Merhabalar, QGIS 3.40 LTR (Bratislava) ekim sonunda cikti, bu hafta upgrade ettim ITU'daki dersliklerde. Turkiye-spesifik plugin'lerle uyumlulukta bazi sorunlar yasiyorum, deneyimi olan var mi diye soruyorum.

Sorunlar: (1) "Tapu Kadastro Donusum" plugin (3.34 ile cikan, Ankara Univ ekibinin yazdigi) 3.40'ta yuklenmiyor, "metadata.txt eksik attribute" hatasi veriyor. (2) "TUSAGA-AKTIF NTRIP Client" plugin (Resul Comert'in gelistirdigi) acilirken Python 3.12 ile uyumsuz, QGIS 3.40 Python 3.12 ile geliyor. (3) NetCAD'den gelen ncz dosyalarini okumak icin "NCZ Reader" plugin hala 3.28 uyumlu yazilmis, 3.40'ta crash ediyor.

Plugin gelistiricilerine GitHub uzerinden issue actim ama cevap gelmedi, cogu hobi gelistiricisi malum. Sizden sorum: ya alternatif plugin biliyor musunuz, ya da QGIS 3.34 LTR'de kalip 3.40 atlamayalim mi diye dusunmeliyim?

Ezgi Hocam, ben kurumsal kullanimda hep iki versiyon politika oneriyorum: bir LTS (su an 3.34, gelecek sene 3.40 LTS olacak) bir de current. Su an 3.40 LTR yeni cikti, ekosistem henuz yetismedi. 6 ay sonra plugin'ler tamamen uyumlu olur.

Pratik: 3.34'te kalin uretim icin, 3.40'i ayri bir kurulumda test et (QGIS portable kurulumlari yan yana yasayabilir, profile farkli olunca). Plugin gelistiricilere GitHub issue acin diyorsun, OpenSource'ta bu yavas siver. Ozellikle "Tapu Kadastro Donusum" plugin'i kritikse Ankara Univ ekibine direkt mail at, ITU'dan yazinca ciddiye alirlar.

Ezgi Hocam, NCZ Reader plugin sorununa ozel cevap: ben iki ay once kendim fork ettim ve 3.40 uyumluluyu yamadim, GitHub'a PR actim ama merge edilmedi orijinal gelistirici inaktif. Fork'umun linkini ozel mesajla atarim, manuel install edebilirsiniz QGIS'e.

TUSAGA-AKTIF plugin icin: Resul Hoca aktif, gecen ay InsanCBS Slack'inde gorduydum. Ona dogrudan email yazin, 1-2 gun icinde Python 3.12 fix'i cikarir. Telefon numarasini bilmiyorum ama ITU yoluyla TKGM'den ulasilabilir.

ank_ezgi yazdi:

Tapu Kadastro Donusum plugin

Bu plugin icin alternatif: PROJ 9.4 kütüphanesi QGIS 3.40 ile geldi, ED50-TUREF96 donusumu icin PROJ'un kendi pipeline'ini kullanmak plugin'e gerek birakmiyor cogu durumda. Settings > Options > Transformations > Datum Transformations'tan "EPSG:23036 to EPSG:5254" arama yap, PROJ'un native pipeline'i geliyor olmali.

Plugin'in yaptigi ek faydalar var (yerel grid duzeltme, Tapu Kadastro'nun resmi parametreleri vs.) ama cogu pratik is icin PROJ native yetiyor.

Yapi denetim tarafindan: biz QGIS 3.28 LTR'de duruyoruz hala, 3.34'e bile gecmedik. Sebep: gecen yil 3.34 cikinca proje dosyalarinin geriye dogru acilmasinda sorun yasamistik (bazi expression'lar deprecated olmustu, simbolojiler bozuluyordu). Kurumsal CBS'te bir surum atlamak iki ucu keskin biçak.

Ezgi Hocam, derslerinizde 3.40'i kullanmak ogrenciler icin guncel olur, ama ofis uretimi icin 3.34'te kalin onerimce.

Tapu Kadastro'da emekli oldugumdan beri QGIS'i ben de kucuk islerde kullaniyorum, oglum yardim ediyor kurulumda. Plugin kavramini anliyorum ama her surum yeni problemler getiriyor demek demoralize ediyor. Eskiden NetCAD aldigimizda 5 yil ayni versiyonu kullanirdik, suremiz boldu.

Ezgi Hanim, 3.34 LTS'de durmaniz daha mantikli sanki, ogrenciler ileri surumu kendi merakla zaten denerler.

Bir de QGIS 3.40'in yeni 3D rendering motoru var, "QGIS 3D Map View" yeniden yazilmis. Bu, IFC tabanli BIM model + QGIS terrain ortaminda goruntulemek icin ciddi adim. Ben test ettim, IFC4.3 yapi modelini QGIS'e aliyor, terrain ile beraber 3D ortamda gosteriyor. Bu 3.34'te yoktu. Yeni surumun bu cok degerli ozelligi bir yana kalmamali.

Yani plugin sorunlarini cozersek 3.40 ileri bir adim kesinlikle. Birka ay sabir gerektiriyor.

bim_berk yazdi:

QGIS 3D Map View yeniden yazilmis

Berk, bu 3D ozellik benim cok ilgimi cekti, BIM-CBS entegrasyonu tezimde temel konu. Yeni 3D motoru hangi backend kullaniyor — Qt 3D mu, yoksa OpenSceneGraph mu? Performansi 28 ha BIM model + topografya icin nasil?

Ezgi Hocam, Qt 3D backend kullaniyor (Qt6 ile geldi 3.40), OpenSceneGraph terketildi. Performans 28 ha BIM + terrain icin RTX 3060 GPU'da 25-30 fps, eski 3.34'un 3D motorunda ayni sahne 5-8 fps idi. Ciddi sicrama. Ama RAM kullanimi 8 GB civari, hafif laptop'ta zorlar.

NCZ Reader fork link'i: ben Telegram'da Ezgi Hocam'a direk gondereyim, forumda repo link'i paylasmak istemiyorum (gelistiricinin orijinal isim hakki konusunda etik durumum belirsiz, fork ettim ama merge yapilmadi). Hocam ozelden mesaj atin.

QGIS'in plugin ekosistemi acik kaynak hayatinin guzelligi ve cilesi. Bizim Izmir'deki labda 3 plugin tutkalla ayakta, gelistiricileri 5 yildir tek kisi. Birsey olursa ekosistem yıkilır. Bu kirilganlik tartismayi ozellikle kurumsal CBS icin onemli kiliyor.

Ezgi Hocam, plugin sorunlarini bir liste haline getirip QGIS Turkiye Slack'inde paylassaniz, bir kac kisi gonullu yamayabilir. Topluluk dayanismasi acik kaynagin tek yolu.

Plugin geliyor plugin gidiyor, bizim hocamiz deftere Pilot kalemle ciz derdi, hala Pilot kalemim yaniyor. Acik kaynak yazilim Pilot kalem gibi, garantisi yok ama maziye saygili. Premium kalem (ArcGIS) bozuldugunda firma 5 milyon TL faturayi getirir.

sarkayasinegi'ne tepkim: kalem analoji bayagi naif. ArcGIS lisans pahali ama destek alirsin, plugin geli gider tartismayi ortadan kaldirir. Acik kaynagin maliyeti dolayli — danismanlik, gecis projeleri, ic egitim. Toplam sahip olma maliyeti (TCO) hesaplanmadan hangisi pahali bilemezsin.

Karar ozetim: derslerde 3.40 (yeni 3D motoru, ogrencilere guncel teknoloji), uretimde 3.34 LTR (stabil, plugin'ler oturmuş). Hakan'dan NCZ fork'u alacagim, Resul Hoca'ya TUSAGA plugin icin direk mail atacagim, Tapu Kadastro Donusum plugin'i icin Berk'in dedigi gibi Ankara Univ ekibine ITU adina formal yazi gondererek aktivasyonunu tetikleyecegim.

Tesekkurler herkese, 6 ay sonra 3.40'in olgunlasma durumunu yine tartisalim.