Bir lisansustu ogrencimin tezi icin Aksaray-Ihlara civarindan aldigimiz taze granit numuneleri uzerinde ASTM D2216 protokolune gore su muhtevasi olctuk. NQ karot, 47.6 mm cap, 6 paralel numune, 105 C etuvde 24 saat.

Sonuclar: w = %0.04 / %0.06 / %0.03 / %0.05 / %0.04 / %0.05. Ortalama %0.045, standart sapma 0.011. Numuneler ortalama 195 g civari, kutle kayiplari 80-110 mg araliginda.

Sorum: kullandigimiz lab terazisi 0.01 g (10 mg) hassasiyetinde. Olculen kutle kaybi 80-110 mg, terazi cozunurlugune oranı 8-11. Bu olcumler guvenilir mi yoksa terazi gurultusunde mi kayboluyoruz? 0.001 g terazi alip yeniden olcmek mantikli mi, yoksa magmatik kayada bu seviye nem zaten anlamsiz mi?

Ezgi, soru cok yerinde. ASTM D2216 ek 1 numune kutle ile terazi hassasiyeti orani icin minimum 1:1000 oran istiyor. Senin numune 195 g, 0.01 g terazi yani 1:19500 orani — kutle olcumu icin bol bol yeterli.

Ama kritik nokta kutle kaybi tarafinda. Kayip 80-110 mg, terazi cozunurlugu 10 mg. Yani kayip terazi cozunurlugunden 8-11 kat buyuk, sinir noktada calisiyorsun. ASTM D2216 ek B son revizyonunda kayip / terazi cozunurlugu en az 10 olmali diyor; sen sınırın hemen ustundesin.

0.001 g terazi alirsan kayip / cozunurluk orani 80-110 olur, cok rahatlarsin. Tez verisi icin kesinlikle oneririm.

Burak'in cevap dogru, sadece pratik bir uyari ekleyim: 0.001 g (1 mg) terazi alacak isen, terazi cevre titresimine, hava akimina, statik yuke cok hassastir. Antititrasyon platformu gerekir, lab odasinda kapı acılınca okuma 5-10 mg salinim yapar. Yeni terazi alacaksan beraber bir analitik denge masasi (granit blok ustu) sart, yoksa hassasiyetin bir kismi kaybolur.

Ek sey: granit gibi cok dusuk porozite (tipik %0.5-1.5) iceren magmatik kayada w aslen yuzey adsorpsiyon suyu + cok az kilcal su, fiziksel olarak %0.05 mertebesi normaldir. Olcumun yapilmasi onemli, ama muhendislik karari icin %0.05 ile %0.08 arasi fark anlamsiz; onemli olan %0.5'i gecip gecmedigi.

MAYilmaz_Inz yazdi:

antititrasyon platformu gerekir

Mehmet abi, cok hakli. Bizim labda Mettler XS204 var ama sıradan bir lab masasinda duruyor, titresim plates yok. Tez sahibi ogrenci 1 mg terazi kullanmaya kalkarsa once masa altyapisini cozmemiz lazim. Belki tez kapsaminda 0.01 g terazide kalip "lower bound" olarak %0.045 yazariz, hassasiyet limiti not olarak girer.

Ezgi hocam, Karadeniz tarafinda magmatik kaya (gabro, diyorit) numunelerinde benzer mertebede sonuclar gorduk: w %0.03-0.10 araliginda. Tipik degerler. ISRM Suggested Methods 1979 dokumaninda da magmatik kayalar icin "natural water content typically below 0.5%, often below 0.1% for fresh samples" yaziyor, sizin sonuclar bu literatur araligindadir.

Bizim labda da sadece 0.01 g terazi var, biz raporda "w<%0.1" seklinde sınır degeri olarak veriyoruz, mutlak sayi vermiyoruz. Tez icin sayi gerekli olabilir tabii, ama saha raporu icin sınır ifadesi yeterli.

Bilimsel acidan: ASTM D2216 zaten kaya icin "preferred method" olarak listelenmemistir, asıl olarak zemin icindir. Kaya icin ISRM SM (1979) ve sonrasinda ISRM 2007 update'inde water content olcum metodu var, oradan bakman daha saglikli olur.

ISRM'de magmatik kaya icin numune en az 50 g, kurutma 105 ± 5 C, etuv suresi 24 saat veya kutle degisimi 0.1% / saatten az olana kadar. Senin protokolun zaten uyumlu. Ek olarak ISRM "test water content quotation should be accompanied by total porosity" diyor, yani porozite ile birlikte raporlanmasi tercih edilir.

Granit %0.045 nem demek aslında bone-dry tas, pratikte sadece havadan adsorbe edilen molekul katı kalmis. Ezgi hocam ogrencinizin tez konusu ne acaba, bu kadar dusuk degerlerle ne yapacak merak ettim.

sarkayasinegi yazdi:

tez konusu ne acaba

Tez konusu "magmatik kayalarda doygunluk durumunun tek eksenli sikisma dayanimina etkisi". Kuru / dogal nem / suya doyurulmus uc kosulda UCS karsilastirmasi. Yani natural water content sadece referans bir nokta, asıl ilgi suya doyurulmus durumda dayanim kaybi.

Granit icin doyurulmus / kuru UCS orani tipik 0.85-0.95 araliginda kalir literaturde, biz bunu Aksaray graniti icin dogrulamaya calisiyoruz.

Antalya tarafinda biz magmatik degil ama mermer ve kirectasi cok ugrastik. Mermer w da bizim olcumlerde %0.1'in altinda kalir, sizin granit sonuclariyla benzer mertebe. Bizim labda 0.001 g terazi var (Sartorius Quintix), Mehmet abinin dedigi sicaklik/titresim sorunu var ama bir koşede masa altina granit blok koyunca 2-3 mg salinima dustu, kabul edilebilir.

Tez verisi icin yeni terazi yatiriminin maliyeti universite acisindan kucuk, tavsiye ederim.

Mermer lab tarafindan geldim, beyaz Mugla mermer numunelerimizde w olcumlerimiz %0.02-0.08 araliginda cikar genelde, sizin granit ile benzer mertebe. Bizim 0.0001 g terazi var (analitik terazi, Mettler ME54), ama uygulamada 0.001 g'a yuvarlayarak okuyoruz cunku ote tarafi cevresel gurultude kayboluyor.

Pratik tavsiye: yeni terazi kabul gormeden once 1 ay boyunca her gun bos kefe bosken sıfır okumayi gozlemleyin, drift varmı bakın. Bizim lab'a aldigimiz yeni terazinin ilk haftada 8 mg drift'i vardi, kalibrasyon servis cagirdik.

Ezgi hanim, sonuclar tutarli ve standart sapma kucuk (0.011) — bu ister istemez "iyi olcum" sinyali veriyor zaten. Eger 0.01 g terazi gerçekten yetersiz olsaydi standart sapma 5-10 kat daha buyuk olurdu, gurultu domine ederdi. Yani sayisal olarak su anki olcum dahi guvenilir.

1 mg teraziye gecmek "ek hassasiyet" verir ama sinifindigin literatur araligi (%0.03-0.10) icin marjinal. Tez savunmasi tarafinda jurinin bu ayrintıyı sormasi durumunda hazırlikli olmak icin gecmek mantikli, ama olcumun kendisi yeniden yapılmaz.

Eskiden Cevizliderede granit kazidik 80'lerde, ocakta tas gozle bile kuru gorunurdu. Karot kafasından dogrudan firsa gondersek bile %0.1'in ustune cikan veriyi az gorduk. Sizin %0.045 cok normal, granit boyle taradigin ana kayada karakter.

Yagmurlu havada bile granit yuzeyi 1-2 saatte kurur, su iceri girmiyor. Onun icin kemerlerimizde, abidelerde granit secilmis tarihten beri, dayanikliligi su girmemesinden gelir.

Suat abi, ankara_zeminci'nin yorumu bana en mantikli geldi: standart sapma 0.011 zaten gurultu domine olmadigini gosteriyor. Tez verisini olcum protokolunun ASTM D2216 sınırlarinin hemen ustunde tutarak yazacagim, hassasiyet sinirli not edip 1 mg teraziye gecisi ileriki calismalar icin one suriyorum.

Begum hanim ISRM 2007 update'i icin tesekkur ederim, dokumani ogrenciye verecegim. Pelin hanim, kalibrasyon drift'i konusu da iyi ders oldu, bizim labda da haftalik kontrol baslatacagim.

Forum bir saatte uc ay kafamda olan soruyu cozdu, hepinize tesekkurler.

Bu konu ben de okudum, lisans tezimde kullandigim ASTM D2216 ek B kismini hic detayli okumamistim — kayip / cozunurluk en az 10 olmali kuralini ilk defa burada ogreniyorum. Not aliyorum, kendi rapor sablonuma kontrol kutusu ekleyecegim.