Arkadaslar, ISO TC 182 (Geotechnics) 17892 serisinin 2024-2026 arasi minor revizyonlarini tamamladi, bunlar 2027 baslarinda Turkce yayinlandi (TS EN ISO 17892-1 ila -12 tum seri guncel). Konya ARGE merkezimizde bu yeni baskıyı sablonlara entegre etmeye basladim, dikkat ettigim degisiklikleri paylasayim.

Onemli yenilikler: 1) Part 7 (UCS, ince taneli zemin) icin yeni numune hazirlama prosedur — trimming sirasinda yontem netlestirildi (wire saw vs. lathe) ve numune ayni doy doygunluk durumu kontrolu eklendi. 2) Part 9 (consolidated triaxial) icin back-pressure saturation sirasinda B-degeri minimumu 0.95 -> 0.96 oldu (cok minor ama lab kontrolu degisir). 3) Part 12 (Atterberg) icin Fall Cone yontemi artik tam paralel onerilir oldu, Casagrande tek opsiyon degil. 4) Part 11 (gecirgenlik) icin sabit-yuk yontemine ek olarak constant-flow yontem eklendi.

Konya pazar ofisinde lab muhendisleri panik halinde — "tum sablonlari yeniden mi yazacagiz?" Bence makul bir zaman dilimi icinde sirayla degistirmek mantikli. Sizin sektorde tepki nasil oluyor?

Begum, biz Izmir lab'da Ocak ayindan beri 2027 baskisini takip ediyoruz, Subat'ta sablonlari guncellemeye basladik. Tam liste cikarmak icin 6 hafta surdu — her Part icin sablon + ic prosedur dokumani + kalibrasyon talimati ayri ayri revize.

Part 12 Fall Cone'un tam paralel olarak onerilmesi bizim icin onemli — biz Fall Cone cihazina yatirim yapmistik 2024'te, simdi standart referansli olarak kullanabiliyoruz. Eskiden "supplementary" idi, simdi "alternatif primary". TURKAK akreditasyon kapsamına Fall Cone'u eklemek icin basvuruyu Mart'ta yaptik.

B-degeri minimumu 0.95'ten 0.96'ya cikti gibi gozuken bu degisiklik aslinda saturation sureçlerini uzatabilir — bizim deneyimimizde 0.96 ulasmak bazi killi numunelerde 7 gun fazla kalkis surdu. Project takvimi etkilenir bunu hesaplayanlar icin.

Begum, Deniz, ikinizin paylastigi pratik detaylar cok faydali. Akademik tarafindan ekleyim:

Part 9'da B-degeri 0.96 esigi ICH (International Conference on Soil Mechanics and Geotechnical Engineering) 2022 paralel oturumlarinda tartisilmisti. Sebep: yumusak kil ve gevsek kum numunelerinde 0.95 saturation seviyesi henuz gercek doy doygunluk vermiyor — efektif gerilme sapma riski %5'e cikabiliyor. 0.96 esigi bu riski %2-3'e dusuruyor.

Pratik olarak bu degisikligi karsilamak icin back-pressure saturation surecinde "step pressure increment" (basinci kademeli artirma) yaklasiminin daha sistematik uygulanmasi gerekiyor. Kucuk Turk lablari icin bu egitim acigi olabilir.

Ezgi'nin dedigi gibi, B-degeri 0.96 esigi sahada lab personeli icin bilgi acigi. Ben 17 yildir back-pressure saturation prosedurunu egitiyorum personele, simdi yeni esige gore kademeli yukleme + sure beklemek lazim. Bu da ek maliyet ve sure demek, isveren genelde hosgorusuz bu konuda.

Begum, ARGE merkezi olarak bu konuda bir egitim videosu veya kisa kilavuz hazirlamayi dusunur musunuz? Konya ARGE'nin ortak yarari olur, Turkiye genelinde lab personeli icin kaynak.

MAYilmaz_Inz yazdi:

Konya ARGE'nin ortak yarari olur, Turkiye genelinde lab personeli icin kaynak

Mehmet abi, evet bu fikir hosumuza gider. ARGE direktorumuz ile konusup bir online kilavuz seri hazirlayabiliriz, her Part icin 1 video + 1 sablon paketi. Eylul-Ekim doneminde planlayabiliriz, Ezgi ablamin akademik gozetimini de alirsak daha saglam olur.

Ezgi ablam, ITU'dan ortak danismanlik konusunda mudur ile gorus alabilir misin?

Begum, hemen mudur ile gorusup geri donerim. ITU Insaat'in geoteknik anabilim dalinda boyle bir is birligine olumlu bakilir tahminen, akademik yarari net.

Yapi denetim tarafindan: TS EN ISO 17892 serisi referansli raporlari kabul ederken eskiden Part numarasi yeterliydi, baski yili sorgulamiyorduk. Yeni baski cikinca rapor gecerligi sorusu cıkıyor. D2487 konusunda da ayni sorunu yasadık — baski yili zorunlu kontrol kurali koymak istiyoruz.

Begum, Konya ARGE'nin egitim videosu sahip olunan bir kaynak olur, bizim yapi denetim ofislerine de tavsiye olarak gondermek ister miyiz? Standart bilgi yayilimi acisindan onemli.

Iksa tarafindan Part 11 (gecirgenlik) constant-flow yontemi cok ilginç — eski sabit-yuk yontemi cok yumusak killi zeminlerde uzun zaman aliyordu (hatta haftalar suren testler), constant-flow daha hizli sonuc verir. Bizim ofiste perde duvar gecirgenlik testleri icin bu degisiklik takvimde 4-6 hafta tasarruf demek.

Cihaz tarafindan: constant-flow icin syringe pump tipi cihaz gerekli, eski sabit-yuk Mariotte tupu yetmez. Cihaz yatirimi 800k TL civari, bizim ofiste degerlendiriyoruz.

Ankara'da bizim lab sablonlari hala 2018 baskisina gore. 2027 baskisina gecmek icin sirket bir teklif iste-değer (RFP) cikarmis Subat'ta, danismanlik teklifi 6 firma verdi, fiyatlar 250k-1.2M TL arasi, dagilik. Begum'un Konya ARGE'den ucretsiz egitim videosu cikarsa biz boyle isin tamamini disardan satin almamiz gerekmeyebilir.

Bu arada Konya ARGE merkezi olarak yatirimı kim destekliyor? TUBITAK mi, Konya Ticaret Odasi mi?

Suat, Konya Sanayi Odasi + KOSGEB ortak destegi. Egitim icerigi icin hibe potansiyeli var, basvurusu Haziran'da. Egitim icerigi cikarsa Konya bolge sınırı yok, Turkiye genelinde acik kaynak olarak yayinlayabiliriz.

KTU olarak 17892 serisi sablonlarini Subat'ta 2027 baskisina guncellemeye basladik, Mayis sonuna kadar bitirme planiyoruz. Begum'un Konya ARGE egitim materyalini KTU lab personel egitiminde kullanmaya hazırız.

Bir teknik nokta: Part 7 trimming yontem netlestirilmesi (wire saw vs. lathe), KTU'da iki yontem de var, eskiden seçimi yapan operatore birakirdik. 2027'de wire saw daha hassas oldugu durumlar (yumusak kil) ile lathe tercih edilmesi gereken durumlar (sert kil + cakil ileti) ayri ayri tanimlandi. Lab personeli egitimi icin guzel bir yapi olusturuyor.

Standart guncellenir lab guncellenir muhendis guncellenir. Ucretsiz olan sadece Emre yorumu kalir bu zincirde.

Begum, bu egitim is birligine TC 105 acisindan da bakabilir miyim? Konya ARGE + ITU is birliginin altina TC 105 sponsorlugu eklersek dokumanin resmi bir agrılığı olur, TSE'nin kendi platformunda yayinlayabiliriz. Haziran toplantisinda gundeme alabilirim, ne dersin?

Selim, bu cok yararlı olur. TC 105 sponsorlugu ile TSE platformu kullanimi, hem dokumanin guvenirliği artar hem ulasim genisler. Haziran toplantisinda gundeme almani rica ediyorum, oncesinde Mayis ortasinda taslagi sana ileterim degerlendirmek icin.

Bu is birligi modeli takdire sayan bir adım — eskiden boyle ortak hareket olmazdi sektorde, herkes kendi labi ic isi yapardi. ITU + Konya ARGE + KTU + TC 105 dortlu yapi onumuzdeki yillarda Turkiye geoteknik standardi gelisimini hizlandirir. Emekliyim ama uzaktan takip ederim, baska eski hocalara da ileterim.

Emre'nin felsefi katki sectorume guzel bir aciklama, Ismel abinin destegine de tesekkur ederim. Ozet:

1) TS EN ISO 17892 serisi 2027 baskisi Turkce yayinlandi. 2) Part 7 numune trimming netlesti, Part 9 B-degeri 0.96 oldu, Part 11 constant-flow eklendi, Part 12 Fall Cone tam paralel oldu. 3) Konya ARGE + ITU + KTU + TC 105 ortak is birligi ile Eylul-Ekim doneminde online egitim kilavuzu (her Part icin video + sablon) hazirlanacak. 4) KOSGEB + TC 105 sponsorlugu ile TSE platformunda acik kaynak yayin. 5) Yapi denetim ic talimatı: standart kodu + baski yili zorunlu kontrol (Cagri).

Egitim materyali hazirligi suresinde gelismeleri burada paylasirim. Tesekkurler herkese.