nkt PI'ye guclu bagli: PI=10 icin Nkt yaklasik 17, PI=30 icin Nkt yaklasik 12, PI=50 icin Nkt yaklasik 9. Yani Bornova'nin yuksek plastisite kili icin Nkt=14 muhtemelen yuksek, gercek Nkt 10-12 olmali.

Senin Bornova kilinin PI'si nedir? Eger PI=40+ ise Nkt=10 al, su yeniden hesaplanir, yaklasik (qt-sigma_v0)/10 = 175 kPa civari cikar... yani daha da yukselir, fark buyur. Bu durum tam tersi ise — sahip lab tabasi gercekten dusuk olabilir, sample disturbance.

Bornova kilinde 12 m derinlikte tipik PI 30-45 araligi gorulur, MAYilmaz abi dedigi gibi. Eger PI 35 alirsak Nkt yaklasik 12, su = 145 kPa civari, lab'da 85 kPa — fark hala %70 kadar.

Bu durumda sample disturbance daha guclu suphe. Bornova flişi laminated kil-silt-marn karisik yapida, Shelby tube alinirken laminationlar bozulup numune disturbed gelebilir. Lab CU disturbed numuneyle yapildiginda su dusuk cikar (sensitivity etkisi).

Block sampling veya frozen sampling yontemleriyle dogrulamak ideal, ama Turkiye'de bunlar yok.

Sample disturbance suphesi iyi, ama bir baska olasilik daha: anizotropi. CPTu olculen su, mode of shearing acisindan vane gibi simple shear ortalamasi (axial-symmetric ile lateral-symmetric arasi). Lab CIU compression mode'da olcuyor — bu mode'da kilin su' degeri tipik olarak en yuksek cikar (compression > simple shear > extension).

Ladd 1991 SHANSEP cercevesinde: su_CIU compression / su_DSS simple shear / su_TE extension oranlari kil icin yaklasik 1.0 / 0.65 / 0.50. Yani CIU su genelde yuksek olmali, ama senin durumda CIU dusuk cikiyor, Mayne korelasyonu yuksek diyor — anizotropi tek aciklama olamaz, sample disturbance veya Nkt kombinasyonu gerek.

Bir de: CPTu icin sigma_v0 dogru hesapladin mi? Yer alti suyu seviyesi belirsizse sigma'_v0 hesabinda hata var, qt - sigma_v0 fark dogru cikmaz.

ank_ezgi yazdi:

Yer alti suyu seviyesi belirsizse sigma'_v0 hesabinda hata var

Ezgi abla, su seviyesini sondaj cubuklarindan ölçtum, 4-6 m araliginda mevsimsel degisken — bu hata olabilir mi? CPTu yapildigi gun tam su seviyesi notu yok bende. Sondaj kayitlariyla CPTu kayitlari arasi 2-3 ay zaman fark var bazi noktalarda.

Olabilir, kismen aciklayabilir. Yer alti suyu 2 m hata ile sigma'_v0 yaklasik 20 kPa hata yapar, qt-sigma_v0 farkinda %5-10 hata anlamina gelir. %45 farkin tamami bu degil ama bir kismi.

Onerim: CPTu raporunda u2 (cone arkasi pore pressure) okumalarina bak, oradan dogal su seviyesi turetilebilir. Lunne, Robertson & Powell 1997 kitabinda metod var. Senin elinde u2 verisi var mi?

Ezgi u2 verim var, kontrol edeyim, su seviyesi yeniden turetilebilir. Yarin laboratuvarda otururum, hesabi yapip donerim.

Bornova flişi cok karakteristik bir formasyon, bu farkin tarihsel bir sebebi de var aslinda. Bornova kilinde flişin laminationlari 2-5 cm araliginda dizili, kil tabakalari arasi silt/kum bantlari. CPTu bu heterojen yapinin "ortalama" davranisini olcuyor, lab numune CU ise sadece bir kil tabakasi numunesi olabilir (silt bantli kismi traşlanmistir trim sirasinda). Yani lab \"saf kil\" olcuyor, CPTu \"kil + ara silt bandi\" olcuyor.

Bu tip laminated zeminde CPTu daha yuksek qt verir cunku silt bantlari tip resistance'a katki veriyor, ama lab kil-only numune bunun yarisi kadar su veriyor. Sistematik fark sorgusu hep boyle.

Mudanya kili daha homojen muhtemelen, fark az.

geoteknik_selim yazdi:

Bornova kilinde flişin laminationlari 2-5 cm araliginda dizili

Selim hocam bu cok aydinlatici. Iste mantik, lab numune trim sirasinda silt/kum bantlari ozenle çıkartılıyor "saf kil" almak icin, CPTu ise tabaka karisimini olcuyor. Bornova'da Mudanya'dan farkli olmasi da bu — Mudanya kili gercekten daha homojen.

Tasarima nasil yansitmali peki? CPTu degerini direkt kullan diyemem cunku silt bantlari gercek kayma duzleminde nasil davranacagi belirsiz, ama lab degeri de eksik temsil edebilir.

Iksa tasariminda boyle bir durumda iki yaklasim arasi orta degeri kullanmak en pragmatik. Ya da daha ihtiyatli yaklasim olarak CPTu degerini tasarimda kullanip, lab degerini "lower bound" olarak rapora not olarak koymak. Tasarim seviye degeri yuksek olur, ama maliyet artisi sinirli iksa icin.

Onemli olan rapora ikisini de yazmak, gizleme yok. Tasarimci kararini bilinc icinde verir.

Sismik tasarima da ek aci: laminated yapida cyclic loading altinda silt bantlari likefaksiyon davranis gosterebilir, kil tabakalari cyclic softening. Bu iki davranisin etkilesimi karmasik, modelleme zor. Bornova'da yuksek katli yapi olacaksa cyclic triaxial + DSS ile detayli analiz onerilebilir.

CPTu ve lab CU evlilikte gibi: cogu zaman ayni odadalar ama farkli sey hatirlayip farkli rakamlar veriyorlar.

Deniz ablanin gozlemi cok faydali, akademik yayin bile cikar bu veriden. Bornova fişi - Mudanya kili karsilastirmali Nkt analizi, 7-8 saha verisi yeterli istatistik. Bolgeyle özgun Nkt kalibrasyonu yapilirsa Turkiye literaturune ciddi katki olur. ODTU veya IYTE'de bu konuda calisan yuksek lisans ogrencisi varsa, Deniz ablanin verilerini paylasiyorsa hizla yayin cikar.

konya_arge_begum yazdi:

akademik yayin bile cikar bu veriden

Begum, sirketim verileri dis kullanima genelde acmiyor ama anonimlestirilirse (proje adlari, koordinatlar gizli) verebilirim akademik calismaya. ODTU'de Ezgi ablamla konuşalım, Bornova-Mudanya Nkt karsilastirma calismasi olarak baslatılabilir belki.

Deniz, ben ilgilenirim. Yuksek lisans ogrencim arasinda boyle bir konu icin uygun olan var, bolgesel Nkt kalibrasyonu zaten Turkiye'de ciddi eksik bir alan. Mesaj atayim sana ozel.

Forumun bu yonu cok degerli — saha verisi + akademik calisma kopru kuruluyor. 5-6 yıl içinde Türkiye'nin bolgesel Nkt veritabanini cikarabiliriz birlikte calisirsak.

Ozet: (1) Bornova'da %45 sistematik fark muhtemelen Selim hocanin dedigi laminated yapi + Nkt secim + sample disturbance kombinasyonu. (2) u2 verisinden su seviyesi yeniden hesaplanacak, sigma'_v0 duzeltilecek. (3) Tasarima orta deger kullanmayi onerirken lab degerini lower bound rapora ekleyecegim. (4) Akademik calisma icin Ezgi ablamla baglanti kurdum.

Cok degerli bir tartisma cikti, sagolun.