İçeriğe geç
View in the app

A better way to browse. Learn more.
YAPI ZEMİN

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.
Son deprem: Son depremler yükleniyor…
M5+
    CANLISon Depremler
      Dünya M5+7 gün
        Kaynak: USGS

        Elek AnaliziKonu No. 2189

        Yanıt
        14
        Görüntüleme
        793
        Katılımcı
        8
        Son yanıt

        Lazer difraksiyon vs elek+hidrometre — silt-kil arali 3 kat fark

        Yazan: ktu_zeminci_harun
        in Elek Analizi

        Editörün Seçimleri

        Oluşturuldu:
        comment_34725

        KTU'den selam. Doktora calismam kapsaminda lazer difraksiyon (LD) cihazi (Malvern Mastersizer 3000) ile elek+hidrometre verisini karsilastiriyorum. 24 numune, Karadeniz bolgesi cesitli zeminler (kil, silt, kumlu). Soru cok temel: silt-kil arali (2-63 μm) bolgesinde LD ve elek+hidrometre cok farkli sonuclar veriyor. Bu sasirtici ama nedenini tam anlamadim, sizden gorus istiyorum.

        Ornek: Trabzon merkezde alinan bir kil numunede:

        Hidrometre: <2 μm = %38, 2-63 μm = %47, 63 μm ustu (elek): %15

        LD: <2 μm = %12, 2-63 μm = %71, 63 μm ustu = %17

        Yani LD'de kil fraksiyonu %38 yerine %12 — uc kat eksik. Silt fraksiyonu LD'de daha buyuk, neredeyse hidrometredeki kil fraksiyonu silt fraksiyonuna kaymis gibi. Bu yontem-bazli bias mi yoksa kalibrasyon problemi mi?

      • Bahset
        • Like 1
        • Haha 1
        • İleti 14
        • Görüntüleme 793
        • Açılış
        • Son yanıt

        Bu Konuya En Çok Yazanlar

        En Popüler Günler

        Öne çıkan iletiler

        • ktu_zeminci_harun
          ktu_zeminci_harun

          Mehmet abi, "ne hidrometre ne LD yanlis, farkli boyut" sozu cok aydinlatici. Konert & Vandenberghe 1997 referansini bulup okuyacagim. Yani %38 vs %12 fark sistematik, kalibrasyon ile cozulmez. Pra

        • izmir_geo_deniz
          izmir_geo_deniz

          Sarkayasinegi, benzetmen guzel ama esinde yanlis. Iki muhendis ayni hastaya iki farkli organi olcuyor — biri kalp ritm, digeri kan basinci. Ikisi de "hastayi" tanimlar ama farkli boyutu. Sayilar farkl

        • ankara_zeminci
          ankara_zeminci

          Harun, pratik bir soru: senin doktora amacinla LD yatirimi ne kazandiriyor? Hidrometre + elek ile USCS yapabilirsin, daha az maliyetle. LD'nin avantaji nedir senin calismanda?

        gönderildi
        comment_34726

        Harun, soru cok onemli ve literaturde tartismali. Ozet:

        LD ve hidrometre farkli fiziksel ilkeleri ölçer:

        1. Hidrometre: Stokes yasası ile sediment hizina dayanir, dane "kuresel ekvivalan" capi ölcer. Plate-shaped kil daneleri yatay yonde sediment olur, gercek 2 boyutlu boyutu yansitir.

        2. LD: Mie veya Fraunhofer teorisi ile lazer dagilim acisindan dane hacim-ekvivalan capi ölcer. Plate-shaped daneler farkli oryantasyonlarda farkli boyutta gorunur, ortalama hacim-bazli capa donur.

        Kil daneleri (kaolinit ~5 μm cap × 0.5 μm kalinlik) hidrometrede ~2 μm equivalent (sediment esdeger), LD'de 5-10 μm (hacim esdeger). Bu yontem-bazli sistematik fark, ne hidrometre ne LD "yanlis", farkli boyut tanimlari ölcuyorlar.

        Senin %38 hidrometre vs %12 LD farki bu mekanizmaya tipik. Literaturde Konert & Vandenberghe (1997) ve Beuselinck et al. (1998) bu farki sayisal olarak dokumante etmis.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        • Yazar
        comment_34727
        MAYilmaz_Inz yazdi:

        farkli boyut tanimlari ölcuyorlar

        Mehmet abi, "ne hidrometre ne LD yanlis, farkli boyut" sozu cok aydinlatici. Konert & Vandenberghe 1997 referansini bulup okuyacagim. Yani %38 vs %12 fark sistematik, kalibrasyon ile cozulmez.

        Pratik soru: USCS siniflandirmasi hangi yontem temellidir? ASTM D2487 hidrometreyi referans aliyor sanirim, LD onaylanmis bir yontem mi USCS icin?

      • Bahset
        • Like 5
        • Thanks 1
        gönderildi
        comment_34728

        Harun, ASTM D7928 (hidrometre 2017 revizyonu) USCS icin birincil kabul ediyor. LD icin ASTM D8444-22 ayri bir standart cikti gecen yil — "particle size analysis by light scattering" — ama USCS siniflandirmasi icin ek dokumantasyon onermez (kaolinit ornekleri icin %2 μm sinirinin LD'deki tanim ayrintisi). Yani LD modern bir yontem ama USCS icin "supplementary" kabul edilir, hidrometre referans olur.

        Avrupa Eurocode tarafinda (EN ISO 17892-4 hidrometre, EN ISO 17892-3 LD opsiyonel) benzer hierarsi var. LD sonuclari bilim raporlanir ama kil fraksiyonu icin hidrometre sonuc esastir.

      • Bahset
        • Like 1
        • Thanks 1
        gönderildi
        comment_34729

        Harun, akademik tarafta LD vs hidrometre karsilastirma calismalarinda bizim TUBITAK projesi sonuclari benzer fark buldu. Ornek 28 numune Konya bolgesi kil, ortalama:

        Hidrometre <2 μm: %32 ± 8

        LD <2 μm: %14 ± 4

        Yani 2-3 kat eksik, senin Trabzon verinle uyumlu. Konert & Vandenberghe 1997'de duzeltme formulu var: kil_LD_corrected = LD<2μm × 2.5, ortalama duzeltme.

        Ama bu duzeltme zemin tipine gore degisir, smektitli kilde 3-4 kat, kaolinitte 2-2.5 kat, illitte 2.5-3 kat. Sen mineralojik analiz (XRD) yaptin mi? Duzeltme katsayisi mineralojiye bagli daha temiz cikar.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_34730

        Begum, XRD analizi yapmadim henuz, 24 numune icin ayri butce gerekiyor. KTU'de XRD cihazi var ama TUBITAK butcemde yok. Sen Konya'da XRD ile birlikte yapmissin galiba?

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        comment_34731

        Harun, TUBITAK 1001 projemde XRD eklenmisti, 28 numunenin 12 tanesi XRD ile mineralojik karakterize. LD vs hidrometre fark mineralojiye guzel korele cikti. Sen daha sonra ekleyebilirsin, bizim XRD verisi Konya bolgesi icin, senin Karadeniz bolgesi farkli mineraloji olabilir, ayri calisma anlamli.

        TUBITAK ek butce uzatmasi icin "XRD analiz" basligini ek talep yapabilirsin, hocan onaylayinsa.

      • Bahset
        • Like 3
        • Haha 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_34732

        Lazer difraksiyon ile hidrometre ayni numuneye %38 ve %12 demis. Iki muhendis ayni hastaya iki farkli teshis koymus gibi. Hangisine inanalim diye merak ediyorum, ikisi de kendi cercevesinde dogruymus.

      • Bahset
        • Like 1
        • Haha 2
        gönderildi
        comment_34733
        sarkayasinegi yazdi:

        Iki muhendis ayni hastaya iki farkli teshis koymus gibi

        Sarkayasinegi, benzetmen guzel ama esinde yanlis. Iki muhendis ayni hastaya iki farkli organi olcuyor — biri kalp ritm, digeri kan basinci. Ikisi de "hastayi" tanimlar ama farkli boyutu. Sayilar farkli ama "kim haklidir" sorusu yok, "amac neyse o yontem" var.

        USCS siniflandirma amaci ise hidrometre, mineralojik tane sayim ise LD daha hizli. Ikisi farkli amac.

      • Bahset
        • Thanks 5
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_34734

        Harun, pratik bir soru: senin doktora amacinla LD yatirimi ne kazandiriyor? Hidrometre + elek ile USCS yapabilirsin, daha az maliyetle. LD'nin avantaji nedir senin calismanda?

      • Bahset
        • Like 4
        • Thanks 1
        • Haha 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_34735

        Suat abi, LD'nin avantaji hizlilik (1 numune 5 dakika, hidrometre 24-48 saat) ve hassasiyet (binlerce dane sayilir, hidrometre toplam suspansiyon kutle olcumu). Doktora amacim kil mineralojisi-permeabilite iliskisi, cok numune (200+) calismak gerekiyor — hidrometre ile zaman kalmaz.

        LD ile cok numune hizli ölcer, kalibrasyon (Konert'in formulu + XRD destegi) ile USCS siniflandirma yapariz. Yani LD birincil yontem, hidrometre sadece kalibrasyon icin 12-15 numunede kullanilir.

      • Bahset
        • Like 5
        • Thanks 1
        gönderildi
        comment_34736

        Harun abi, ben LD cihazi gormedim hic, KTU'de gormek isterdim. Mastersizer 3000 fiyati ne tahmini? Manisa lab icin yatirim mantikli mi?

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_34737

        Manisa, Mastersizer 3000 tipik fiyati 250-350 bin TL araligi (2027 fiyat, kur dalgalanmasi onemli). Bizim cihazi TUBITAK ALTYAPI ile aldik, dogrudan lab'in butcesi yetmez. Manisa OSB lab'i icin yatirim olarak ana sondaj-zemin etudu kapsaminda overkill, mineralojik calisma yapmiyorsan luks kalir.

        Akademik ortakliklar yapip KTU veya Konya gibi merkez universitelerle isbirligi daha mantikli kucuk lab'lar icin.

      • Bahset
        • Like 5
        gönderildi
        comment_34738

        Harun, doktora sonu kil mineralojisi-permeabilite iliskisi makalesi cikinca paylas, TUBITAK ARDEB icin guzel bir cesitlilik orneklemesi olur. Akademik ortaklik dahil ederiz Ankara-Konya-KTU uc-merkezli calisma. Bunu ozel mesajla konusalim.

      • Bahset
        • Like 1
        • Confused 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_34739

        Ozet:

        - LD ve hidrometre ayni numuneye farkli boyut tanimlari ile farkli sonuc verir (Mehmet abi)

        - Konert & Vandenberghe 1997 duzeltme formulu, mineralojiye gore degisken (Begum)

        - USCS siniflandirma icin hidrometre referans, LD supplementary (Ezgi)

        - LD'nin avantaji hiz ve hassasiyet, cok numune calismasi icin uygun

        - XRD ile mineralojik karakterizasyon eklenmesi planlamada

        - Akademik ortaklik Ankara-Konya-KTU uc-merkezli (Ezgi onerisi)

        Tesekkurler herkese, bu konu doktora savunmamda ana metodoloji bolumune temel oldu.

      • Bahset
        • Like 1
        • Sad 1

        Hesap oluşturun veya yorum yazmak için oturum açın

        Konu listesine dön
        Yüzeyden mantoya şematik yer kesiti: zemin katmanları, kireç taşında yer altı suyu, volkanik kayaçlar, kum taşı, kıvrımlar, tuz domları, petrol kapanı, deprem üreten fay, magma sokulumları ve manto; yüzeyde kazıklı bina, zemin etüdü sondaj makinesi, su ve petrol kuyuları.

        Jeoloji · Şematik kesit

        Zeminden Mantoya

        Şematik kesit, ölçeksiz. Derinlik ölçeği kırıktır (≈), her bölüm kendi ölçeğindedir; dokular okunurluk için büyütülmüştür. Türkiye’deki yapılardan esinlenmiş idealize bir kesittir.

        Lejant: 14 birim, 4 yapı
        1. Bitkisel toprak Kök ve organik maddece zengin üst katman; yapıdan önce sıyrılır
        2. Çakıllı kumlu zemin Akarsu çakılı ve kum; kil üstünde asılı su (▽) tutar, gevşekse depremde sıvılaşabilir
        3. Kil İnce taneli ve az geçirimli; yük altında zamanla oturur
        4. Sert kil Aşırı konsolide ve çatlaklı; kazık uçları bu tabakaya oturur
        5. Kireç taşı (karstik) Suyla çözünür: çatlak, kanal, mağara ve obruk oluşur
        6. Yer altı suyu Kireç taşının boşluklarında; kuyu çektikçe seviye (▽) düşer
        7. Volkanik kayaçlar Sütun eklemli bazalt akıntısı ve altında tüf
        8. Kum taşı Çimentolanmış kum; çapraz tabakalar eski akıntıyı kaydeder
        9. Kıvrımlar Yan basınç ve tuz akışıyla bükülen antiklinal ve senklinaller
        10. Tuz domları Hafif kaya tuzu üstteki tabakaları delerek yükselir; tepesinde kep kayası
        11. Petrol kapanı Gözenekli hazne kayada, geçirimsiz örtü altında gaz, petrol, su
        12. Fay kırığı ve deprem odağı Biriken gerilme fayda boşalır; odaktan P (mavi) ve S (sarı) dalgaları yayılır
        13. Magma sokulumları Alt kabuktaki magma odasından yükselen dayk ve siller
        14. Manto Moho’nun altında, jeolojik zamanda akabilen sıcak, katı peridotit
        1. Kazıklı yapı Bina yükü fore kazıklarla yumuşak zemini geçip sert kile aktarılır
        2. Sondaj makinesi Zemin etüdü: SPT ile sıkılık ölçülür, karot ve numune alınır
        3. Su kuyusu Filtreli boru suyu karstik kireç taşı akiferinden alır
        4. Petrol kuyusu Antiklinal kapanın tepesine iner; pompa petrolü yüzeye çeker

        Bilginin Temel Taşı, Mühendislerin Buluşma Noktası

        Google’da tercih edilen kaynak olarak ekle

        Üniversite Mah., Mektep Sok., 34A (Geoteknik Mühendislik), Istanbul, Avcılar, 34320

        Deprem verileri: AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı · Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi · USGS · EMSC.
        Uzay havası: NOAA SWPC · Levha sınırları: PB2002 (Bird 2003) · Harita: Natural Earth · Faylar: GEM GAF-DB (yeni sekmede açılır) (CC BY-SA 4.0 (yeni sekmede açılır)) — GEM Global Active Faults Database (Styron & Pagani 2020; Orta Doğu EMME, Danciu vd. 2018), uyarlanmıştır.
        Veriler otomatik alınır ve bilgilendirme amaçlıdır; resmî deprem bilgisi için AFAD esas alınmalıdır. Harita ve fay izleri basitleştirilmiştir, mühendislik ya da tehlike değerlendirmesinde kullanılmamalıdır.

        Configure browser push notifications
        Chrome (Android)
        1. Tap the lock icon next to the address bar.
        2. Tap Permissions → Notifications.
        3. Adjust your preference.
        Chrome (Desktop)
        1. Click the padlock icon in the address bar.
        2. Select Site settings.
        3. Find Notifications and adjust your preference.