Istanbul'da kucuk olcekli kentsel donusum projelerinde bir istisna uygulamasi duydum — "AFAD deprem tehlike haritasi verileri yeterli olabiliyor, bagimsiz zemin etudu zorunlu olmayabilir" diye bir yoruma denk geldim. Istanbul Buyuksehir Belediyesi veya Cevre Sehircilik Il Mudurlugu boyle bir istisna tanimlamis mi gercekten?

Ben proje muhendisi olarak "zemin etudu olmadan yapi tasarimi olmaz" diye yetistirildim, bu konunun yasal kaynagini bulamadim. Biri "mahalle olceginde mikrobolgeleme calismasi varsa bagimsiz etut gerekli degil" dedi, biri "6306 kapsaminda istisna yok, her bina icin etut sart" dedi. Hangisi dogru?

Konu onemli cunku bizim firmaya bir muteahhit geldi, "AFAD haritasi ile Vs30 verisi aliriz, bagimsiz sondaja gerek yok" diyor. Ben reddettim ama yasal dayanak aramak istiyorum.

Ayse abla, dogru anladiginiz su: TBDY 2018 zemin sinifi tanimini (Vs30) AFAD haritasindan OKUYABILECEGINI soyluyor ama bu "zemin etudunun yerine gecer" demek degil. AFAD haritasi mikrobolgeleme verisi, coarse grid (genelde 250m x 250m), parsel bazli tasarim icin yeterli degil.

Istanbul'da bazi ilce belediyeleri mikrobolgeleme calismasi yaptirdi (Fatih, Bakirkoy, Zeytinburnu), o calismalar daha ince gridli. Ama yine parsel bazli zemin etudu 4708 ve 3194'e gore zorunlu. Bagimsiz etut yapmadan proje onaylanmaz — en azindan Istanbul'da boyle kural.

Kentsel donusum tarafinda da ekleyeyim: 6306 kapsaminda bina risk tespitinde "bolge verileri kullanilabilir" maddesi var ama sonraki asama olan yeni yapi tasariminda zemin etudu bagimsiz zorunlu. Ayse ablanin karsisina cikan muteahhit muhtemelen bu iki evrenini karistiriyor ya da kasitli olarak "etuttan kacmak" icin boyle diyor.

Reddetmekte haklisin, yazili reddetmelisin ayrica cunku yarin dava olursa "sifahi reddettim" yeterli olmayabilir.

genc_muh_tolga yazdi:

yazili reddetmelisin ayrica

Tolga hakli. Ayse hanim: red kararinizi yazili verin, musteriye mail atin, "4708 ve 3194 kapsaminda bagimsiz zemin etudu zorunludur, AFAD haritasi bu zorunlugu karsilamaz" seklinde. Yarin tasarim yapmadan ciksaniz da kayit kalsin. Dava oldugunda bu belge sizi kurtarir.

Genel olarak Turk hukukunda "kamu verisi kullanilarak bagimsiz etut yerine konulur" istisnasi yok. Cevre Sehircilik'in gecirdigi hicbir genelge boyle bir istisna tanimlamadi. Muteahhidin soyledigi bilgi dayanaksiz.

Jeofizik bilirkisi olarak: AFAD Turkiye Deprem Tehlike Haritasi (2019) ve onun ardindan gelen mikrobolgeleme calismalari cok degerlidir tasarim oncesi ongoru icin, ama tasarim parametresi degil. Haritadaki Vs30 tahmini 1 km^2 bazli, parsel uzerinde 2-3 kata kadar yerel sapma gosterebilir. Sondaj + MASW ile parsel bazli olcum sart.

Muteahhidin teklifi sadece "maliyet kismak" adina yapilan bir manevradir, teknik dayanagi yoktur.

6 Subat'ta Gaziantep'te cokmus binalarin bircoginde "etut yapilmamis" ya da "yuzeysel etut yapilmis" cikdi. Bu uyarinin acik ornegidir: bagimsiz parsel etudu olmadan tasarim yapilamaz. Ayse abla dogru davraniyor.

Tesekkurler. Ben zaten reddettim, yazili olarak yapacagim ikinci adim. Asil merak ettigim "AFAD istisnasi" soylentisinin kaynagi neresi — biri sektorde bu yanlis bilgiyi yayiyor mu?

Kaynak muhtemelen 2020'lerin basindaki bir IBB gecici uygulamasi. O donem "kentsel donusum hizlandirma" programinda bazi pilot bolgelerde mikrobolgeleme + bina tipi olcumu yeterli sayilmisti kucuk binalar icin. Ama sinirli bir projeydi, hic yayginlasmadi. Simdi o sinirli uygulamayi "genel istisna" diye pazarlayan muteahhitler var.

Sektorel bir saga-sola yansitma, biraz guvenilmez. Istanbul'da yasayanlara uyarim: her parsel icin bagimsiz etut istemekten vazgecmeyin.

Ozgur'un dedigine ekleyeyim: IBB Deprem ve Zemin Inceleme Mudurlugu (DEZIM) 2019'da mahalle olceginde mikrobolgeleme haritasi hazirladi, Fatih-Bakirkoy oncelikli. Bu harita proje oncesi risk degerlendirmesi icin kullaniliyor ama tasarimin girdisi degil. DEZIM bile kendi belgesinde "parsel bazli zemin etudu sarttir" yaziyor.

Yani "AFAD istisnasi" mitidir. Dayanagi yok.

Pratik not: 17 yillik isimde bagimsiz etut yapilmadan tasarim yapmak gibi bir yol hic kullanmadim. Bazen musteri "AFAD ya da mahalle haritasindan cekelim" dedi, biz her seferinde "olmaz, parsel sondajsiz tasarim yok" dedik. Bir iki musteri kacti, cogu ikna oldu. Etik sorusu yok aslinda.

Canan'in dedigi gibi IBB DEZIM de ayni sey soyluyor. Kim boyle bir istisna iddiasiyla gelirse, yazili ret + mevzuat maddesi ekleyin.

Eski kamu muhendisi olarak soyleyeyim: devletin haritasi hicbir zaman bireysel tasarimin yerine gecmez. Ne 1/25000 jeoloji haritasi, ne 1/5000 zemin haritasi, ne AFAD tehlike haritasi. Bunlarin hepsi planlama enstrumanidir, tasarim enstrumani degildir. 60 yildir boyle.

Muteahhidin soyledigi soylenti, mevzuat bilgisizligi. Reddedin.

Hatay'da 6 Subat oncesi bazi firmalar "jeofizik yerine bolge haritasi yeter" mantigiyla calisiyordu. Sonucu gorduk. Ayse abla reddetmekte haklisin.

AFAD haritasini baspa yasdigin ev de sallaniyormus meger.

Muteahhit o teklifi sana yapiyorsa bir sonraki projede de ayni kafa gelecek. Firmayi bastan red etmek daha saglikli, uzun vadede.

Hepinize tesekkur ederim, kafam acildi. Ozet:

1. AFAD haritasi, IBB mikrobolgeleme ve benzeri kamu verileri "planlama enstrumani", tasarim yerine gecmez. (Tekin bey, Seyfi bey)

2. 4708 ve 3194 her parsel icin bagimsiz etut zorunlu kilar. (Cagri)

3. 6306 risk tespiti ile yeni yapi tasarimi ayri evrelerdir, sonrakinde etut kacinilmazdir. (Tolga)

4. Ret kararini yazili verecegim, mevzuat maddesi atfi ile. (Okan bey, Mehmet bey)

5. Muteahhidi firma dayima kara listeye almak icin hatirlayacagim (Hakan).

Iyi ki yazilmis bu forum, sagolun.