Arkadaslar Aliaga gerisinde dolgu altina dusen bir alanda calisiyorum, sahada bir gariplik var, fikir almak istiyorum.

Saha 12 yil once 4 m yapay dolguyla doldurulmus, sonra uzerine kucuk bir tesis yapilmis. Simdi tesis genisletilecek, biz ek etut yaptik. Asagida 9 m yumusak alluvial kil var, daha asagi cakil. Sondajda Shelby alindi, lab Pc Casagrande ile 38 kPa cikti. Ama tabaka ortasinda hesapladigim **mevcut** sigma_v0' = 56 kPa (dolgunun agirligi dahil, su tablasi yuzeyden 1.2 m asagida). Yani sigma_v0' > Pc, OCR < 1 — kil kitap tanimi ile **underconsolidated** durumda.

CPTu yaptirdim 3 noktada, kil tabakasinda u2 (cone arkasi por basinci) hidrostatigin 25-40 kPa ustunde geliyor, dissipation testlerinde t_50 etrafinda hala excess sahada mevcut. Yani dolgu ekleneli 12 yil olmus ama konsolidasyon hala bitmemis goruluyor.

Tasarimi nasil yaparim bu kafa karisikligiyla? Underconsolidated kil uzerine ek yuk koymak — devam eden konsolidasyona ek konsolidasyon eklemek anlamina geliyor. Lab Cc=0.31 var, ama bu Cc'yi hangi gerilme araligindan baslatayim?

Deniz, klasik underconsolidated saha gozlemi yaptin, az gorulen ama gercek bir durum. Lambe & Whitman 1969 kitabinda anlattigi haliyle: kil ust dolgudan gelen yuke tam tepki vermeden, drenaj cok yavas oldugu icin in-situ excess pore pressure tasiyor olabilir. 12 yil yetersiz kalmis — kil cv'si dusuk, alt drenaj cakili olsa bile ust yuzu dolgu ile kapali, drenaj yolu uzun.

Bizim Tuzla'da benzer bir durumu 2009'da yasamistik. Saha CPTu u2 hidrostatigin 30 kPa ustunde idi, dolgu 18 yillik, kil 11 m. Onlar da tasarim oncesinde piezometer kuyusu acip aylarca takip ettik, excess u dissipation egrisi cikardik. Bu olculen excess u, kalan konsolidasyon potansiyelini sayisal verir.

Deniz, CPTu u2 dissipation'unu zamana karsi loglayip Teh & Houlsby (1991) yontemiyle ch (yatay konsolidasyon katsayisi) cikartabilirsin. Birden fazla derinlikte yaparsan kalinlik boyunca degisimi de gorursun.

Pratik tasarim icin: kalan dolgu konsolidasyonu + yeni yuk konsolidasyonu **superpoze** edemezsin sakin, lineer kabul yanlis sonuc verir. Ben boyle durumlarda Plaxis 2D consolidation analizinde dolguyu ilk fazda 12 yil onceden eklenmis gibi aktive eder, kismi konsolide ettirip sonra yeni yuku ekledigi staged construction kuruyorum. Saha excess u olcumlerinden geri-fit ile cv'yi kalibre ediyorum, sonra ileri tahmin yapiyorum.

izmir_geo_deniz yazdi:

lab Pc Casagrande ile 38 kPa cikti

Deniz abla, lab Pc 38 ama in-situ sigma_v0' 56 ise — Pc lab'da olculen "geometrik egrilik noktasi", in-situ gercek tarihi sigma_p' o degil. Underconsolidated kilde lab Pc, kilin "su anki" denge gerilmesini degil, gecmiste maksimum tasidigi efektif gerilmeyi yansitiyor. Yani senin kil 12 yil once dolgu eklenmeden sigma_v0' ~28 kPa civari taşiyordu (4 m dolgu yokken), dolgu yuk eklendi ama efektif gerilme henuz tam olarak 56'ya cikmamis durumda — tabakanin bir kismi yarida kalmis.

Schmertmann (1955) underconsolidation icin saha gozlem yaklasimini tanimliyor — Pc < sigma_v0' bulundugunda mutlaka piezometer ile excess u dogrulamali, iki yontemin ortusmesi underconsolidation'i kanitliyor. Senin u2 verisi var, yani durum gercek.

ayse_can_ist yazdi:

tabakanin bir kismi yarida kalmis

Ayse abla yorumun cok netlestirdi. Bunu rapora boyle yazacagim: "Tabaka, 12 yil onceki 4 m dolgu kaynakli ek yuke karsi konsolidasyonunu tamamlamamistir. CPTu u2 ve Pc verileri tutarli sekilde underconsolidation gostermektedir."

Su anda kalan excess u tabaka ortasinda yaklasik 18 kPa, yani efektif gerilme henuz 38'de takili. Yeni yuk koyacaksak bu 18 kPa tamamen dissipe olmadan stabilite konusunda dikkatliyim — yumusak bir kile zaten artmis u uzerine ek yuk koymak.

Deniz, IksaKurucu'nun staged construction yaklasimi en saglam yol. Bir ek: yeni yukleme bashlamadan once 6-8 ay piezometer izleme, dogal dissipation egrisini kayda al. Bu zemin "kendi haline birakildiginda nasil ilerliyor" sorusunun cevabini saha verisi ile hazirlar. Sonra yeni yuku binirdiginde toplam excess u tirmanisi gercekci tahmin edilir.

Bir de stabilite tarafinda BS 8006-1 dolgu yonetmeligi LF'leri underconsolidated zeminde daha konservatif tutar. Slope-stability analizinde su = sigma_v0 - excess_u uzerinden alinan etkin gerilme parametreleriyle calismak yerine, undrained strength su olcumune saha vane veya CPTu Nkt ile guvenmek daha temiz.

12 yil once dolduruldu, hala oturuyor. Bizim apartman 22 yillik, ben de hala oturuyorum, ev sahibi cikarmadi cok sukur. Aliaga'nin kili icin gec ama gec gelmek hicleyilden iyidir.

Deniz, akademik incelik: underconsolidated tabakanin **Cc**'sini olcerken lab odometerda numune sigma_v0_lab'a getirilirken zaten kismi recompression sirasinda ek excess u olusabilir, lab Cc bir miktar saptirilmis cikar. Lunne et al. (1997) sample quality kategorisi ile kontrol et, delta_e/e0 hesabini yap. Eger %4 ustune cikiyorsa numune kalitesi "fair" — Cc degerini %5-10 yukari duzelt sahada.

Sahasal Cc'yi CPTu net normalised cone resistance Qtn ile dolayli kestirebilirsin (Mayne 2007). Her iki tahmini birbirini denetleyici sekilde rapora koy.

Deniz, Plaxis 2D Soft Soil + consolidation flow modu ile underconsolidated baslangic kosulunu kurmak icin "initial pore pressure" custom dagilim girilir, K0 procedure ile sigma'_initial = sigma_v_total - u_initial otomatik hesaplanir. Saha excess u'yu Plaxis input olarak baslangica sok, sonra 12 yillik dissipasyonu simule etmeye gerek kalmaz; mevcut durum aynen baslangic.

Yeni yuk fazindan sonra olusan ek u'yu da net olarak ayirt edersin. IksaKurucu'nun staged yaklasimina alternatif kestirimi.

bim_berk yazdi:

mevcut durum aynen baslangic

Berk'in tarifi Plaxis'te tek-fazli baslangic icin pratik. Ben 12 yili kazanci icin simule ediyorum cunku boyle yapinca cv kalibrasyonunu saha u dissipation hizina dogrudan eslestirme firsati bulmus oluyorum. Sen yenilenmis durum baslangici alirsan saha kalibrasyonu icin ayri tek-fazli sub-model kurman lazim.

Bu vakayi okudum, yuksek yapi tarafi biraz uzak ama benzer bir mantik konutta da var: birinci hafta yapi yukleri kil tabakasina hentuz tam aktarilmamissa "underloaded" gibi davranir, sonra tam yukle gec tepki verir. Ozellikle dolgu uzerine konutta ilk yil oturmasi tahminlerden hafif farkli cikar. Deniz abi, raporunda yapi sahibi icin "isletme baslangici sonrasi ilk 6 ay genisletilmis monitoring" sart kosulmali bence.

Deniz, bu durumun arastirma boyutu da ilginc. Turkiye'de CPTu ile underconsolidation tespiti vaka calismasi sayisi az, yayinlanmis literaturde Kuzey Avrupa ornekleri baskin. Senin saha verilerini (anonim) bir konferans bildirgesine donusturmek mumkun olabilir, NUMGE veya UZMK 2025 icin uygun konu. Veriyi yayinlamadan once isveren onayi alirsan, biz Konya'dan benzer bir Eregli sahasi var, karsilastirmali sunabiliriz.

konya_arge_begum yazdi:

CPTu ile underconsolidation tespiti vaka calismasi sayisi az

Begum, isveren onayi muhtemel. Aliaga sahasinin teknik olarak hassas yani yok, ekstra detaylar maskelendiginde rahat paylasilir. UZMK 2025 takvimine bakacagim, ortak bildirge yazariz seninle.

Herkese tesekkurler. Ozet plan: (1) 6 ay piezometer izleme gercek dissipation egrisi, (2) Plaxis 2D staged construction (IksaKurucu yaklasimi) cv kalibre, (3) Pc ve Cc icin Lunne quality kontrolu sonrasi duzeltme, (4) yeni yuk asamali atilacak yapi sahibine, (5) isletme baslangici sonrasi 6 ay genisletilmis monitoring (Furkan'in onerisi).

Deniz, plan saglam. Underconsolidated kil tespiti yapip rapora dogru yazmak ilk muhendisligin en zor yanlarindan biri, cogu kisi gormemezlikten gelir cunku cikis kapisi karmasik. Sen oturup dogru analiz yapacaksin, isveren karar verecek, ileride hukuki dayanak olacak. Iyi tutum.

12 yil onceki dolgu hala oturuyor diyorsunuz. Adam tesisi yapmis isletmis, kil hala "ben yetismedim ki" diyor. Hayatin pek cok alaninda da boyle, bizim site otoparki da 14 yildir bitmedi.