KTU'de bir doktora ogrencimle calisiyorum, Giresun bolgesi yeni granit ocaklarinin karakterizasyonunu yapiyoruz. Sirek ocagindan 8 karotta TS EN 13755 ile Wa olctuk: %0.31, %0.34, %0.30, %0.33, %0.29, %0.35, %0.32, %0.31 — ortalama %0.319, standart sapma 0.020.

TS EN 12440 ve TS 10449 (Dogal taslar - sinif tanimlari) gibi belgelerde "granit" tanimi var ama Wa esigi acik degil. Bazi piyasa kataloglarinda "granit Wa < %0.5 olmalidir" yazar, bazilarinda "< %0.3" yazar. Akademik literaturde Winkler "Stone in Architecture" kitabinda "fresh granite typically 0.1-0.3%" diyor, alterasyonlu granit %0.5'e cikabilir.

Bizim %0.32 degeri Winkler aralıginın ust sinirinda. Bu "saglam granit" mi yoksa hafif alterasyon belirtisi mi? Standart bir esik var mi yoksa rapor "ortalama Wa %0.32, granit kategorisinde" diye geçici bir dilime mi yazsam?

Harun bey, Wa esigi konusunda standartlarda kesin sinir yok, dogru gozlemlemissiniz. Pratik durum:

TS EN 12440 sadece petrografik tanim verir (granit = magmatik intrusive, %20+ kuvars + alkali feldispat baskin), Wa belirtmez. TS 10449 piyasa siniflandirmasi yapar ama hala Wa siniri yazmaz, "magmatik tas - dusuk porozite" gibi nitel ifade.

CE marking icin EN 1469 (cladding), EN 12058 (floor/stair), EN 12057 (modular tiles) standartlarinda "Ab declared value" diye tek deger raporlanir, bir sinir kosulmaz, urun spesifikasyonu icin alici karari verir. Yani "Wa <%X granit kabul edilir" diye standart hukum yok.

Akademik tarafa donersek: Winkler 1997 araligi (%0.1-0.3 fresh, %0.5'e kadar alterasyonlu) referans degeri. Sizin %0.32 sinirda ust kismi, hafif alterasyon olasi. Ama tek basina karar vermek icin yetersiz, mineralojik bakimadan dogrulanmali.

ank_ezgi yazdi:

mineralojik bakimadan dogrulanmali

Ezgi hanim, polarize mikroskop yapildi: %32 plajioklaz (oligoklaz-andesin), %28 kuvars, %25 alkali feldispat (ortoklaz baskin), %8 biyotit, %4 muskovit, %3 opaklar (manyetit + hematit). Plajioklazlarda hafif serisitlesme gozlendi, biyotitin %15-20'si kloritlesmis. Yani sınırda alterasyon var, "tamamen taze granit" denilemez ama "alterasyonlu" da denilemez.

Bu plajioklaz serisitlesmesi + biyotit kloritlesmesi Wa'yi %0.3'ten %0.4'e cikarir mi diye dusunuyorum. Olcum sonucu da bunu dogruluyor olabilir.

ktu_zeminci_harun yazdi:

plajioklaz serisitlesmesi + biyotit kloritlesmesi

Harun bey, evet bu mineralojik karakter Wa = %0.3 civari sonucla tutarli. Tam taze granit (Aksaray Esenbey, Yozgat sirti tarz) %0.15-0.25 verir, sizinki %0.05-0.10 daha yuksek serisit + klorit etkisiyle. Bu farki "hafif degişmis granit" terimi ile ifade edebilirsiniz, "alterasyonlu" cok agir bir sifat olur.

Pratik kullanim icin bu Wa cok dusuk, dis cephe + doseme + cesme tabani gibi kullanım icin sorunsuz. Don-coz dayaniklilik testi yapmaniza gerek bile yoktur (%0.5 altinda otomatik dayanikli kabul edilir literaturde, Prick 1995 + Ruedrich & Siegesmund 2007 referanslari onceden tartisıldi forumda).

Harun bey, doktora ogrencinizin tezi icin oneri: Wa'yi tek deger raporlamak yerine, oncelikle alterasyon indeksi ile birlikte sunmak akademik daha guclu olur. Rocha & Lopes (1971) "Weathering grade index" sınıflandirmasi (Grade I = taze, Grade VI = saturasyonlu hat) tas alterasyonu icin standart referans. Sizin granit Grade I-II arasi sinirda gorunuyor.

Wa + alterasyon grade + UCS + ses dalga hizi (Vp) birlikte sunulursa karakter cok daha tam. Bu kombinasyon ISRM Suggested Methods icinde de kabul edilen yaklasim.

konya_arge_begum yazdi:

Rocha & Lopes (1971) Weathering grade index

Begum hanim, Rocha & Lopes referansi cok yerinde. Tezimde alterasyon grade + Vp olcumu zaten plan dahili, simdi bunu Wa ile korelasyon analizine sokacagiz. ISRM SM yaklasimini metodoloji bolumunde acikca yazaca, hakem dilinden konusarak savunma gucleendirilir.

Pratik tarafa donersek: piyasada granit alici "Wa nedir" diye sormaz cogu zaman, "saglam mi" diye sorar. %0.32 ona "saglam" cevabi olur. Ama profesyonel alici (CE marking gerektiren proje) tam Wa ile birlikte yogunluk, mukavemet, asinma direnci de ister. Harun bey, granit Avrupa'ya da gidiyor mu bu ocaktan?

Bahadir bey, ocak yeni acildigi icin henuz CE marking surecine gecmedi, Karadeniz bolgesi pazari icin yerli satis bekleniyor. Tez sonu raporu CE basvurusu icin temel veri olur, planli boyle.

Sirek ocagi tabir cok tanidik geldi, 2005 civarinda bir on-etudunu yapmistik. Granit kompozisyonu plajioklaz baskin biraz garip, normal Anadolu graniti alkali-feldispat baskin olur genelde. Sirek'in plajioklaz baskin olmasi onun aslinda tam "granit" degil "granodiyorit" siniri tarafinda olusturma olasiligini akla getiriyor. Petrografik raporda granit/granodiyorit ayrimi yapildi mi? QAPF diyagrami uzerinde hangi kompozisyon alaninda dustugu kontrol edilmeli.

MAYilmaz_Inz yazdi:

granit/granodiyorit ayrimi yapildi mi

Mehmet Ali abi, cok kritik nokta. QAPF diyagrami yapildi, modal kompozisyon: Q=28, A=25/(25+32)*100=43.9, P=32/(25+32)*100=56.1. Bu A/(A+P) = 0.44 oraninda granodiyorit alanina dustugumuz anlamina gelir (granit alani A/(A+P) > 0.65 gerektirir). Yani teknik olarak "granodiyorit" demek dogru olur, "granit" piyasa terminolojisi gevsek bir kullanım. Tezimde "granodiyorit" terimini kullanacagim, piyasada satis adi "Sirek graniti" kalabilir, ama akademik raporda dogru terim kullanilmali.

Granit dedik ama granodiyorit cikti. Bizim Sirek'i yutan Sirek aslinda baska Sirek. Ne acaip sey bilim.

Piyasada "granit" tum sert magmatiklerin genel adi olmustur, gabro, granodiyorit, monzonit hepsi "granit" olarak satilir. Akademik dogru terim ayri, ticari isim ayri. Harun hocam, tezde dogru terimle yazip raporun ekinde "ticari isim Sirek graniti" notu ekle, hem akademik hem ticari taraf memnun olur.

Ramazan abi, dual-isim notu cok mantikli. Tez kapaginda akademik isim, "Note: market name = Sirek graniti" satiriyla ek belge.

Ozetle: Wa = %0.319 +/- 0.020, hafif alterasyonlu granodiyorit (QAPF'de A/(A+P) = 0.44, granit alani disinda), Winkler aralıgi ust sinirinde, plajioklaz serisitlesmesi + biyotit kloritlesmesi etkisi, don-coz dayaniklilik literaturle otomatik kabul edilir, Rocha-Lopes alterasyon grade I-II, ticari isim "Sirek graniti" ama akademik olarak granodiyorit. Forum cok yardim etti, tezde ekstra metodoloji boyutu kazandi. Tesekkurler herkese.

Harun bey, ozet cok temiz. Tez teslim asamasinda forum tartismasini "kisisel iletisim" referansi olarak da gosterebilirsiniz hakem itirazina karsi bir argumandir, ozellikle Pelin hanim ve Begum hanim'in spesifik yorumlari. Basarilar.

Karadeniz tarafinda yeni bir granit/granodiyorit ocagi hep iyi haber, bolge ekonomisine katki yapar. Test paketinizi yayinladiginizda, bizim Ankara bolgesindeki firmalara da iletmek isterim, Karadeniz tasi Ic Anadolu projelerinde alternatif olabilir.