Selam arkadaslar, gecen hafta dort ayri ozel ic ihale (TUSAS, Eczacibasi, BSH, bir bank kampusu) sartnamelerini taradik mimar ekibimle, dort ihalede de dikkat cekici bir madde gorduk: "Bina Enerji Simulasyonu (BES) raporu, en az B sertifikali muhendisce hazirlanir. ASHRAE 90.1 veya EN 16798 referansiyla LEED/BREEAM seviyesinde dinamik simulasyon istenir. BEP-TR cikti yeterli sayilmaz."

BEP-TR'in yetersiz sayilmasi yeni bir donus, ozellikle korporat-ozel sektor kampusu projelerinde son 6 ayda hizlanmis gibi. Bizim ofis (asil yuklenici) BEP-TR'i sevkle hizmetli kanaliyla hep aldirir, simdi mimar arkadaslarimla dusunuyoruz: IES VE veya DesignBuilder gibi gercek bir dynamic energy simulation yazilimini ofise getirmemiz gerekir mi? Yoksa konsultanttan satin almak mi mantikli?

IES VE lisansi yillik 3000-4000 GBP civari, yani Tem-Eyl arasi kurla 130-170K TL. DesignBuilder Pro yillik 1500 GBP, 65-75K TL. Ikisi de TBDY uyumu acisindan dogrudan ilgisiz, enerji odakli. Ofiste mimari ekipte gunluk kullanim olur mu, yoksa proje basina konsultanttan rapor 30-50K TL'ye almak mi daha mantikli?

Sorum: bu BES Sertifika B donusunu siz de gorduniz mu? Ofise yatirim yapan veya konsultantla calisan kim, deneyiminiz ne?

Berk, biz butik konut ofisi, BES tarafiyla simdiye kadar pek karsilasmadim — BEP-TR yetiyordu yapi denetim icin. Senin bahsettigin korporat sartnameler farkli liga giriyor, "B sertifikali muhendis" lafi bu ofislerin kendi cevresinde olusan bir cember.

Soyle bir yorum yapayim: 4 ihale dort ozel mimari kampus, butik ofisinizde mimari ekiple BIM koordineli calisiyorsunuz zaten. Eger bu tip projeler ofis isinin 30-40%'ini olusturduysa yatirim mantikli — DesignBuilder yili 65-75K cok bir yuk degil. Eger yilda 1-2 proje ise konsultant ekonomik. Yatirim hesabi proje sıklığına bagli sade.

Berk, ben Enka'nin Menderes'teki uluslararasi gida tesisi tarafinda LEED ve surdurulebilirlik muhendisiyim, ITU'da enerji etkin yapi master 2017. BES Sertifika B yetkim 2021'den beri var (CIBSE Certified, Turkiye'de bildigim kadariyla 60-70 kisi tutuyor bu sayi). Yetki dagilimi gercekten dar, korporat sartnamelerin "B sertifikali muhendis" maddesini yazan teknik mudurleri tanidigim insanlar genelde, ben onlardan birinin masasini gormus biriyim. IES VE veya DesignBuilder lisansi olan + sertifikali muhendis kombinasyonu, ofis dudunca bu cember dar.

Ofis yatirim acisindan: IES VE yazilim agirligi yuksek (.NET tabanli, yillik update modeli), kullanim ogrenme egrisi 4-6 ay tam-zamanli. DesignBuilder daha hafif EnergyPlus on-yuzu, 2-3 ayda mimari arkadasiniz pratik kullanima gecer ama detayli validasyon analizi icin sinirli kalir. ASHRAE 90.1 Appendix G referansli LEED simulasyonu IES VE'de daha kuvvetli, biz Enka'da ikisini de tutuyoruz cunku LEED Platinum projemiz var.

Eger ofisinizde BES Sertifika B alacak yetkili muhendis YOK, lisans alsaniz bile rapor altinda imza atacak kisi olmaz. Yani once bir muhendisinizi sertifikaya hazirlatmak gerekecek, CIBSE'nin online sinif + sinav yolu var, hazirlik dahil 18 ay civari surec. Sertifikasiz lisansli yazilim almak yarim cozum, bunu sevmem icim yaniyor — Turkiye bu yatirim sirasini 5 yildir konusuyor, hala butik ofislerin cogu yarim devam ediyor.

Konsultant tarafi: rapor adam-saat ucretiyle 30-50K TL dogru, ben de Enka disinda yan-projelere ben de bu seviyede ucret aliyorum. Avantaji ofiste arac yatirimi yok, dezavantaji raporlar dis kapsamda kaliyor, BIM model surekli revize edilen projelerde her revizyonda ek faturalandirma. Yilda 4-5 proje varsa konsultant maliyeti 200K'a cikar, yatirim parite dengesi.

menderes_passionate_duygu yazdi:

Sertifikasiz lisansli yazilim almak yarim cozum

Duygu hanim, bu noktayi atladim degerli. Ofisimde mimar 2 kisi, mekanik ekibinde Bahar Hanim (15 yil sektor); BES Sertifika B su an icin yok kimse. Sizin "CIBSE 18 aylik yol" cizginiz onemli — yatirim sirasi: 1) once Bahar Hanim'i CIBSE'ye yonelt, 2) Hanim sertifika alirken biz konsultantla devam, 3) sertifika gelince DesignBuilder lisansini al ve in-house gec. Bu zincirleme yatirim daha akilli.

Bir sorum daha: konsultantlardan BIM model paylasimi acisindan tipik akis nasil? IES VE'ye direkt IFC4 mu aliyorsunuz, yoksa gbXML mi tercih ediyorsunuz?

IES VE'ye gbXML'den girersek geometri butun, ama mimari ekibin "thermal zoning" tanimini yapmasi gerekiyor. IFC4 import'u IES VE 2023.4'te eklendi ama henuz olgunlasmadi, kapilar pencereleri kacirir, perde duvarlarinin u-degerini elle girmek gerekir. Ben her zaman gbXML tercih ediyorum, daha guvenli.

Mimar ekibin Revit'te gbXML export'u temiz olabilmesi icin "rooms" + "thermal zones" adlandirmasinin tam yapilmis olmasi sart. Bizim sirin not: Revit'te butun rooms tanimsiz cikan modelleri konsultanta atan ofis sayisi sandiginizdan cok. Mimar tarafini boyle bir "thermal zoning ust geçişe" hazirlamak ofis projesinin yari isi.

Berk, yuksek bina sektorunden bir not: 32+ kat projelerimde son 2 yilda BES istemi sicaklasti, ozellikle korporat ofis kuleleri sartnamelerinde. SAP2000 + ETABS yapisal taraftayim, BES tarafini hep konsultanta veriyorum, su anki konsultantim Istanbul'dan Eralp Donmez (ITU 2010, sirin yazilim ofisi). Kapasitesi sinirli, 6-8 hafta on-bekleme. Sertifikali muhendis sayisi cidden dar, talep buyuyor.

Ofis yatiriminin agritmis tarafi: BES Sertifika B kursu CIBSE Turkiye'de yapilmiyor, online sinava UK saatinde girmek lazim, sinav ucreti 1500 GBP (60-70K TL). Bahar Hanim'a sertifika almak ofise 100K + 18 ay yatirim. Plus DesignBuilder lisansi 75K. Toplam ilk yil yatirimi 175-200K, sonraki yillar 75K. Yilda 4+ proje yapılırsa konsultant maliyeti 200K'yi geciyor, yatirim 2. yildan sonra eve donuyor.

KGM tarafindan: bizim altyapi/sanat yapisi projelerinde BES sartnamesi gecmedi, bizim kapsamimiza uzak konu. Ama ozel sektor korporat kampusu sartnamelerinde "BES Sertifika B" donusu Berk'in dedigi gibi son 6 ayda yayginlasiyor — Eczacibasi, Eti, Vestel kampuslerinde 2024 ihalelerinde de bunu gordum. Bu isin yapisal degil mimari + mekanik tarafta yatirim olarak konumlandi, dogru. Ben uzaktan izliyorum, ozel sektorun bu yatirim hareketi onumuzdeki 2-3 yilda korporat is'i alan ofisleri orgun yapacak.

Limak'ta havalimani projelerinde 2023 sonbaharindan beri BES rapor gerekiyor, terminal binalarinin "passive design + active HVAC" optimizasyonu icin. Biz IES VE lisansliyiz 2 yildir, ofiste 3 BES Sertifikali muhendis var. Yatirim haklilastı, yilda 6-8 buyuk proje. Berk'in butik ofisinde hesap farkli ama sektor genelinde yatirim trendi tek yonlu — yukari.

havalimani_pasif_filiz yazdi:

2 yildir IES VE lisansliyiz, ofiste 3 BES Sertifikali muhendis

Filiz hanim, sizinki stratejik hareket, Limak'in havalimani portfolyosu BES yatirimini kolayca cevirmis olduyor. Bizim butik ofiste su an 4 ozel ihale net "BES Sertifika B" maddesi olusturdu, bunlardan en az 2-3 kazanirsak ihaleyi, yatirim 2024-2025 doneminde donuyor.

Karar zinciri:

1. Bahar Hanim'a CIBSE BES Sertifika B yolunu actim, 18 ay surec, 100K yatirim

2. Sertifika sirasinda 4 ihale icin Canan hocadan rapor talep edeyim, 30-50K x 4 = 150K civari konsultant

3. Sertifika geldikten sonra (Q3 2025) DesignBuilder lisansi 75K + ofis ic egitim, 2026'dan in-house surece geciyoruz

4. IES VE yerine DesignBuilder secimi: ofisin LEED Gold seviyesi simulasyonlari igin DesignBuilder yetiyor, IES VE icraat full-LEED Platinum kapsam icin gerekli olur, simdi ihtiyacımız o kadar kapsamli degil

Berk, plan akilli ve gerçekçi. Bahar Hanim CIBSE sinav hazirligina baslarken bana ozelden yaz, 2022'de gectim aynisindan, sinav stratejisi paylasirim. Sinav formati 3 saat case-study + multiple choice combine, sahil dilim hesabi ve thermal mass questionlari kritik gelir. Once-bilmek ile sinava giris, fark 20 puan kadar olur.

Bir sektorel tahmin: 2026'ya kadar BEP-TR'nin korporat sartnamelerden cikip BES Sertifika B yerine gectigi son 5-10% ihale de geçince, butun butik mimari ofisler bu yatirimi yapmak zorunda kalir. Sizin Q3 2025 timing'iniz erken-orta segmentte saglikli.

Yapisal egitmen olarak BES tarafini uzaktan izliyorum, bu sohbeti 18 yildir biriktirdigim "yazilim sektor trendleri" notlarima ekliyorum. Bir gozlem: BIM-BES-yapisal yazilim ucgeni Turkiye'de henuz tek-ofis disiplini birlestiremiyor, sektorel yatirim sirasi dengelenmis degil. Berk'in butik ofisinin "BES once, sonra BIM-BES integrasyon, sonra yapisal" siralamasi, 5-yil-uzun-vade icinde dogru sira gibi.

Korporat ofislerin "BES Sertifika B" maddesini yazdigi sartnamelerin hemen altinda 7. madde olarak "muteahhit kendi insanlarinin hangi marka ayakkabi giydigini de belirtir" maddesi olur sanki. Yatirim listemize her yil bir tane sertifika daha ekleyemeyiz, sektorde butik ofis tukenir bir gun. Berk'in 200K toplam yatirim hesabi gercek bir yon, ama ezilen ofislerin sayisi az gozukmuyor.

Veli, sarkastiklik haricinde bir noktan dogru — butik ofislerin yatirim yuku ezici olabilir. Ben sansliyim, ofisim son 3 yildir korporat is alaninda istikrarli, yatirim cevriliyor. Pazardaki butik mimari ofislerin 1/3'u sanirim bu yeni BES esiklerini kaldiramayacak, konsultant icin 6-8 hafta beklemekle proje teslim sureleri patlayacak, kazanan biz olabiliriz ama cikan ofislere uzulurum gercekten.

Forumda boyle bir sektorel yon haritasi yapmak guzel oluyor, hepinize tesekkurler. Canan hocam Bahar Hanim icin sinav stratejisini cok yakin zamanda alacaktir, ozelden mesaj atacak.