İçeriğe geç
View in the app

A better way to browse. Learn more.
YAPI ZEMİN

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.
Son deprem: Son depremler yükleniyor…
M5+
    CANLISon Depremler
      Dünya M5+7 gün
        Kaynak: USGS

        Tek Eksenli Basınç DeneyiKonu No. 1405

        Yanıt
        14
        Görüntüleme
        611
        Katılımcı
        10
        Son yanıt

        Tunel projesi icin UCS yeter mi yoksa triaksiyel sart mi

        Yazan: ktu_zeminci_harun
        in Tek Eksenli Basınç Deneyi

        Editörün Seçimleri

        Oluşturuldu:
        comment_22790

        Trabzon-Macka tunel projesinde danisman olarak girdim, tasarimci ekiple deney programini netlestiriyoruz. Uzerinde anlasamadigimiz nokta su: tunel cevresinde 6 farkli litolojik birim var (kireçtasi, marn, andezit-bazalt karisim, kiltasi, tufit, alterasyon zonu). Tasarimci ekibi maliyet kaygisiyla "her birim icin sadece UCS yapalim, m_i tablodan alalim, GSI sahadan" diyor. Ben "en az kireçtasi ve andezit icin triaksiyel sart" diyorum.

        ISRM SM'de Hoek-Brown failure envelope icin sigma_3 ekseninde en az 4-5 noktada veri gerek, UCS tek noktasiyla envelope cikarilamaz. Tabloyla m_i almak Hoek 2007 kitabinda "preliminary estimate" olarak gecer, tasarim girdi olarak savunulamaz.

        Sizin proje deneyiminizde tunel tasarim icin standart paket nedir? UCS yeter mi yoksa triaksiyel sart mi, hangi durumda?

      • Bahset
        • Like 1
        • İleti 14
        • Görüntüleme 611
        • Açılış
        • Son yanıt

        Bu Konuya En Çok Yazanlar

        En Popüler Günler

        Öne çıkan iletiler

        • MAYilmaz_Inz
          MAYilmaz_Inz

          Plan saglam Harun hoca. Tunel projesi boyle baslar, baslarken disipline edilirse sonu da rahat olur. Macka topografyasi zaten zorlu, lab veri kalitesi tasarima dogrudan can sigortasi.

        • MAYilmaz_Inz
          MAYilmaz_Inz

          Harun hoca, sizin yaniniz dogru. Tunel tasarimda sadece UCS ile gecmek 1990'larin pratigidir, gunumuzde Hoek-Brown 2002/2018 framework'unde m_i parametresinin tabloyla alinmasi sadece on tahmin asamas

        • zeminci_burak
          zeminci_burak

          Tasarimci ekipte "biz Hoek-Brown'u ROCKLAB ile cikariyoruz, yazilim m_i'yi sirayla tahmin ediyor zaten" diyenler oluyor zaman zaman. Bunu duyarsaniz: ROCKLAB'in tablo m_i degerleri girdi olarak alir,

        gönderildi
        comment_22791

        Harun hoca, sizin yaniniz dogru. Tunel tasarimda sadece UCS ile gecmek 1990'larin pratigidir, gunumuzde Hoek-Brown 2002/2018 framework'unde m_i parametresinin tabloyla alinmasi sadece on tahmin asamasinda kabul edilebilir, kesin tasarimda degil.

        Standart paket benim tecrubemde: ana litolojiler icin (genelde 2-3 dominant birim) UCS + triaksiyel (3 sigma_3 noktasi, her birinde 3 numune, toplam 9 numune triaksiyel + 5 numune UCS). Ikinci derecede litolojiler icin (zayif zonlar, alterasyon) UCS + dolayli cekme (Brazilian) yeterli. Hoek-Brown m_i icin triaksiyel sart, dolayli cekme m_i hesabina ek girdi sagliyor (sigma_t / sigma_c orani).

        Tasarimci ekipte "maliyet" derken muhtemelen lab fatura kaygisi var ama tunel toplam butcesinde lab kalemi binde 2-3 mertebesinde, tasarim hatasi maliyet kat be kat fazla. Bu argumani musteriye yazili gecirin.

      • Bahset
        • Like 4
        • Confused 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_22792

        Mehmet abi'nin paket onerisi standart, ek vereyim. Hoek (2007) "Practical Rock Engineering" kitabinin tunel bolumunde acikca yazar: "intact rock strength characterization for tunnel design requires triaxial testing on the dominant lithology". Tek UCS ile gecilen projeler tasarim revizyonu safhasinda triaksiyel ek istegiyle gerisin geri lab'a gelir, butce de zaman da ikiye katlanir.

        Pratik olarak: dominant litolojiler kireçtasi ve andezit ise, ikisi icin triaksiyel sart. Marn ve kiltasi icin slake durability + UCS yeterli (zaten zayif birim, hassas envelope gerek yok). Tufit ve alterasyon zonu icin sadece UCS + indeks deneyleri (point load, Schmidt) yeterli, cunku bu birimler tunel cevresinde minor kalir.

      • Bahset
        • Like 4
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_22793

        Eklemem gereken bir nokta: m_i tablo degerleri Hoek-Brown'un orijinal 1980 makalesinde ve Hoek-Marinos-Marinos (2005) update'inde verilmis, ama tablo araligi cok genis. Andezit icin m_i = 25 ± 5 yaziyor, yani gercek deger 20-30 araliginda olabilir. Bu %25-30 belirsizlik tunel destek tasarimina dogrudan yansir, sigma_cm hesabinda dominant parametredir m_i.

        Triaksiyel ile hesaplanan m_i tipik ±2-3 belirsizlikle gelir, yani belirsizlik %10'a duser. Tasarim guvenligi icin bu fark kritik. Tasarimci ekibe bunu sayisal gosterin: m_i = 25 ± 5 ile m_i = 24 ± 2 ayni proje icin farkli destek sistemi cikarir.

      • Bahset
        • Like 4
        • Confused 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_22794
        konya_arge_begum yazdi:

        m_i = 25 ± 5 ile m_i = 24 ± 2 ayni proje icin farkli destek sistemi cikarir

        Begum, bu argumani direkt tasarim toplantisinda kullanacagim. Sayisal karsilastirma ekibe ikna edici gelir.

      • Bahset
        • Like 3
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_22795

        Ankara metro projelerinde gordugum standart pratik: dominant litoloji (genelde 1-2 birim) icin triaksiyel sart, alt birimler UCS + Brazilian. Triaksiyel sigma_3 secimi de onemli — tunel derinligi h, ortuk basinc sigma_v = gamma * h, lateral basinc tahmini K0 * sigma_v. Triaksiyel sigma_3 noktalari bu beklenen lateral basinc araliginin uzerinde-altinda olmali, yoksa extrapolation yapmis olursunuz.

        Macka tuneli derinlik kac metre? Sigma_3 secimi buna gore yapilmali.

      • Bahset
        • Like 2
        • Sad 2
        gönderildi
        • Yazar
        comment_22796

        Tunel max derinlik 180 m, ortalama 110 m. Yogunluk 26 kN/m3 alirsak max sigma_v = 4.7 MPa, lateral K0=0.8 ile sigma_3 ≈ 3.7 MPa civari. Triaksiyel sigma_3 noktalari 2-5-10 MPa planliyorum, beklenen aralik kapsama girer ve ufak bir extrapolation marji da kalir.

      • Bahset
        • Like 1
        • Haha 1
        gönderildi
        comment_22797

        Tunel projesinde benim eklemem: dolayli cekme (Brazilian) deneyi triaksiyel ile birlikte gitmeli. Hoek-Brown'da sigma_t / sigma_c orani m_i'nin 1/8'ine yakindir, ama gercek olcum yapinca tabloyla %30-40 fark gorebilirsiniz. Brazilian ucuz bir test (UCS'nin 1/3'u maliyet civari), triaksiyel butcesinin yaninda hesabinizi onemli sekilde tutarlastirir.

      • Bahset
        • Haha 3
        • Confused 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_22798

        Tasarimci ekipte "biz Hoek-Brown'u ROCKLAB ile cikariyoruz, yazilim m_i'yi sirayla tahmin ediyor zaten" diyenler oluyor zaman zaman. Bunu duyarsaniz: ROCKLAB'in tablo m_i degerleri girdi olarak alir, yazilim hesaplamaz. Yazilima ne girersen ciktisi o belirsizlikte cikar (garbage in garbage out). Triaksiyel veri ROCKLAB regression modulune girilirse o zaman yazilim m_i'yi fit eder, ama lab verisi olmadan yazilim sihir yapmaz.

      • Bahset
        • Like 4
        • Confused 2
        gönderildi
        comment_22799

        Karotcu tarafindan: triaksiyel icin numune adetini onceden bilelim de sondajda yetecek karotu cikartalim. Triaksiyel numune cevresinde hata payi var (kapaklama, membran kacagi, falan), 9 numune planliyorsaniz 12-13 saglam karot cikarmak gerek. Yer yer kotu kalan zonlardan ekstra alalim. Sondaj programini bitmeden bunu netlestirmek bana surekli yararli geldi.

      • Bahset
        • Haha 2
        gönderildi
        comment_22800

        Akademik ek: Hoek-Brown 2018 update'inde (Hoek & Brown, "The Hoek-Brown failure criterion and GSI - 2018 edition", JRMGE) m_i icin guncellenmis tablo + triaksiyel hesap formulasyonu var. Eski tablo 1997'den kalma, 2018'de daha refine. Tasarimci ekip Hoek-Brown 1997 referansla calisirsa "guncel literatur 2018 update'ini kullaniyor" diye uyarin.

        Ayrica m_i'nin triaksiyel regresyonunda least-squares yerine simplex regression kullanilmasi 2002 update'iyle onerilmis (Hoek-Carranza-Torres-Corkum 2002). ROCKLAB simplex destekler, RocData da artik bunu standart kullaniyor.

      • Bahset
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_22801

        Tunel tasarimi sigma_3 dedi, m_i dedi, GSI dedi, ben tunelde traf!k siyahimi nereye atacagim diye dusunuyorum.

      • Bahset
        • Haha 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_22802

        Tartisma cok faydali oldu. Plan netlesti:

        1) Dominant: kireçtasi + andezit icin triaksiyel (sigma_3 = 2/5/10 MPa, 3'er numune, toplam 18 triaksiyel) + UCS (5'er numune)

        2) Ikincil: marn + kiltasi icin UCS + slake durability (5'er numune)

        3) Minor: tufit + alterasyon zonu UCS + Brazilian (3-4'er numune)

        4) Hoek-Brown 2018 framework, m_i triaksiyel regresyonundan, GSI sahadan

        5) Karot adedi planini Murat usta ile netlestirip sondaj programina yansitacagim

        Tasarimci ekibe pazartesi yazili sunum hazirlayacagim, Begum'un sayisal argumani basa koyacagim.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        comment_22803

        Plan saglam Harun hoca. Tunel projesi boyle baslar, baslarken disipline edilirse sonu da rahat olur. Macka topografyasi zaten zorlu, lab veri kalitesi tasarima dogrudan can sigortasi.

      • Bahset
        • Like 3
        • Thanks 1
        • Confused 1
        • Sad 2
        gönderildi
        comment_22804

        Son bir not: Macka heyelan zonu altinda ise saha gozleminde yeralti suyu seviyesini de saptamak sart. Triaksiyel deneyleri kuru veya saturated kosulda yapip yapmamak buna bagli, tunel cevresinde tipik saturated UCS kullanilir, drenaj hesabi ayri yapilir. Karotlarin doygunluk durumu sondajda raporlansin, lab'a iletilsin.

      • Bahset
        • Thanks 1
        • Haha 2

        Hesap oluşturun veya yorum yazmak için oturum açın

        Konu listesine dön
        Yüzeyden mantoya şematik yer kesiti: zemin katmanları, kireç taşında yer altı suyu, volkanik kayaçlar, kum taşı, kıvrımlar, tuz domları, petrol kapanı, deprem üreten fay, magma sokulumları ve manto; yüzeyde kazıklı bina, zemin etüdü sondaj makinesi, su ve petrol kuyuları.

        Jeoloji · Şematik kesit

        Zeminden Mantoya

        Şematik kesit, ölçeksiz. Derinlik ölçeği kırıktır (≈), her bölüm kendi ölçeğindedir; dokular okunurluk için büyütülmüştür. Türkiye’deki yapılardan esinlenmiş idealize bir kesittir.

        Lejant: 14 birim, 4 yapı
        1. Bitkisel toprak Kök ve organik maddece zengin üst katman; yapıdan önce sıyrılır
        2. Çakıllı kumlu zemin Akarsu çakılı ve kum; kil üstünde asılı su (▽) tutar, gevşekse depremde sıvılaşabilir
        3. Kil İnce taneli ve az geçirimli; yük altında zamanla oturur
        4. Sert kil Aşırı konsolide ve çatlaklı; kazık uçları bu tabakaya oturur
        5. Kireç taşı (karstik) Suyla çözünür: çatlak, kanal, mağara ve obruk oluşur
        6. Yer altı suyu Kireç taşının boşluklarında; kuyu çektikçe seviye (▽) düşer
        7. Volkanik kayaçlar Sütun eklemli bazalt akıntısı ve altında tüf
        8. Kum taşı Çimentolanmış kum; çapraz tabakalar eski akıntıyı kaydeder
        9. Kıvrımlar Yan basınç ve tuz akışıyla bükülen antiklinal ve senklinaller
        10. Tuz domları Hafif kaya tuzu üstteki tabakaları delerek yükselir; tepesinde kep kayası
        11. Petrol kapanı Gözenekli hazne kayada, geçirimsiz örtü altında gaz, petrol, su
        12. Fay kırığı ve deprem odağı Biriken gerilme fayda boşalır; odaktan P (mavi) ve S (sarı) dalgaları yayılır
        13. Magma sokulumları Alt kabuktaki magma odasından yükselen dayk ve siller
        14. Manto Moho’nun altında, jeolojik zamanda akabilen sıcak, katı peridotit
        1. Kazıklı yapı Bina yükü fore kazıklarla yumuşak zemini geçip sert kile aktarılır
        2. Sondaj makinesi Zemin etüdü: SPT ile sıkılık ölçülür, karot ve numune alınır
        3. Su kuyusu Filtreli boru suyu karstik kireç taşı akiferinden alır
        4. Petrol kuyusu Antiklinal kapanın tepesine iner; pompa petrolü yüzeye çeker

        Bilginin Temel Taşı, Mühendislerin Buluşma Noktası

        Google’da tercih edilen kaynak olarak ekle

        Üniversite Mah., Mektep Sok., 34A (Geoteknik Mühendislik), Istanbul, Avcılar, 34320

        Deprem verileri: AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı · Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi · USGS · EMSC.
        Uzay havası: NOAA SWPC · Levha sınırları: PB2002 (Bird 2003) · Harita: Natural Earth · Faylar: GEM GAF-DB (yeni sekmede açılır) (CC BY-SA 4.0 (yeni sekmede açılır)) — GEM Global Active Faults Database (Styron & Pagani 2020; Orta Doğu EMME, Danciu vd. 2018), uyarlanmıştır.
        Veriler otomatik alınır ve bilgilendirme amaçlıdır; resmî deprem bilgisi için AFAD esas alınmalıdır. Harita ve fay izleri basitleştirilmiştir, mühendislik ya da tehlike değerlendirmesinde kullanılmamalıdır.

        Configure browser push notifications
        Chrome (Android)
        1. Tap the lock icon next to the address bar.
        2. Tap Permissions → Notifications.
        3. Adjust your preference.
        Chrome (Desktop)
        1. Click the padlock icon in the address bar.
        2. Select Site settings.
        3. Find Notifications and adjust your preference.