Arkadaslar, bu hafta KGM'nin yeni Karayolu Teknik Sartnamesi 2027 revizyonu Resmi Gazete'de yayinlandi (KGM 2027/03 sayili). Bircogunuz haberdar olmayabilir, bu yuzden ozetleyip CBR ile ilgili yenilikleri tartismaya acmak istiyorum.

Onemli degisiklikler (CBR perspektifi):

1) Temel tabaka CBR esigi: 30'dan 35'e cikarildi (KTS Kisim 400 madde 408.04). Daha sert kabul.

2) Alt temel CBR esigi: 10'dan 15'e cikarildi.

3) Subgrade kabul testi sismeli kil tanimi netlendi: PI>20 + sisme>%2 olan zeminlerde 168 saat (7 gun) soaked CBR zorunlu (eski sartnamede 96 saat sabitti).

4) DCP saha testi resmi olarak kabul testi listesine eklendi (Webster-Brown-Porter korelasyonu ile).

5) Yeni "modifiye CBR" tanimi: 200 mm cap mold opsiyonel olarak kabul, iri-daneli granuler malzemeler icin (max dane 38 mm).

Bu degisiklikler bir bolumune cok olumlu bakiyorum, ama temel CBR esigini 35'e cikarmak Anadolu malzeme gercegine ne kadar uyumlu olur tartisma konusu. Sizin gorusunuz nedir?

Suat abi, ben bu sartname revizyonunun teknik komitesinde 6 ay calistim 2026'da, gelen degisiklikler genelde olumlu kanaatindeyim. Dilersen CBR yenilikleri uzerinde detayli aciklama yapayim:

Temel CBR 35'e cikis sebebi: son 10 yilda Anadolu otoyol agindaki erken kaplama bozulmasi analizi (KGM AR-GE 2024 raporu). Subgrade ustu temel tabaka CBR 30-32 cikan kesimlerde 5-7 yilda yapisal bozulma %42, CBR 35+ kesimlerde aynisi %18. Bu istatistik 35 esigine geçişi destekledi.

Anadolu malzeme uyumlulugu konusunda haklisin — bazi bolgelerde ocak malzemesi 30-32 bandindan zor cikiyor. Sartname bunun icin yeni bir madde eklemis: bolgesel malzeme yetersizligi durumunda yedek cozum (kirec/cimento stabilizasyonu ile esige cıkarma) zorunlu, "olmuyor" gerekcesi kabul degil.

Suat'in ozeti net, Okan'in komite icinden aciklamasi degerli. Bircok degisikligi yillardir bekliyorduk:

168 saat soaked CBR sismeli killer icin: bu cok onemli yenilik. Onceki konuda Ezgi'nin TUBITAK verisini tartismistik, 96 saatin yetersizligi acikti. Sartname komitesi muhtemelen benzer akademik veriden etkilenmis. Iyi sey, akademik bilgi kamu mevzuata yansiyor.

DCP'nin resmi kabul: bu da uzun zamandir bekleniyordu. Saha CBR'in yerine gecemez ama tarama testi olarak resmi kabul demek, kontrolu hizlandirir. Webster-Brown-Porter korelasyonu standart secilmis (Kleyn yerine), bu da AASHTO uyumlulugunu artiriyor.

200 mm mold opsiyonu: iri-daneli granuler dolgular icin onemli. Eski 4/6 inch moldlarda max dane 19 mm idi, iri agregali balasta benzer malzemeler icin temsiliyet sorunlu. 200 mm mold 38 mm dane kabul ediyor, gercek malzemeyi temsil eder.

MAYilmaz_Inz yazdi:

sartname komitesi muhtemelen benzer akademik veriden etkilenmis

Mehmet Ali abi, gercekten sevindiriciyim. 2025 sonunda Begum ile yayinladigimiz Geotechnical Testing Journal makalesi (Ankara-Konya kil sisme kinetigi, n=74) 168 saat onerisini destekleyici veri sunmustu. Komite raporunda referans gosterilmis mi merak ediyorum, Okan abi bilir misin?

Eger referans verilmisse akademik mutluluk olur. Verilmemisse de dert degil, sonuc kamu yararina iyi sartname.

ank_ezgi yazdi:

Komite raporunda referans gosterilmis mi merak ediyorum

Ezgi, evet. Komite teknik gerekce raporunda (KGM 2027/03 ek-1) sismeli kil 168 saat maddesi icin "Kayhan-Begum 2025, Geotechnical Testing Journal" referansi acikca yer aldi. Polatli-Sincan-Konya bolgesi 74 numune verisi ana destek argumandi. Resmi tebrik ederim, akademik calismaniz dogrudan kamu mevzuatini sekillendirdi, nadir guzel bir ornek.

Okan abi, gozyasli teskvik gibi bir sey... Cok tesekkur ederim. Ezgi ablam, beraber ne guzel is yaptik. Calisma bize akademik tatmin yetiyordu zaten ama kamu sartnamesinde referans olmasi cok ozel bir his, gercekten meslege deger katiyor.

Su an Begum-Ezgi-Harun ile Karadeniz killeri icin paralel calisma yuruyor, KTU'dan Harun katiliyor. Belki 2030 revizyonunda Karadeniz killeri icin bolgesel kriter eklemek mumkun olur.

Begum, Ezgi, calismaya katilmaktan onurum. Karadeniz illit-klorit baskin killer icin 96-120 saat bandi yeterli gorunuyor on verilere gore — 168 saat genel zorunluluk olunca operasyonel agirlasma yasanir. Bolgesel inceltme (PI + kil mineral tipi tabanli matrice) onerimiz olabilir 2030 revizyonu icin.

Yeni sartnamenin DCP kabulu Karadeniz icin ayrica iyi haber: bizim bolgede kucuk koy yollarinda lab CBR pahali ve uzak, DCP saha testi yerel kontrol icin ozellikle uygun. Resmi statu kazanmasi guzel.

Webster-Brown-Porter korelasyonunun secilmesi konusunda bir not: log10(CBR) = 2.46 - 1.12*log10(DN), CBR 1-100 araliginda gecerli kabul edilen bant. Bizim Anadolu killerinde dogrulamasini Trabzon-Maraş-Adana bolgelerinde 38 numuneyle yaptigimizda R^2=0.81 cikti — Kleyn (1975) korelasyonuyla R^2=0.74. Webster-Brown-Porter daha iyi fit verdi.

Sartname komitesi muhtemelen benzer dogrulama veri setlerini incelemis. Tercih bilimsel acidan savunulabilir.

TCDD tarafinda biz YHT projelerinde temel CBR esigini zaten 35-40 bandinda tutuyorduk (TCDD Yol Sartnamesi 2024 baskisi), KGM'nin 35'e cikmasi paralelliği yakaladi. Devlet altyapilari arasindaki sartname uyumlulugu artiyor, bu kamu yonetimi acisindan iyi.

168 saat soaked sismeli killer icin: TCDD'de zaten lokal pratik olarak 7 gun bekletiyorduk hassas hatlarda, ama sartnameye yazılı degildi. Resmi olmasi onemli.

CBR 30'dan 35'e cikti, ben de calismadan 30 yasinda kalmak isterken 35 oldum bu sartnameyle birlikte. Yas ve esik, ikisi de sert oluyor.

Yapi denetim tarafindan: yeni sartname 2027 yili icindeki yeni ihaleleri baglar, mevcut sozlesmeler eski sartnameye gore devam eder genelde. Bu gecis donemi karisikligi olusabilir — projeyi 2026'da imzalayan yuklenici 30 esigine guvenmis, kontrol ekibi 2027 sonrasi denetimde 35 esigi uygulayamaz.

Sartname madde 1.3'te "sozlesme imzalama tarihindeki sartname geçerlidir" yaziyor genelde. Detayli okuyup uygulayalim, yuklenici-kontrol catismasi cikmasin.

Suat'in ozet listesi cok yararli, bilmiyordum revizyonu. Tesekkur ederim.

200 mm mold opsiyonu beni en cok memnun eden yenilik aslinda. Bizim iri-daneli granuler test taleplerinde 6 inch mold ile temsiliyet hep sorunluydu — 25 mm uzeri daneleri elemek zorunda kalip "scaled-down" malzeme test ediyorduk, gercek dolgu davranisini yansitmiyordu. 200 mm mold ile 38 mm'ye kadar gercek malzeme test edilebilir, balasta benzer iri agregali dolgular icin devrim niteliginde.

Lab cihazi yenilemesi gerekecek tabii, 200 mm mold + uygun jakli tezgah maliyetli. 1-2 yil icinde laboratuvarlar uyum saglar.

Cagri'nin gecis donemi noktasi cok onemli, herkes dikkatli okusun. Ben de KGM AR-GE'nin yayinlayacagi gecis rehberini bekliyorum, muhtemelen Mart-Nisan'da cikar.

Son bir not: yeni sartname AB 13286-47 ile yuksek harmonizasyon saglıyor, bu da uzun vadede AB ihalelerinde Turkiye'nin rekabet pozisyonunu guclendirir. Toplam olarak iyi bir revizyon, komiteyi tebrik etmek lazim. Okan abi, calistigin icin kutlarim seni de.

Suat abi, Mehmet Ali abi, hepinize tesekkurler. Komite calismasi 6 ay yorucuydu ama sonuc tatmin edici. Ezgi+Begum'un akademik verisi olmasaydi 168 saat maddesini gecirmek zor olurdu, akademik-saha kopruleri hayati.

Geçis donemi rehberi Mart'ta cikacak, foruma ozetini atarim. Sorulariniz olursa bana ulasabilirsiniz, komite icinden tarafim.

Sondajci olarak ben de bir kelime katayim: 200 mm mold gelirse saha numunesi taşıması da değişir. Tek 200 mm mold icin yaklasik 12-15 kg numune lazım, eskiden 6 inch icin 25-30 kg yeterliydi (bir test tekrarli). Yeni mold daha az numune gerektirir aslinda kucuk avantaj — saha-lab tasimaciligi hafifler.

Bir de iri-daneli numuneyi degistirmeden lab'a getirmek onemli, eger araclık sırasında kirilirsa dane dagilimi degisir, test temsiliyetini bozar. Kucuk lastikli rotacilarla taşıma daha emin.