Bir saha-lab korelasyon konusu acmak istiyorum, son 6 ayda topladigim veriyle.

Bornova'daki 8 farkli sondaj projesinde her doygun kil tabakasi numunesinde dort olcum yaptim: pocket penetrometre saha (Geonor el penetrometresi, anlik cu), pocket lab'da Shelby tup ucundan (lab'a gelir gelmez), torvane saha, ve triaxial UU. Toplam 31 numune.

Sonuc: pocket saha ile triaxial UU arasinda korelasyon zayif (R^2 = 0.42), pocket lab Shelby ile triaxial UU arasinda daha iyi (R^2 = 0.68), torvane ile triaxial UU arasinda en iyi (R^2 = 0.76). Pocket saha sistematik olarak triaxial'dan %40-60 yuksek okuyor.

Soru: pocket saha verisinin tasarima girmemesi gerektiginden eminim, ama "indikatif" not olarak rapora konabilir mi? Yoksa tamamen disardim mi? Akademik literaturde pocket vs lab cu uyumu uzerine ne biliniyor?

Deniz, guzel veri seti, 31 numune anlamli. Pocket penetrometresi historik olarak USACE manualinde "field strength index" olarak tanimlanmistir, tasarim parametresi degildir. Sonuc:

Saha pocket: cok yuksek belirsizlik, +/- %50 kabul edilen aralik. Tasarima girmez ama saha karar destegi olarak (kazi suresince hizli kontrol) kullanilir.

Lab pocket: numune Shelby tupu ucundan kontrolu, lab teknisyeni icin "burada ileride sorun cikabilir" alarmi.

Torvane: pocket'tan daha iyi cunku kayma duzlemi tanimli, ama yine indikatif. Lab triaxial UU referans.

Senin %40-60 yuksek pocket saha gozlemin literaturle uyumlu — Sangrey 1972 (CGJ) benzer fark raporlamis, drainage ve disturbance etkilerine baglamis.

Deniz'in olcumu klinik kalitede. Kafanin biraz daha karistirmasini umariz — pocket saha'nin %40-60 yuksek okumasinin sebebi sadece drenaj ve disturbance degil, ayrica:

a) Pocket penetrometresi 6.4 mm cap'li uc, kucuk olcekte zemin reaksiyonu gosteriyor — heterojen kilde tas/kabuk denk gelirse cu yapay yukselir.

b) Saha'da operator basinci hizli uygular (1-2 saniye), oysa pocket kalibrasyonu daha yavas penetrasyon icin yapilmistir, "yavas + sabit" hiz icin. Hizli penetrasyonda sonuc abartili.

Aas 1965, Bjerrum 1973 in vane shear icin yaptigi correction factor analizi pocket icin de geceerli, sonuc bias'inin sistematik karakteri buradan geliyor.

Deniz, akademik bir gorus: senin 31 numune verisinde regression analizi yapsan, pocket saha = a + b*triaxial cu seklinde fit edebilirsin. Eger b ≈ 1.5 ve a ≈ kucuk degerse, pocket saha'yi 1.5 ile bolerek "duzeltilmis pocket" cu degeri elde edebilirsin. Ama bu duzeltmenin generalize edilemezligi var — bolge spesifik kalir.

Aas 1965 vane correction factor benzeri bir local correction factor karakterizasyonu Bornova kili icin yapilabilir, akademik makale olur. Ogrencin var mi yapacak?

ank_ezgi yazdi:

Aas 1965 vane correction factor benzeri bir local correction factor karakterizasyonu Bornova kili icin

Ezgi, ilginc fikir. Bizim danistgimiz EU'den bir doktora ogrencisi var, bu sezon Izmir'e gelecek tezi icin bolgesel kil davranisi calismak istiyor. Korelasyon analizi guzel bir kismi olur. Ozelden detay vereyim.

Iksa tasarimcisi olarak: ben pocket saha verisini tasarim sayfama hic koymam, ama sahada kazi devam ederken duvarlardan gelen anlik degisikliklerde pocket ile cu kontrolu yapariz. Mesela ankraj cekme testi sirasinda pocket yapip "burada cu dustu, ankraj uzunlugu artmali mi" diye hizli karar veririz. Tasarim degil, saha yonetimi.

Lab pocket: bu daha az kullanilan bir veri, lab raporuna eklenirse gercekten "burada bir tuhaflik var mi" alarmi olarak yararli.

Yapi denetim olarak: pocket saha, torvane saha bizim denetim sirasinda ic gosterge olarak kabul edilebilir, ama proje rapor parametrelerinden cikariyor olmasi sart. Eger raporda "tasarim cu = 32 kPa (pocket saha)" yaziyorsa, biz raporu reddediyoruz. "Indikatif" notu ile koyulursa kabul.

Pocket saha, bizim el-tahmin tarttigimiz domates gibi — yaklasik kac kilo oldugunu soyler, manava gore taze midir bayat midir bilemezsin. Dogru olcum icin terazi sart.

Junior olarak: Manisa'da bizim sahada da pocket kullaniyoruz hizli, lab triaxial paralel gidiyor. Pocket sonuclari rapora "indikatif" yazilmasi gerektigini bilmiyordum, raporlarima koymustum tasarim parametresi gibi. Ezgi ablamin korelasyon onerisi de bizim Manisa kili icin de yapilabilir, ilgilenirim.

Bir not: torvane Geonor olcumu vane shear teknik temeli ile, fall cone'un kohezyonlu zemin versiyonuna yakin matematiksel temele dayaniyor. Pocket'tan daha iyi performans gostermesi sasirtici degil. Bishop, Green, Garga 1971 ring shear makalesinde de torvane referans ekipman olarak kullanilmis. Senin R^2 = 0.76 oranı literaturle uyumlu.

KTU Trabzon'dan: bizde de benzer korelasyon tablomuz var Karadeniz killeri icin. Pocket vs triaxial UU R^2 ≈ 0.45, torvane vs triaxial UU R^2 ≈ 0.72. Senin Bornova verinle uyumlu. Belki bir gun bolgeler arasi karsilastirma yapsak, "Turkiye killerinde saha-lab cu korelasyonu" diye anlamli bir baslik cikar. Ezgi hocam projelendirir mi acaba?

Harun, ilginc, dusunelim. Bornova-Karadeniz-Ankara-Manisa-Trabzon-Izmit dort-bes bolgeden veri toplanirsa Tubitak 1001 fizibilite olabilir. Bizim grup Ankara mavi kili tarafini kapatabilir, Suat'in (ankara_zeminci) verisi de eklenebilir. Bunu kapali platformda bir grup acalim, ozelden konusalim hepimiz.

Sondajci olarak deniz hanim verisinin temizligini takdir ediyorum. 31 numune kucuk bir veri seti gibi gorunse de saha-lab korelasyon icin makul. Bizim Adapazari'nda SPT ile pocket korelasyonu yaparken 60 numune toplamamiz lazim oldu, hala scatter cok. Sahanin kendisi heterojen olunca veri sayisi her zaman yetmez gibi geliyor.

Murat'in Adapazari notu onemli — bolge heterojenligi correction factor genellestirmesini zorlastirir. Bizim Tubitak 1001 onerimizde her bolge icin ayri local correction factor cikartip, sonra inter-regional karsilastirma yaparak Turkiye genelinde gevsek bir "guideline" olusturmak olabilir. Tek "Turkiye correction factor" cikarmak akademik olarak savunulamaz cunku bolgesel kil mineralojisi farkli (kaolinit-illit-smektit oranlari bolgeden bolgeye degisir).

Tesekkurler herkese. Ozet:

1) Pocket saha tasarima girmez, "indikatif" ya da raporun ek tablosunda "saha kontrol gostergesi" olarak yer alir.

2) Lab pocket Shelby ucu, numune kalite alarmı icin yararli.

3) Torvane orta seviye guvenilir, ama hala lab UU referans.

4) Bolgesel correction factor karakterizasyonu akademik calisma konusu olabilir.

5) Tubitak 1001 ihtimali Ezgi-Harun-Suat-ben-Begum birlikte degerlendirilecek.

Iksa pratiginde Taner abi'nin ic kullanim aciklamasi cok yerinde. Yapi denetim cephesinde Cagri'nin formulasyonu standart oluyor — "indikatif" diyerek koymak surdur.