YOK'un 2026-2027 yili kontenjan plani aciklandi. Insaat muhendisligi bolumu kontenjanlarinda %25 kisilma var ulke genelinde. Bazi devlet universitelerinde bolum tamamen kapatiliyor (5 universite), bazi vakif universitelerinde %40'a varan kisilma. Karar gerekce metni "mezun istihdam dengesi" diyor.

KTU'de biz 2 yıldır kontenjan azalisi gorvoruz zaten, 2026'da daha sert. Geoteknik anabilim dali olarak bu kararin teknik etkilerini tartismak istiyorum: kontenjan azalmasi insaat muhendisi açıgına yol acar mi, yoksa istihdam dengesi gerekcesi gercekten mi geçerli?

Apolitik bakalim, sayilarla. Sahadan, akademiden, sektorden gorus istiyorum.

Harun hocam, YOK gerekce metnindeki "mezun istihdam dengesi" verisine bakalim: TUIK 2025 verisi insaat muhendisi mezunlarinin %18'i sektor disinda calisiyor (banka, satis, baska sektor). Bu rakam 2015'te %9'du. Iki katina çıkmis. YOK bu veriden hareketle "fazla mezun var" sonucuna varıyor.

Ama veriyi farkli yorumlamak da mumkun: insaat sektoru 2018-2024 arasi durgun gecti, mezunlar mecburen baska sektore gitti. Sektor 2026 yatirim planlariyla yeniden buyuyecekse, mevcut mezun havuzu yetersiz kalabilir. Yani "fazla mezun" tespiti tarihsel veri uzerine kuruluyor, ileri donem ihtiyaci dikkate almıyor.

Ezgi'nin yorumu rasyonel. Ben ekleyeyim: insaat muhendisligi mezun sayisi 2010-2020 arasi 12 binden 28 bine cikti, hızlı buyume. Sektor butun bu mezunlari emmedi. Simdi "kisma" karari mantikli gorunuyor ama %25 sert oran. Daha kademeli %10-15 olabilirdi.

Bir de geoteknik gibi alt dallar mezun azligi cekiyor zaten. Ana kontenjan kisilirsa alt dallar da kuculur. Bu, sektorun ihtiyaci olan uzmanlasma alanlarini olumsuz etkiler. YOK kararinda dal-bazi diferansiyasyon yok, hep tek elde kisma.

Yapi denetim cephesinden: biz su an akredite denetci sayisi yetersiz, yıllardir bekleyenler var. Mezun sayisi azalirsa denetci adayi havuzu kucur, akredite denetci sayisi daha da dusurur. Yapi denetim sektoru kapasite sorunu yasiyor, insaat fakultesi kontenjan kisilmasi dogrudan vurur.

YOK'un kararinda yapi denetim sektoru ihtiyaci hesaba katilmamis sanirim. Sadece "musteri muhendis" gozuyle bakilmis, denetim insan gucu boyutu eksik.

Antalya'dan: biz turizm tesisleri ve buyuk otellerde calisirken muhendis aciği yokuydu son 5 yıl, mezun cok ama tecrubesiz cok. Sektor "tecrubeli muhendis" istivor, mezun aciği degil. Kontenjan kisma bu yapisal sorunu cozmez, sadece sayisal mezunu azaltır.

Cozum: lisans egitimi + zorunlu staj + tecrube destekli sertifikasyon. Mezun sayisi degil, mezunun yetkinligi mesele. YOK kararı yanlis hedefe baktıyor.

Ankara'dan: yine geoteknik alanindaki acık. Ben gecen 3 yıl 12 yeni mezunla calistim, hicbiri Atterberg limiti yorumlayamiyordu, lisansta gormemisler veya gormus ama unutmuslar. Geoteknik alt dali lisansta yetersiz islenivor. Kontenjan kisarak bu sorun cozulmez, mufredat reformu lazim.

YOK kontenjan plani ile birlikte mufredat revizyon plani aciklasa daha tutarli olur. Sadece sayi azaltmak yarim onlem.

Insaat fakultesi kontenjan kisma denince benim aklima sadece "isaat firmasi sahibinin oglunun mezun oldugu universite kontenjani kisilmiyor mu acaba" sorusu geliyor. Apolitik tartisma bekliyordunuz, ben yapamadım, ozur.

80'lerde biz mezun olurken Turkiye'de 8 universitede insaat bolumu vardi. 2000'lerde 30'a, 2010'larda 100'e cikti. Cogu kucuk vakif universitesi, mufredati sulu, mezunu nitelikse niteliksiz. YOK bu vakif universitelerini denetleyemedi 20 yıl, simdi kontenjan kapatarak duzeltmeye calisiyor. Geç kalmis bir reform.

Ama dogru reform devlet universitelerini bunun icine sokmamali. ITU, ODTU, Bogazici, KTU, YTU -- bunlar zaten kaliteli mezun veriyor, kontenjan kisma onlara haksizlik. Diferansiye edilmeden alinmis ust karar.

Murat abi'nin noktasi cok iyi. YOK kararinda devlet/vakif ayirimi yapilsa, kalite ayirimi yapilsa anlamli olurdu. Karar duz tek el alindigi icin "iyi olan da kotu olan da ayni kisilmaya tabi" durumu olusuyor. Bu, mufredat reformu yerine mufredat kisma. Niteliksel buy reform degil.

TMMOB-IMO acisindan: biz YOK'a 2024'te bir gorus belgesi gondermistik, "kontenjan kararı oda gorusu alinarak verilmeli" diyorduk. Tutuldu mu sayilmadı pek. 2026 karariyla beraber yeniden gundeme aliyoruz.

Bizim onerimiz: kontenjan, akreditasyon ile bagli olsun. ABET veya MUDEK akredite olan bolumlerin kontenjani korunsun, akredite olmayanlarin kontenjani kademeli kisilsin. Boyle bir mekanizma teknik kalite ile sayisal hedef arasinda iyi denge kurar.

Reform kararı dakikadir, sonucu yıllardır. Ben universite ogrenken kontenjan azaltma duydugumu hatirliyorum, mezun olduktan sonra fazlalik konusulmaya basladi. Plan yapanlar 4 yil sonra ne olacaginı tahmin edemiyor. Hep arkadan kosturuyoruz.

Hakan'in noktasi haklı: insaat muhendisligi egitimi 4 yil + meslek tecrubesi 3-5 yil = piyasaya tam yetkin muhendis cikma süresi 7-9 yil. YOK kontenjan karari 2026'da alindigi anda piyasa etkisi 2033-2035'te belirginlesir. Bu surede insaat sektoru bambaska bir konjoturde olabilir.

Insan kaynaği planlamasi uzun donemli, dinamik bir konu. Statik tek bir karar (%25 kisma) yerine, surekli iyilestirme mekanizması (her 2 yıl revizyon, sektor verisi ile guncelleme) lazim. YOK bu mekanizmaya sahip degil su an.

Ezgi cok dogru. Ben ekleyeyim: kız ogrencilerin insaat muhendisligine girisi son 10 yılda artiyordu, simdi kontenjan kisilirsa ilk olarak yeni gruplar (kadın, Anadolu lise mezunu, kucuk sehirden gelen ogrenci) etkilenir. Yapisal olarak elit universite ve elit aileden gelen ogrenci yine geçer. Egitimde firsat esitsizligi acisindan bu da bir konudur.

Bir baska boyut: vakif universitelerinin kontenjan kisma kararı sonrası bazıları bolumu kapatma yoluna gidebilir. Bolumu kapatan vakif universitesinde okuyan mevcut ogrenciler ne olur — devlet universitesine transfer mi edilir, devam mi eder, belirsiz. YOK gecis duzenlemesi açıklamadi henuz.

Ogrenci tarafinda kararsizlik buyuk. KTU'de kayit donemi geliyor, biz bu sorulari mutlaka cevaplamak zorundayiz.

Bahadir'in nokta sahanin sicagi gunluk gercekligi. YOK kararlari hep boyle alinir aslinda — ust duzeyde sayilar konusulur, taban duzeyde belirsizlik kalir. Egitim politikasinin yapisal kusuru.

Harun hocam, KTU yazılı gorusunde "gecis duzenlemesinin acilen aciklanmasi" maddesini de eklerseniz bence cok yerinde olur. Mevcut ogrencilerin haklari korunmali.

Herkese cok tesekkur, KTU adina notlarımı alivorum. Ozet:

1) Sayisal kararnin yapisal soruna cevap olmadigi (Bahadir, Suat -- mufredat sorunu), 2) Akreditasyon bagli kontenjan modeli (Rasit'in oda onerisi), 3) Devlet/vakif ayirim yapilmamasinin haksizliği (Murat-Ozgur), 4) Geoteknik gibi alt dallarin mezun acisi (Mehmet Ali), 5) Yapi denetim sektoru kapasite gercekligi (Cagri), 6) Uzun donem dinamik mekanizma ihtiyaci (Ezgi-Hakan), 7) Egitimde firsat esitsizliği boyutu (Deniz).

Bu yedi maddeyi KTU geoteknik kursu adina YOK'a yazılı gorus olarak ileteceğim, IMO ile koordine. Oldukca verimli bir tartisma oldu, hepinize sag olun.