Selam abiler, ablacigim. Anadolu'dan KarotCu Murat. Ben sondaj sahasinda kalemle defter tutmaktan beslenen bir adamim, son 32 yildir bu kalem bu defter. Ama oglum (universite ucuncu sinif jeoloji) gecen ay basima oturup "baba bizim firmaya WellCAD almaliyiz, defteri elle yazmak orta cag" dedi.

Acikcasi ben anlamadim ne anladigini ama merak ettim. Internetten baktim, WellCAD diye bir yazilim varmis (Advanced Logic Technology firmasi), sondaj logu yazi-cizi gorsel olarak otomatik dokuyor, sondajdan gelen RQD, lithology, su seviyesi, SPT N degerlerini girip standart sayfaya cikartiyor. Demo lisansi 30 gun veriyor.

Soru: defterden WellCAD'a gecmek pratikte ne kazandirir, ne kaybettirir? Ben elle yazarken sondaj operatorune anlik geri donus yapiyorum, "burada karot kayip cok, hizini dusur" diyorum. WellCAD'la oturup excel doldurur gibi giriyorsam o anlik temas kayboluyor mu? Tecrubeli olanlardan dusuncelerinizi bekliyorum.

Murat abi, WellCAD'i 4 yildir kullaniyorum. Senin korkun yersiz: yazilim sahada saha bir tablette acilir, defter yerine tablete yazariz, anlik geri donus aynen kalir, hatta resim ekleme ve GPS koordinati otomatik geldigi icin defterden hizli bile.

Asil kazanc rapora cikarken, defteri buroya getirip elle dokup AutoCAD'e cizdirmek 1 sondaj icin 4-6 saat alan is. WellCAD'da bu surec 30 dakika, cikti zaten standart format. 32 yillik tecruben kalemden tablete gecince azalmaz, sadece kagit tasimak yorulmazligi gelir.

Ucret: yillik lisans 4-5 bin euro mertebesinde, demo 30 gun yetiyor ogrenmeye. ALT firmasinin Turkce destegi yok ama PDF kullanim kilavuzu ingilizce olarak iyi yazilmis.

sondajci_osman yazdi:

sahada saha bir tablette acilir, defter yerine tablete yazariz

Osman, tablet kullanma fikri kafamda otururdu. Saha sondajinda toz var, su var, yagmur var, tabletin dayanikli oluyor mu? Hangi marka kullaniyorsun?

Murat abi, Panasonic Toughpad FZ-G2 kullaniyorum. IP65 dayanikli, toz/su gecmiyor, gunes altinda ekran okunuyor (1200 nit). Pahali, 25-30 bin TL'lik bir alim. Daha ucuz alternatif Samsung Galaxy Tab Active5 (yaklasik 12-15 bin TL) — IP68 sertifikali, otomatik su altinda kapaniyor diye duyuyorum ama ben kullanmadim. Genc ekibimiz Samsung'u tercih ediyor.

Murat abi, Nihal — 11 yildir jeologum, hem WellCAD hem RockWorks log modulunu kullandim. Onerim: WellCAD log cizimde sektorde standart kabul edilen format ureten en olgun yazilim, EN ISO 14688-1'in log gosterim onerilerine birebir uyumlu cikti veriyor. RockWorks daha cok 3D modelleme tarafinda guclu, log cikti basit kalir.

Ek detay: WellCAD'in "Image Log" modulu acoustic veya optical televiewer datayi entegre ediyor. Eger ileride borehole imaging cihazina yatirim yaparsaniz aynı yazilim icinde isleyebilirsin, bu uzun vade icin avantaj.

Murat abi, MTA'da WellCAD lisansimiz var, 8 yildir kullaniyoruz. Karot logu standartlasmasi acisindan boyuk avantaj saglıyor, raporlar ister bizim ister musterinin gorunumune kolay donuyor.

Bir pratik not: WellCAD'in "User-defined log style" ozelligi var, bir kez ozel bir Turk standart formatini (mesela Cevre Sehircilik Genelge 2019/6 ekindeki log formatini) tanimlarsan, sonraki tum loglar o sablon uzerinde otomatik olur. Ilk hafta sablon hazirlamaya zaman ayir, sonra 5 yil meyvesini yer.

Murat abi, ben 1995'den beri sondaj loglarini hep elle yazip sonra AutoCAD'e cizen tipim, gec donemde RockWorks'e gectik. WellCAD'i hic kullanmadim direkt, ama meslektaslardan duydugum kadar log kalitesi RockWorks'ten ustun, ozellikle test sonuclari (SPT, pressuremeter, dilatometer) ile entegrasyonu temiz.

Senin oglun jeoloji ucuncu sinifta WellCAD bilgisi varsa, bu generation gap'in kapanmasinin guzel bir gostergesi. Eski kusagimiz tablet/yazilim ile sahada calismaya direniyor, ama Osman gibi 4 yildir yapanlar ulustugu hizla bizi geride birakti.

Murat abi, Karadeniz tarafinda biz universite olarak WellCAD'in egitim lisansini ogrencilerle kullaniyoruz, lisans yillik 1500 dolar civari akademik fiyatla. Ogrenciler mezun olunca firmaya gidiyor ve "ben WellCAD biliyorum" diye getiriyor degerli vasif. Eger oğlunuz mezun olduktan sonra firmaya katilacaksa, simdiden lisans alimi onu sahaya hizla entegre eder.

Harun, Cengiz, Nihal abi-ablalar — saglolun. Oglumun tezi konusunda bana bilgi acan saglam yorumlar geldi.

Bir mesele daha: WellCAD'in icine girdigim 30 yillik defter arsivi. Kagit defterler dolaplarda, bazilari benim el yazimla, bazilari cocuklarin el yazimla. Bunlari WellCAD'a aktarmak yapilabilir mi, yoksa basa donup hepsini yeniden yazmak gerekir mi?

Murat abi, eski defterleri aktarmak — gercekci olalim — 30 yillik arsiv tek tek girilmez, adam-ay olarak cok yuk getirir. Iki yol: (1) son 5 yilin onemli sondajlarini ogluna ya da staj ogrencisine yaptir, kalanlar kagit arsiv olarak saklanir, (2) OCR (optical character recognition) ile defteri tarayip excel'e aktar, sonra excel'den WellCAD'a import — el yazisi OCR'a iyi anlamaz ama matbu formlardaki numara tablolari okunabilir.

Birinci yol pratik. 30 yillik arsiv canlisi degil zaten, cogu proje kapanmis, referans amacli erisilir. Onemli olan bundan sonra dijital basla.

sondajci_osman yazdi:

30 yillik arsiv canlisi degil zaten

Osman, dogru. Eski arsiv kagit olarak kalsin, biricikleri zaten tarihtir.

KarotCu Murat abi tablete gecince forumda da emoji kullanmaya baslar, daha sonra gif, bir ay icinde de bizi reaksiyon ile karsilar. Ben simdiden "evet" emojisi pratigi yapayim.

Murat abi, BIM tarafindan ek bir avantaj: WellCAD'in cikti formatlarindan biri AGS4 (Geotechnical Data Format), Avrupa standart formati. AGS4 dosyalari Revit, Civil 3D, OpenSitePlus gibi BIM yazilimlarına dogrudan import oluyor. Sondaj logunuz BIM modelinin koordinatli bir parcasi haline geliyor. Bu, sundugunuz raporlarin profesyonel gorunumunu artiriyor, ozellikle buyuk ihale projelerinde belirleyici olabilir.

Murat abi, jeofizik bakimindan da WellCAD ile entegrasyon avantajli: borehole sismik (downhole, crosshole), borehole elektriksel, fluid logging gibi olcumler de ayni log uzerinde gosterilebilir. Eger gunun birinde firmaniza geofizik test isteyen bir musteri gelirse veriyi tek dokumanda sunabilirsiniz, dis yazilimlara gerek kalmadan.

Murat, ben de defter taraftari adamim ama elle yazmaktan vazgectim 2015'te, AutoCAD ile sondaj logu cikariyoruz simdi. Senin icin de gec sayilmaz, 32 yilin defter alisilkanlik degil disiplin demektir, disiplin tablete tasinabilir.

Pratik karar: WellCAD demo lisansini al, Osman'in tavsiye ettigi tabletlerden biriyle bir hafta sahada test et. Beğenmezsen kagit defter zaten gitmiyor. Beğenirsen sonraki adim oğlunla planla. Karari tek seferde almaya zorlama, deneyerek bul.

Mehmet abi, son cumlen aklima yatti — "deneyerek bul". WellCAD demo'su yarinki Cankiri sondaj sahamizda test edicem, oğlumdan da gelmesini istedim, ikimiz beraber ogrenicez. Tablet alimi icin de hafta sonu bakacagim, Osman'in onerdigi Samsung Galaxy Tab Active5 fiyat-performans uygun gelirse onunla baslarim.

Cengiz abinin "User-defined log style" notu altin degerinde, ilk hafta sablon hazirlamaya zaman ayiracagim. Bim Berk'in AGS4 export notu da uzun vadeli yatirim acisindan ufuk acici. Sarkayasinegi sen de gif gondermeye basla, ben emoji denerim.

Hepinize tesekkur. Bu konuda gelisme oldukca buradan haber veririm.