İçeriğe geç
View in the app

A better way to browse. Learn more.
YAPI ZEMİN

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.
Son deprem: Son depremler yükleniyor…
M5+
    CANLISon Depremler
      Dünya M5+7 gün
        Kaynak: USGS

        Kesme Kutusu Deneyi (UU)Konu No. 2352

        Yanıt
        14
        Görüntüleme
        579
        Katılımcı
        12
        Son yanıt

        Kohezyonsuz SM zeminde UU triaxial — bilimsel olarak anlamli mi

        Yazan: ankara_zeminci
        in Kesme Kutusu Deneyi (UU)

        Editörün Seçimleri

        Oluşturuldu:
        comment_37194

        Iyi gunler herkese, kafa karistirici bir musteri istegi var, gorus istiyorum.

        Bir musteri Eskisehir civari kumlu siltli zemin etudunde "UU triaxial test de yapilsin" diye sartname maddesi yazmis. Saha verileri: SPT N=18-25, USCS SM (siltli kum), %200 elekten gecen %22, NP. Yani neredeyse kohezyonsuz, kismi doygun (yer alti suyu 12 m derinlikte, numune 4-6 m).

        UU triaxial bu zeminde ne anlama gelir? Doygun olmayan kumlu siltte kohezyon yok, drenajli davranir, drenajsiz parametre fizikselolarak ne ifade eder? Lab'a "yapmayalim" desem, musteri sartname maddesinde israrli. Bilimsel gerekce arayan biriyim, hangi durumda UU SM zemininde anlamli, hangi durumda anlamsiz?

      • Bahset
        • Like 3
        • Haha 1
        • Confused 1
        • İleti 14
        • Görüntüleme 579
        • Açılış
        • Son yanıt

        Bu Konuya En Çok Yazanlar

        En Popüler Günler

        Öne çıkan iletiler

        • ist_cagri
          ist_cagri

          Yapi denetim acisindan: SM zemininde UU sonucu raporda gorursem kontrol esnasinda "deney secimi gerekceli mi" diye sorarim. Yoksa rapor bashtan eksik kabul edilir. Cogu yapi denetim ofisi bu detayina

        • izmir_geo_deniz
          izmir_geo_deniz

          Suat bey, musteriye yazi yazarken soyle bir formul oneririm: "Sartname madde X.Y'deki UU triaxial istegi, USCS SM siniflandirmasinda ve kismi doygun zemin kosullarinda bilimsel olarak indikatif kabul

        • sarkayasinegi
          sarkayasinegi

          Kohezyonsuz numune UU yapmak, sara hiczilerinde kalp sagligi olcumu yapmak gibi bir sey — yanlis yere yanlis test, sonuc her zaman "yanlis".

        gönderildi
        comment_37195

        Suat bey, kisa cevap: SM zemininde UU genel olarak anlamli degil, ama spesifik ozel durumlar haric.

        Uzun cevap: kohezyonsuz veya hafif kohezyonlu zeminde drenajli davranis baskindir cunku gozenek suyu hizli disipe olur. UU'da hizli kesilince, doygun degilse pore pressure olusumu sinirlidir, sigma3 effective stress olarak kalir. Sonuc: phi olcumu yapmis olursun, ama UU formati phi olcumu icin tasarlanmamistir. CD veya CU testi standart yontemdir kumda.

        Spesifik istisnalar: 1) deprem yuklemesi gibi cok hizli yukleme senaryosunda, doygun gevsek kumda likefaksiyon ihtimali UU ile (cyclic UU) test edilebilir. 2) sondaj sirasinda numune buyuk olcude bozulmussa, dogal zemin parametresine ulasmak zor, "indikatif" UU yapilabilir.

        Senin musterinin sartname maddesi muhtemelen sablonsuz kopyalama. Acin musteriyle, bilimsel gerekce sunun, CD'ye dondurun.

      • Bahset
        • Like 2
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_37196

        Mehmet abi tam soyledi. Schmertmann 1955 makalesinde (Proc. ASCE) UU'nun kohezyonsuz zemin uzerinde calismayacagini matematiksel olarak gostermisti — sample disturbance kumda devasa, "undisturbed" numune kavrami fiilen mumkun degil ince kumda bile. Numune cikarirken yapi bozulur, UU kayboldu giden yapinin kalintisini olcer, sahanin gercek davranisini degil.

        Suat bey, sartname maddesini muhtemelen 80'lerin DSI sablonundan miras kopyalanmistir. Musteriye Schmertmann 1955 referansi ile maddeyi degistirme talebi gonderin.

      • Bahset
        • Like 2
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_37197

        Akademik perspektif: SM zemininde uygun deney seti SPT + CPT + CD triaxial veya direct shear CD. Kismi doygun siltli kumda matric suction varlığı apparent kohezyon olusturabilir, bu Fredlund teorisi cevresinde dogru sekilde olculur (suction-controlled triaxial), UU bu hassasiyeti vermez.

        Suat bey, musteriniz SM zeminin sismik davranisi mi merak ediyor olabilir? O durumda cyclic CU test mantikli, UU degil.

      • Bahset
        • Like 3
        gönderildi
        • Yazar
        comment_37198
        ank_ezgi yazdi:

        musteriniz SM zeminin sismik davranisi mi merak ediyor

        Ezgi hocam, musteri Eskisehir TUVASAS depremi sonrasi sahibe bir endustri tesisi yapacak. Sismik kaygi olabilir mi diye dusunmustum ama sartname maddesinde "static UU" yaziyor, cyclic degil. Buyuk ihtimalle Burak'in dedigi gibi sablon kopyalama.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        comment_37199

        Suat bey, musteriye yazi yazarken soyle bir formul oneririm:

        "Sartname madde X.Y'deki UU triaxial istegi, USCS SM siniflandirmasinda ve kismi doygun zemin kosullarinda bilimsel olarak indikatif kabul edilemeyecek bir test olusturur (Schmertmann 1955, Bishop & Henkel 1962). Onerilen alternatifler: a) CD direct shear, b) CD triaxial, c) eger sismik tasarim sart ise cyclic CU triaxial. Ek maliyet karsilastirmali tablosu ektedir."

        Boyle yazinca musteri teknik olarak ikna olur, sartname revize edilir, lab dogru testi yapar. Herkesi memnun eder.

      • Bahset
        • Thanks 6
        gönderildi
        comment_37200

        Junior olarak ogreniyorum: SM zemininde UU yapmak teknik hata. CD veya CU mantikli. Notuma alıyorum. Ama bir soru: bizim Manisa OSB'de bazen siltli kum tabakasini "biraz killi" diye geciriliyor, %200'den gecen %30-35 olunca, USCS sinirlari arasinda. O durumda UU yapmak ne kadar dogru?

      • Bahset
        • Like 3
        gönderildi
        comment_37201

        Junior, %200'den gecen %35 ise zemin USCS'e gore CL veya CL-ML'e dogru kayar (kil fraksiyonu yeterli plastisite varsa). O durumda UU mantikli olabilir, eger numune doygunsa. Ama %30 civarinda hala double-naming gerekli (SC veya SM-SC). Atterberg testi sart bu durumda — PI > 7 ise CL, PI < 4 ise SC, arada CL-ML.

        Pratik: ince fraksiyon arttıkca UU'nun bilimsel temeli guclenir, kumlu fraksiyon arttıkca zayiflar. Sinir civarinda Atterberg sonucu yon belirler.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        comment_37202

        Kohezyonsuz numune UU yapmak, sara hiczilerinde kalp sagligi olcumu yapmak gibi bir sey — yanlis yere yanlis test, sonuc her zaman "yanlis".

      • Bahset
        • Like 1
        • Thanks 1
        • Haha 4
        gönderildi
        comment_37203

        Yapi denetim acisindan: SM zemininde UU sonucu raporda gorursem kontrol esnasinda "deney secimi gerekceli mi" diye sorarim. Yoksa rapor bashtan eksik kabul edilir. Cogu yapi denetim ofisi bu detayina girmiyor ama Buyuksehir Belediyeleri ozel projelerde bu sorgulamayi yapiyor.

      • Bahset
        • Thanks 5
        • Confused 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_37204

        KTU'dan: bizim Karadeniz'de yamac zeminlerinde bazen "siltli silty kum" + "killi serpinti" karisik gorur, uniform numune almak zor. O tip vakalarda numune disturbed gelirse Schmertmann 1955'in dedigi gibi UU kesinlikle bilgi veremez. Numune kalitesi yetersizse UU kararı yok, baska deney aramasi.

      • Bahset
        • Like 4
        • Haha 1
        gönderildi
        comment_37205

        Iksa tasarimcisi olarak SM zeminine UU sonucu gelirse, ben dogrudan reddederim. CD direct shear veya CD triaxial isterim. Sartname maddesinin yanlis kopyalanmis olmasi tasarimcinin sorumlulugunu degistirmez.

      • Bahset
        • Like 2
        • Thanks 1
        • Confused 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_37206

        Sondaj cephesinden ekleyim: SM zemininde Shelby tup ile undisturbed numune almak zaten kabuğun kendi soylediği gibi imkansız. Tup icindeki numune granuler hareket ediyor, lab'a varana kadar yapısı dağılıyor. Eskisehir civarında biz piston sampler veya freezing technique olmadıkça SM zeminde lab cu testi anlamsiz bulurduk. Hep saha SPT + DCP + CPT zincirine donerdik.

      • Bahset
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_37207

        Akademik tarafindan: Schmertmann 1955 makalesinde aslinda SM ve SP zeminlerde "undisturbed sampling has no theoretical justification" diye sert bir cumle var. 70 yildir biliniyor. Suat bey, musteriye yaziyi yazarken Schmertmann'in bu cumlesini kismi italize ile koymak guzel etkili olur, sablon kopyalamasini kiran bir argumandir.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_37208

        Tesekkurler herkese. Karar:

        1) Musteriyle yarin telekonferans, Deniz hanimin sablonunu kullanip teknik gerekce ile sartname revizyon talebi.

        2) CD direct shear (60x60 kutu, drenajli hizda 0.05 mm/dk) veya CD triaxial (sigma3 = 50/100/200, drenajli) onerisi.

        3) Eger sismik kaygi varsa cyclic CU eklenebilir.

        4) Schmertmann 1955 referansi yazi metnine eklenecek.

        Bilimsel gerekce ile geri donus, dosya kapanmadan tutarli rapor cikar. Cabanız icin sağ olun.

      • Bahset
        • Like 4
        • Confused 1

        Hesap oluşturun veya yorum yazmak için oturum açın

        Konu listesine dön
        Yüzeyden mantoya şematik yer kesiti: zemin katmanları, kireç taşında yer altı suyu, volkanik kayaçlar, kum taşı, kıvrımlar, tuz domları, petrol kapanı, deprem üreten fay, magma sokulumları ve manto; yüzeyde kazıklı bina, zemin etüdü sondaj makinesi, su ve petrol kuyuları.

        Jeoloji · Şematik kesit

        Zeminden Mantoya

        Şematik kesit, ölçeksiz. Derinlik ölçeği kırıktır (≈), her bölüm kendi ölçeğindedir; dokular okunurluk için büyütülmüştür. Türkiye’deki yapılardan esinlenmiş idealize bir kesittir.

        Lejant: 14 birim, 4 yapı
        1. Bitkisel toprak Kök ve organik maddece zengin üst katman; yapıdan önce sıyrılır
        2. Çakıllı kumlu zemin Akarsu çakılı ve kum; kil üstünde asılı su (▽) tutar, gevşekse depremde sıvılaşabilir
        3. Kil İnce taneli ve az geçirimli; yük altında zamanla oturur
        4. Sert kil Aşırı konsolide ve çatlaklı; kazık uçları bu tabakaya oturur
        5. Kireç taşı (karstik) Suyla çözünür: çatlak, kanal, mağara ve obruk oluşur
        6. Yer altı suyu Kireç taşının boşluklarında; kuyu çektikçe seviye (▽) düşer
        7. Volkanik kayaçlar Sütun eklemli bazalt akıntısı ve altında tüf
        8. Kum taşı Çimentolanmış kum; çapraz tabakalar eski akıntıyı kaydeder
        9. Kıvrımlar Yan basınç ve tuz akışıyla bükülen antiklinal ve senklinaller
        10. Tuz domları Hafif kaya tuzu üstteki tabakaları delerek yükselir; tepesinde kep kayası
        11. Petrol kapanı Gözenekli hazne kayada, geçirimsiz örtü altında gaz, petrol, su
        12. Fay kırığı ve deprem odağı Biriken gerilme fayda boşalır; odaktan P (mavi) ve S (sarı) dalgaları yayılır
        13. Magma sokulumları Alt kabuktaki magma odasından yükselen dayk ve siller
        14. Manto Moho’nun altında, jeolojik zamanda akabilen sıcak, katı peridotit
        1. Kazıklı yapı Bina yükü fore kazıklarla yumuşak zemini geçip sert kile aktarılır
        2. Sondaj makinesi Zemin etüdü: SPT ile sıkılık ölçülür, karot ve numune alınır
        3. Su kuyusu Filtreli boru suyu karstik kireç taşı akiferinden alır
        4. Petrol kuyusu Antiklinal kapanın tepesine iner; pompa petrolü yüzeye çeker

        Bilginin Temel Taşı, Mühendislerin Buluşma Noktası

        Google’da tercih edilen kaynak olarak ekle

        Üniversite Mah., Mektep Sok., 34A (Geoteknik Mühendislik), Istanbul, Avcılar, 34320

        Deprem verileri: AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı · Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi · USGS · EMSC.
        Uzay havası: NOAA SWPC · Levha sınırları: PB2002 (Bird 2003) · Harita: Natural Earth · Faylar: GEM GAF-DB (yeni sekmede açılır) (CC BY-SA 4.0 (yeni sekmede açılır)) — GEM Global Active Faults Database (Styron & Pagani 2020; Orta Doğu EMME, Danciu vd. 2018), uyarlanmıştır.
        Veriler otomatik alınır ve bilgilendirme amaçlıdır; resmî deprem bilgisi için AFAD esas alınmalıdır. Harita ve fay izleri basitleştirilmiştir, mühendislik ya da tehlike değerlendirmesinde kullanılmamalıdır.

        Configure browser push notifications
        Chrome (Android)
        1. Tap the lock icon next to the address bar.
        2. Tap Permissions → Notifications.
        3. Adjust your preference.
        Chrome (Desktop)
        1. Click the padlock icon in the address bar.
        2. Select Site settings.
        3. Find Notifications and adjust your preference.