İçeriğe geç
View in the app

A better way to browse. Learn more.
YAPI ZEMİN

A full-screen app on your home screen with push notifications, badges and more.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.
Son deprem: Son depremler yükleniyor…
M5+
    CANLISon Depremler
      Dünya M5+7 gün
        Kaynak: USGS

        Gerçek Yoğunluk Belirlenmesi DeneyiKonu No. 1168

        Yanıt
        15
        Görüntüleme
        720
        Katılımcı
        11
        Son yanıt

        Sivas dolerit 2.95-3.18 dagildi — manyetit suclu, magnet pycnometer'a yapisir mi

        Yazan: ankara_zeminci
        in Gerçek Yoğunluk Belirlenmesi Deneyi

        Editörün Seçimleri

        Oluşturuldu:
        comment_19207

        Sivas civarinda bir baraj projesinde dolerit (diabaz) dykelarindan 8 numune geldi, gercek yogunluk olcumleri istendi. Sonuclarim 2.95 - 3.18 g/cm3 araliginda dagildi. Standart sapma 0.082, varyasyon katsayisi %2.6.

        Bu yuksek dagilim beklenebilir mi? Dolerit literaturde 2.90-3.10 araliginda verilir genelde, benim ust deger 3.18 sasirtici. Mineralojik tahminim: plajiyoklaz (~2.70) + ojit/aujit (~3.30) + manyetit (~5.18) + bir miktar olivin (~3.27-4.40, Mg-Fe orana gore) iceriyor.

        Dolerit'in karakteri manyetit + ilmenit (4.72 g/cm3) varligi nedeniyle yogunluk olcumlerinde paleomanyetik bias yaratir mi? Vakum deaerasyonu sirasinda manyetik mineraller pycnometer cidarlarına ya da magnetic stir bar'a yapisarak hacim olcumunu bozabilir mi?

      • Bahset
        • Like 4
        • Haha 2
        • İleti 15
        • Görüntüleme 720
        • Açılış
        • Son yanıt

        Bu Konuya En Çok Yazanlar

        En Popüler Günler

        Öne çıkan iletiler

        • bergama_jeo_ferhat
          bergama_jeo_ferhat

          Suat bey, manyetit mikropartikulu pycnometer cam yuzeyine ferromagnetic olarak yapismaz — pycnometer cami diamagnetic, manyetit'i cekmez. Ama manyetit kendi arasinda topaklasabilir (van der Waals + ka

        • ankara_zeminci
          ankara_zeminci

          Numuneler her biri 100 g, agat havanda ezdim Olcum tarafinda manyetit yapismasi diye bir endisem var mi? Manyetit mikropartikulu pycnometer cidarinda kuvvetli adsorbsiyon gosterir mi?

        • mermer_lab_pelin
          mermer_lab_pelin

          Bartington MS2 ile kappa olcumu cok iyi fikir. Manyetit oranini indirekt verir (Dearing et al. 1996, kalibrasyon egrileri). Yuksek kappa = yuksek manyetit = yuksek yogunluk korelasyonu beklenir. 8 num

        gönderildi
        comment_19208

        Suat bey, manyetit + ilmenit varligi yogunluk olcumunu dogrudan yukarı eker — fizigi acik. Ama "manyetik bias" diye bir olcum etkisi pycnometer'da yok cunku pycnometer manyetik alana hassas degildir, sadece statik olcum.

        Sizin %2.6 CV cok yuksek, dolerit gibi sik dyke icin bekleneneden 3-4 kat fazla. Sebep buyuk ihtimalle: (1) numune buyuklugu kucuk, REV alti ornekleme, (2) dyke icinde mineral fraksiyonu zonal — kenarlarda chilled margin (daha hızlı sogumus, daha hidrik mineraller), merkezde kristalize. Ayni dyke'tan ayni mesafede alindiysa hala REV sorun olabilir.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        comment_19209

        Pelin hanim'in REV noktasi dogrudur. Dolerit'in REV'i tipik 50-200 cm3, dyke'in granulometrik sicakligina bagli. Sizin numuneler kac gram?

        Bir baska boyut: ogutme kalitesi. Manyetit + ojit + plajiyoklaz tip kombinasyonunda her mineral farkli sertlik (Mohs: ojit 5.5-6, plajiyoklaz 6-6.5, manyetit 5.5-6.5) ve farkli kirilganlik gosterir. Standart agat havanda ezme, daha sert mineraller daha az ogutulur, daha yumusaklar daha cok. Bu da alikot'ta mineral oraninin numune-bazli farklilastirir.

      • Bahset
        • Like 2
        gönderildi
        • Yazar
        comment_19210

        Numuneler her biri 100 g, agat havanda ezdim < 63 mikron. Ezgi hoca, dyke 4 m kalinliginda, kenardan ve merkezden numuneler aldim — chilled margin etkisi olabilir. REV icin numune buyuklugu 100 g azmis ama uretim olcum standart bu sekilde.

        Olcum tarafinda manyetit yapismasi diye bir endisem var mi? Manyetit mikropartikulu pycnometer cidarinda kuvvetli adsorbsiyon gosterir mi?

      • Bahset
        • Like 6
        gönderildi
        comment_19211
        ankara_zeminci yazdi:

        Olcum tarafinda manyetit yapismasi diye bir endisem var mi?

        Suat bey, manyetit mikropartikulu pycnometer cam yuzeyine ferromagnetic olarak yapismaz — pycnometer cami diamagnetic, manyetit'i cekmez. Ama manyetit kendi arasinda topaklasabilir (van der Waals + kalintisal manyetik kuvvet), bu da dispersiyon problemi yaratir. Yogunluk olcumunde topaklanan manyetit topagi icine hava cebi sigistirabilir.

        Cozum: ultrasonik banyo. Numuneyi pycnometer'a koymadan once 30 sn ultrasonik banyoda dagitmak topaklari kirir.

      • Bahset
        • Like 6
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_19212

        Suat'in dyke karakter'i ve REV sorunlari haklı. Bir saha gozlemim: Sivas civari ofiyolitik dolerit dyke'larinda merkezde plajiyoklaz fenokristali daha iri, kenarda ince taneli matriks. Yogunlugun merkezde dustugunu (plajiyoklaz daha bol), kenarda yukseldigini (manyetit + ojit ince matriste daha cok) gormustum 2003'te bir Sivas etudunde.

        Yani senin %2.6 CV doleritin dogal heterojenligini yansitir. Numuneleri "kenar" / "merkez" diye ikiye ayirip her grubun ortalamasini ayri verirsen daha anlamli sonuc cikar, %2.6 belki %1.0'a duser.

      • Bahset
        • Like 2
        • Haha 1
        gönderildi
        comment_19213

        Mehmet abi'nin ayri grup raporlama onerisi cok yerinde. Eklemek isterim: dolerit yogunlugu Vp (P-dalga hizi) ile guclu korelasyona sahip, Birch (1961) klasik calismasinda dolerit/diabaz icin Vp ~6.8-7.4 km/s, yogunluk 2.95-3.10 araliginda lineer. Eger Vp olcumu yapabiliyorsaniz baraj icin zaten gerekli, yogunluk-Vp eslesmesi rapor tutarliligini artirir.

      • Bahset
        • Like 1
        • Sad 1
        gönderildi
        comment_19214

        Dolerit demis, manyetit demis, dyke demis... Sivas'in deresinde balik tutmak daha kolay yahu. 8 numuneye 8 ayri yogunluk veren kayanin canina baris.

      • Bahset
        • Haha 3
        gönderildi
        comment_19215

        Patlatma tarafindan baktigimda: dolerit yogunlugu 2.95-3.18 dagilimi patlatma tasariminda fragmentasyon analizinde icermeye degerli. Daha yogun parcalar daha kucuk fragmente kadar gider, daha az yogun matrix iri parcali kalir. Suat bey, raporunuz patlatma tasarimcisina giderse her grup icin ayri yogunluk vermenizi rica ederim, JKSimBlast bu inputu istiyor.

      • Bahset
        • Like 3
        gönderildi
        • Yazar
        comment_19216

        Erman bey, baraj projesinde patlatma kismi var, raporu boyle yapacagim — kenar / merkez ayrimi tutulacak. Ferhat bey'in ultrasonik banyo onerisini de sıradaki batch icin uygulayacagim, manyetit topaklari icin.

        Bir soru daha: "manyetik susceptibility" olcumu yogunluk dagilimimi aciklamaya yardimci olabilir mi? Bartington MS2 cihazi var bizim labda.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        comment_19217

        Bartington MS2 ile kappa olcumu cok iyi fikir. Manyetit oranini indirekt verir (Dearing et al. 1996, kalibrasyon egrileri). Yuksek kappa = yuksek manyetit = yuksek yogunluk korelasyonu beklenir. 8 numuneye kappa olcumu yapip yogunluk-kappa scatter cizerseniz, korelasyon r > 0.85 cikarsa rapor mantigi guclenir.

      • Bahset
        • Like 4
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_19218

        Maden tarafindan: biz manyetit-iceren cevherlerde "Davis tube" denilen manyetik separator cihazi kullaniyoruz, manyetik mineral fraksiyonunu olcumluyoruz. Bartington MS2 tum kayaya bakiyor; Davis tube ise mineral ayrimi yapiyor. Suat bey, biri indirekt (kappa), digeri direkt (kutle) — ikisini birlikte kullanip tutarlilik bakabilirsiniz.

      • Bahset
        • Like 2
        • Confused 1
        gönderildi
        comment_19219

        99'da Sivas-Erzincan hattinda jeoteknik etudlerde dolerit dyke'larina cok rastlamistik. O zamanlar bizde MS2 yoktu, sadece pycnometer ve gozumuz vardi. Manyetit varsa el ile dustuğun zaman magnet ile cikartilan tozu gorur, "demirli" deyip rapora yazardik. Suat'in elinde simdi MS2 var, sevinmeli — biz olsa o zaman 8 numune icin 1 hafta tartisirdik.

      • Bahset
        • Sad 1
        gönderildi
        • Yazar
        comment_19220

        Karotcu Murat abi, eski usul manyet kontrolu hala isimize yarayabilir aslinda — kayit kolay. Ferhat bey + Pelin hanim + Omer bey + Erman bey, hepsinden kombinasyonla bir plan yaptim:

        1) Kenar/merkez gruplama, 2) Bartington MS2 kappa, 3) Ultrasonik dispersiyon, 4) Davis tube ile manyetit fraksiyon dogrulama (mumkunse), 5) Vp olcumune zaten gidecektim, eslesme grafigi. Rapor patlatma tasarimcisi + temel jeoteknik icin iki paralel sunum yapacak.

      • Bahset
        • Haha 1
        gönderildi
        comment_19221

        Saha haritalama ogreniyorum, dolerit konusu bana cok uzak gozukurdu ama bu konuda Mehmet abi'nin "kenar-merkez" anlatimi ve Pelin abla'nin REV aciklamasi cok faydaliydi. Mugla'da biz traverten ile ugrasiyoruz, ama heterojenlik kavraminin her kayada gecerli oldugunu yine ogrendim.

      • Bahset
        • Like 1
        gönderildi
        comment_19222

        Selcen, traverten heterojenligi bambaska bir konu — gozenek dagilimi ile yogunluk arasi cok daha guclu, dolerit'ten farkli. Begum hoca'nin baslattigi karbonat tartismalarına seninkilere de denk gelir, ozel bir konu acabilirsin.

      • Bahset
        • Like 5

        Hesap oluşturun veya yorum yazmak için oturum açın

        Konu listesine dön
        Yüzeyden mantoya şematik yer kesiti: zemin katmanları, kireç taşında yer altı suyu, volkanik kayaçlar, kum taşı, kıvrımlar, tuz domları, petrol kapanı, deprem üreten fay, magma sokulumları ve manto; yüzeyde kazıklı bina, zemin etüdü sondaj makinesi, su ve petrol kuyuları.

        Jeoloji · Şematik kesit

        Zeminden Mantoya

        Şematik kesit, ölçeksiz. Derinlik ölçeği kırıktır (≈), her bölüm kendi ölçeğindedir; dokular okunurluk için büyütülmüştür. Türkiye’deki yapılardan esinlenmiş idealize bir kesittir.

        Lejant: 14 birim, 4 yapı
        1. Bitkisel toprak Kök ve organik maddece zengin üst katman; yapıdan önce sıyrılır
        2. Çakıllı kumlu zemin Akarsu çakılı ve kum; kil üstünde asılı su (▽) tutar, gevşekse depremde sıvılaşabilir
        3. Kil İnce taneli ve az geçirimli; yük altında zamanla oturur
        4. Sert kil Aşırı konsolide ve çatlaklı; kazık uçları bu tabakaya oturur
        5. Kireç taşı (karstik) Suyla çözünür: çatlak, kanal, mağara ve obruk oluşur
        6. Yer altı suyu Kireç taşının boşluklarında; kuyu çektikçe seviye (▽) düşer
        7. Volkanik kayaçlar Sütun eklemli bazalt akıntısı ve altında tüf
        8. Kum taşı Çimentolanmış kum; çapraz tabakalar eski akıntıyı kaydeder
        9. Kıvrımlar Yan basınç ve tuz akışıyla bükülen antiklinal ve senklinaller
        10. Tuz domları Hafif kaya tuzu üstteki tabakaları delerek yükselir; tepesinde kep kayası
        11. Petrol kapanı Gözenekli hazne kayada, geçirimsiz örtü altında gaz, petrol, su
        12. Fay kırığı ve deprem odağı Biriken gerilme fayda boşalır; odaktan P (mavi) ve S (sarı) dalgaları yayılır
        13. Magma sokulumları Alt kabuktaki magma odasından yükselen dayk ve siller
        14. Manto Moho’nun altında, jeolojik zamanda akabilen sıcak, katı peridotit
        1. Kazıklı yapı Bina yükü fore kazıklarla yumuşak zemini geçip sert kile aktarılır
        2. Sondaj makinesi Zemin etüdü: SPT ile sıkılık ölçülür, karot ve numune alınır
        3. Su kuyusu Filtreli boru suyu karstik kireç taşı akiferinden alır
        4. Petrol kuyusu Antiklinal kapanın tepesine iner; pompa petrolü yüzeye çeker

        Bilginin Temel Taşı, Mühendislerin Buluşma Noktası

        Google’da tercih edilen kaynak olarak ekle

        Üniversite Mah., Mektep Sok., 34A (Geoteknik Mühendislik), Istanbul, Avcılar, 34320

        Deprem verileri: AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı · Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi · USGS · EMSC.
        Uzay havası: NOAA SWPC · Levha sınırları: PB2002 (Bird 2003) · Harita: Natural Earth · Faylar: GEM GAF-DB (yeni sekmede açılır) (CC BY-SA 4.0 (yeni sekmede açılır)) — GEM Global Active Faults Database (Styron & Pagani 2020; Orta Doğu EMME, Danciu vd. 2018), uyarlanmıştır.
        Veriler otomatik alınır ve bilgilendirme amaçlıdır; resmî deprem bilgisi için AFAD esas alınmalıdır. Harita ve fay izleri basitleştirilmiştir, mühendislik ya da tehlike değerlendirmesinde kullanılmamalıdır.

        Configure browser push notifications
        Chrome (Android)
        1. Tap the lock icon next to the address bar.
        2. Tap Permissions → Notifications.
        3. Adjust your preference.
        Chrome (Desktop)
        1. Click the padlock icon in the address bar.
        2. Select Site settings.
        3. Find Notifications and adjust your preference.