Selam abileri, KTU lab'inda Rize-Ikizdere yolundaki bir granit kutlesinden gelen 8 numune uzerinde TS EN 1936 ile gercek yogunluk (Gs) olcumlerini bitirdim. Sonuclar iki farkli yıgına ayriliyor: 4 numunede 2.64-2.66 (ortalama 2.652), digerlerinde 2.70-2.72 (ortalama 2.711). Tekrarlar arasi fark < 0.005, yani olcum tarafinda sorun yok gibi.

Saha gozlemim: dusuk degerli numuneler daha acik renkli (pembe-bej), yuksek degerliler daha koyu (gri). Aralarinda yaklasik 30 metre mesafe var, ayni mostraya bakiyorlar gibi. Petrografi raporu henuz gelmedi.

Soru: bu kadar mostra-ici fark mineralojik olabilir mi, yoksa kucuk numune bir alterasyon zonuna mi denk gelmis? Acik renkli olanlarda kuars + ortoz baskinsa Gs zaten 2.65 civari beklenir mi?

Harun, gozlemini matematige donusturup bakalim. Granit ana mineralleri ve teorik yogunluklari: kuars 2.65, ortoz feldispat 2.55-2.57, plajiyoklaz 2.62-2.76 (An icerigine bagli), biyotit 3.0-3.1, hornblend 3.0-3.3, muskovit 2.8-2.9.

Acik renkli (lokositik) granitlerde kuars + ortoz + albit baskindir, koyu mineral (biyotit, hornblend) <%5. Agirlikli ortalama Gs hesaplarsan: 0.35 kuars + 0.35 ortoz + 0.25 albit + 0.05 biyotit ≈ 2.62-2.65. Koyu renkli (melanokratik) tarafta biyotit %15-20 cikar, ortalama 2.71-2.73. Senin verin tam bu modele oturuyor, alterasyon olmadan da aciklanabilir.

Ezgi guzel acmis. Ben Karadeniz tarafinda Pontid graniterleri uzerinde 90'larda calismistim — Ikizdere ve Rize cevresindeki granit kutleleri composite intruzyonlar, kontak yakininda mafik (koyu) magma karisimi var, merkezde lokokrat. 30 metre mesafede %20 mineralojik fark cok normal.

Senin verin Kirsehir Masifi raporlarindaki dagilimla da uyumlu. Gercek mostra haritasiyla birlikte gosterirsen rapor cok daha guclu olur — sadece Gs degeri tek basina degerli degil, bolgesel haritalandirilmali.

ank_ezgi yazdi:

Senin verin tam bu modele oturuyor, alterasyon olmadan da aciklanabilir

Ezgi'nin agirlikli ortalama hesabi tipik. Yine de alterasyon ihtimalini elegeyimezsin — kuars + ortoz baskin kismin yuzeyel kaolinit alterasyonu gormus olabilir, kaolinit Gs 2.61, lokositik bilesime cok yakin sonuc verir. Ayrimi ancak ince kesit mikroskobi (petrografi) yapar.

Petrografi raporu gelince burada paylasirsan, model dogrulanir.

Bir akademik nokta: granit gibi kristalin kayalarin "tek bir Gs degeri" verme zorunlulugu yok aslinda — siz iki populasyon raporlayabilirsiniz. Mostra haritasinda lokokrat ve melanokrat zonlari belirleyip "Gs_lokokrat = 2.65 ± 0.01 (n=4), Gs_melanokrat = 2.71 ± 0.01 (n=4)" yazmak en dogru sunum.

Tasarimci agrega kullanimi icin karistirilmis ortalama isteyebilir, o zaman ayri bir satir: "havuz ortalama Gs = 2.68 ± 0.03 (n=8)". Iki sunum birbirini tamamlar.

konya_arge_begum yazdi:

siz iki populasyon raporlayabilirsiniz

Begum hocam, bu cok aydinlatici. Ben tek ortalama sunup standart sapmayi 0.03 yazsam veriyi gizlemis olacaktim. Iki populasyon ayri ayri raporlama daha dogru, danismanima da bu sekilde sunacagim.

Petrografi raporu onumuzdeki hafta gelir, ozellikle biyotit yuzdesini sorucam. Suat abi, kaolinit alterasyon kontrolu icin XRD de istemem mantikli mi, yoksa ince kesit yeterli mi?

Ince kesit modal analizi (point counting) %1'lik mineral oranlarini bile gorur, kaolinit kapali alterasyonu ayirir. XRD ek olarak istemen sart degil ama amorf faz veya kil yuzdesi tartismali cikarsa XRD net cevap verir. Once petrografi sonucunu bekle, gerek olursa XRD'yi sonra ekle.

Karadeniz'in 30 metresinde renk degisiyor, Manisa'da 30 km gitsen ayni karayer. Harun kardes guzel data toplamis — bizde olcum yapan adam yok ki ortalama cikarsin.

Mermer-granit ayrimi olmadan oneri: lokokratik kismi cephe tasi olarak isleyen ocaklar var Karadeniz'de, su emme degerleri de cikarsa rapora ek olarak gonderirsin musteriye. Gs + su emme + gozeneklilik ucusu cephe tasi karari icin gerekli paketi verir. Sadece Gs eksik.

Sondaj tarafindan: Ikizdere yolundaki o granit mostralarinda biz karot kokladigimizda ust 5-10 metrede ayrismis (alterasyonlu) zon, alti taze gelir. Eger Harun'un dusuk Gs olculen 4 numunesi yuzeye yakinsa, alterasyon ihtimali artar. Numune derinligi ve karot konumunu da rapora yaz.

KarotCu_Murat yazdi:

Numune derinligi ve karot konumunu da rapora yaz

Murat abi cok onemli not. Numuneler aslinda mostradan blok olarak alindi, karot degil — yani derinlik bilinmiyor. Iki populasyonun yuzey-derinlik ayrimini bilmiyoruz. Bu sefer rapora "yuzey blok numuneleri, derinlik bilinmiyor, alterasyon kontrolu petrografi ile yapilmali" diye not duseyim.

Bir sonraki saha ziyaretinde her bloku GPS ile isaretleyip yuzey/yari-yuzey/ic ayrimi yapacagim.

Saha kaydinin titizligi rapor degerini tek basina belirleyen seydir. Harun, GPS + saha defteri + foto seti standart yap kendine, ileride doktora dahi yazsan bu kayitlar lab dataniza degerini katar.

Bir akademik referans: Best (2003) "Igneous and Metamorphic Petrology" granit klasifikasyonunda Streckeisen QAP diagrami ile lokokrat-melanokrat ayrimini tarif eder, ek okuma olarak iyi olur.

Antalya'da ben de granit raporladim gecen sene, Kemer-Antalya cevresinde Likya granitleri uzerinde. Benim 2.66-2.74 araligim oldu, tam Harun'un dagilimina benziyor. O zaman tek ortalama vermistim, simdi Begum hocanin "iki populasyon" onerisini gorunce eski raporumu guncelleyebilir miyim diye dusunuyorum. Yuruyen rapor mu, kapanir mi bilmiyorum.

antalya_bahadir yazdi:

eski raporumu guncelleyebilir miyim

Bahadir, kapanmis bir raporu "ek not" olarak guncellersin — yeni bir revizyon numarasi (Rev.01) ile teknik mektup yazip eski rapora ek yapariz. Musteriye bildirim sart, kontrol kurumlarina kopya. Bilim guncellenir, rapor da guncellenmeli — utanilacak bir sey degil, tam tersi muhendislik etiginin geregi.

Cok tesekkurler hepinize. Aksiyon listem:

1) Iki populasyon ayri ayri raporlama (lokokrat 2.65, melanokrat 2.71) + havuz ortalama

2) Petrografi raporu beklenecek, biyotit yuzdesi kritik

3) Gerek halinde XRD ile kaolinit alterasyon kontrolu

4) Su emme + gozeneklilik testleri eklenecek (Pelin hocadan oneri)

5) Bir sonraki sahada GPS + saha defteri + foto seti, yuzey-derinlik ayrimi

6) Best 2003 Streckeisen QAP okuma

Sonuclari petrografi gelince burada guncelleyecegim.