Arkadaslar, CEN/TC 250/SC 7 (Eurocode 7 alt komitesi) 2027 baskisini bu yil resmi yayinladi — "second generation" Eurocode 7 olarak biliniyor. Buyuk degisiklik var, Turkiye uyum surecini konusalim.

Yeni baskinin ana yenilikleri: 1) Part 1 (genel kurallar), Part 2 (zemin testleri ve tasarim hesabi), Part 3 (geoteknik yapilar — eski Part 3 ayrilmisti, simdi tek Part 3 altinda topariyor) yapisi netlesti. 2) Design Approach kavrami daha esnek, ulkelere ek serbestlik tanindi. 3) Karakteristik deger tanimi yeniden formule edildi (artik %5 fraktil zorunlu degil, "cautious estimate" yaklasimi tekrar one cikti). 4) Numerical analysis (FEM) icin ayri bir bolum eklendi.

Turkiye Ulusal Ek (NA) hala 2020 baskisina gore taslak halinde, simdi 2027 baskisi cikinca tum surec yeniden mi baslayacak? TC 105 bu konuda bir aciklama yapmis mi?

Selim, dogru tespit. TC 105 Subat ayinda toplanti yapti, ben de katildim. Karar su: 2020 baskisina gore yapilan Ulusal Ek calismasi terkedilmiyor, ama 2027 second generation icin paralel bir gozden gecirme grubu kuruldu. Tahmini 2 yil daha sureç var yani.

Pratik anlamda: Turkiye'de 2027 baskisi bir sure gecerli olmayacak resmi olarak. TS EN 1997-1:2020 standardimiz yururlukte kalacak, 2027 surumu Turkce yayinlanmadan tasarima esas alinmaz. Ama akademik calismalarda ve karsilastirma raporlarinda 2027'yi referans almak mantikli.

Karakteristik deger tanimindaki esneklik bence en onemli degisiklik. %5 fraktil cogu zaman ulasilmasi zor bir sayisal hedefti, "cautious estimate" yaklasimi muhendis takdirine alan birakir. Bu hem iyi hem kotu — iyi cunku gercekci, kotu cunku tartismaya acik.

Eurocode 7 dosyasi 15 yildir ayni hikaye: Avrupa standardi cikiyor, Turkce cevirisi 2-3 yil gecikiyor, Ulusal Ek 5-10 yil bekliyor. 2027 baskisinin Turkiye'de tam adopsiyonu 2032-2035'e gider tahminim.

Bu donemde Turk muhendisi ne yapiyor: TS 1900 + TBDY referansiyla calisiyor, isveren Eurocode istediginde 2020 baskisi + recommended values kullaniyor. 2027 baskisi simdilik akademinin merakı, sahada henuz gelmedi.

Ezgi'nin dedigi cautious estimate yaklasimi pratikte zaten kullaniliyordu — %5 fraktil hesabini cogu muhendis sayisal olarak yapmiyordu, sezgisel olarak konservatif tahmin yaziyordu. Resmi olarak meşrulastirilmasi guzel.

Iksa tarafindan onemli bir nokta: 2027 Part 3'te derin kazi (excavation) ve ankraj (anchor) tasarimi icin yeni bolumler eklendi. EN 1537 (ankraj testleri) referansi guncellendi, prooft testi ile suitability testi arasindaki ayrim netlesti.

Bizim ofiste 2025'ten beri 2027 taslagini takip ediyorduk, IBC ve cesitli iksa kongrelerinde tartismalar yapildi. Pratik etkisi: ankraj tasariminda 2 yeni partial factor geldi, mevcut hesap tablolarini guncellemek zorunda kalacagız. Ama Selim'in dedigi gibi NA gelmeden Turkiye'de zorunlu degil, hazirlikli olmak iyi.

Yapi denetim tarafindan: hala TS 1900 referansli rapor istiyoruz, Eurocode 7 ek dokuman olarak kabul. 2020 baskisi yerine 2027 baskisi yazilirsa kabul ederiz cunku ek dokuman, ama tasarim hesabi TS 1900 olmali.

Cevre Sehircilik Bakanligi bu konuda hareketsiz son 2 yildir. Ulusal Ek beklentisini bakanlik resmi sayfasinda bile gormuyoruz son 8 ay. TC 105 daha aktif ama bakanlik onayi olmadan resmi olarak gecemez.

Ankara'dan dindiklerime gore TC 105'de 2 grup var: bir grup 2027 baskisini direkt adopte etmek istiyor, NA hizli yazip gecmek; digeri 2020 baskisini once tamamlamak istiyor sonra 2027'ye gecmek. Bu ic celiski sureci yavaslatiyor.

Selim, sen TC 105 toplantisina katildiysan ic atmosferi nasil? Konsensus var mi yoksa hala kavga ediyor mu?

ankara_zeminci yazdi:

TC 105'de 2 grup var: bir grup 2027 baskisini direkt adopte etmek istiyor, digeri 2020 baskisini once tamamlamak istiyor

Suat, ic atmosfer hala bolunmus. Subat toplantisinda 2 saat tartistik, oylama yapilmadi. Bence 2020 baskisini hizla yayinlayip 2027'ye paralel gecmek mantikli — yoksa Turkiye 2032'yi bulur. Ama kararsizlik devam ediyor, bakanligin pozisyonu da net degil.

Ali Birand hocamiz olsa bu durumu gorse ne derdi acaba — "muhendislikte standardi beklemek korkak isi, yapmak gerekirken yapmak lazim" gibi bir sey ederdi.

KTU'de doktora ogrencileri 2027 baskisini takip ediyor zaten, lisans dersinde de 2020 baskisini anlatiyoruz. Akademik anlamda gecis devam ediyor. Sahada uzun sure 2 standart paralel kalir tahmin ediyorum, biz 2-3 nesil ogrenciyi her ikisini de bilmek icin egitiyoruz.

Bu arada Karadeniz bolgesindeki bazi limanli projelerde Avrupali muteahhitler 2027 baskisini sart kosuyor cogu zaman. Bu durumda Turk lab ve Turk muhendis ic uyumluluk problemi yasiyor — sozlesme 2027 diyor, denetim TS 1900 diyor.

TUBITAK projemde 2027 baskisini referans aldim, hakem raporlarinda da bu konuda sorgulanmadim. Akademik dunyada zaten yeni baski referans, sahada gecisi yavas dedigimiz dogru.

Ezgi ablamin dedigi karakteristik deger esnegligi konusunda bir akademik gozlem: 2027 baskisinda "cautious estimate" tanimina ek olarak "based on judgment and statistical analysis" cumlesi eklendi. Yani sezgisel + istatistiksel kombinasyon resmi olarak tanimlandi. Bu cok onemli, cunku Turkiye'de istatistiksel altyapi olmayan firmalar icin yasal koruma saglar.

Eurocode 7 ile Turkiye'nin iliskisi pizza ile pizzeria iliskisi gibi — biz uzaktan kokusunu aliyoruz, ama hic agzımıza koymak nasip olmuyor. 2020 baskisi yenmedi, 2027 baskisi simdi oncelikli mi?

Emre'nin pizza analojisi pek ofansif olsa da fena degil. 2007 yonetmeligi de Eurocode etkisinde yapildi diyorduk biz, 2018 yonetmeligi de oyle dendi. Ama tam adopsiyon hic olmadi.

Selim, Birand hocamizdan bahsetmen guzel oldu. O olsa "Turkiye kendi standartini yapmali, ne Eurocode'a guven ne TBDY'ye, kendi muhendisinin verisi ile" derdi muhtemelen. 90'larin sonunda bir TC 105 toplantisinda boyle dedigini hatirliyorum.

Ismet abi, hakli. Ali hocam standardin ulkeye ozel olmasi gerektigini savunurdu. Eurocode adopsiyonunda bu pozisyonu temkinli karsilardi. Bugun olsa bence "iki standardi paralel kullanin, kendi karsilastirmali deneyimizi kurun" derdi.

Pratik olarak: 2027 baskisini akademik olarak takip et, 2020 baskisi + TS 1900 kombinasyonu ile saha is yap, bakanligin NA hareketini bekle. Aceleci olmaya gerek yok.

Iksa kongresinde Mart'ta tartisilacak konulardan biri 2027 Part 3 ankraj bolumu. Avrupa'dan TC 250/SC 7 uyesi bir uzman gelecek, sunum sonrasi soru-cevap yapacagiz. Selim, ilgileniyorsan kayit linki paylasayim. Eurocode 7'nin Turkiye'deki gelecegine etkili olabilecek nadir firsatlardan.

Bu kongrede Turk pratigine ozel sorulari toplamak istiyorum, varsa yazsin arkadaslar — 2027 baskisinin Turk projeleri icin endisesi olan herkes.

Taner, Iksa kongresine yapi denetim tarafindan biz katilamayiz cogu zaman, ama soru iletmek isterim. Ankraj proof testi ile suitability testi arasindaki ayrim 2027'de netlesti dedin — yapi denetim olarak biz proof test rapor formatinda ne istedigimizi belirleyemiyoruz su an, NA bekliyoruz. Bu konuyu soruna ekleyebilir misin: "NA gelmeden suitability testi raporunda hangi minimum bilgiler aranmali"?

Ozet: 2027 baskisi yayinlandi ama Turkiye Ulusal Ek'i icin 2-3 yil daha bekleme. TS 1900 + 2020 baskisi mevcut pratik. Karakteristik deger esnegligi en onemli degisiklik. Avrupali muteahhitlerin bulundugu projelerde 2027 baskisi sart kosulabilir, gecis surecinde celiskiler cikacak.

TC 105'in onumuzdeki toplantisi haziran ayinda, 2027 vs 2020 oylamasi yapilacak. Iksa kongresine de Cagri'nin sorusunu ileteceğim Taner abinin uzerinden. Sonucu burada paylasirim. Tesekkurler herkese tartisma icin.