Bursa Yenisehir'de hava limani genisletme sahasinda dolgu altina kil tabakasini takip ediyorum. Lab cv ortalama 2.4e-7 m2/s cikti 7 numuneden. Ama numuneler 2 ay once alindi, beklemekten kuçumsenemez disturbance var, bunu biliyorum.

Sahada CPTu yaptirdim, dissipation testleri 4 derinlikte. Teh & Houlsby (1991) formulu ile ch (yatay konsolidasyon katsayisi) hesapliyorum: ch = (T50 * r^2) / t50. T50 sabiti Teh-Houlsby grafigine gore IR (rigidity index) bagimli, IR = G/su orani. Su lab'tan veya CPTu Nkt'den, G ise SBPMT veya bender element olmasinin yokluğunda IR'yi 50-200 araliginda parametre olarak kabul ediyorum.

Sonuc: CPTu ch = 8.5e-7 m2/s (tabaka ortasinda IR=100 kabulu ile), lab cv = 2.4e-7. Yani saha 3.5 kat lab'tan daha hizli cikiyor. Bu fark normal mi yoksa parametre seciminden mi (IR), yoksa kh/kv anizotropi mi? Lab cv kv-ekivalent, CPTu yatay drenaj agirlikli ch — beklenen fark zaten 2-4 kat aralik, ama IR belirsizligini yutmak icin baska bir yol var mi?

Deniz, Teh-Houlsby'nin IR bagimliligi pratikte cok parametre belirsizligi yaratan bir nokta. Ben artik Robertson (2010) "Estimating coefficient of consolidation from CPTu" yontemine gectim, IR girdisi gerekmiyor ama sonucun mertebesi soyle: ch = 1.67e-6 * 10^(0.55*Bq) gibi ampirik (yaklasik formul, makaleyi ac dogrula). Bq = (u2-u0)/(qt-sigma_v0) yani CPTu olcumlerinden direkt. Daha az parametre, daha az subjektivite.

Sully, Robertson, Campanella & Woeller (1999) yaklasimi ise OC kil icin: dissipation egrisinin sekline (monoton mu, dilatant mi) bakar, OC kil dilatant peak yapar. Bunu da deneyebilirsin Bursa kilinde.

izmir_geo_deniz yazdi:

Lab cv kv-ekivalent, CPTu yatay drenaj agirlikli ch — beklenen fark zaten 2-4 kat aralik

Deniz abla, dogru gozlem. Mayne (2007, NCHRP 368) dokumaninda Teh-Houlsby ile lab cv arasi tipik fark 3-10 kat (CPTu yuksek), kombine sebep: (1) kh/kv anizotropi 2-4 kat, (2) lab disturbance lab'i %30-50 azaltir, (3) gerilme seviyesi farki — CPTu cone tip basinci 5-15 MPa effective stress yaratir, lab odometer 100-500 kPa. cv stress-bagimli (Mesri-Feng 1991), yuksek stress'te cv azalir aslinda — ama CPTu yine de yuksek cikiyor cunku diger iki etki agirlikta.

Senin 3.5 katin tipik aralik, anormal degil. IR hassasiyetini kaldirmak icin Robertson 2010 onerisi iyi.

Deniz, ben 17 yilda lab cv'yi tasarim icin direkt kullanmadim hicbir zaman. CPTu dissipation lab'tan cok daha temiz veri verir, tek sebebi numune disturbance'sin sifir olmasi. Lab cv'yi sadece "rough" check icin tutarim, asil tasarim degeri saha'dan.

Bursa Yenisehir kili biraz lensli olabilir, dissipation egrilerinde "kink" var mi diye bak. Tek-monoton egri degilse, ya numune cevresi disturbance, ya da gercekten lensli zemin demektir, dissipation icine kayar drenaj yollari olusur.

MAYilmaz_Inz yazdi:

dissipation egrilerinde "kink" var mi diye bak

MA abi, cone arkasi dissipation egrilerimden bir tanesinde gercekten kink var, t=200s civarinda egim degisiyor. Bunu sample disturbance'a yormustum ama tabaka icinde merceksi yapi olmasi olasiligi guzel. Loglardan kontrol edeyim.

Deniz, dissipation egrisini 50% (Teh-Houlsby tanimi) yerine 25% ve 75% noktalarinda da hesaplayip karsilastir. Eger ch_25, ch_50, ch_75 tutarliysa zemin gercekten Terzaghi davranisi gosteriyor. Eger U bagimli degisiyorsa "fabric" problemi var, lensli yapi.

Sully et al. 1999'un onerdigi bir yontem bu, OC kil icin tipik bir tani. NC kilde monoton dissipation, OC kilde initial peak (negatif u) sonra monoton — sekli not al.

Deniz, IR'yi tahmin yerine olcmek icin bir yol var: aynı sondaja vibrating wire piezometer cone seismic CPT (SCPT) yaparsan, shear wave velocity Vs olcersin, G0 = rho*Vs^2 cikar. su yi de Nkt ile cone'dan cevir, IR = G0/su saha-tabanli cikar. Tek SCPT 2-3 kat fiyat artirir ama IR belirsizligi yarisina iner.

Deniz abla, IR=50 mu 200 mu tartismasi bana lise eski sevgili sayisi gibi geldi, ne kadar oldugu tartisilamaz, kabul edip yola devam.

Sessiz okudum, ufuk acici bir tartisma oldu. Lab cv'yi tasarima direkt sokmamak gerektigini ben de ogrendim simdi, hep oyle yapiyordum acikcasi. Bizim Manisa'da CPTu cihazi olan tek-iki lab var, sıralari uzun. Saha cv tahmini icin alternatif bir yontem var mi, sondaj sirasinda Lefranc/Lugeon gibi pratik testten cv'ye gecis basari yapmak mumkun mu?

manisa_jr yazdi:

Lefranc/Lugeon gibi pratik testten cv'ye gecis

Manisa kardes, Lefranc/Lugeon kuyu testleri permeability k'yi olcer, cv = k * Eoed / gamma_w iliskisiyle dolayli olarak cv elde edilebilir ama Eoed'in saha-gercek degeri yine numune ister, daireye girer is. Pratikte CPTu dissipation cv icin en dogrudan saha yontemi, alternatifi piezometer + dolgu yukleme observation (uzun sure ister, 6+ ay).

Deniz abla, ch saha verisini Plaxis'e cv olarak girerken kh/kv oranini da setlemen lazim, aksi halde model yatay drenaji 1D varsayimla cozer. Plaxis 2D'de groundwater flow modulunde kh/kv orani parametre olarak ayri girilir.

Bir oneri daha: 4 derinligi tek bir CPTu olarak degil, dissipation icin iki sondaj noktasi koy, her birinde aynı 4 derinlik. Spatial varyans (Phoon-Kulhawy COV %50-100) bu sayede saha'da olculur. Tek noktanin 4 derinligi sadece dusey degisimi gosterir, yatay degisimi gostermez.

IksaKurucu yazdi:

iki sondaj noktasi koy, her birinde aynı 4 derinlik

Taner, kabul, ikinci CPTu dissipation icin sondaj operatorune yarin teklif yapacagim. Toplam 8 dissipation noktasi, ortalamadan ziyade dagilimi gormek tasarim icin daha guvenli olur.

Son bir akademik nokta: Lehane et al. (2009) "Effects of partial drainage during cone penetration on results from CPTu" makalesi var, Geotechnique. Cone penetration hizinin kismi drenaj kosulunda dissipation egrisinin sekline etkisini analiz ediyor. Bursa'da kil ust kotunda biraz silti karaktere donustugu noktalarda partial drainage olabilir, bu egrinin baslangic kismini bozuyor olabilir. Cone hizini standart 2 cm/s tuttugundan emin ol, log'da kontrol et.

Tesekkurler herkese. Plan: Robertson 2010 ile IR'siz tahmin ekle, dissipation egrilerini 25-50-75% kontrolune al, lensli kink yorumu icin log'la dogrula, ikinci CPTu sondajini ekleyerek spatial dagilimi cikar, Plaxis'te kh/kv ayri parametre. Lab cv'yi rapora supplementary tablo olarak koyacagim, CPTu ch birincil tasarim degeri.

IR meselesini SCPT ile cozmek de orta vadede dusunecegim, ama bu projede butce sinirli, gelecek projeye atiyorum.