KTU'da yuksek lisans calismam Karadeniz kil yataklarinin sekonder konsolidasyon davranisi uzerine. Ilk veri seti geldi, yorum istiyorum sizden.

Trabzon-Yomra sahil seridinden 6 numune. Lab odometer 24 saat kademe, NC bolgede log(t) yontemiyle Cα okudum. Sonuclar: numune 1: Cα=0.018 Cc=0.42 (Cα/Cc=0.043), numune 2: Cα=0.022 Cc=0.51 (0.043), numune 3: Cα=0.015 Cc=0.38 (0.039), numune 4: Cα=0.020 Cc=0.44 (0.045), numune 5: Cα=0.024 Cc=0.55 (0.044), numune 6: Cα=0.019 Cc=0.41 (0.046).

Yani Cα/Cc orani 0.039-0.046 araliginda, ortalama 0.043. Mesri & Godlewski (1977) inorganik kil icin 0.04±0.01 verir, benim ortalama tam icinde. Demek ki Karadeniz kili Mesri'nin global gozlemine uyumlu, organik etkisi yok denecek kadar az (LOI testleri %2-3 cikiyor).

Sorum: Cα/Cc oraninin bu kadar dar bir aralikta toplanmasi normal mi, yoksa numuneler arasinda bekleyecegim varyasyon daha mi yuksek olmaliydı? Olcum hatamı sorgulayayim mı?

Harun, ilk deyim: bu kadar tutarli sonuclar olcum kalitesinin saglam oldugunu gosteriyor. Mesri & Godlewski 1977 dünya capinda farkli kil tipleri uzerinde aynı orani gozledi (turba dahil farkli zeminlerde 0.025-0.06 araligi, kil icin 0.04±0.01), bu evrensel orantinin sebebini Mesri "fundamental microstructural property" olarak tanimlar.

Senin verinin 0.039-0.046 dar aralikta toplanmasi normal — ayni jeolojik formasyon, ayni mineralojik kompozisyon (Karadeniz Holosen kil sedimentasyonu), benzer organik icerik. Aksi sasırtırdı.

Harun, akademik bir nokta: Mesri'nin "Cα/Cc concept"i sadece global istatistik degil, fiziksel bir cercevesi var. Sekonder konsolidasyon mikro-yapisal yeniden duzenleme (particle reorientation, water adsorbed layer reorganization), primer konsolidasyon ise excess pore pressure dissipation. Mesri'nin teorik turetimi (1973 PhD tezi ve 1987 Castro ile birlikte makale) bu iki surecin proportional oldugunu gosterir.

Bu nedenle 0.04 evrensel sabit gibi davranir. Senin verin de bunu dogruluyor, harika sonuc. Karadeniz icin spesifik bir veri seti olarak literatürde bosluk dolduran bir katki olabilir.

Harun, Cα'yi log(t) yontemiyle okurken EOP (end of primary) noktasini nasil belirledin? Casagrande logaritmik yontem ile tp belirleyip sonrasi sekonder bolgenin egimini almak gerek. Eger tp'yi yanlis belirlersen Cα yanlis cikar.

Bir de 24 saat kademe sekonder davranisi tam okumaz, Mesri'nin onerisi en az 7 gun kademe yapip log(t) sekonder dogrusunun stabil oldugunu teyit etmek. Senin 24 saat verilerin pratik icin kabul edilebilir ama akademik calisma icin 1-2 numuneyi 7 gun kademe yapmayi dusun.

zeminci_burak yazdi:

24 saat kademe sekonder davranisi tam okumaz

Burak abi, EOP'yi Casagrande log(t) yontemiyle belirledim, t100 noktasi kademelerin cogunda 8-12 saat araliginda cikti, sonraki 12-16 saat sekonder bolge. Yani 24 saat kademede sekonder bolge 1-1.5 dekad logaritmik aralik cıkıyor, Cα egimini bu aralikta okudum.

7 gunluk kademe onerisi cok yerinde, 1 numune uzerinde 7 gun + 1 numune uzerinde 14 gun deneyi planlayabilirim. Lab kapasitemiz musait, sadece zaman planlamasi gerekiyor. Tezimde "uzatilmis kademe karsilastirmasi" olarak ekleyebilirim, bu da dogrulayici bir ek bolum olur.

Harun, Karadeniz kili icin Cα/Cc = 0.043 ortalama tam Mesri araligina otururuyor. Pratik tasarimci icin guzel bir sayim ben tasarimcı olarak vereceğim. Ama bir gozlem: senin numunelerin LL ne araliginda? Cc ile LL korelasyonu (Skempton 1944 Cc = 0.009*(LL-10)) tutuyor mu? Eger tutmuyorsa numunelerde olcum sorunu olabilir.

Deniz abla, LL araligi 48-62 arasi, Skempton formulune gore Cc tahmini 0.34-0.47. Benim olculen Cc 0.38-0.55, biraz yuksek tarafta ama Skempton remoulded numune icin gelistirilmis, undisturbed natural numunede %15-20 yuksek olur literatur kontrolume gore. Yani uyumlu.

Harun, Cα/Cc oraninin sabit olmasinin tasarim implikasyonu: Cc tasarim asamasında elek + Atterberg + birkaç odometer ile tahmin edilebiliyor, sonra Cα'yi Cc'den 0.04 ile carparak hesaplayabilirsin. Yani sekonder olcum yapmasan bile tahmin edersin. Bu pratik tasarımda buyuk kolaylik.

Ancak akademik calismada bu sortcut'i kullanma. Direkt olcum yap, Mesri orantısını dogrulayan veri olarak rapor et. Senin gibi.

Harun, bir guncel literatur referansi: Degago et al. (2011) "Use and misuse of the isotache concept with respect to creep hypotheses A and B" Geotechnique — Bjerrum'un orijinal "isotache" cercevesinin Mesri'nin Cα/Cc ile iliskisini detayli tartisir. Hipotez A vs Hipotez B (creep mekanizmasi modelleme yaklasimlari) konusu hala tartisma alanı, senin tezinde bu literatuere atif yapacagini umuyorum.

Ezgi ablam, Degago et al. 2011 makalesini okudum, tezimde tartisma bolumunde yer aliyor. Hipotez B (sekonder = sicaklik bagimli viscoplastic creep) Bjerrum yaklasimi ile uyumlu, Mesri Cα/Cc Hipotez A pratisyenleri icin daha cok kullanim aliyor. Ben tezde her ikisini de tanitip Karadeniz verilerimi her iki cerceveye yerlestirip yorumluyorum.

Harun, pratik bir soru: senin 0.043 ortalamasini gercek bir saha projesinde kullanirsan, 25 yil tahmini sekonder oturmasi kac mm cikar? Tipik bir Karadeniz kıyısı yapı icin (örn 6 m kil tabakasi, primary oturma 220 mm, tp = 1.5 yıl) hesabını paylasir misin? Tasarımcılar boyle pratik orneklerden cok fayda gorur.

IksaKurucu yazdi:

25 yil tahmini sekonder oturmasi kac mm cikar

Iksa abi, yapayim hesabi: Cα = 0.043 * Cc = 0.043 * 0.45 (ortalama) = 0.019. Sekonder oturma = Cα * H * log(t/tp) = 0.019 * 6000 * log(25/1.5) = 0.019 * 6000 * 1.222 = 139 mm. Yani 25 yil noktasinda sekonder oturma 139 mm, primary'nin %63'u kadar ek oturma. Toplam 25 yil = 220 + 139 = 359 mm.

Tasarımcı icin bu tabii ki onemli bir buyukluk. Ozellikle uzun servis omru beklenen yapilarda sekonder ihmal edilmemesi gereken bir bilesen.

Harun abi, sen 25 yil sonrasini hesapliyosun, ben hafta sonu nereye gidecegimi bilmiyorum. Ne kadar uzak gormeye calisiyorsun bizden geleceği.

Harun, calisma temiz, planlama metodlu, literature hakimsin. Tezin sonuclanırsa Karadeniz kili icin standart bir referans veri seti olur. 7-14 gun uzatılmis kademe ekledigin zaman validation tamamlanir, yayina cikarmak icin saglam zemin olur.

KTU'da bu calismayi yonetiyor olan hocayi bilmiyorum, kim eger soylersen, eski meslektaslarim olabilir.

Mehmet abi, danismanim Prof. Dr. Hakan Albayrak. KTU Insaat Geoteknik kursusunden. Kendisi sizin de bildiginiz isim olabilir.

Herkese tesekkur ederim. Plan: 7 gunluk kademe 1 numune + 14 gunluk kademe 1 numune + Skempton korelasyonu kontrol + Bjerrum/Mesri cerceveleri ayri tartisma bolumu. Sonuclar olunca buraya yine paylasirim.