Tezi tartisma kismi icin bir konu acmak istiyorum. TUBITAK projemizde Konya-Karaman granitoidleri uzerinde Schmidt hammer ve UCS karsilastirmasi yapiyoruz, korelasyon denklemi secimi onumde. Iki ana aday var:

1) Aydin & Basu (2005) "The use of Schmidt hammer in rock weathering" Engineering Geology Vol.81, denklem: UCS = 0.0028 × R^2.584. Aydin & Basu Singapur granitleri uzerinde gelistirmis, R-tipi cekic (L cekic) kullanmis, 25 numune.

2) Yagiz (2009) "Predicting UCS and modulus of rock from Schmidt hammer rebound" Bull Eng Geol Environ Vol.68, denklem: UCS = 0.000004 × R^4.29. Yagiz Denizli granitleri ve karbonatlar uzerinde gelistirmis, L cekic, 21 numune.

Konya granitoidi hangisine daha yakin? Yagiz Turkiye verisinde gelistirdigi icin yereli ama formul daha keskin (R^4.29 cok hassas). Aydin-Basu uluslararasi kabul daha genis. Kullaniminizdaki tercihler nelerdir?

Begum, ikisi de farkli kaya gruplari uzerine kalibre edilmis, bu yuzden hangisini "tek dogru" olarak almak yanlis olur. Akademik tarafta ben kendi veri setimizle her iki denklemi de fit edip RMSE'lerini karsilastiririm, hangisi bizim veriye daha iyi otururse onu kullaniriz, kullanmadigimi da tartisma kisminda anlatirim.

Yagiz formulu (R^4.29) aslinda yuksek R degerlerinde (45+) cok hassas, kucuk olcum hatalari UCS'te buyuk hata verir. R=50'de cikan UCS = 0.000004 × 50^4.29 = 0.000004 × 26,800,000 ≈ 107 MPa. R=52 olsa, UCS = 0.000004 × 60,000,000 ≈ 240 MPa. Iki R birim farkla %124 fark! Yani Yagiz formulu yuksek R'de operatore cok hassas.

Aydin-Basu formulu (R^2.584) daha yumusak, R=50'de UCS = 0.0028 × 50^2.584 = 0.0028 × 26,090 ≈ 73 MPa, R=52'de UCS = 0.0028 × 28,720 ≈ 80 MPa, %10 fark. Daha pratik ve operatore daha az hassas. Karsilastirmali calismalarda Aydin-Basu'yu daha tercih ederim.

ank_ezgi yazdi:

Yagiz formulu yuksek R'de operatore cok hassas

Ezgi ablam, hesabi paylastiginiz icin tesekkurler. Yagiz'in hassasiyet sorunu literaturde bahsedilen bir konu, ama hep niceliksel hatirlamissim. R=50'de %124 fark cidden buyuk. O zaman bizim Konya verisi icin Aydin-Basu daha makul gelir, yine de iki denklemi de fit edip karsilastiracagim.

Begum, Karaman tarafindaki granitoidler genelde kuvarsdiyorit-tonalit gecisli, %20-35 kuvars iceren tipikler. Singapur granitleri (Aydin-Basu'nun verileri) ise daha tipik kuvars %25-30, similar. Denizli (Yagiz) farkli petrografi, daha alkalin granit.

Yani petrografik benzerlik acisindan Aydin-Basu Konya granitoidlerine daha yakin olabilir. Ama kesin veriyle gormeden tahminden teorisi cikartmak zor. Veri toplandiktan sonra fit edip RMSE karsilastir, Ezgi'nin onerisi.

Bir not: Schmidt hammer L tip mi N tip mi kullaniyorsunuz? Aydin-Basu L tip, Yagiz L tip yapmis. Sahanizda N tip varsa donusum (N = 1.0625 × L genelde) gerekir.

Harun Hoca, biz L tip kullaniyoruz, sahada eski Proceq Original Schmidt L cekiç, bakimi 2024 sonbaharinda yapilmistir. N tip karistirmiyoruz. Yagiz ve Aydin-Basu ile dogrudan karsilastirilabilir.

Sahada Schmidt hammer kullanan biri olarak: en buyuk hata kaynagi yuzey. Pürüzlü, altere, nemli yuzey R degerini dusurur. Aydin-Basu ve Yagiz ikisi de "saglam taze yuzey" varsayimiyla calisiyor. Sahanin alterasyon durumuna gore iki formul de yarisini birden saptirabilir.

Pratik onerim: en az 20 R okumasi, en yuksek 5 ve en dusuk 5'i atip orta 10'un ortalamasini al. ISRM SM 1978 onerisi bu, Schmidt hammer icin standart prosedur.

Bahadir hakli, Schmidt hammer disipline edilmis kullanim ister. Begum, sen labda kontrollu numune yuzeyinde Schmidt vurursan, sahanin doganlik etkisini izole etmis olursun. Bu daha temiz veri saglar tezin icin.

Bir de turetilecek formul olusunu dusunsen: kendi 30-50 numuneyle Konya granitoidleri icin "UCS = a × R^b" tip yeni denklem fit edip Konya-spesifik formul olarak yayinlayabilirsin. Aydin-Basu ve Yagiz "uluslararasi karsilastirma" olur, senin kendi formulun "yerel kullanim" icin.

MAYilmaz_Inz yazdi:

Konya-spesifik formul olarak yayinlayabilirsin

Mehmet abi, bu zaten projemin temel ciktilarindan biri. 50 numune planimiz var, R + UCS + porozite + V_p (P-dalga hizi) birlikte. Konya granitoidi icin yerel formul + uluslararasi formullerle karsilastirma. Tezin sonunda bu yayinlanacak.

Schmidt hammer'a vur, R okuma cikmazsa daha sert vur, oyle ogrenmistik biz eski sahada. Begum hocam, simdi anliyorum nasil yanlis ogretmissler.

Eski geoteknikciler "Schmidt hammer ile kabaca tahmin yap" derdi, simdi tezler R'den UCS tahmin etmek icin akademik denklemler turetiyor, guzel ilerleme. Begum'un projesinin sonu cok merakli.

Bir soru: porozite ve V_p ekleyince Schmidt hammer'in "tek girdi" sinirini asacaksin, multi-variable regression yapacaksin sanirim. ANN veya random forest dusunuyor musun?

Suat abi, ANN dusunuyoruz hatta — basit MLP (3 girdi, 1 cikti). Veri setim 50 numune ile dogrusal regression daha guvenli, ANN icin 200+ numune isterim ideali, ama gosterim amacli koyacagim. Random forest 50 numuneyle overfit cok kolay, dikkatli kullanilirsa anlamli.

Konya granitoidi mermerciligi olmasa da, Iscehisar'da bizim mermer ocaklarinda Schmidt hammer kullanan firmalar var. Saha "kalite" siniflandirmasi yapiyorlar. UCS ile baglanti kabaca olsa bile blok sirklenmesi (block sorting) icin kullanisli. Begum hanim, sayet calismaniz Schmidt-UCS'i yerlilestirirse mermer endustrisi de yararlanir, lutfen yayinlayinca paylasin.

Ramazan abi, 2026 sonu yayinlanmasini hedefliyorum. Tez bittiginde forumda link birakacagim, mermer endustrisi de yararlanabilir. Tesekkurler herkese, bu tartisma seçim icin cok yardimci oldu — Aydin-Basu primary, Yagiz comparison, Konya-spesifik formul yerel cikti olarak ucu birden olacak.

Kucuk bir saha pratigi paylasimi: Schmidt hammer'i karot uzerinde dene, sahadaki bloklarda da dene, ikisi arasi fark bulursan bu sondaj sirasi mikrokirik etkisi de olabilir. Karotcu olarak elimden gectigi kadar sondajdan kaynakli mikrokirik gormus biriyim, R degeri kayboldugu olur ayni litolojide.

Murat abi'nin sahaya dair pratik notunu aklimda tutarim. Begum, R okumasini hem karot uzerinde hem saha cikiglarda yaptiginiz takdirde mikrokirik etkisini gorebilirsiniz, sondaj kalitesi de bir parametre olabilir tezde.