Doktora ogrencim Selin geçen hafta tez izleme komitesinde "Cα'nin sigma_v0/Pc oranina lineer bagli oldugunu" iddia eden bir hipotez sundu. Komite uyeleri bolundu, bizden disinda iki hocadan biri "ilginc" dedi, oburu "sacma" dedi. Ben ortada kaldim.

Hipotez su: Mesri & Godlewski (1977) Cα/Cc sabit orani veriyor (0.04±0.01 kil icin). Ama Selin diyor ki, eger zemin OC (yani sigma_v0/Pc < 1) ise Cα bu sabit oranin altinda kaliyor, ve azalma OCR ile lineer korele. Yani Cα/Cc = 0.04 - k*(OCR-1), k empirically belirlenecek bir sabit.

Veri seti olarak Mesri-Choi 1985 ve Leroueil 1988 datalarini taramis, regresyon yapinca R2=0.71 cikmis, k yaklasik 0.018. Yayinlanmis literaturde bu iliskinin lineer fit ile sunulmadigini gorduk — genelde Cα/Cc sabit kabul ediliyor.

Sorum: Sahada calisan abilerime — bu iliskiyi pratikte goruyor musunuz, yoksa Mesri'nin sabit orani kabul edilebilir bir basitlestirme mi sadece?

Ezgi, Selin'in hipotezi ilk bakista mantikli geliyor. Pratik gozlemim: hafif OC kilim numunelerinde Cα'yi olcerken NC bolgedekine gore sistematik dusuk degerler aldigim oluyor. Sabit oran kabul ettigim icin "olcum hatasi" diye bir kenara koyuyordum, ama belki gercekten OCR'a bagli bir efekt vardir.

Bjerrum (1967) Rankine Lecture'da "young clay" / "aged clay" ayrimi yapar — aged kilim daha az creep gosterir. Ageing zaten OCR yaratan bir mekanizmadir (apparent OCR). Yani Selin'in lineer iliskisi aslinda Bjerrum'un kavramının nicel bir ifadesi olabilir.

Ezgi, hipotezin onemli noktasi su: lineer fit fiziksel olarak ne ifade ediyor? OCR=1'de Cα/Cc=0.04, OCR cok yukseklerde Cα/Cc negatif olur Selin'in formulunde. Negatif Cα fiziksel anlam ifade etmez (zemin uzar mi creep ile? hayir). Yani lineer kabul belli bir OCR araliginda gecerli olmali, OCR>3 falan icin asimptotik bir trend daha mantikli.

Belki lineer yerine logaritmik veya ustsel bir fit denemeli. R2=0.71 cikti diye lineer kabul etmek erken.

zeminci_burak yazdi:

lineer kabul belli bir OCR araliginda gecerli olmali

Burak hocam haklı. Selin'e öneririm: ust limit OCR'i datasette belirleyip o aralikta lineer fit raporlasin. Cogu pratik kil OCR 1-4 araliginda zaten — 4 ustu agir OC, oturma onemsizdir, Cα da onemsiz. Belirli aralikta fit olarak sunulursa hipotez fizsel anlam tasir.

Ben TUBITAK projemde Cα-OCR iliskisini hizla gozledim ama lineer fit yapmadim henuz. Selin'in formul calismasini görmek isterim, yayina cikarken benim datayi da paylasabilirim — collaboration olur.

Saha gozleminden: Aliaga ve Gediz havzasindaki 8-10 projemizde Cα olcumlerine baktigimda OCR>2 olan numunelerde Cα/Cc sistematik 0.025-0.030 araliginda, yani Mesri'nin 0.04 sabitinin altinda. NC numunelerde 0.04-0.045, yine sabit araliga uyumlu. Yani saha verisinden de Selin'in hipotezini destekleyici sinyal var.

Bunu rapor etmemistim hicbir yerde. Lab'lardan gelen ham verileri arsivledim, eger Selin yararli olursa anonim aktarabilirim.

izmir_geo_deniz yazdi:

Cα olcumlerine baktigimda OCR>2 olan numunelerde Cα/Cc sistematik 0.025-0.030

Deniz, bu cok onemli. Selin'in datasine 8-10 ek nokta eklemek hipotezin saglamligini ciddi yukseltir. Yarin Selin'le konusup formal data sharing icin yazismaya baslariz, eger uygunsa.

Ezgi, Selin'in hipotezi yepyeni degil aslinda — Yin & Graham (1996, CGJ) "Equivalent times and one-dimensional elastic visco-plastic modeling" makalesinde Cα'yi OCR'a bagli bir fonksiyon olarak teorik gosterir, ama onlarin formulasyonu lineer degil ustsel. Selin lineer fit'i lokal yaklasiklik olarak savunabilir.

Yin-Graham EVP modelini Plaxis'in Soft Soil Creep model'i temel alir. Yani Selin'in hipotezinin teorik kokleri var, kabul gormus. Sadece lineer formdaki ifadesi yeni.

Canan abla, Yin-Graham teorisini Selin literatur taramasinda atlamis olabilir mi? Tez izleme oncesi tekrar gözden geçiririm. Aslinda lineer fit, Yin-Graham'in usselinin lokal Taylor açilimi gibi sunulabilir, hipotez bu sekilde guclenir.

Ezgi, doktora hipotezleri her zaman riskli. Komitedeki "sacma" diyen hoca neyi referans alip "sacma" demis? Eger fiziksel mantığa karsi cikiyorsa Burak'in dedigi negatif Cα problemini gostermis olabilir. Eger sadece "Mesri 1977 sabit" deyip kestirip atmissa o zaman tembel elestiri.

Bizim ODTU'de hocamiz Birand "yeni hipotez sunmak iki kat sorumlulukta — fizigi savunacaksin, datayi savunacaksin, atif çevresini savunacaksin" derdi. Selin uc cepheden saglam oturursa hipotezin durur.

Mesri 1977'de sabit demis, 47 yil sonra Selin "lineer aslinda" diyor. Iyi de yapsin, 47 yıl sonra biri de Selin'e "ustsel aslinda" der yapar tezini. Bilim dedikleri budur.

Bu kadar matematiksel detay icin saha muhendisi ne yapacak? Tasarima nasil yansiyor pratikte?

kayseri_talat yazdi:

tasarima nasil yansiyor pratikte

Talat, dogru soru. Eger lineer iliski dogrulanirsa: hafif OC kil projelerinde secondary tahmini bugunku Mesri sabitinin verdiginden %15-25 daha az cikabilir. Yani 50 yilda 200 mm tahmin yerine 150 mm gibi. Buyuk projelerde — havalimani pisti, otoyol seti — ciddi maliyet farkini etkiler.

Ama bu iliski validasyon gerekir, henuz bir tezde. Selin'in tezi onaylanip yayinlanip 5-10 yil literaturde tartisilmadan tasarima girmez. Standart bilim doneminde böyle.

Selin'e tavsiyem: Mesri-Castro 1987 organik kilde Cα/Cc 0.06'ya cikabilir demis, organik veride OCR'a bagimlilik daha kuvvetli olabilir. Datasete organik kil noktalarini ayri kategori olarak ekleterse, lineer regresyonun daha temiz cikabilir.

Ezgi hocam, hipotezin Plaxis SSC modeline implementasyonunu Selin tezinde gosterirse, bu ekstra teorik agirlik ekler. Kullanici-defined lambda* / kappa* / mu* parametrelerini OCR-bagli olarak ayarlayabiliyorsun (UDSM ile). Pratik kullanim ornegi yayinlandiginda Plaxis kullanicilari arasinda referans olur.

Berk, fikir cok iyi. Selin'in tezinin pratik bolumu icin Plaxis UDSM implementation case study olabilir, savunmasi guclenir.

Ozet plan:

- Yin-Graham 1996 teorik kokleri eklenecek (Canan abla onerisi)

- Lineer fit OCR araliginin ust limiti belirlenecek (Burak hocam)

- Saha datasi Deniz hocamdan, Begum'dan ek kategori (organik vs inorganik) eklenecek

- Plaxis UDSM implementation case study (Berk'in onerisi)

Tez izleme bitince Selin'le toplanip dogrulamalarla revizyona gecicegiz. Tartisma icin tesekkurler.

Ezgi, Selin'in hipotezi gercekten umut veriyor. Komite icindeki "ilginc" diyen hoca dogru duruyor. Sahada calisan biri olarak ben de uzun zamandir Mesri'nin sabit orani Pratik bir basitlestirme deyip duruyordum. Doktora tezi bunu sistemli bir cerceveye oturtursa hem akademiye hem sahaya katki — bekliyoruz sonucu.